ප්‍රත්‍යාර්ථ කෘදන්ත නාම


                                කෘදන්ත නාම - (ක්‍රියාවක අවසානය)

කෘදන්ත නාම යනු ක්‍රියා ධාතුවකට ප්‍රත්‍යක් එකතුවීම මගින් සැදෙන්නා වූ නාම විශේෂයකි. ප්‍රකෘතියකට ප්‍රත්‍යක් එකතුවීමෙන් පදයක් සෑදෙන අතර ක්‍රියා ප්‍රකෘතියකට ප්‍රත්‍යක් එකතු වීමෙන් සෑදෙන්නේ කෘදන්ත නාමයකි. 

උදාහරණ:    හඩ    +    ති   =    හඩති

                බල    +   යි    =    බලයි

                කර    +  ති     =    කරති

මෙම උදාහරණ විමසීමෙන් පෙනී යන්නේ ධාතු ප්‍රකෘති ප්‍රත්‍ය සංග්‍රහවීම මගින් ක්‍රියාපද සෑදෙන බවකි. 

 

  • ධාතුවකට (ක්‍රියා මූලයකට ) ප්‍රත්‍යක් එක්වීම මගින් සෑදෙන්නේ ක්‍රියාපදයක් නොව නාමයක් නම් එය කෘදන්තයක් වේ.උදාහරණ :        ධාතුව                   ප්‍රත්‍ය                      ක්‍රියාපදය

                                         හඩ          +         නු       =                  හඩනු

                            බල          +         ඊම්      =                  බැලීම්

                            නට          +        උම්      =                  නැටුම්

 

  • කෘත්  +   අන්ත  =  කෘදන්ත  වේ. කෘත් යනු ධාතුවකට පසුව එකතු වන්නා වූ ප්‍රත්‍යයි. කෘත් සෑමවිටම ධාතුවකට අන්තය. එහෙයින් කෘදන්ත වේ.උදාහරණ  :                  බල    +       නු       =    බලනු      යන්නහි “නු” යනු කෘත් කොටස වේ. 

 

  • කෘදන්ත ලිංග භජනය කළ හැකිය.                                                                                                                                        උදාහරණ :  බල  +   නු          →  “ඊ”        බලන්නී    -    (ස්ත්‍රී ලිංග)                                                                                          බල   +  නු          →   “ඒ”       බලන්නේ  -    (පුරුෂ ලිංග)                                                              01. දුව පොත බලන්නීය.                                                                                                                                      02. පුතා පොත බලන්නේය.                                                                                                                                මෙම වාක්‍ය දෙකහිම බල ධාතුවෙන් සැදි කෘදන්ත නාම අතර ලිංගභජනය වීම මගින් වාක්‍යවල යෙදී ඇත.

 

  • නමුත් ශුද්ධ ආඛ්‍යාතය හෙවත් ශුද්ධ ක්‍රියාව කිසිවිටක ලිංගභජනය නොවේ.                                                                             උදාහරණ :    01. දුව පොත බලයි.                                                                                                                                          02. පුතා පොත බලයි.

 

  • දැනේ, පෙනේ, නැටේ ආදී භාව පද ලෙස ව්‍යාකරණයේදී හැදින්වේ. මෙහිදී හැගීම් මාත්‍රයක් පමණක් හගවයි. මෙයද කෘදන්ත ස්වරූපයෙන් වාක්‍යවල යෙදේ.උදාහරණ :    01. ඈ රට රකින්නී ධර්මයෙනි.                                                                                                                               02. අපට හැඩෙන්නේ දුකටය.                                                                                                                                 03. ඔහු පොත බැලුවේ පිළිතුරු සෙවීමටය.

 

  • ව්‍යාකරණයේ එන අර්ථ ක්‍රියාපද (රකින්නා, රකින්නේ, දුවන්නා, දුවන්නේ ආදී පද අර්ථ ක්‍රියාපද වේ) කෘදන්ත ස්වරූපයෙන් වාක්‍යවල යෙදේ.උදාහරණ :  01. දුවන්නෝ බාලිකාවෝය.                                                                                                                                 02. රට රකින්නා රණවිරුවාය.

 

  • කෘදන්ත නාම විභක්තිවල වර නැගිය හැකිය.                                                                                                        උදාහරණ :          විභක්තිය                                          ඒකවචන                                  බහුවචන                                                          ප්‍රථමා                                            හඩන්නේ                                 හඩන්නෝ                                                         කර්ම                                             හඩන්නා                                  හඩන්නන්                                                          කර්තෘ                                           හඩන්නාවිසින්                            හඩන්නන් විසින්                                                  කරණ                                           හඩන්නා කරණකොට                    හඩන්නන් කරණකොට                                            සම්ප්‍රධාන                                       හඩන්නාට                                 හඩන්නන්ට                                                        අවධි                                            හඩන්නාගේ                               හඩන්නන්ගේ                                                      සම්බන්ධ                                       හඩන්නාගෙන්                             හඩන්නන්ගෙන්                                                   ආධාර                                          හඩන්නා කෙරහි                           හඩන්නන් කෙරහි                                                  ආලපන                                        හඩන්නා                                    හඩන්නන්

