ප්‍රත්‍යාර්ථ තද්ධිත නාම


ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම(තද්ධිත නාම)

ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම යනු ප්‍රත්‍යාර්ථ වලින් අර්ථ ගැන්වෙන නාම වේ. නාම ප්‍රකෘතියට සහ ක්‍රියා ප්‍රකෘතියට පසුව යෙදී අර්ථ ගන්වන කළ එය ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම වේ. සිදත් සගරාවෙහි ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම මෙසේ හදුන්වයි.

දයින් තයින් හොත

කැර අරුතට නිසි පසන්

සපයා සදන් පසරුත්

හිමි නොලැග ලොව වහරත්

ධාතුවකින් හා නාමයකින් පරව අරුතට නිසිවන ප්‍රත්‍යයන් යොදා ලෝක ව්‍යවහාරයේ සීමාවන් නොයික්මවා ප්‍රත්‍යාර්ථ ශබ්ද කරනු ලබයි. පහත දැක්වෙන උදාහරණ අනුව 

ගම් + ඉ  =    ගැමි

මෙහි ගැමි යනුවෙන් නාම ප්‍රකෘතියක් වන අතර එයට “ඉ” ප්‍රත්‍ය යොදා ගැමි යන්නෙන් නාමයක් යොදා ඇත. එය ප්‍රත්‍යාර්ත නාමයකි. 

හඩ  + නු =  හඩනු             

මෙහි හඩ යන ක්‍රියා ප්‍රකෘතියට නු යන ප්‍රත්‍ය එකතු වීමෙන් ප්‍රත්‍යාර්ත නාම සෑදී ඇත. එසේනම් නාමයකින් හා ක්‍රියාවකින් පරව යෙදෙන්නේ ප්‍රත්‍යාර්ථ වේ. ඒ අනුව ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම වර්ග දෙකකි. එනම්:

   01. තද්ධිත නාම

   02. කෘදන්ත නාම

තද්ධිත නාම

ප්‍රකෘතියකට ප්‍රත්‍ය එකතුවීම නිසා පදයක් එකතුවීම නිසා පදයක් සෑදෙන බව අපි දනිමු. ඒ අනුව නාමයක ප්‍රකෘතියට ප්‍රත්‍යක් එකතුවීම මගින් නාම පදයක් සෑදේ. 

   නාමය                   ප්‍රත්‍ය                         නාම පදය

මිනිස්                           මිනිස් + අ                          මිනිසා

කත්                             කත්+ අ                                 කත  

තොට                          තොට+ ඉ                            තොටි

 

 

ඉහත උදාහරණ වලට අනුව පෙනී යන්නේ ප්‍රකෘතියකට සංග්‍රහවීම නිසා නාමයක් හෙවත් ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම ඇතිවන බවයි. ඒ අනුව සිංහල භාෂාවේ තද්ධිත නාමයෙන් භාෂාවේ පද කෙටිවීම එසේම සංෂිප්තවීම සිදු වේ. තද්ධිත යනු තද්+හිත් යන්නයි. එහි අරුත නම් එයටම හිත වූයේ යන්නයි. ඒ අනුව සිංහල භාෂාවේ තද්ධිත ප්‍රත්‍ය ගනන 24කි. එනම්: 

                                     ඉ ප්‍රත්‍ය

                                     මුවා ප්‍රත්‍ය

                                     මය ප්‍රත්‍ය

                                     වත් ප්‍රත්‍ය

                                     මත් ප්‍රත්‍ය

                                     තර ප්‍රත්‍ය

                                     තම ප්‍රත්‍ය

                                     ඉති ප්‍රත්‍ය

                                     අටි ප්‍රත්‍ය

                                     අටු ප්‍රත්‍ය

                                     අස් ප්‍රත්‍ය

                                     අත් ප්‍රත්‍ය

                                     බ ප්‍රත්‍ය

                                     තා ප්‍රත්‍ය

                                     ආණ ප්‍රත්‍ය

                                     අණි ප්‍රත්‍ය

                                     එක් අක් ප්‍රත්‍ය

                                     අ ප්‍රත්‍ය

                                     අළ ප්‍රත්‍ය

                                     ආ ප්‍රත්‍ය

                                     උ ප්‍රත්‍ය

                                     උතු ප්‍රත්‍ය

                                     අළු ප්‍රත්‍ය

“ඉ”  ප්‍රත්‍ය

වූයේ, දන්නේ, ඇත්තේ, සුදුසු වූයේ, හැසිරවනුයේ යන අර්ථවල යෙදේ.

උදාහරණ‍: ගම්+ ඉ =  ගැමි

            පණ + ඉ = පැණි

            මග + ඉ = මගි

            දත් + ඉ = දැති

            ඇදුරු + ඉ = ඇදිරි

            දහම් + ඉ = දැහැමි

            කොකු + ඉ =කෙකි

            සිස + ඉ = සිසි

“මුවා” ප්‍රත්‍ය

 

එයින් සැදුනේය, එයින් කරන ලද යන අර්ථය  දේ. 

