13-වසර - බුද්ධ ධර්මය
යාගය පිළිබඳ බෞද්ධ ආකල්පය වෛදික ජනයා ස්වාභාව ධර්ම තම කෘෂිකාර්මික දිවිපැවැත්ම උදෙසා කෙතරම් දුරට උපකාරී වූයේ දැයි සළකා තම අස්වැන්නෙන් මුල් කොටස කෘතවේදීව එම ස්වාභාව ධර්මයේ ...
13-වසර - බුද්ධ ධර්මය
යාගය මුල් කාලීනව සරල සුගම එමෙන්ම කෘතවේත්වය ප්රමුඛ කරගෙන යාගය ආරම්භ විය. මානව ඉතිහාසයේ ප්රකට ලක්ෂණයක් වන්නේ තමා හා අවට භෞතික ලෝකය තේරුම් ගැනීමට දරණ ලද ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
කාන්තාව පිළිබඳ බෞද්ධ ඉගැන්වීම. විනය පිටකයේ - චුල්ලවග්ගපාළි නම් ග්රන්ථයේ දැක්වෙන භික්ඛූණී ඛන්ධකයට අනුව බුද්ධත්වයෙන් වසර පහකට පසුව කාන්තාවන්ට පැවිද්ද සඳහා අවසර ලැබුණි. එය භාරතීය ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
ෂට් ශාස්තෘවරු බුද්ධ කාලීන භාරතයේ බෙහෝ දෙනා දන්නා(ඤූතො) යසස පැතිරුණු (යසසසී) බොහෝ දෙනා විසින් යහපත් යැයි සම්මත කරණ ලද ( බහුජනා සාධු සම්මතො) බොහෝ පැවිදි ශිෂ්ය ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
බුද්ධ කාලීන භාරතීය ශ්රමණ සම්ප්රදාය භාරතීය ශ්රමණ සම්ප්රදාය කවදා කෙසේ ආරම්භ වූ වාදැයි නිශ්චය කළ නොහැකිය. ඒනිසාම ඒ පිළිබඳ ව විද්වතුන් අතර විවිධ මත මතාන්තර පවතී. ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
යාගය මුල් කාලීනව සරල සුගම එමෙන්ම කෘතවේත්වය ප්රමුඛ කරගෙන යාගය ආරම්භ විය. මානව ඉතිහාසයේ ප්රකට ලක්ෂණයක් වන්නේ තමා හා අවට භෞතික ලෝකය තේරුම් ගැනීමට දරණ ලද ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
ස්ව ධර්ම තම ආධිපත්ය සමාජයේ තවදුරටත් තහවුරු කරගනු වස් සමාජමය වශයෙන් හා ආර්ථිකමය වශයෙන් බලවත් සෑම සමාජ කාර්යයක්ම තම වසගයෙහි පවත්වා ගැනීම උදෙසා ඒ ඒ ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
ආර්ය සභ්යත්වය ක්රි.පූ. 3000 දී පමණ ආරම්භ වූයේ යැයි සඳහන් කරනු ලබන ආර්ය සභ්යත්වය පිළිබඳ සඳහන් කිරීමේදී මෙම ආර්ය සභ්යත්ව තුළ මොවුන්ගේ සෑම කටයුත්තක්ම දැක ගැනීමට ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
භාරතීය බ්රාහ්මණ සමාජ ධර්ම ප්රාග් වෛදික මොහෙන්දොජාරෝ- හරප්පා ශිෂ්ටාචාර යුගයන් පසුකරමින් පැමිණි භාරතීය සංස්කෘතිය ආර්යාගයනයත් සමග සුවිශේෂී පරිවර්තනයකට නතු විය. එහිදී ස්වදේශික අනාර්ය ජනයාගේ සංස්කෘතිය ...