 

  • ව්‍යාකරණයේදී කෘදන්ත භාවිතවන ස්වරූප තුනකි. එනම්  :                                                                                              01. නාමපද ලෙස භාවිතාවීම.                                                                                                                                      ♦ කතා ලියන්නී සරසවි යන්නීය.                                                                                                                   02. නාම විශේෂණ ලෙස භාවිතා වීම.                                                                                                                              ♦ හඩන දරුවා මව සොයන්නීය.                                                                                                                     03. ක්‍රියාපද ලෙස භාවිතා වීම.                                                                                                                                    ♦ උපාසකයා මල් පුදන්නේය.

 

  • නූතන සිංහල ව්‍යාකරණයෙහි කෘදන්ත ප්‍රබේද හතරකි. එනම් :                                                                                           01. කර්තෘ කාරක කෘදන්ත                                                                                                                                 02. කර්ම කාරක කෘදන්ත                                                                                                                                     03. භාව කාරක කෘදන්ත                                                                                                                                 04. කරණ කාරක කෘදන්ත

                                                                   01. කර්තෘ කාරක කෘදන්ත

 

කර්තෘ කාරක කෘදන්තයක් යනු ක්‍රියාව කරන තැනැත්තා හගවන්නා වූ ක්‍රියාවයි. මෙහි ස්වරූප දෙකකි. එනම් අතීත කාල හා අනතීතකාල වේ.

  • අතීතකාල කර්තෘකාරක කෘදන්තඅතීත කාලයෙහි කර්තෘ කාරකයෙහි යෙදෙන කෘදන්ත වේ. මෙහි කෘදන්ත ප්‍රත්‍ය හතරකි. එනම් උ, ඌ, ඉ, ඇ යන ප්‍රත්‍යයි.                                                                                                                                                      උදාහරණ :     බල   +    උ       =      බැලු                                                                                                                                බල   +    ඌ      =      බැලූ                                                                                                                              බල   +    ඉ       =      බැලි                                                                                                                                 බ     +    ඈ       =      බෑ

 

  • අනතීතකාල කර්තෘකාරක කෘදන්තවර්තමානයෙහි හෝ අනාගතයෙහි හගවන්නා වූ කෘදන්තයි. මෙහි ප්‍රත්‍ය තුනකි. එනම් න, නු, නා  යන ප්‍රත්‍යයි.                                                                                                                                                                          උදාහරණ :     නට    +   න       =      නටන                                                                                                                              නට    +   නු       =      නටනු                                                                                                                            නට    +   නා      =      නටනා

                                                                           02. කර්ම කාරක කෘදන්ත

කර්ම අර්ථය හගවන කෘදන්ත වන අතර මෙහිද අතීත හා අනතීත කාල ලෙස ස්වරූප දෙකකි. 

  • අතීතකාල කර්මකාරක කෘදන්තඅතීතකාලයෙහි කර්මකාරකයෙහි යෙදෙන කෘදන්ත වන මෙහි උණ, උණු ලෙස ප්‍රත්‍ය දෙකකි.                          උදාහරණ :  ගය   +     උණ     =     ගැයුන                                                                                                                            ගය   +     උණු     =     ගැයුනු

 

  • අනතීතකාල කර්මකාරක කෘදන්තවර්ථමානයෙහි හෝ අනාගතයෙහි යෙදෙන මෙම කෘදන්තවල ප්‍රත්‍ය ගණන තුනකි. එනම් න, නු, නා යන ප්‍රත්‍යයි (එ යන ප්‍රත්‍ය පැමිනේ).                                                                                                                                                                    උදාහරණ  :   කප   +    එ    +      න      =    කැපෙන                                                                                                               කප   +    එ    +      නු      =    කැපෙනු                                                                                                               කප   +    එ    +      නා     =    කැපෙනා

                                                                 03. භාවකාරක කෘදන්ත

හැගීම් මාත්‍රයක් නොහොත් ක්‍රියා මාත්‍රයක් හගවන කෘදන්ත භාවකාරක කෘදන්ත වේ. මෙය කර්තෘකාරක , කර්මකාරක භේදයක් නොගනී. මෙහි නු, උම්, ඊම්, ඉලි, මන් ලෙස ප්‍රත්‍ය පහකි. 

උදාහරණ    :     ලිය     +    නු         =      ලියනු

                     ලිය     +    උම්       =      ලියුම්

                     ලිය     +    ඉලි       =       ලියලි

                     ලිය     +     මන්      =       ලියමන්

                     ලිය     +    ඊම්        =       ලියීම්

                                                              04. කරණකාරක කෘදන්ත

කරණාර්ථයක් හගවන කෘදන්ත කරණකාරක කෘදන්ත වේ. මෙයින් උපකරණයක් හැදින්වීම සුවිශේෂ වේ. මෙහි න, නා ලෙස ප්‍රත්‍ය දෙකකි.