උදාහරණ:

          රන් + මුවා = රන්මුවා 

          රිදී + මුවා = රිදී මුවා  

         සෙල් + මුවා = සෙල්මුවා 

         දැව + මුවා = දැව මුවා 

        රුවන් + මුවා = රුවන් මුවා

 

‘‘මය” ප්‍රත්‍ය

           

එයින් සැදුනේය. එයින් කරන ලද අදහස ප්‍රකාශ කරති. 

උදාහරණ:         ස්වර්ණ + මය = ස්වර්ණමය

                     ශෛල + මය = ශෛලමය

                     රිදී + මය =  රිදීමය

                     දාරු + මය = දාරුමය

                     දැව + මය = දැවමය

                     අයෝ + මය = අයෝමය

                     මිනි + මය = මිනිමය

                                                      

 

“වත්” ප්‍රත්‍ය

ඇත්තේය යන අර්ථය හෙවත් අස්ත්‍යාර්ථයේ යෙදේ.

උදාහරණ: ගුණ + වත් = ගුණවත්

             ප්‍රයෝජන + වත් = ප්‍රයෝජනවත්

             සිල් + වත් = සිල්වත්

              රස + වත් = රසවත්

“මත් ප්‍රත්‍ය”

ඇත්තේය යන අර්ථය ලබා දේ.

උදාහරණ:   ඉසුරු + මත් = ඉසුරුමත්

               බුද්ධි + මත්  = බුද්ධිමත්

               ශක්ති + මත් = ශක්තිමත් 

               රූ     + මත් = රූමත්

               දිරි    + මත් = දිරිමත්

“තර” ප්‍රත්‍ය

අධික යන අර්ථයහි යෙදේ.

උදාහරණ : බල + තර = බලතර

             මිහිරි + තර = මිහිරිතර

             ගොර + තර = ගොරතර

             පාප +තර    = පාපතර

“තම” ප්‍රත්‍ය

      අධික හෙවත් බොහෝ යනුවෙන් අර්ථ ගැන්වේ.

උදාහරණ : අනගි + තම = අනගිතම

              විශාල + තම = විශාලතම

              ශේෂ්ඨ + තම = ශේෂ්ඨතම

             සොදුරු + තම = සොදුරුතම

“ඉති” ප්‍රත්‍ය

ස්වල්ප, ටික යන අරුත යෙදේ.

උදාහරණ : පොඩි + ඉති = පොඩිති

              කැබලි + ඉති = කැබලිති

             කඩි + ඉති = කඩිති

“ අටි” ප්‍රත්‍ය

 ඊට හුරුවූයේ යන අර්ථය ලබා දේ. 

උදාහරණ :   දිග + අටි = දිගටි

               මොලොක් + අටි = මොලකැටි

                ඉග + අටි = ඉගටි

                කර + අටි = කරටි

අටු ” ප්‍රත්‍ය

බොහෝ හෙවත් බහුල යන අර්ථය ගෙනදෙයි.

උදාහරණ : වක + අටු = වකුටු

              කැස + අටු = කැසටු

              බොක + අටු = බොකටු

“අස්” ප්‍රත්‍ය

ස්වාර්ථය යෙදේ.

උදාහරණ  :  වරල + අස් = වරලස්

                සිසිල + අස් = සිසිලස්

                මියුරු + අස් = මියුරුලස්

“අත්” ප්‍රත්‍ය

එයම අර්ථය වේ. 

උදාහරණ : නුවන + අත් = නුවනත් 

             සවන + අත් = සවනත්

             මුදුන + අත් = මුදුනත්

             කොපුල + අත් = කොපුලත්

“බ” ප්‍රත්‍ය

කිසියම් ස්ථානයක් හැදින්වීම සදහා යෙදේ.

උදාහරණ : ඔබ = ඒ + බ = එහා, එතන

             මොබ = මේ + බ = මෙතන

 “ ත” ප්‍රත්‍ය

තා යන්නෙන් රාශියක්, සමූහයක් හා භාවාර්ථයේ යෙදේ.

උදාහරණ : ජන + තා = ජනතා

              දේව + තා=දේවතා

              දුර්වල + තා = දුර්වලතා

 “ආණ ,අණි, අණු” ප්‍රත්‍ය

ගෞරවාර්ථය යෙදීම සදහා ස්ත්‍රී පුරුෂ නාම විෂයෙහි පමණක් යෙදේ. 

උදාහරණ : පුතා+ ආණ =පුතාණ

              මිතුර + ආණ =මිතුරාණ

              තෙර + අණු = තෙරණු

              මල + අණු = මලණු

               දිය + අණි = දියණි

               මිත් + අණි = මිත්තණි

“එක් සහ අක්” ප්‍රත්‍ය

අනිමාර්ථය අනුව යෙදේ. ස්ත්‍රීවාචී නාම සදහා අක් ප්‍රත්‍ය හා පුරුෂවාචී නාම විෂයෙහි එක් ප්‍රත්‍ය යෙදේ.

උදාහරණ : ළමා + එක් = ළමයෙක්

               බමුණ + එක් = බමුණෙක්

               කෙල්ල + අක් = කෙල්ලක්

               ගැහැණි + අක් = ගැහැණියක්

 “අ” ප්‍රත්‍ය

අර්ථ රාශියක යෙදේ.

