දේශපාල විද්‍යාව - අයිතිවාසිකම්


අයිතිවාසිකම්

            වනචාරී යුගයේ සිට වත්මන් ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජය දක්වා ම මිනිසෙකුගේ අවසාන අරමුණ වී ඇත්තේ ප්‍රීතිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමයි. මෙම අරමුණ ළඟා කර ගැනීම සඳහා “මිනිසා විසින් කාලාන්තරයක් තිස්සේ ආයාසයෙන් හෝ නිරායාසයෙන් ලබා ගෙන භුක්ති විඳින්නා වූ සමාජ කොන්දේසි” අයිතිවාසිකම් ලෙස අර්ථ ගැන්වීමට පුළුවන. දේශපාලන විද්‍යාව තුළ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ එක් අතකින් රාජ්‍යයේ ස්වභාවය නිර්ණය කිරීම සඳහා අයිතිවාසිකම් උපකාරී වන හෙයිනි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යය, ඒකාධිපති රාජ්‍යය යනා දී වශයෙන් රාජ්‍යයන් වර්ග කිරීම සඳහා අයිතිවාසිකම් උපයෝගි කර ගනී. අයිතිවාසිකම් සහතික කොට ආරක්ෂා කරන නිසාත්, ඒවාට ගරු කරන නිසාත් එවැනි රාජ්‍යයන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් ලෙස සැලකේ. යම් රාජ්‍යයක් අයිතිවාසිකම් සීමා කරයි නම් ඒවාට ගරු නොකරයි නම් එවැනි රාජ්‍යයන් ස්වාධිපති රාජ්‍යයන් ලෙස සැලකේ.

                                                                                  දේශපාලන විද්‍යා විෂය තුළ දැඩි අවධානයකට යොමු කරනු ලබන මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ සංකල්පය ඈත අතීතය දක්වා දිව යයි. ක්‍රි.පූ 3500 කට පමණ පෙර සිට අද දක්වා ම වූ පෙර අපර දෙදිග දාර්ශනික හා ආගමික මත මෙම සංකල්පය හා බැඳී පවතී. සමාජ සම්මුතිවාදය තුළින් හොබ්ස්, ලොක් හා රූසෝ ඉදිරිපත් කළ න්‍යායන් අයිතිවාසිකම් සංකල්පයේ ඉදිරි ගමනට හේතු විය. ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් පසු ව ඇති වූ ප්‍රංශ ආණ්ඩු ක්‍රම විකාශනයෙන් මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අදහස් අඩංගු කරන ලද ප්‍රංශ ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පැරණිම ලේඛණය ලෙස හඳුන්වා දිය හැක.

                                                                                                අයිතිවාසිකම් යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳව දේශපාලන චින්තකයන් අතර දැඩි මතවාදයක් පවතී. ඒ නිසා ම මේ පිළිබඳ විවිධ නිර්වචන ඉදිරිපත් වී ඇති බව දැක ගත හැකි ය.

  • මිනිසාටතම සමාජ ජීවිතය යහපත් අයුරින් පවත්වා ගෙන යාමට අවශ්‍ය කොන්දේසි අයිතිවාසිකම් වේ. - මහාචාර්ය හැරල්ඩ් ජේ. ලැස්කි
  • රාජ්‍යයේ පදනම අයිතිවාසිකම් වේ. - මහාචාර්ය හැර්ල්ඩ් ජේ. ලැස්කි
  • පුද්ගලයාගේ පෞර්ෂත්වය වර්ධනය කර ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය රටාව අයිතිවාසිකම් වේ. - මහාචාර්ය විශ්වා වර්ණපාල
  • මිනිසාට සෑම දෙයක් සම්බන්ධයෙන් ම ඇති අයිතිය අයිතිවාසිකම් ය. - හොබ්ස්
  • යහපත් සමාජ ජීවිතයක් ගත කිරීමට අවශ්‍ය අනුන් අපෙනුත්, අප අනුන්ගෙනුත් අපේක්ෂා කරන්නා වූ සමාජ ඉඩ ප්‍රස්තාවන් අයිතිවාසිකම් වේ. - හොබ් හවුස්

                                                                 මෙසේ දේශපාලන විද්‍යාව තුළ වැදගත් අංගයක් ලෙස සැලකෙන අයිතිවාසිකම් වල උපත පිළිබඳ ව ද චින්තකයින් අතර එකඟ වූ මතයක් නොමැත. මේ සම්බන්ධ ව ඔවුන් අතර මතවාද දෙකක් පවතී. එනම්,

  1. නීතිමය මතවාදය
  2. ස්වභාවධාර්මික මතවාදය (සමාජ විද්‍යාත්මක මතවාදය)

                                                                              යනුවෙනි.

 

  1. නීතිමය මතවාදය

                     නීති වේදීන්ගේ මතය අනුව රාජ්‍යය විසින් සිය නීතිමය ආරක්ෂාව යටතේ පුරවැසියන්ට භුක්ති විඳීමට ලබා දී ඇති මිනිසාගේ යම් යම් අපේක්ෂාවන් අයිතිවාසිකම් ලෙස හැඳින් වේ. රාජ්‍යය තම ආර්ථික, දේශපාලන, සමාජ ආදී පරිසරයන් ට අනුව අයිතිවාසිකම් බිහි කර ඒවාට තම ආරක්ෂාව සපයා දී මිනිස් සමාජයට ඒවා භුක්ති විඳීමට ඉඩ ලබා දෙන බව නීතිමය මතය අනුව ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.

   

  1. ස්වභාවධාර්මික මතවාදය

                     මීට වෙනස් ව යමින් රාජ්‍යයේ නීතිමය රැකවරණය යටතේ පුරවැසියන් භුක්ති විඳින සමාජ කොන්දේසි අයිතිවාසිකම් ලෙස නොපිළිගත හැකි බව ප්‍රකාශ කරන ස්වභාවධාර්මික මතවාදීන් රාජ්‍යයට අයිතිවාසිකම් මවා පෑමක් කළ නොහැකි බවත්, රජය කරනු ලබන්නේ අයිතිවාසිකම් පිළිගෙන ඒවා ආරක්ෂා කිරීම බව ප්‍රකාශ කරයි. ඔවුන්ට අනුව රාජ්‍යය බිහි වූයේ සමාජය බිහි වීමෙන් පසු ව වන හෙයින් රාජ්‍යය බිහි වීමට පෙර ද සමාජය තුළ අයිතිවාසිකම් පැවති බවත් ය. මේ නිසා අයිතිවාසිකම් රජය මඟින් ලබා දී ඇති වරප්‍රසාදයක් ලෙස සැලකිය නොහැකි බව ඔවුන්ගේ මතය යි. මෙම මතය පිළිගන්නා මතවාදීන් අයිතිවාසිකම් මිනිසා ස්වභාවයෙන් ම උරුම කොට ඇති බව පවසයි. ඒ අනුව මිනිසා ස්වභාවයෙන් ම උරුම කම් කියන අයිතිවාසිකම් සමූහයක් මෙලොව පවතින බවත් ඒවා රාජ්‍යයට පවා උල්ලංඝණය කළ නොහැකි බවත් ඔවුහු පවසති.

        උදා :- ජෝන් ලොක් සිය සමාජ සම්මුතිවාදයේ දී පෙන්වා දුන් දේපල පිළිබඳ අයිතිය මෙවැනි ස්වභාවික අයිතිවාසිකමක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකි ය.

                                    මෑත යුගයේ දී අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ උනන්දුව 2 වන ලෝක මහා සංග්‍රාමයේ අවසානයත් සමඟ දියුණු තත්වයකට පත් විය. ඒ නිසා 1948 දෙසැම්බර් 10 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් මිනිස් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශණය සම්මත කර ගන්නා ලදි. “මානව පවුලේ සෑම සාමාජිකයෙකුට ම හිමි වූ අන්සතු කළ නොහැකි කොන්දේසි ලෙස මෙම විශ්ව ප්‍රකාශණයෙන් මූලික අයිතිවාසිකම් හඳුන්වා දී ඇත. එම ප්‍රකාශණය තව දුරටත් සඳහන් කර ඇති පරිදි ලෝක සාමයේත්, නිදහසේත්, යුක්තියේත් පදනම මූලික අයිතිවාසිකම් ය.” මේ නිසා 1976 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් මිනිස් අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් අන්තර්ජාතික ප්‍රඥප්තිය සම්මත කර ගනු ලැබිණි. එහි සඳහන් අයිතිවාසිකම් පිළිගැනීමටත්, ඒ අනුව ක්‍රියා කිරීමටත් ලොව රාජ්‍යයන් බැඳී සිටී.