උදාහරණ     :   බල    +     න       =      බලනය    (දුර බලනය)

                   කඩ     +     න       =      කඩනය   (දිය කඩනය)

                    බස්     +     නා      =       බස්නා   (දිය  බස්නාව)




ලිව්වේ : sumali
අදාල විෂය : සිංහල ලියු දිනය : Sat 25 May 2019
මෙම ලිපිය කියවා ඇති ගණන : 181
"සිංහල" විෂයට අදාල අනෙකුත් ලිපි

අනෙකුත් ලිපි
උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
ජාතික ගිණුම් පාඩම අමාරු ද ? ඉන්න මං කියලා දෙන්නම් ඔයාලට සරල ව. හරි,මුලින් ම අපි තේරුම් අරං ඉමුකෝජාතික ගිණුම්කරණය කියන්නේ මොකද්ද කියලා.. ජාතික ගිණුම්කරණය කියන්නේ...සමස්ත ආර්ථිකයේ ව්යුහය, ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
- කතාකරනECON-බැඳුම්කර - "බැඳුම්කර".....මේ වචනෙ නම් අනත්තවත් අහලා ඇති නේද ? ඒත් හරියට ම දන්නේ නෑ නේද බැඳුම්කර කියන්නේ මොනාද , මොකද්ද ඒවයෙන් කරන්නෙ කියලා... හ්ම්ම්..හරි වැඩිකතා ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
12 වසර ,3 වෙනි පාඩම - වෙළඳපොළ ක්රියාකාරීත්වයට රජයේ මැදිහත් වීම - එම පාඩමෙහි එන , මිල ප්රතිපත්ති යටතේ ඇති උපරිම මිල සීමාකරණය පිළිබඳව කෙටියෙන්,පැහැදිලිව හදාරමු ...

4-වසර - සිංහල
ශිෂ්යත්ව විභාගය සදහා පෙර පුහුණු බහුවරණ ප්රශ්න පත්ර 11 ප්රශ්නයකපිළිතුරකට ලකුණු2.5ක් ලබා දෙන්න )ගොරෝවන ඖෂධය ලබා දෙන්නේ? (1) ගවයා ය (2) ලේනා ය (3) කස්තුරි මුවාය (2)අපිරිසිදු ජලය පානය ...

උසස්පෙළ - දේශපාලන විද්‍යාව
රාජ්යයේ උපත රාජ්යය බිහි වූයේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් වූ මතවාද රාශියක් දේශපාලන විද්යාව තුල දැකිය හැක. එසේ ම මෙම මතවාද එකිනෙකින් වෙනස් ද ...

13-වසර - SFT
01. පහත සඳහන් පද අර්ථ දක්වන්න, (a) දෛශික රාශි (b) අදීශ රාශි (c) ස්කන්ධය (d) ගම්යතාව 02. නිව්ටන්ගේ පලමු නියමය අර්ථ දක්වන්න. 03. නිව්ටන්ගේ දෙවන නියමය අර්ථ ...

13-වසර - SFT
01. (i) දිලීරයක් ඇඳ ප්රධාන කොටස් 5 ක් නම් කරන්න. (ii) දිලීර වල පෝෂණ ක්රමය සඳහන් කරන්න. (iii) ඒකසෛලීය දිලීරයක් සඳහා උදාහරණයක් දෙන්න. (iv) දිලීර වල වංශ ...

13-වසර - SFT
01. පෘථිවියේ සෑම ස්ථානයකම ක්ෂුද්රජීවීන් හමු වේ. එම ක්ෂුද්රජීවීන්ගෙන් කිහිපදෙනෙකු පහත සඳහන් කොටුව තුළ ලැයිස්තු ගත කර ඇත. එම කොටුව තුළ දී ඇති ක්ෂුද්රජීවීන් ඇසුරින් ...

13-වසර - SFT
ක්ෂුද්රජීව විද්යාව ප්රශ්න අ.පො.ස උසස් පෙළ තාක්ෂණවේදය විෂය ධාරාවේ තාක්ෂණවේදය සඳහා විද්යාව විෂයේ අන්තර්ගත පාඩමක් වන ක්ෂුද්රජීව විද්යාව කියන පාඩමෙන් විභාගයට පැමිණිය හැකි ප්රශ්ණ පහත දක්වා ...

උසස්පෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
1. HTML ආශ්රිත පහත දැක්වෙන ප්රකාශ සලකන්න. (2018 A/L -14) A - අතරික්සු කවුළුවක් බහුවිධ කොටස් වලට බෙදීමට HTML රාමු භාවිත කෙරේ. B - ...