උදාහරණ : ගම

              දිශාව

              ගෞතම

               නුවර

                රයිගමයා

“අළ” ප්‍රත්‍ය

පෙදෙස යන අර්ථය යෙදේ.

උදාහරණ : ඉස් + අළ = ඉහළ

              පා + අළ = පහළ

“ආ” ප්‍රත්‍ය

බව යන (භාවාර්ථය) අරුත ලබා දේ.

උදාහරණ : වැඩි + ආ = වැඩියා

              දෙගොඩ + ආ = දෙගිඩියා

               නිහඩ + ආ = නිහැඩියා

“උ” ප්‍රත්‍ය

එයමය යන අරුත ලබා දේ. 

උදාහරණ : නෙත් + උ = නෙතු

               බිත් + උ = බිතු

              සිත් + උ = සිතු

 උතු ” ප්‍රත්‍ය

එයමය හෙවත් ස්වාර්ථය වේ. 

උදාහරණ : ඈදි + උතු = ඈදුතු

               ඇදි + උතු = ඇදුතු

“අළු” ප්‍රත්‍ය

බොහෝ නම් බහුලාර්ථයෙහි යෙදේ.

උදාහරණ : ගැට + අළු = ගැටළු

              දෙඩුම් + අළු = දොඩමළු

මේ අයුරින් තද්ධිත ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම හදුන්වා දිය හැකිය.