  

අයිතිවාසිකම් වර්ගීකරණය

        අයිතිවාසිකම් ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකි ය. එනම්,

  1.    දේශපාලන අයිතිවාසිකම්
  2. සිවිල් අයිතිවාසිකම්

                                                                              යනුවෙනි. මිනිසාගේ පෞද්ගලික ක්‍රියාකාරකම් වර්ධනය කර ගැනීමට අවශ්‍ය සමාජ කොන්දේසි සිවිල් අයිතිවාසිකම් ලෙස හැඳින් වේ. සමාජයේ දේශපාලන ජීවියෙකු වශයෙන් මිනිසාට තමා ජීවත් වන දේශපාලන ක්‍රමයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට නිදහසේ සම්බන්ධ වීමට අවශ්‍ය කොන්දේසි දේශපාලන අයිතිවාසිකම් ලෙස හැඳින් වේ.

 

  1. දේශපාලන අයිතිවාසිකම්

දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පහත සඳහන් අංග වලින් සමන්විත වේ.

  1. සර්ව ජන ඡන්ද බලය
  2. දේශපාලන පක්ෂ පිහිටුවා ගැනීමේ අයිතිය හා තමා කැමති දේශපාලන පක්ෂයකට සම්බන්ධ වීමේ අයිතිය

                            III.            ඡන්ද අපේක්ෂකයෙකු ලෙස ඉදිරිපත් වීමේ අයිතිය

  1. ආණ්ඩුවක් කළින් කළට තෝරා ගැනීමේ අයිතිය
  2. ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීමේ අයිතිය
  3. රජයේ දේශපාලන තනතුරු දැරීමේ අයිතිය

                                                                        ආදිය යි.

  1. I.සර්ව ජන ඡන්ද බලය

               දේශපාලන අයිතිවාසිකම් යටතේ කතා බහට ලක් වන ප්‍රධානතම අයිතිවාසිකමයි. එය ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ක්‍රියාවට නංවන අත්‍යවශ්‍ය කොන්දේසියක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. වෙනත් අයුරකින් දක්වන්නේ නම් සර්ව ජන ඡන්ද බලය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පදනම ලෙස සලකනු ලැබේ. එසේ සලකන මෙම පාලන බලය රටේ සෑම දෙනාටම එක සමාන ලෙස ලබා දිය යුතු යැයි සලකනු නොලැබේ. එය නිසි ලෙස පාවිච්චි කිරීමට සුදුසුකම් ඇති අයට පමණක් දිය යුතු වේ. ඒ අනුව සමාජයක ඡන්ද බලය හිමි විය යුත්තේ කාටද යන්න තීරණය කරනු ලබන්නේ රාජ්‍යය යි. බොහෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල බාල වයස්කරුවන්, පිස්සන්, මන්ද බුද්ධිකයන්, ප්‍රජා අයිතිය අහෝසි වූවන්, විදේශිකයන්, ඇතැම් අපරාධ සම්බන්ධ අධිචෝදනා කරුවන් වැනි අයට ඡන්ද බලය හිමි නොවේ. එසේ ම ඡන්ද බලය එක්තරා ජන කොටසකට පමණක් සීමා නොකළ යුතු ය. එසේ ම බියෙන් හා සැකයෙන් තොර ව, බලපෑමෙන් තොර ව ඡන්දය පාවිච්චි කිරීමට අවස්ථාව ලබා දිය යුතු වේ. තව ද යම් මැතිවරණයක දී ඡන්දය පාවිච්චි කිරීමට මෙන් ම පාවිච්චි නොකර සිටීමට ද පුද්ගලයාට අයිතියක් තිබේ.

 

  1. දේශපාලන පක්ෂ පිහිටුවා ගැනීම හා කැමති පක්ෂයකට සම්බන්ධ වීමේ අයිතිය

                     දේශපාලන අයිතිවාදිකම් හා බැඳුණු තවත් අයිතියක් ලෙස දේශපාලන පක්ෂ පිහිටුවා ගැනීම සඳහා ඇති අයිතිය හඳුන්වා දිය හැකි ය. ඒ අනුව නව පක්ෂ පිහිටුවා ගැනීම, කැමති දේශපාලන පක්ෂයට බැඳීම, පක්ෂ කටයුතු වල නියැලීම, බැඳුණු දේශපාලන පක්ෂයකින් ඉවත් වීම, කැමති නම් කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයකට නොබැඳී සිටීම සඳහා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය මත පුරවැසියන්ට අයිතියක් තිබේ.

                                                                 පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩු ක්‍රමය සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීමට දේශාපාලන පක්ෂ එකකට වඩා වැඩි ගණනක් තිබිය යුතු ය. සැමදා බලයට පත් වන එකම නියෝජිත පිරිසක් ජනතා සුභසිද්ධියට කටයුතු නොකරන බව පෙනී ගිය විට වෙනත් පක්ෂයක් බලයට පත් කිරීමේ හැකියාව ජනතාවට ලැබෙන්නේ පක්ෂ එකකට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් තිබුණහොත් පමණි.

        උදා :- ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ශ්‍රී ලංකාව, බ්‍රිතාන්‍යය, ඉන්දියාව

                                                                                                      ශ්‍රී ලංකාව වැනි රට වල ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකකට අමතර ව සුළු පක්ෂ විශාල සංඛ්‍යාවක් දක්නට ලැබේ. මේ නිසා මෙවැනි රට වල කළින් කළ දේශපාලන පක්ෂ හා පාළකයින් වෙනස් කිරීමේ අයිතිය එරට මහ ජනතාවට හිමි වී තිබේ.

 

    III. ඡන්ද අපේක්ෂකයෙකු ලෙස ඉදිරිපත් වීමේ අයිතිය.

                     ඡන්ද අපේක්ෂකයෙකු වශයෙන් ඉදිරිපත් වීම සඳහා පුරවැසියන සතු අයිතිය දේශපාලන අයිතිවාසිකමට සම්බන්ධ තවත් අංගයකි. බොහෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල ඡන්ද අපේක්ෂකයන් වැඩි දෙනෙක් මැතිවරණ වලට ඉදිරිපත් කරනු ලබන්නේ පිළිගත් දේශපාලන පක්ෂ මඟිනි. එහෙත් එසේ දේශපාලන පක්ෂයකින් ඉදිරිපත් වීමට අවස්ථාව නැති අයට කැමති නම් ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙකු වශයෙන් ඉදිරිපත් වීමට අයිතියක් ඇත. පිළිගත් සුදුසුකම් මත රටේ පුරවැසියන්ට ඕනෑම මැතිවරණයක් සඳහා ඡන්ද අපේක්ෂකයෙකු වශයෙන් ඉදිරිපත් වීමට අයිතියක් තිබේ.

 

  1. ආණ්ඩු තෝරා ගැනීමේ අයිතිය

                     වරක් පත් කළ නියෝජිතයන් සීමිත කාළයකට පසු නැවතත් පත් කිරීමට හෝ ඔවුන් බලයෙන් ඉවත් කර වෙනත් නියෝජිතයන් හෝ පත් කිරීම සඳහා ඡන්ද දායකයන් සතු අයිතිය දේශපාලන අයිතිවාසිකමේ තවත් අයිතියක් වේ. වෙනත් අයුරකින් දක්වන්නේ නම් සීමිත නිළ කාළයකට තෝරා පත් කරන ආණ්ඩුවක් එම කාළයෙන් පසු ඉවත් කිරීමට හෝ එම ආණ්ඩුවට නැවතත් පත් කිරීමට හෝ ජනතාවට ඇති අයිතිය මෙයින් කියැවේ. මහා මැතිවරණයක දී ජනතාව විසින් පාළකයන් පත් කරනු ලබන්නේ එක්තරා සීමිත නිළ කාළයකට පමණි.