1903 5

ලිපිය කියවා ඇති ගණන
1903

ලිපිය බෙදාගන්න


විෂයට අදාල වෙනත් ලිපි


උසස්පෙළ - සිංහල
මං ශිෂ්ටාචාරය සමතික්‍රමණය කරමින් මානව ශිෂ්ඨාචාරය ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූ බව සැබවි. මනුෂ්‍යයා ශීර්ෂයත් කශේරුකාවක් සිරස වඩා ගැනීමෙන් තිරස්චිනයන්ගෙන් මිදුනෙ වී යනු සැබවි. මන්ද බුද්ධික භාවයේ සිට සති ඉන්ද්‍රිය අධි මානසික තලයක දක්වා සාපේක්ෂ බුද්ධි ඵලයකට මනුෂ්‍...
උසස්පෙළ - සිංහල
නාට්‍ය ප්‍රබේද කිහිපයකි. එනම් :  ලෝකධර්මී  - (ස්වභාවික) නාට්‍යධර්මී  - (ශෛලීගත) අර්ධ ශෛලීගත 01. ස්වභාවික නාට්‍ය ස්වභාවික නාට්‍ය යනු ලෝකධර්මී නාට්‍ය සම්ප්‍රධායයි. මෙයට විරුද්ධ වන්නේ නාට්‍ය ධර්මී හෙවත් ශෛලීගත නාට්&zw...
උසස්පෙළ - සිංහල
මනමේ වැදගත් : උසස් පෙළ සිංහල විෂය සදහා නිර්දේශිත නාට්‍ය වන එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ පේමතී ජායතී සෝකෝ නාට්‍ය හැදෑරීම සදහා මනමේ හා සිංහබාහු නාට්‍යන් දෙකේ දැනුමද අත්‍යවශ්‍ය වේ. එබැවින් මෙම ලිපිය සම්පාදනය            &...
උසස්පෙළ - සිංහල
 අනුරුද්ධ කුමාරයා සුද්ධෝදන රජතුමාගේ බාල සහෝදර අමිතෝදන රජුගේ පුත්‍රයාය. මේ කුමාරයා මහා පුණ්‍යවන්තයෙක් විය. මේ කුමාරයා රජ කුමරුන් සමඟ  ගුල ක්‍රීඩාවෙහි යෙදී සිටියේ  පැරදී පලා ගියේය. මේ අවස්ථාවේද සිසු රාජ කුමාරවරු කැවුම්ලිය තලියක් නොදුන්නොත් ක්&zw...
උසස්පෙළ - සිංහල
   ජීවක වෛද්‍යවරයාගේ කතාව ....... ජීවක වෛද්‍යවරයා යනු  බිම්බිසාර රජුගේ පුත්‍ර අභය රාජ කුමාරයාට  දාව සාලවතී  ගණිකාවගේ කුසින් උපන් දරුවෙකි. මේ කාරණය  අභය රාජ කුමාරයා ද දැන සිටි නැත. ගණිකාවන්ගේ ව්‍යාපාරය වන්නේ සමාජ ගත  වි...
උසස්පෙළ - සිංහල
            සද්ධර්මරත්නාවලිය  අනුරාධපුර මහා විහාරය ආශ්‍රිතව වැඩ සිටිී බුද්ධඝෝෂාචාර්යයන් වහන්සේ විසින් ලියන ලද පාලි ධම්මපදට්ඨ කථාව සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීමෙන් "සද්ධර්මරත්නාවලිය "ග්‍රන්ථය සිංහල සාහිත්‍යයට එකතු වී ඇත. පාල...
උසස්පෙළ - සිංහල
                                කෘදන්ත නාම - (ක්‍රියාවක අවසානය) කෘදන්ත නාම යනු ක්‍රියා ධාතුවකට ප්‍රත්‍යක් එකතුවීම මගින් සැදෙන්නා වූ නාම විශේෂයකි. ප්‍රකෘතියකට ප්&zw...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම(තද්ධිත නාම) ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම යනු ප්‍රත්‍යාර්ථ වලින් අර්ථ ගැන්වෙන නාම වේ. නාම ප්‍රකෘතියට සහ ක්‍රියා ප්‍රකෘතියට පසුව යෙදී අර්ථ ගන්වන කළ එය ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම වේ. සිදත් සගරාවෙහි ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම මෙසේ හදුන්...
උසස්පෙළ - සිංහල
බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සුවිශේෂි කොට සංඝ සමාජයට දේශනා කළ වදාළ එමෙන්ම සංඝ සමාජයට ඉතා වැදගත් වන සහ ගැඹුරින් සාවදානව සාකච්ඡා කළ යුතු “ විනය ” පිළිබඳව ඉතා කෙටියෙන් කරුණු දැක්වීම සැබවින්ම අපහසු කාර්යක් වුවද මෙහි කතුවරයා එම අපහසු කාර්ය පහසුවෙන් ඉටුකර තිබීම සහ එ...
උසස්පෙළ - සිංහල
සන්ධි භාෂා ව්‍යවහාරය පහසු වීම සඳහා කටවහරේදී නිර්මාණය වන්නක් ලෙස සන්ධිපද හඳුනාගත හැක. කිසියම් පද දෙකක මුල් පදයේ අග අකුරත් අග පදයේ මුල අකුරත් සුදුසු ලෙස ගැලපීමෙන් තනි එක් පදයක් නිර්මාණය වීම මෙහිදී සිදුවේ. එසේ මුල් පදයේ අග අකුර හා අග පදයේ මුල අකුර ගැලපෙන ආකාරය වෙනස්වන...
උසස්පෙළ - සිංහල