උදා :-            ඇමරිකාව වසර 04 කට වරක්

                     මහා බ්‍රිතාන්‍යය වසර 05 කට වරක්

                     ශ්‍රී ලංකාව වසර 06 කට වරක්

 

  1. ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීමේ අයිතිය

                     දේශපාලන අයිතිවාසිකම් වල තවත් අංගයක් වනුයේ ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීමේ අයිතිය යි. විරුද්ධ පක්ෂයේ නියෝජිතයන්ට මෙන් ම මහ ජනතාවට ද විවිධ මාර්ග වලින් ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීම සඳහා පුළුල් නිදහසක් ලබා දී ඇත. මහජන රැස්වීම්, පුවත් පත්, පෙළපාළි, පෝස්ටර්, ප්‍රදර්ශන පුවරු, ප්‍රධාන විද්‍යුත් මාධ්‍යය ආදිය තුළින් ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීමට මහ ජනතාවට අයිතියක් ඇත. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ක්‍රියාත්මක වන රටක විරුද්ධ පක්ෂයේ ප්‍රධාන කාර්යභාරය වන්නේ ආණ්ඩුව විවේචනය කර නිසි මග යැවීමයි. ආණ්ඩුව කළින් කළට ගෙන එනු ලබන හා පනවනු ලබන අණ පනත් වල නීති රීති වල නිරවද්‍ය භාවය හා සාවද්‍ය භාවය ද, යම් යම් ක්‍රියාමාර්ග වල අඩු ලුහුඬුකම් ද, ප්‍රතිපත්ති වල සුදුසු නුසුදුසුකම් ද පෙන්වා දෙමින් ඒවා නිවැරදි කර ආණ්ඩුව නිවැරදි මාර්ගයක් තුළට පිවිසවාලීමේ ප්‍රධාන වගකීම භාරව ඇත්තේ විරුද්ධ පක්ෂයට ය. විරුද්ධ පක්ෂයට හිමි වී ඇති මෙම අයිතිය නිසි ලෙස ප්‍රයෝජනයට නොගතහොත් ආණ්ඩුව හිතුවක්කාරී වීම නොවැලැක්විය හැකි ය. එවන් අවස්ථාවක දී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ක්‍රියාත්මක වේ යැයි සිතීම පවා ප්‍රශ්ණ සහගත ය.

 

  1. තනතුරක් දැරීමේ අයිතිය

                     රාජ්‍යය නායකත්වයේ සිට දේශපාලන ක්‍රමයේ පහලම ස්ථරය දක්වා (නගර සභා, ප්‍රාදේශීය සභා) අවශ්‍ය සුදුසුකම් සපුරා ඇත් නම් දේශපාලන තනතුරක් දැරීමට පුද්ගලයන් සතු අයිතිය මෙමගින් අවධාරණය කෙරේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක වී තිබේ නම් ආණ්ඩුවට පවා මෙම අයිතිය කප්පාදු කළ නොහැක. කෙසේ වුවත් ඉහත කී අයිතිවාසිකම් සීමා රහිත ඒවා යැයි වරදවා තේරුම් නොගත යුතු ය. සමාජයේ සාමකාමී පැවැත්මට අවශ්‍ය යැයි පිළිගත් සාධාරණ සීමාවන් දේශපාලන අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් පනවා ඇත.

        උදා :- විදේශිකයන්, අපරාධකරුවන්, මන්ද බුද්ධිකයන්

                                                                              ඇතැම් අවස්ථා වල දී ආණ්ඩුව සාවද්‍ය ලෙස විවේචනය කිරීම නිසා ආණ්ඩුවට විරුද්ධව ඇති පුවත් පත්, පෙළ පාළි, මහජන රැස්වීම් ආදිය කප්පාදු කරනු ලැබේ.

 

  1. සිවිල්අයිතිවාසිකම්

                     සිවිල් හෙවත් පෞද්ගලික අයිතිවාසිකම් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක මහ ජනයා සතු තවත් විශේෂ අයිතිවාසිකමකි. සිවිල් අයිතිවාසිකම් ද අංග ගණනාවකින් යුක්ත වේ. ඒ පහත පරිදි ය.

  1. නිදහසේ ජීවත් වීමේ අයිතිය
  2. නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය

                iii.   රටේ කැමති තැනක පදිංචි වීම හා කැමති ප්‍රදේශයකට යාමේ ඊමේ අයිතිය

  1. සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය
  2. මූලික අවශ්‍යතාවයන් ලබා ගැනීමේ අයිතිය
  3. පවුල් ජීවිතයක් ගත කිරීමේ අයිතිය

               vii.   කැමති රැකියාවක නිරත වීම හා සාධාරණ වැටුපක් ලබා ගැනීමේ අයිතිය

             viii.   දේපල එක් රැස් කරමින් ඒවා පරිහරණය කිරීමේ අයිතිය

  1. කැමති ආගමක් ඇදහීමේ අයිතිය

                                                      යනුවෙනි.

 

  1. නිදහසේ ජීවත් වීමේ අයිතිය

                     මෙය සිවිල් අයිතිවාසිකමේ එක් අංගයකි. නිදහසේ ජීවත් වීම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්න විමසා බැලීමේ දී රජයේ මෙන් ම අසල්වැසි සහෝදර පුරවැසියන්ගේ ද තාඩන, පීඩන, බලපෑම් වලට ලක් නොවී බියෙන් හා සැකයෙන් තොර ව ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය ලෙස විස්තර කළ හැකි ය. රජයට හෝ රජයේ නිළධාරියෙකුට හෝ පුද්ගල ජීවිතයකට හෝ වස්තුවකට හෝ බලපෑම් කළ හැක්කේ පනවා ඇති නීති රීති වලට අනුව පමණි. නීතියෙන් බැහැර ව පුද්ගලයාගේ නිදහසට බාධා කිරීමට රජයට වුව ද අයිතියක් නොමැති බව මින් පෙනී යයි. කෙසේ වුව ද සමාජය පිළිගත් නීති රීති හා සම්ප්‍රදායන් වලට මෙන් ම රජයේ පිළිගත් නීති රීති වලට ද ගරු කරමින් වෙනස් අයෙකුගේ නිදහසට බාධා නොකරමින් තම පෞද්ගලික ජීවිතය සුඛිත මුදිත ව පවත්වාගෙන යාම නිදහසේ ජීවත් වීම යන්නෙන් අදහස් වේ.

 

  1. නිදහස් චින්තනයට හා නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය

                     මෙය දෙවන වැදගත් අංගයයි. නිදහස් ව නිවහල් ව සිටීමට ත් එම සිතිවිලි ප්‍රකාශ කිරීමට ත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අවශ්‍ය පහසුකම් සලසයි. සිතීමේ නිදහස, කතා කිරීමේ නිදහස හා ලිවීමේ නිදහස යන්නෙන් හැඳින්වෙන්නේ ද මෙය යි. නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල විවිධ මාධ්‍යයන් තුළින් ඉඩ කඩ සලසා දී තිබේ. කතා කිරීමේ නිදහස සඳහා රැස්වීම් පැවැත්වීම, සාකච්ඡා පැවැත් වීම, පෙළපාළි යාම, ගුවන් විදුලිය, රූපවාහිනිය යන අංශයන් ක්‍රියාත්මක වේ. ලිවීමේ නිදහස සඳහා පුවත් පත්, සඟරා, පෝස්ටර්, බැනර්, ලිපි ලේඛණ ආදී අංශ ක්‍රියාත්මක වේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල මෙම නිදහස ක්‍රියාත්මක වුව ද ෆැසිස්ට්වාදී හා කොමියුනිස්ට් පාලන ක්‍රම යටතේ මෙම නිදහස සම්පූර්ණයෙන් ම අහෝසි කර ඇති අතර රජය විවේචනය කිරීම හා රජයේ අදහස් වලට විරුද්ධව මත ප්‍රකාශ කිරීම දඬුවම් ලැබිය යුතු වරදකි.