‘‘‘‘ගීතමය වදන් තුලින්ම ප්‍රශ්ණ කරමින් ධ්වනිතාර්ථ ඉස්මතු කිරීමේ කලාව‘‘‘‘     යෝජිත ගීතය:-   හොඬින් නෙළුම් මල ගෙනයන - බතික් රන් පටින් දිදුළන ඇතින්නියේ............. යදම් අමතකද පා බැඳි විලංගුවේ  ...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම නාමයකින් හෝ ධාතුවකින් පරව ප්‍රත්‍ය එක්ව සැකසෙන ද්වීතීක නාම ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම ලෙස හැදින්වේ. ඉන් නාමයකට පසුව ප්‍රත්‍ය එක් වීමෙන් සැකසෙන ප්‍රත්‍යාර්ථ නාම තද්ධිත නාම ලෙසද, ධාතුවකට පසුව ප්‍රත්‍ය එක් වීමෙන් සැකස...
උසස්පෙළ - සිංහල
සිංහල භාෂාවේ සන්ධි ප්‍රභේද දහයක් දක්නට ලැබේ. පූර්වස්වර ලෝප සන්ධිය පරස්වර ලෝප සන්ධිය ස්වර සන්ධිය ස්වරාදේශ සන්ධිය ගාත්‍රාදේශ සන්ධිය පූර්ව රූප සන්ධිය පර රූප සන්ධිය ගාත්‍රාක්ෂර ලෝප සන්ධිය ආගම සන්ධිය ද්විත්ව රූප සන්ධිය  පූර්වස්වර ලෝප සන්ධිය. ...
උසස්පෙළ - සිංහල
භාෂාවේ ඇති ව්‍යාකරණ අංග අතර වැදගත් තැනක් හිමි වන ව්‍යාකරණ අංගයක් ලෙස සන්ධි හැදින්විය හැකිය. “පෙර පර වණන් නිසි විදිනි ගළපනු සද නම්“ යනුවෙන් සිදත් සගරාවේ විස්තර කරන සන්ධි මගින් පෙර අපර වර්ණයන් ගැලපීම සිදු කරනු ලබයි. එසේ සෑම පෙර පර වර්ණයක්ම ගැලපිය නොහැක...
උසස්පෙළ - සිංහල
නාම පදයක් තුළ ලිංග භේදය දැකිය හැකිය. සිංහල භාෂාවේ ලිංග භේදය තෙවැදෑරුම්ය.  පුරුෂ ලිංග. ස්ත්‍රි ලිංග. නපුංසක ලිංග. සිදත් සගරාවේදි ලිංග භේදය හදුන්වා අැත්තේ මේය,මෝය යන වහරට කරුණු වූයේ ලිගු නම් යනුවෙනි. පුත්,බමර,වදුරු,බමුණු,කුමර,මොනර, අාදි නාම පුර...
උසස්පෙළ - සිංහල
ලේඛණයේදි මෙන්ම කථනයේදීද භාවිත කරනු ලබන පද වර්ගයකි විරුද්ධාර්ථ පද. යම් පදයක අදහස විරුද්ධ අදහසක් ප්‍රකාශ කරන පද විරුද්ධාර්ථ පදයි.  උදාහරණ : නිමල් හොද ළමයෙකි. නමුත් දැන් නිමල් නරක ළමයෙකි. මෙම වාක්‍යය දෙකේ මුල් වැකියේ නිමල් හොද තැනැත්තෙකි. පසුව ඔහුව නර...
උසස්පෙළ - සිංහල
සමාජයේ පවතින ව්‍යවහාර පිරුළු ලෙස හදුන්වයි. වර්තමාන සිදු වීමක් අලංකාරයෙන් විස්තර කිරීම හෙවත් වර්තමාන සිදුවීම ව්‍යවහාරයකට උපමාකොට දැක්වීම පිරුළු මගින් සිදු කරනු ලබයි. සිංහල භාෂාවේ පවතින විචිත්‍රවත් අංගයක් ලෙස පිරුළු මගින් ලේඛණය මෙන්ම කථනයද සිත්කළු කරයි. පිරු...
උසස්පෙළ - සිංහල
අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම සදහා වාචික හා ලිඛිත යන ක්‍රම භාවිත කරනු ලබයි. ලිඛිතව අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේදි යෙදාගන්නා ප්‍රධාන වාක්‍යය ක්‍රම තුනකි.කර්තෘට වාක්‍යයෙහි ප්‍රධානත්වය ලබා දීම ඉන් පළමු වැන්නයි.දෙවැන්න කර්මයට මුල් තැන දීමයි. භාවාර්ථයට මුල් තැ...
උසස්පෙළ - සිංහල
සරල හා සංකීර්ණ වාක්‍යය. පද කිහිපයක ඒකතුව වාක්‍යයක් ලෙස හැදින්වේ.සිංහලයේ වාක්‍ය වර්ග කිහිපයකි.පහත දක්වා අැත්තේ ඒම වාක්‍යය වර්ගයි. පහත දැක්වෙන වාක්‍යය කියවන්න. 01.සමන් අලුයම පිබිදෙයි 02.සමන් උදයේ අාහාර ගනියි. 03.සමන් පාසල් යයි. 04.සමන් පොත ප...
උසස්පෙළ - සිංහල
ධාතු ප්‍රකෘතියකට පසුව ප්‍රත්‍යය ඒක් වීමෙන් සැකසෙන පද ක්‍රියා පදයි. 1.ළමයා ගී ගයයි.                                    ළමයි ගී ගයති. 2.මිනිසා වැඩ කරයි   &nb...
උසස්පෙළ - සිංහල
ගිරා සන්දේශය ලියැවී ඇත්තේ ක්‍රි.ව. 1457 - 1465 දක්වා කාලය අතරතුරය. මෙහි කතුවරයා කවුරුන්දැයි පැහැදිලි නැත. එහෙත් ඔහු විසුවේ ජයවර්ධනපුර මහාවිහාරයක බව විශ්වාස කෙරේ. එලෙසම නතුවරයා ගිරවා නික්මවන්නේ තමන් විසූ වෙහෙරින් වන බැවින් ඔහු සඟනමක් බවද පැහැදිලි වන්නකි. පරෙවි...
උසස්පෙළ - සිංහල
සිංහල ගද්‍ය සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය වශයෙන් සැලකෙන දඹදෙණි යුගයේ ලියැවුණු විශිෂ්ටතම කෘතිය සද්ධර්ම රත්නාවලියයි. සද්ධර්මය නැමැති මිණිකැට අමුණන ලද මාලය යන අදහස ගැබ්වුණු සද්ධර්ම රත්නාවලිය දඹදෙණි යුගයේ විසූ ධර්මසේන නම් යතිවරයාණන් විසින් රචනා කරන ලදී.  සද්ධම්මට්ඨ...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රඥාවෙන් (බුදුධියෙන්) ආනන්දයට(සතුටට)ගිය ශ්‍රී ලාංකීය නැළවිලි ගීතය   ගැමි ගී යුගය   මෙවැනි ගී රසවින්දන කාර්යයන්ට අපහට මං පෑදූ මුල්ම ඇදුරු තුමිය වන්නේ ආදරණීය මවු තුමියයි. එහි ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේ  බොහෝ දුරට අප මවු කුස තුළ පිළිසිඳුන අවස්ථාවේදී...
උසස්පෙළ - සිංහල
සන්ධි.     සිංහල භාෂාවේ සන්ධි නම් පද විශේෂයක් ඇත. මින් සිදු වන්නේ පද එකිනෙකට ගලපා පදයක් නිර්මාණය කර ගැනීමයි. සිදත් සඟරා කතුවරයා මෙම ව්‍යාකරණාංගය හඳුන්වා ඇත්තේ, “පෙර පර වනන් - නිසි විදිනු ගලපනු - සඳනම්“ ලෙසයි. මෙහි අර්ථය වන්නේ &l...
උසස්පෙළ - සිංහල
සිංහල අක්ෂර මාලාව.   අක්ෂර යනු මොනවාද?     අකුරු හෙවත් අක්ෂර යනු, ඒ ඒ භාෂාවේ පිළිගත් සංකේත ලෙස හැඳින් වීමට හැක. මේවා වර්ණ යන නමින්ද හඳුන්වනු ලැබේ. සිංහල භාෂාවේ පළමු අක්ෂරය ලෙස පිළිගෙන ඇත්තේ "අ" යන අක්ෂරයයි. ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී මෙම ස්ථානය "A" අක්ෂ...
උසස්පෙළ - සිංහල
අ.පො.ස (සා.පෙ.) – 2009 - රචනා අහරින් ස්වයංපෝෂිත වූ රටක් කරා පිය නගමු. “අහස් දියෙන් බිඳක් පවා ඉවත නොගොස් නැවතේවා ඉටමින් මහ වැව් තණවා වැඩ කෙළේ ඒ රජ දරුවා”             ටිබෙට් ජාතික ඇස්. මහින්ද හිමියන්...
උසස්පෙළ - සිංහල
රූඩී පද    මිටින් අත්හළ කුරුල්ලෙකු මෙන් - නිදහසේ ප්‍රීතියෙන් සිටීම   අපාගත වුණා වාගේ - දුක් විදිමින්   කර ලගට ඉරීම - වැඩපල ඉතා අධික වීම   එලොව පොල් පෙනීම - බලාපොරොත්තු නොවූ කරදරයකට පත්වීම   තරු පෙණුනා - බියක් ඇති වුණා   අකුල් හෙළනව...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   නරියා හුවෙන් හඳුනා ගත හැකිය - කපටියා කතාවෙන් හඳුනා ගත හැකිය   රන් රස වගෙයි - රත්තරන් හා රසදිය මුසු වුවාක් මෙන් (ඉතා යෝග්‍ය ගැළපීමක්)   නටන්නට බැරි කෙනා පොලව ඇදයි කීම - අදක්ෂයා තම බැරිකම වහගැනීමට වෙන දෙයක වරදක් කීම   පනින්නට...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   නීලමහා යෝධයා වාගේ- කෙනෙකුගේ වීරත්වය හා ශක්ති සම්පන්න භාවය පිළිබදව පැවසේ නීලමහා යෝධයා ගජබා රජුගේ හමුදාවේ සිටි වීරයෙකි. යගදාවෙන් ගසා මුහුදු දිය දෙබෑ කොට සොළි රටට ගොස් එරට හමුදාව සමග සටන් කරමින් මෙරටින් එරටට ගෙනගිය දොළොස් දහසක් සෙනගද එරටින් දොළො...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   පැන යන මුවන් දැක නොදමවු නෙළූ පළා - ඇතින් තිබෙන වටිනා වස්තුවක් ලබා ගැනීමමේ අපේක්ෂාවෙන් අතේ තිබෙන දෙය ඉවත දැමීම මෝඩ ක්‍රියාවකි එක්තරා ගැමියෙක් පළා නෙළීමට ඕවිටකට ගියේය. අවශ්‍ය තරම් පළා නෙළා ගත් ඔහුට දිය බීමට එන මුවන් රංචුවක් දක්නට ලැබුණේ...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   සුදුලූනු පොඩි කරන්න එපා - බොරුවෙන් කෙනෙකු මුළා නොකරන ලෙස ඉල්ලීම   බළලුන් ලවා කොස්ඇට බෑවුවා වාගේ - කිරීමට අපහසු කාර්ය්‍යන් වෙනත් කෙනෙකු ප්‍රයෝගකාරි ලෙස යොදවා සිදු කිරීම     බාගෙන කන්න තියෙන දේ ඉහගෙන කනවා වාගේ - ටිකින් ටි...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   සෙවණට සිටි ගහේ අත්ත කපා දැම්මා වාගේ - තමාට උදව් උපකාර කළ කෙනෙකුට එරෙහිව තටයුතු කිරීම   ගිනි පේල්ලෙන් බැටකෑ මිනිහා කණා මැදිරියාටත් බයලු - වරක් හිරිවැර විද කටුක අද්දැකීම් ලද පසු ඊටවඩා සුළු දේකට වුවද බියවන බව   බල්ලාගේ වැඩේ බූරුවා බාරග...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   කියන කොට එහෙමයි කරන කොට මෙහෙමයි - තම කටයුතු පිළිබද අතිශයින් වර්නනා කිරීම රජ වාසලට කකුරු සපයන එක්තරා පුද්ගලයෙක් ගම්මානයක වාසය කළේය. ඔහු රජවාසලට ගෙනෙන හකුරු සුදු පැහැතිය. “ මේ හකුරු මේ තරම් සුදු පැහැති වන්නේ කුමක් හෙයින්දැ” යි රජතුම...