 

iii.            කැමති ප්‍රදේශයක වාසය කිරීම හා කැමති තැනකට යාමේ ඊමේ අයිතිය

                     තම රටේ කැමති ප්‍රදේශයක වාසය කිරීමට ද කැමති ප්‍රදේශයකට ගමන් කිරීමට ද පුරවැසියන්ට ඇති අයිතිය සිවිල් අයිතිවාසිකමේ තවත් එකකි. බොහෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල මෙම අයිතිය ආරක්ෂා වී පැවතුනත් දකුණු අප්‍රිකාවේ මෑතක් වන තුරු ම මෙම අයිතිය ක්‍රියාත්මක වී නොමැත. එරට මුල් වැසියන් වූ නීග්‍රෝ ජාතිකයන්ට සුදු ජාතිකයන් දිවි ගෙවූ ප්‍රදේශ වලට ගමන් කිරීම, ඒවායේ පදිංචි වීම, සුදු ජාතිකයින් අධ්‍යාපනය ලබන අධ්‍යාපන ආයතන වල අධ්‍යාපනය ලැබීම ආදිය නීතියෙන් ම තහනම් කොට තිබුණි. මේ නිසා එම රටේ මෑතක් වන තුරු ම මෙම පෞද්ගලික අයිතිවාසිකම ආරක්ෂා වී තිබුණේ ද යන්න ගැටළු සහගත ය.

 

  1. සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය

                     සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය ආරක්ෂා කර තිබීම පෞද්ගලික අයිතිවාසිකම සුරක්ෂිත කොට ඇති තවත් අංගයකි. නීතිය ඉදිරියේ සෑම පුරවැසියෙකු ම සමාන විය යුතු අතර නීතිය සලකා බලන්නේ කළ වරදෙහි ස්වභාවය මිස පුද්ගලයාගේ සමාජ තරාතිරම නොවේ. ධනවතාට මෙන් ම දුප්පතාට ද සමාන වරදට සමාන දඬුවම් ලැබිය යුතු ය. යම් කිසි චෝදනාවකට ලක් වූ පුද්ගලයෙකු වරදකරු වන්නේ සාධාරණ නඩු විභාගයකින් පසු ඔහු වරදකරු බව තීරණය වුවහොත් පමණි. ඒ වන තෙක් ඔහු නිවැරදිකරුවෙක් ලෙස පිළිගනී. පොලිස් අත් අඩංගුවට ගන්නා පුද්ගලයෙකු රඳවා තබා ගත හැක්කේ පැය 24 ක් පමණි. නීති විරෝධී ලෙස පොලිස් අත් අඩංගුවට ගන්නා පුද්ගලයෙකු නිදහස් කර ගැනීම සඳහා හේබියස් කෝපස් (හබයාස් කොපුස්) ආඥා පනත යටතේ ඉඩ කඩ සලසා දී තිබේ. යම් විත්ති කරුවෙකුට තම නිර්දෝශීභාවය ඔප්පු කිරීම සඳහා තමන් වෙනුවෙන් ම කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට අයිතිය ඇති අතර ඕනෑම නීතීඥයෙක් මාර්ගයෙන් ද එය කළ හැකි ය. මිනී මැරීම වැනි බරපතල චෝදනා වල දී ජූරි සභාවක් ඉදිරියේ නඩු විසඳන අතර අභිමත ජූරි සභාවක් තෝරා ගැනීමේ අයිතිය විත්තිකරුවෙකුට ඇත. පහල උසාවියකින් දෙන තීන්දුවකට විරුද්ධව ඉහළ උසාවියකට අභියාචනා කිරීමට ද විත්තිකරුවන්ට අයිතිය තිබේ.

 

  1. මූලික අවශ්‍යතාවයන් ලබා ගැනීමේ අයිතිය

                           සිවිල් අයිතිවාසිකමේ වැදගත් ම අංගයක් වනුයේ පුද්ගලයාගේ ආර්ථික ශක්තිය ගොඩ නඟා ගැනීමට ඇති අයිතිය යි. එය නොතිබුණහොත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කර ගැනීමට බාධා ඇතිවිය හැකි ය. මේ යටතේ මූලික අවශ්‍යතාවයන් අවම වශයෙන් හෝ ලබා ගැනීම සඳහා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල් තුළ පුරවැසියන්ට අයිතියක් තිබේ. ආහාර, ඇඳුම් පැළඳුම්, නිවාස, බෙහෙත් හේත් යනා දී මූලික අවශ්‍යතාවයන් ජීවත් වීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන අතර ඒවා අවම මට්ටමෙන් හෝ ලබා ගත නොහැකි ආර්ථික ශක්තියක් නොමැති අයට සපුරා දීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් බැඳී සිටී. බලයට පත් වන සෑම ආණ්ඩුවක් ම මෙම අවශ්‍යතාවයන් තම ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් ලබා දීමට දැඩි උත්සාහයක යෙදී සිටී. මෙම කාර්යයන් කිරීමේ දී අසාර්ථක වන ආණ්ඩු එළඹෙන මැතිවරණ වල දී පරාජයට පත් වීම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල දැකිය හැකි ලක්ෂණ ය.

 

  1. කැමති රැකියාවක නිරත වීමට හා සාධාරණ වැටුපක් ලබා ගැනීමට ඇති අයිතිය

                             පුද්ගලයාගේ අධ්‍යාපන මට්ටමට සරිලන නීති විරෝධී නොවන කුමන හෝ රැකියාවක නිරත වීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල පුද්ගලයාට ඉඩ කඩ සලසා දී තිබේ. රාජ්‍යයක වගකීම වන්නේ රටේ පුරවැසියන් සියල්ලන්ට ම රැකියා නිශ්පාදනය කිරීමයි. එසේ නොවන්නේ නම් අධ්‍යාපනය තුළින් බිහි වන වැඩි පිරිසක් නිකමුන් වශයෙන් කාලය ගත කරනු දක්නට ලැබේ. එහි දී විශාල තරුණ ශ්‍රමයක් අපතේ ගලා යාමක් දක්නට ඇත. එම නිසා පුරවැසියන් සියල්ලන්ට ම තමන් කැමති රැකියාවක් එනම් රජය හා සමාජය පිළිගත් රැකියාවක් කිරීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් වල පුරවැසියන් ට අයිතියක් තිබේ. ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවල ගණිකා වෘත්තිය, මත් කුඩු හා මත් ද්‍රව්‍ය, හොර බඩු වෙළඳාම, වහල් සේවය, නීති විරෝධී මස් වෙළඳාම වැනි රැකියාවන් නීතියෙන් ම තහනම් වේ. මේවාට අයත් නොවන සාධාරණ රැකියාවක් කිරීමේ අයිතියක් ඇත.

                                                              රැකියාවක් කිරීමේ අයිතිවාසිකම පමණක් නොව තමාගේ සේවයට ප්‍රමාණවත් වේතනයක් ලබා ගැනීමට ද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් තුළ මහ ජනයාට අයිතියක් තිබේ. ඕනෑම රාජ්‍යයක් තුළ මහ ජනයාගේ ජීවන තත්වය කළින් කළ වෙනස් වීමකට පත් වේ. එසේ වෙනස් වන ජීවන තත්වයට ගැලපෙන වැටුපක් ලබා ගැනීමට මේ අයිතිය තුළ මහ ජනයාට ඉඩ කඩක් ඇත. සැමදා එකම වැටුප් තලයක රාජ්‍ය සේවකයන් ස්ථාවර ව තබන්නේ නම් එය සාධාරණ වැටුපක් ලබා ගැනීමේ අයිතිය කප්පාදු කිරීමක් හා සමාන වේ. මෙහි දී සියළුම දෙනාට සමාන වූ වැටුපක් දිය යුතු ය යන්න අදහස් නොවේ. ඒ ඒ වෘත්තීන්ට අනුව සේවයේ වටිනාකම මත වෙනස් වෙනස් වැටුප් ක්‍රම පැවතිය යුතුවා සේ ම සියළු දෙනාට ම සාධාරණ වූ වැටුපක් ලබා ගැනීමේ අයිතිය තහවුරු වී තිබිය යුතු ය. සාධාරණ වැටුපක් ලබා ගැනීමේ අයිතිවාසිකමට සමාන ව එකට බැඳී ඇති අනෙක් අයිතිය නම් වැඩ කිරීමට සාධාරණ කාලයක් තිබීමේ අයිතිය යි. පුද්ගලයෙකුට කායික වශයෙන් හෝ මානසික වශයෙන් තම මුළු කාලයම නැතහොත් අවදිව සිටින මුළු කාළච්ඡේදය ම රැකියාව සඳහා යෙදවීමට සිදු වේ නම් ඔහුගේ නිර්මාණ ශක්තියට හානියක් සිදු වීමට පුළුවන. නිර්මාණ ශක්තියට ඉඩ කඩ නොමැති වූ විට හැකියාවන් මොට වේ. එවිට පුද්ගලයන් යන්ත්‍ර සූත්‍ර ආකාරයෙන් මිස මිනිසුන් වශයෙන් ක්‍රියාත්මක නොවේ. රටේ ආර්ථික සංවර්ධනය උදෙසා නිර්මාණශීලී පරපුරක් බිහි වීම අත්‍යාවශ්‍ය කාරණයක් වේ. ඒ නිසා වැඩ කිරීමට නිශ්චිත කාළයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

                                                                                                                                      රැකියාවක් කිරීමේ අයිතිය හා එකට බැඳුණ තවත් අයිතියක් වන්නේ තමන් රැකියාව කරන ස්ථානයේ රැකියාවට සඳහා අවශ්‍ය සේවා පහසුකම් ලබා ගැනීමේ අයිතිය ද වේ. රැකියාව වැඩි දියුණු කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් මෙන් ම වෙනත් අවශ්‍යතා ලබා ගැනීම සඳහා ද සේවකයන්ට අයිතියක් ඇත.

 

vii.            දේපල රැස් කරමින් ඒවා පරිහරණය කිරීමේ අයිතිය

                           මෙය තවත් සිවිල් අයිතිවාසිකමකි. නිවාස, ඉඩ කඩම්,යාන වාහන, ගෘහ භාණ්ඩ ආදී තමන් අභිමත දේපල එක් රැස් කර ගැනීමටත්, ඒවා කැමති ආකාරයකට පරිහරණය කිරීමටත්, අන්සතු කිරීමටත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රට වල පුරවැසියන්ට හැකියාව තිබේ. මෙම රටවල එම අයිතිය එසේ පැවතුණ ද සමාජවාදී රට වල මෙම අයිතිය දැඩි ලෙස සීමා කොට ඇත.

                                                                                                                          

viii.            ආගමික අයිතිය

              සිවිල් අයිතිවාසිකම හා බැඳෙන තවත් එකකි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයන් තුළ තමන්ට කැමති ඕනෑම ආගමක් ඇදහීමට පුද්ගලයාට ඉඩ කඩ ඇත. ඕනෑම ආගමක් යැයි සඳහන් කිරීමෙන් දැනට පවත්නා ආගම් මෙන් ම නවක වශයෙන් ඇති කර ගන්නා ආගම් ද ඇතුළත් වේ. එසේ ම එක් ආගමක් අත හැර තවත් ආගමක් වැළඳගැනීමේ අයිතිය මෙන් ම කිසිම ආගමක් වැළඳ නොගෙන සිටීමට ද පුද්ගලයාට අයිතියක් ඇත. තමන් කැමති ආගම තනිව හෝ සාමූහික ව වැළඳ ගැනීමට පුළුවන. සිද්ධස්ථාන ගොඩ නංවා පවත්වාගෙන යාම, ආගමික උත්සව පැවැත්වීම, ආගම දේශනා කිරීම හා ආගම් ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා ද මේ යටතේ අයිතිය ඇත. යමෙක් තමන් කැමති ආගමක් වැළඳ නොගෙන සිටීම නිසා හෝ ඔහුගේ සෙසු අයිතිවාසිකම් වලට හානි සිදු කළ නොහැක. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල මෙම ආගමික අයිතිය තිබුන ද මිනිස් ජීවිත බිලි දෙන්නා වූ සිරිත් ඇති ආගම් ඇදහීම හා ගොඩ නැඟීම නීතියෙන් තහනම් වේ.

 

 

  1. පවුල් ජීවිතයක් ගත කිරීමේ අයිතිය

              තමන් කැමති සම්ප්‍රදායක් යටතේ විවාහ වී දරුවන් බිහි කරමින් කිසිදු ආකාරයක බලපෑමෙකින් තොරව ප්‍රීතිමත් පවුල් ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඇති අයිතිය මේ තුලින් අදහස් වන අතර එය අනෙක් සමාජ ජීවීන්ට හානි කර නොවන ආකාරයේ දිවි ගෙවීමක් නොවිය යුතු ය.

 

අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමට නූතන රාජ්‍යයන් යොදා ඇති විධි විධාන

              මෙම විධි විධාන කොටස් තුනක් යටතේ සාකච්ඡා කළ හැකි ය.

1)      නීතිමය හා ආයතනික ක්‍රියාමාර්ග

2)      දේශපාලන ක්‍රියාමාර්ග

3)      අන්තර්ජාතික ක්‍රියාමාර්ග

 

නීතිමය හා ආයතනික ක්‍රියාමාර්ග

  • ව්‍යවස්ථාගත කරන ලද මූලික අයිතිවාසිකම් මාලාවක් තිබීම.

                           මෙයින් අදහස් කරන්නේ පුද්ගල අයිතිවාසිකම් රටේ මූලික නීතියට ඇතුළත් කොට තිබිය යුතු බවයි.

              උදා :- 1789 ප්‍රංශ ව්‍යවස්ථාවට ද, 1215 මහාධිකාරී පනත යටතේ (මැග්නා කාර්ටා පනත) බ්‍රිතාන්‍යයට ද, 1950 ඉන්දියාවේ ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ද, 1972 හා 1978 ශ්‍රී ලංකා ව්‍යවස්ථාවන් වලට ද අයිතිවාසිකම් ඇතුළත් කොට තිබේ.

  • ඔම්බුඩ්ස්මන්වරයෙක් පත් කිරීම.

                           1967 බ්‍රිතාන්‍යයේ ද, 1978 ශ්‍රී ලංකාවේ ද මෙම ආයතන ස්ථාපිත කොට ඇත.

  • ස්වාධීන වූ අධිකරණයක පැවැත්ම.
  • නීතියේ ආධිපත්‍යය සුරක්ෂිත කොට තිබීම.
  • රාජ්‍යයේ බලතල බෙදා තිබීම.
  • මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභා පිහිටු වීම.

 

දේශපාලන ක්‍රියාමාර්ග

  • නිදහස් ජන මාධ්‍යයක පැවැත්ම
  • බලය විමධ්‍යගත කිරීමේ හා බලය බෙදා හැරීමේ විධි විධාන සැලසීම.
  • බලපෑම් කණ්ඩායම් වල ක්‍රියා කලාපය
  • මහ ජනතාවගේ නිරන්තර විමසිලිමත්භාවය

 

අන්තර්ජාතික ක්‍රියාමාර්ග

  • මිනිස් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනය (1948 දෙසැම්බර් 10)
  • විවිධ අන්තර්ජාතික ගිවිසුම්. (1950 නොවැම්බර් 04 යුරෝපීය සම්මුතිය)
  • රාජ්‍ය නොවන අන්තර්ජාතික සංවිධාන (රතු කුරුසය ආදීNGO සංවිධාන)




උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන ආයතන.. දේශපාලන විද්‍යාවේ විෂය ක්ෂේත්‍රය තුළ දක්නට ලැබෙන ඉතාම වැදගත් ආයතනයක් ලෙස දේශපාලන ආයතන හඳුන්වා දිය හැක.  දේශපාලන ආයතනයක් යනුවෙන්  අදහස් කරන්නේ "දේශපාලන ක්‍රියාවලිය හා සම්බන්ධ වන ආයතනය" දේශපාලන විද්‍යාව පමණක් නොව අනෙකුත් සමාජ විද්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
       දේශපාලන න්‍යාය   දේශපාලන විද්‍යාව විශය ක්ෂේත්‍රය  තුළ දක්නට ලැබෙන ඉතාම වැදගත් සාධකයක් ලෙස දේශපාලන  න්‍යාය දැක්විය හැකිය.  දේශපාලන න්‍යාය යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ "සමාජයේ සිදුවන සංසිද්ධි  සිදු වන්න...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාව  විෂය කේෂ්ත්‍රය තුළ දක්නට ලැබෙන ඉතා වැදගත් අංගයක් ලෙස දේශපාලන මතවාද පෙන්වා දිය හැකිය.  දේශපාලන මතවාදයක් යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ සමාජයේ දේශපාලනයට බලපෑම් කරන ,දේශපාලන ක්‍රියාකාරීත්වයට හා ගමනට මඟ පෙන්වන සමාජයේ විශාල ජන කොට්ඨාසයක් ආකර්ශනය...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  දේශපාලන විද්‍යාව ලොව ඇති අනුග්‍රහය තම සමාජ විද්‍යාව වේ .එය  සෑම සමාජ ක්‍රමයකම ව්‍යාප්ත වී පුළුල් විෂයයක් වේ . දේශපාලන විද්‍යාව ආරම්භ වන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 4 වන සියවසේදී ය.  එතැන් සිට මේ දක්වාම දේශපාලන විද්‍යාව  ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
රාජ්‍යයේ උපත රාජ්‍යය බිහි වූයේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් වූ මතවාද රාශියක් දේශපාලන විද්‍යාව තුල දැකිය හැක. එසේ ම මෙම මතවාද එකිනෙකින් වෙනස් ද වේ. ඒ ඒ දාර්ශනිකයන්ගේ ගුරු කුලය තමන්ට ආවේණික දෘෂ්ටි කෝණයකින් රාජ්‍යයේ ආරම්භය දෙස බලා තිබීම මෙයට හේතුව වේ. සමහ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන පක්ෂ වර්ග                                    ♠ කේඩර පක්ෂ හා බහු ඡන පදනමක් සහිත පක්ෂ   මෙහි පක්ෂ වර්ග දෙකක් දැකගත හැකිය. එනම්,     01) කේඩ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
04.ස්වාධිපත්‍යය • සමාජයේ කිසිදු සංවිධානයකට හිමිනොවන උත්තරීතර හා ශ්‍රෙෂ්ඨ බලයයි. • දේශ සීමාව තුළ පවතින සෙසු සියලු ම සංවිධාන මෙම බලයට යටත් විය යුතුය. • මෙය කොටස් 02 කට බෙදිය හැක        01.අභ්‍යන්තර ස්වාධිපත්‍යය  ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රමයේ විශේෂ ලක්ෂණ අපට හඳුනාගත හැකිය. ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ පවතිනුයේ ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකක්ද, සුළු පක්ෂ බොහෝ ගණනක්ද සහිත බහු පක්ෂ ක්‍රමයකි. මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචි වී සිටයත් එව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
13,17,18,  ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන වල පසුබිම හා 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ව්‍යුහයට සිඳු කළ වෙනස්කම් හා එමගින් සිඳු වූ බලපෑම. 13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය.  දෙවන ජනරජ ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට 1987 වසරේ දී 13 වන ආ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව. රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ ඓතිහාසික පසුබිම. ශ්‍රී ලංකාව, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ යටත් විජිතයක්ව පැවති සමයේ දී, වර්ෂ 1946 මැයි මස 15 දිනැති ලංකා (ආණ්ඩුක්‍රම) රාජාඥාව මගින් ප්‍රථම රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව ස්ථා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  පුරවැසියා සහ පුරවැසිභාවය පිලිබඳ ගැටලුව   ‘පුරවැසියා’ සහ ‘පුරවැසිභාවය’ යනු අපේ එදිනෙදා දේශපාලන ව්‍යවහාරයේ මෙන්ම දේශපාලන විද්‍යාවේත්, ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතියේත් කේන්ද්‍රීය ලෙස මතුවන සහ එකිනෙකට බැඳුනු සංකල්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ අධ්‍යන ක්‍රම දේශපාලන විද්‍යාව ස්වාධීන සමාජ විද්‍යාවක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීම ආරම්භ වී වසර 3000ක් පමණ ගත වී ඇතත් විධිමත් අධ්‍යයන ක්‍රමයක් සොයා ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු වන්නේ 19 වන සියවසේ ආරම්භයේ දී ය. මේ සම්බන්ධව ආරම්භක අවස්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කරන විධි ක්‍රම  දේශපාලන විද්‍යාව සමාජ විද්‍යාවක් වන බැවින් එය අධ්‍යයනය කිරීමට භාවිත කරනුයේ සමාජ විද්‍යාවන් අධ්‍යයනය කරන විධි ක්‍රම යි. එනම් සමාජ විද්‍යාවක් ලෙස දේශපාලන විද්‍යාව සමස්ථ සමාජයම විද්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ විෂය ක්ෂේත්‍රය  දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳව නිශ්චිත අර්ථකථනයක් අද වන තුරු ඉදිරිපත් වී නොමැත. මන්දයත් දේශපාලන විද්‍යාව සමාජීය විද්‍යාවක් වන බැවිනි. සමාජ විද්‍යාවන් තුළින් මිනිස් සමාජයේ විවිධ වු පැතිකඩ අධ්‍යයනය කරයි. ඒ අනුව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ මූලිකාංග දේශපාලන විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් පොදු අර්ථකථනයක් දිය නොහැක. එය රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ කලාව ලෙසට ද දේශපාලන බලය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන විෂය ලෙසට ද මූලික වශයෙන් සම්භාව්‍ය අර්ථදැක්වීම් ද්විත්වයකි. පසුකාලීනව දේශපාලන විද්‍යාව යනු රාජ්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා අයිතිවාසිකම්. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු යන වචනය ලොව බොහෝ රටවල අද සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ පවතින වචනයක් වී ඇත.නූතනයේ බොහෝ ආණ්ඩුක්‍රම ගොඩනගා තිබෙන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මූලධර්ම පදනම් කරගෙන ය.එබැවින් දේශපාලන විද්‍යාව ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ඩොනමෝර් ආණ්ඩු කමය  රී ලංකාවේ බ්රිතාන්ය පාලනය තුළ ඇති වූ වැදගත් ආණ්ඩුක්‍රම ඩොෝර් ආණ්ඩු ක්‍රමය ඒත් දැන් මම තිස්සේ කේසිට එතැනම 46 දක්වා ක්‍රියාත්මක වූ මෙම ආණ්ඩු කමය බිහි වීමට ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් බලපෑවේය.මේවා අධ්‍යනයේ පහසුවට කොටස් දෙකකට යටතෙ වර්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
කෝල්බෘක් ප්‍රතිසංස්කරණ යෙදීමේ මෙරටට හඳුන්වා දුන්  යෝජනා මගින් මෙරට සමාජ ආර්ථික දේශපාලන විශාල වෙනසක් සිදු වන්නට විය.. විශේෂයෙන් මෙරට දේශපාලනය වඩා සමාජ සහ ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයේ පරිවර්තනයක් සිදු විය. එම පරිවර්තනීය සාධක මගින් හිතකර මෙන්ම අහිතකර ප්‍රතිපල විඳින්න...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ශ්‍රි ලංකාවේ සටන් විජිත පාලනයේ ස්භාවය..... ශ්‍රි ලංකාව අධිරාජ්‍යවාදී පාලනයන් තුන් ගොල්ලකට යටත් විය.ඒ 1505 දී පෘතුග්‍රිසින්ටත්,1658 දී ලංදේසින්ටත්,1796 දී ඉංග්‍රින්ටත් වශයෙනි.ඉංග්‍රිසින් 1796 දී මුහුදු බල ප්‍රදේශ වල බලය අල්ලාගත් අතර,මෙම ප්&zw...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ලොව පැසිස්ට් ව්‍යාපාරයේ නැගීම. ඉතාලිය 1915 දී ඉතාලියේ මිලාන් හිදී බෙනිටෝ මුසෝලිනීගේ නායකත්වයෙන් ෆැසීකෝ යන සංවිධානය පිහිටුවා ගත් අතර පසුව එය සටන් කණ්ඩායම (Fighting Band) ලෙස ප්‍රතිසංවිධානගත කරන ලදී. කෙසේ නමුත් මොවුන් හට එකඳු ආසනයක් හෝ ලබා ගැනීමට නොහැකි ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ලන්දේසීන්ගෙන් මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ අත්පත් කර ගැනීමෙන් හා උඩරට යටත් කරගැනීමෙන් පසුව ඉංග්‍රීසින් විසින් පාලන තන්ත්‍රය ඒ ඒ අවස්ථාවන්ට උචිත වන අයුරින් සකස් කරන ලදි. ඉංග්‍රීසින් විසින් හඳුන්වා දෙන ලද එම පාලන ව්‍යුහය පිළිබඳ විමසා බැලීමක් සිදු කිරීමට මෙහිදි අදහ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
යහපාලනය ආර්ථික සම්පත් හා මානව සම්පත් වලින් හිඟයක් නොමැති වුව ද තුන් වන ලෝකයේ රටවල ආර්ථික සංවර්ධනය වීම මන්දගාමී වීම හා සමාජ සාධාරණත්වය බිඳ වැටීම යන ප්‍රශ්න වලට බල පා ඇති හේතු සාධක මොනවාද යන්න පිළිබඳ 1980 දශකයෙන් පසු කාළය තුළ ඇති වන කතිකාවතකින් ඉස්මතු වූ දෙයක් ලෙස ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
අයිතිවාසිකම්             වනචාරී යුගයේ සිට වත්මන් ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජය දක්වා ම මිනිසෙකුගේ අවසාන අරමුණ වී ඇත්තේ ප්‍රීතිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමයි. මෙම අරමුණ ළඟා කර ගැනීම සඳහා “මිනිසා විසින් කාලාන්තරයක් තිස්සේ ආ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