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   ඉබ්බාගෙන් පිහාටු ඉල්ලනවා වාගේ - නැති දෙයක් ඉල්ලීම   ඇගෙන් ඇටයක් ගියා වාගේ - අකමැත්තෙන් යමක් පරිත්‍යාග කිරීමට සිදුවීම. එසේ නොමැති නම් විශාල පාඩුවක් සිදුවීම.   කණ කොකාගේ සුද පෙනෙන්නෙ ඉගිලෙන විටලු - කිසියම් තැනැත්තෙකුගේ සැබෑ ස්වරූප...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   අරුණට කිට්ටු පැය ඉතා අදුරුය - වර්තමානයේ සැපසම්පත් ලබන අයගේ අතීතය ඉතා දුක්බරව පැවති බව දැක්වීම   අලපත ලූ දියත්තක් වාගේ - යහපත් පුද්ගලයන් තමන්ගේ සිත්වල පාප සිතුවිලි රදවා නොගන්නා බව   අකලට පලගත් ගෙඩිය වාගේ - අහඹු ලෙස කෙනෙකුගෙන් ලාභයක් ...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු   කඩුල්ලත් එක්ක අමුඩෙ ගැහුවා වාගේ - මෝඩ වැඩක් සිදු කිරීම එක්තරා ගැමියෙන් සොරෙකු ලුහුබැද යන අවස්ථාවේදී කඩුල්ලකින් පැනයන විට ඔහුගේ අමුඩෙ ගැලවි ඇත. කලබලයෙන් හෙතෙම කඩුල්ල හරහා දමා තිබූ ලීයද සමගම අමුඩේ රෙදිපොට තදකර ගත්තේලු. ඒම නිසා එතැනින් ඉදිරියට ය...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු අන්ධයන් ඇතාගේ හැටි කිව්වා වාගේ - කිසියම් කාරණයක් පිළිබද තමාට සිතෙන දැනෙන පරිදි තීරණ ගැනීම අන්ධයන් පිරිසක් ඇතෙකුගේ සිරුර පිරිමැද බලා තම තමන් අවබෝධ කරගත් ආකාරයට උගේ හැඩරුව කීවෝය. ඇතාගේ කන අතගා බැලූ අන්ධයා කීවේ ඇතා කුල්ලක් වගේය කියාය. ඇතාගේ කකුලක් අල්ල...
උසස්පෙළ - සිංහල
ප්‍රස්තාව පිරුළු    අඩන්න එපායැ කිරි එරෙන්න - ඉම අවශ්‍යතාවයන් ඉටු කර ගැනීමට බලවත් සේ ඉල්ලීම් කර ඒවා ලබා ගැනීම    අගේ ඉ‍‍දන් කන කනවා වාගේ - කෙනෙකු සමීපව ඇසුරු කරමින්, ලාභ ප්‍රයෝජන ලබා ගනිමින් ඔහුටම විපත් සිදු කිරීම   අටුව කඩා ...
උසස්පෙළ - සිංහල
විරුද්ධ පද    උත්සාහය - නිරුත්සාහය සඵල - නිශ්ඵල උන්නතිය - අවනතිය දියුණුව - පිරිහීම වර්ධනය - මර්ධනය නිදහස් - යටත් ආඩම්බර - නිහතමානී අකමැත්ත - කැමැත්ත අවිශ්වාසය - විශ්වාසය යුද්ධය - සාමය අවංක - වංක මනුෂ්‍ය - අමනුෂ්‍ය ස්ථිර - අස්ථිර නැගෙනහිර - බස්නාහිර අපර...
උසස්පෙළ - සිංහල
නොපෙනී - අතුරුදහන්, අන්තර්ධාන, අදර්ශන, අදෘශ්‍යමාන, අතුරුදන් සිංහයා - සිහ,සීහ, කෙසරිදු, මිගිදා, සී අවධිය - සමය, යුගය, වකවානුව, කාලසීමාව ආරංචි - පුවත්, ප්‍රවෘත්ති පාවිච්චිය - පරිභෝජනය, පරිශීලනය මෘදු - මොලොක්, මෙලෙක්, සියුමැලි වචන - වාග්,වාං, වදන්, පද කනවා - බුදින...
උසස්පෙළ - සිංහල
                                             ...
උසස්පෙළ - සිංහල
උපත - ඉපදීම, ජන්මය, උප්පත්තිය, බිහිවීම, පනිතය, ප්‍රසූතිය, පිරිසිදු - නොකිලිටි, පවිත්‍ර, නිර්මල, නිමල, පරිශුද්ධ, පිවිතුරු මුහුණ - වත,මූණ, වුවන, වක්ත්‍රය දියුණුව - ප්‍රගතිය, උන්නතිය, වර්ධනය, වැඩීම අශ්වයා - තුරගා, හය,අසු ඇත්ත - සැබෑ, සත්‍ය, නිබොරු ස්වා...
උසස්පෙළ - සිංහල
සමාන වචන   පාර - මාවත, මාර්ගය, මග අම්මා - මව, මෑණියන්, දිනිති, ජනනී, මාතෘ,මාතා එන්න - පැමිණෙන්න, සම්ප්‍රාප්ත වන්න ගෙදර - නිවස, ගෙය, නිවාසය, වාසස්ථානය, ගෘහය ටිකක් - ඇබිත්තක්, ස්වල්පයක්, චුට්ටක්, මදක්, පොඩ්ඩක්, ඩිංගක් ඉක්මනින් - කඩිසරව, නොපමාව, වහාම, යුහුසුළුව...
උසස්පෙළ - සිංහල
මම අද ඔයාලට දෙන්න හදන්නෙ තනි පද ටිකක්. තනි පද කියන්නෙ වචන කිහිපයකින් කියැවෙන දෙයක් තනි පදයකින් දැක්වීමයි. මම ඒ වගේ වචන 90ක් අද ඔයාලට දෙන්නම්. මේ දේවල් ඔයාලට ගොඩක් වැදගත් වෙයි කියල මම හිතනව.   තනි පද (ඡත්‍ර පද)   හොර බොරු වංචා නොකියන - අවංක මුලින්ම ගෙඩි හට...
sumali chathu