සමාජ වාදය................. 18 වන සියවසේ දෙවන භාගයේදී යුරෝපයේ පැතිරගිය කාර්මික විප්ලවය තුලින් බිහිවූ කාර්මික ධනේශ්වර ක්‍රමය හේතුකොට ගෙන සමාජයේ බහුතර ශ්‍රමිකයන් හෙවත් කම්කරු පංතිය ධනපත් පංතියේ සූරාකෑමට ගොදුරු වීමෙන් ඉතාමත්ම දුෂ්කර ජීවන තත්වයකට පත් වීම පිළිබද සමාජ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් නොවේ.   “ලලිත කලා අධ්‍යනයකට වැඩි යමක් දේශපාලන විද්‍යාව තුල දක්නට නොමැත”. එංගලන්ත ජාතික එඩ්මන් බර්ක්               සමාජ විද්‍යා හා ස්වාභා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යවේ අන්තර් විෂයාත්මක ස්වරූපය    දේශපාලන විද්‍යාව වූ කලි මානවයා මුල් කොටගත් මානව කේන්ද්‍රීය විෂය මාලාවක් වන අතර එය හුදකලා විෂයක් නොව ඉතිහාසය, ආර්ථික විද්‍යාව, දර්ශනය, ආචාර විද්‍යාව, නීතිය, සමාජ විද්‍යාව, භූගෝල විද්‍යාව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  දේශපාලන සමාජානුයෝජනය හෙවත් පුද්ගලයා දේශපාලනය ඉගෙන ගන්නා ආකාරය...........   “මිනිසා දේශපාලන සත්වයෙකි.(Man is a Political Animal)”.                   &nbs...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලනය හා දේශපාලන ව්ද්‍යාව             දේශපාලනය යන සංකල්පය ග්‍රීක නගර රාජ්‍යයන් අර්ථවත් කල “Polis” යන පදයෙන් ප්‍රබවය ලබයි. එයින් අදහස් කළේ සමකාලීනව පැවති ග්‍රීක නාගරික රාජ්‍ය ක...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ෆේබියන් සමාජවාදය (Fabian Socialism)           19 වන ශතවර්ශයේ අවසාන කාර්තුවේදී එංගලන්තයේ ඇතිවූ විකාශනාත්මක සමාජවාදයේ (Evolutionary Socialism) ප්‍රධාන මතවාදී දහරාවක් වශයෙන් ෆේබියන් සමාජවාදය හදුන්වා දිය හැක. එමෙන්ම 19 ශතවර...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ලිබරල් වාදය.................              ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ Liberty නම් වූ පදය තුලින් ලිබරල් යන වාග් සංකේතය නිර්මාණය වූ අතර Liberty යන ඉංග්‍රීසි පදයේ සංකේතාත්මක අර්ථය වන්නේ “ නිදහස ”...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
මැනින් ඩෙවෝන්ෂර් ප්‍රතිසංස්කරණය - 1924       මැනින් ඩෙවෝන්ෂර් ප්‍රතිසංස්කරණය ලබාදීම විෂයෙහි ප්‍රධානම හේතුව වන්නේ එවකට තිබූ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආණ්ඩුකරුගේම ආණ්ඩුවක් බවට චෝදනා කිරීමයි. එසේම ජාතික ව්‍යාපාරය කළ ඉල්ලීම් ප්&...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
                                    මැනින් ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ - 1920.  &nbs...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
                                             ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
1833 කෝල්බෘෘක් - කැමරන් ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා.      බ්‍රිතාන්‍යයින් විසින් 1829 වර්ෂයේදී ලංකාවේ සමාජ ආර්ථික තත්ත්වය පිළිබද මූල්‍ය වාර්තාවක් සකස් කිරීම සදහා විලියම් කෝල්බෘෘක්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු කොමිසමක් පත්කර එවීය. එයට මෙරට අධිකර...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
1833 කෝල්බෘෘක් - කැමරන් ප්‍රතිසංස්කරණ ඇති කිරීමට බලපාන ලද හේතු.       1505දී ශ්‍රී ලංකාව පෘතුගීසි පාලනයට නතු වේ. ඉන්පසු ලංදේසීන් හා ඉංග්‍රීසීන් විසිනුත් ලංකාවේ පාලනය නතුකර ගනී. නමුත් මෙයින් බලවත්ම ආක්‍රමනයක් ගෙන යන්නේ ඉංග්‍රීසින් විසි...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ලංකා ජාතික සංගමය භාවිතා කළ ක්‍රම උපායන් සහ එහි බිදවැටීම.         ලංකාව තුළ ප්‍රථම වතාවට ආගමික, භාෂාත්මක, වාර්ගික ලෙස නොබෙදී එක්වූ සංවිධානයක් ලෙස ලංකා ජාතික සංගමය හැදින්විය හැකිය. ලංකා ජාතික සංගමය බිහිවීමට බලපාන ලද ප්‍රධාන සාධක දෙකකි. එනම...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
 ලංකාවේ ජාතික ව්‍යාපාරය බිහිවීම, වර්ධනය සහ එහි ස්වභාවය.        රටක් විදේශ ආධිපත්තියට නතු වී සිටින මොහොතක එයින් මිදීම සදහා ස්වදේශිකයන් තුළ ඇතිවන කැමැත්ත, ජාතික හැගීම ජාතිකත්වය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. මෙම ආධිපත්තියට විරුද්ධව  ගොඩනැගෙන්නා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
වාමාංශික ව්‍යාපාරය මෙරට ජනතාවට සිදුකළ සේවය සහ එහි බිදවැටීම. වාමාංශික ව්‍යාපාරය මෙරට ජනතාවට විශාල සේවයක් සිදුකළේය. එය ආකාර තුනකින් දැක්විය හැකිය. එනම්: ගොවි කම්කරු ජනතාවට සිදුකළ සේවය ජනවාර්ගික එකමුතුකම අධිරාජ්‍යවාදී විරෝධයට පණ පෙවීම  යන කරුණු වේ. &...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ශ්‍රී ලංකාවේ වාමාංශික ව්‍යාපාරය බිහිවීම        ජර්මන් ජාතික විද්‍යාඥයකු වූ කාල් මාක්ස් විසින් ප්‍රථම වතාවට විද්‍යාත්මක සමාජවාදය ලෝකයට ඉදිරිපත් කරන ලදී. නමුත් ඔහුට තනි රටක් ලෙස මෙය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීමට ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
                       ජනමත විචාරණය යනු ආණ්ඩුව පැනවීමට අදහස් කරන වැදගත් නීතියක් හෝ ප්‍රතිපත්තියක් නැතිනම් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීම සදහා ගෙන එන යෝජනාවක් මහජනතාවට ඉදිරිපත් කොට ඒ සදහා ජනතාව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය 2     දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය බලය පිළිබඳ හැදෑරීම              දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය සම්බන්දයෙන් ගොඩනැගී තිබෙන රාජ්‍යය පිළිබඳ මතය ප්‍රතික්ශ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය 1   දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය සම්බන්දයෙන් නිෂ්චිත පොදු අදහසක් කිව නොහැකිය.එයට හේතුව වන්නේ දේශපාලන විද්‍යාව සමාජ විද්‍යාවන් ඝණයට අයත් වීමයි.සමාජ විද්‍යාවන් තුළදී අධ්‍යයනය කරනුයේ මිනිසා සම්බන්දයෙනි. මිනිසා නිතර නි...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ජනතාව ඍජුවම පාලන කටයුතුවලට සහබාගි වූ ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පැවතියේ ග්‍රීසියේ ඇතන්ස් රාජ්‍ය තුළ ක්‍රයාත්මක වූ බවට දිතීයික මට්ටමේ මුලාශ්‍ර වලින් තොරතුරු ලබාගත හැකි ය. ඒ අනුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබද සංකල්පය ප්‍රබවය ලබන්නේ ඇතන්ස්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී දේශපාලන පක්ෂ වැදගත් වන අන්දම ප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදී රටක දේශපාලන පක්ෂ තිබීම ඉතාමත් වැදගත් වන අතර  ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන්යේ ලියාපදිංචි දේශපාලන පක්ෂ විශාල සංඛ්‍යාවක් පවතී.දේශපාලන  පක්ෂයක් යනු රට ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය   "ප්‍රජාව" යනු මහජනතාවයි තන්ත්‍රය යනු ආණ්ඩුව හෙවත් පාලන ක්‍රමය ඒ අනුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු මහජනතාවගේ ආණ්ඩුව,මහජනතාවගේ පාලන ක්‍රමය යන්න අර්ථ දැක්වේ.ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සංකල්පය දෙයාකාරයකින් විස්තර කෙරේ. &...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
සර්වජන ජන්ද බලය ලැබීමට අවශ්‍ය සුදුසුකම් මොනවාද? ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14 වන පරිච්ජේදයේ ජන්ද ලැබීමට අවශ්‍ය කරුණු විස්තර වේ.ඒවා නම්, ශ්‍රී ලංකීය පුරවසියෙක් විය යුතුය. වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ විය යුතුයි. සිහිවිකල් පුද්ගලයකු නොවිය ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යනු කුමක්ද? රටක ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව එම රටේ මූලික නීතිය මෙන්ම උත්තරීතර නිතීයද වේ.බොහෝ රට වල ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ලිඛිත ව්‍යවස්ථාවයන්ය.අප රටේ ව්‍යවස්ථාවද ලිඛිත ව්‍යවස්ථාවකි. 1978 දී සම්මත කරන ලද ව්‍යවස්ථාව ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  නිවැරදි පිළිතුර යටින් ඉරක් අදින්න . 01) දේශපාලන විද්‍යාව හැදෑරීමේ අරමුණක් නොවන්නේ පොදු පුරවැසියකු වීමේ පුහුණුව ලබා ගැනීම රාජ්‍ය තනතුරු සදහා අවශ්‍ය විෂය දැන්ම හා ශිල්ප දැනුම ලබා ගැනීම ආණ්ඩුව හා එහි වැඩකටුතු පිලිබදව දැන ගැනීම දේශපාලන ක්‍රයා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
නියෝජන ක්‍රමයක් යනු:   පුද්ගලයෙක් වෙනුවෙන් හෝ පුද්ගල කණ්ඩායමක් වෙනුවෙන් තවත් පුද්ගලයෙකු හෝ පුද්ගල කණ්ඩායමක් පෙනී සිටීමේ කාර්යය නියෝජනය යනුවෙන් ඉතා  සරලව හදුන්වාදිය හැක.නියෝජනය පිළිබද සංකල්ප ආකාර 4කින් අර්ථ දක්වයි . එනම් ,   1.විස්තරාත්මක නියෝජන ක්&zw...
Shiran Ranjaya

උසස්පෙළ දේශපාලන විද්‍යාව

අනෙකුත් ලිපි
උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
අවදානම් අවම කිරීමට භාවිතා කරනු ලබන ශිල්පීය ක්රමයන් අවදානම් තුන කිරීමට බොහෝ ශිල්පීය ක්රමයන් ඇත. මෙම ශිල්පීය ක්රමයන් කණ්ඩ හතරකට සාරාංශ ගත කළ හැකිය. * අවදානම් ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ව්යාපාර අරමුණු වලට බලපානු ලබන අවදානම්. අවදානම් කලමනාකරණයේ වැදගත්කම. විවිධ ව්යාපාර සංවිධාන සහ ඒවායේ අරමුණ පිළිබඳව මෙම පාඨමාලාවේ පළමු පාඨමාලාව පළමුවන පරිච්ඡේදය තුළ අප විසින් සාකච්ඡා කර ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
උසස් පෙළ-ආර්ථික විද්යාව - ජාතික ගිණුම් - වියදම් ප්රවේශය කලින් ලිපිවලින් අපි,නිමැවුම් හා ආදායම් ප්රවේශය යටතේ ජාතික ගිණුම් සකස් කරා මතක ඇතිනේ.දැන් අපි වියදම් ප්රවේශය ගැන ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
උසස් පෙළ ආර්ථික විද්යාව - ජාතික ගිණුම් - ආදායම් ප්රවේශය ඔයාලට මතක ඇති අපි කලින් ලිපියෙන් කතා කරේ, ජාතික ගිණුම්වල එන නිමැවුම් ප්රවේශය ගැනනේ....දැන් අපි කතාකරමු ...

උසස්පෙළ - ගිණුම්කරණය
හවුල් ව්යාපාරයක් යනු කුමක්ද යන්න පිළිබදව 1890 හවුල් ආඡ්ඡාපනතේ සදහන් වී ඇති ආකාරයට මෙසේ දැක්විය හැකිය."ලාභ ඉපයීමේ අරමුණින් යම් ව්යාපාර කටයුත්තක් කරගෙන යන පුද්ගලයන් අතර ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
කොළඹ කොටස් හුවමාරුවේ ලේඛනගත වී ඇති සීමිත පොදු සමාගම් ලැයිස්තුගත සමාගම් ලෙස හඳුන්වයි. එනම් කොටස් වෙළඳපොළේ කොටස් හා ණයකර ගනුදෙනු කිරීම සඳහා අවසර ලත් සීමා ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ලැයිස්තුගත සමාගම් වල කොටස් ණයකර ආදී සුරැකුම්පත් මිලට ගැනීම හා විකිණීම සිදුවන ස්ථානය හෝ අවකාශය කොටස් වෙළඳපොළයි කොටස් වෙළඳපොළ ප්රධාන කොටස් 02 කි. ප්රාථමික කොටස් වෙළඳපොළ ( ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
දිගුකාලීන ප්රාග්ධන අවශ්යතා සපුරාලීම සඳහා සංවිධානය වූ වෙළඳපොළප්රාග්ධන වෙළඳපොළයි. මෙහි වර්ෂයකට වඩා වැඩි කාලයකින් පරිණත වන මූල්ය උපකරණ ගනුදෙනු වේ. ශ්රී ලංකාවේ ප්රාග්ධන වෙළඳපොලේ උප වෙළඳපොළ ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
මුදල් වෙළඳපොළ කෙටි කාලීන අරමුදල් අවශ්යතා සපුරාලන ආයතන වලින් සමන්විත වෙන වෙළඳපොළයිඑනම්,වර්ෂයක් හෝ ඊට අඩු කාලයකින් පරිණත වන මූල්ය උපකරණ ආශ්රිතව වන මූල්ය උපකරණ ආශ්රිතව ගණුදෙනු ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
මූල්ය පද්ධතික් යනු ආර්ථිකයක මූල්ය තීරණ ක්රියාත්මක කිරීමේ නිරතව සිටින මූල්ය වෙළඳපොළ මූල්ය ආයතනල මූල්ය උපකරණ සහ මූල්ය යටිතල පහසුකම් යනාදියෙන් සමන්විත පද්ධතිය යි. මූල්ය පද්ධතිය ...