උසස්පෙළ සිංහල

අනෙකුත් ලිපි
12-වසර - නාට්‍ය හා රංග කලාව
නාට්ය කලාවේ සීමා නාට්ය කලාව වෙනත් කලා මාධ්යන් හා සැසදීමේදී ඊට අවේනික සීමා රැසක් හදුනා ගත හැකිය. නාට්ය හා කතා කලාව කතා කලාව යන්නෙන් 'නවකතාව','කෙට් ...

12-වසර - රසායන විද්‍යාව
සිදුවන ක්රියාවට අනුව එන්තැල්පි විපර්යාස වර්ග කිරීම 01.සම්මත උත්පාදන එන්තැල්පිය සම්මත අවස්ථාවේ ඇති සංයෝග මවුල එකක් සම්මත අවස්ථාවේ ඇති එහි සංඝටක මූලද්රව්ය වලින් උත්පාදනය කිරීමේදී සිදුවන සිදු ...

13-වසර - ආර්ථික විද්‍යාව
ආර්ථික විද්යාව පිළිබද සාමාන්ය දැනීම් ප්රශ්න මාලාවක් මෙම ලිපිය මගින් ඔබට සැපයේ.මෙය ඔබගේ ආර්ථික විද්යා දැනුම වැඩි කර ගැනීමටත්,කාලීන සාමාන්ය දැනුමවැඩි කර ගැනීමටත් ඉවහල් වන ...

13-වසර - ආර්ථික විද්‍යාව
ආර්ථික විද්යාව පිළිබද සාමාන්ය දැනීම් ප්රශ්න මාලාවක් මෙම ලිපිය මගින් ඔබට සැපයේ.මෙය ඔබගේ ආර්ථික විද්යා දැනුම වැඩි කර ගැනීමටත්,කාලීන සාමාන්ය දැනුමවැඩි කර ගැනීමටත් ඉවහල් වන ...

12-වසර - නාට්‍ය හා රංග කලාව
රංග රිද්මය (Rythem of Acting ) නාට්ය ප්රෙක්ෂක මනසේ"යථාර්ථයේ මායාව"ගොඩනැගීම බහුතරයක් රංගනයන් මගින් සිදු වෙි. රංග රිද්මය ඊට මනා පිටුබලයක් වෙි.රංග රිද්මය අමතන්නේ ප්රේක්ෂක වින්දනයට හා ...

12-වසර - නාට්‍ය හා රංග කලාව
නාට්ය හා රංග කලාවෙි මුලික සංකල්ප ෴ සමාරෝපය (Impersonation ) ක්ෂණික නිරූපණය(Quick portray) අවස්ථා නිරූපණය(Situation portray ) භූමිකා නිරූපණය(Caractor portray) සමාරෝපය (Impersonation ) පවතින සැබෑ යථා ස්වරූපයෙන් බැහැරව වෙනත් අයෙකුගේ ව්ලිසය ...

12-වසර - නාට්‍ය හා රංග කලාව
අනුකරණය(Imitation) අනුකරණය ,ප්රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට පැවෙතෙන සහජ මානව ක්රියාවලියකි.මිනිසා විද්යාත්මක, තාර්කික චින්තනයෙන් ලෝකය හැසිරවීමට පටන් ගැනීමට පෙර මිත්යාවෙි දැඩිව එල්බ සිට්යේය. ස්වභාවධර්මයේ වස්තූන්ට හා ක්රියාවන්ට ...

12-වසර - නාට්‍ය හා රංග කලාව
නෘත්ත,නෘත්ය,නාට්ය ඉහත සඳහන් නෘත්ත,නෘත්ය,නාට්ය යන මෙි වචන තුන නාට්ය ශාස්ත්රයේ යේදී ඇත්තේ ඊට ආවෙිණික විශේෂ අර්ථ පදනමි කරගෙනය. මෙ⁣ම වචන තුන සංස්කෘත "නෘත්" ධාතුවෙන් ද එසේත් ...

12-වසර - නාට්‍ය හා රංග කලාව
කලාව "කලාව"යන වචනය කවදත් විවිධ මත පළකරනු ලබන පදයකි.පැරණි බ්රාහ්මණ පඬිවරු කලාව,රසාස්වාදය සඳහා හේතුවන බව කීහ. කලාව(Art) යනු 'කුසලතාව'යි. කලාව පිළිබදව අර්ථ නිරූපනයට වෙහෙස වුවෝ ඒ ...

11-වසර - ඉංග්‍රීසි භාෂාව
මුලින්ම කියන්න ඕන මේක මගේ පළවෙනි අධ්යාපනික ලිපිය අධ්යන පොදු සහතික පත්රයේ දී ලකුණු දහයක ප්රශ්නයක් වන ප්රස්තාර විස්තර කිරීම හෙවත් bar graph බොහෝ ළමුන් උනන්දුවක් ...