සාමාන්‍යපෙළ - සිංහල
භාෂාව යනු කුමක්ද මානව සංස්කෘතියේ අසහාය නිර්මාණයක් වශයෙන් භාෂාව හැදින්විය හැකිය. එය මානවයා අන්ය සත්ත්වයින්ගෙන් සුවිශේෂ තත්ත්වයට පත් කරන්නකි. භාෂාව කෙදින කෙසේ ඇති වී ද? යන්න ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
ඉබ්බන්කටුව පුරාවිද්යා ආශ්රිතව හමුව ඇති මැටි බඳුන් අතීතයේ සිටම මිනිසා තමන්ගේ අවශ්යතාවන් සඳහා මැටි නිෂ්පාදනයන් බහුල වශයෙන් භාවිත කළ බවක් දක්්නට ලැබේ. විශේෂයෙන් මහා ශිලා ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
ඉබ්බන්කටුව පුරාවිද්යා කේෂත්රය ආශ්රිතව දැකිය හැකි මුල් ඓතිහාසික සාධක මෙම ස්ථානය ආශ්රිත සිදු කළ පුරාවිදයාත්මක කැණීම් හා ගවේෂණ මඟින් මධ්ය ශිලා යුගයේ සුසානයන් සහිත ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
ඉබ්බන්කටුව පුරාවිද්යා කේෂත්රය ශ්රී ලංකාවේ දක්නට ලැබෙන මහ ශිලා සංස්කෘතියට අයත් වන පුරාවිද්යා ස්ථානයක් වශයෙන් ඉබ්බන්කටුව පුරාවිද්යා කේෂත්රය දක්වන්නට හැකිය. එහි නිරපේක්ෂ පිහිටීම උතුරු අක්ෂාංශ 70 ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
සත දහය කාසිය සත දහය කාසිය 1892 දී භාවිතට පත් කර ඇති අතර ශත දහය කාසීයේ අභිමුඛය පිළිබද සදහන් කිරීමේදී වික්ටොරියා රැජිනගේ වම් පසට හැරවී ඇති ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
කි්ර.ව. 1872 සිට 1948 දක්වා කාලයේ ලංකාවේ භාවිත වූ බි්රතාන්ය කාසී වර්ග කි්ර.ව. 1872 සිට ලංකාවේ රුපියල් ශත භාවිතය ආරම්භ වූහ. මෙහිදී මුලින්ම ශත වර්ගයේ කාසී ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
කි්ර.ව. 1796 සිට 1825 දක්වා කාලයේ ලංකාවේ භාවිත වූ බි්රතාන්ය කාසී වර්ග 1 Rixdollar මෙම කාසීය මූලික වශයෙන් රීදී භාවිතයෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. මුල් වරට මෙම කාසීය ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
කි්ර.ව. 1796 සිට 1825 දක්වා කාලයේ ලංකාවේ භාවිත වූ බි්රතාන්ය කාසී වර්ග 1/12 Rixdollar පණම වශයෙන් හදුන්වනු ලබන මෙම කාසී වර්ග පතාග 1/12 ලෙස දක්වා තිබේ. මෙම ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
කි්ර.ව. 1796 සිට 1825 දක්වා කාලයේ ලංකාවේ භාවිත වූ බි්රතාන්ය කාසී වර්ග මෙම කාලයේ බි්රතාන්යයන් විසින් ලංකාවේ භාවිතයට ගත් කාසී වර්ග කිහිපයක්ම දැකගත හැකි වන්නේය. එනම් British ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
විශේෂ වශයෙන් පෙන්වා දිය හැකි කරුණු වනුයේ මූලික වශයෙන් කැටකාලා පොතු එකතු කිරීමයි. මෙම එකතු කිරීම කුමක් සදහා හේතු වන්නේද යන්න පිළිබද ප්රකාශ කිරීමේදී මූලික ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
පුරාවිද්යා ප්රඥප්තියේ 33 වන වගන්තියද පුරාවස්තු විනාශය අවම කර ගැනීමට මහත් වූ උපකාරයක් ගෙනදෙනු ලැබේ.මෙම වගන්තියට අනුව වෙන් කළ පුරාවිද්යාත්මක ප්රදේශ ගැන සදහන් කරනු ලැබේ.මෙහිදී ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
ජලාශි්රත පුරා විද්යාව යනු කුමක්ද ? පුරාවිද්යා විෂය ධාරාව දෙස බැලීමේදී පෙනී යන ප්රධාන කරුණක් වනුයේ එය ගවේෂණය ( exploration ), කැණිම ( excavation )හා තහවුරු ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
මානව වංශ පුරාවිද්යාව යනු කුමක්ද ? සමාජයේ දැකිය හැකි ප්රාථමික, ද්වීතික, මහ සමාජ ආදී කවර සමාජයක් පිළිබදව අධ්යනය කරණු ලබන විද්යාව මානව වංශ විද්යාව [Ethnology]නම් වේ. ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
සම්ප්රදායික වශයෙන් පුස්කොළ පොත් කල් තබා ගැනීමේ ක්රමවේදය අතීතයේ සිට පුස්කොළ පොත් ආරක්ෂාකර ගැනීමට විවිධ වූ ක්රම වේදයන් භාවිතයට ගැනුණි. මෙහිදී විවිධ වූ අවස්ථාවන්හීදී විවිධ ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
ප්රවේශය ලංකාවේ අක්ෂර භාවිතය පිළිබද සොයා බැලීමේදී මූලික වශයෙන් ඉන්දියානු ආභාෂයෙන් ලංකාවේ අක්ෂර භාවිතයට පැමිණි බව විද්වත් මතය වනුයේය. විද්වත් මතය මෙය වුවද එය කවදා කිනම් ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
පුරාවිද්යා ස්තරායනය හා භූ විද්යා ස්තරායනය භූ විද්යා විෂය ධාරාව තුළ පාංශු ස්තර අධ්යනය කිරීමේදී මූලික වශයෙන් පාංශු ස්තර තුනක් හදුනාගනු ලැබේ. ⦁ Humus ( කළු පොහොර ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
පුරාවිද්යාව යනු කුමක් ද? පුරාවිද්යාව යනු අවශේෂාත්මක ද්රව්ය තුළින් අතීත මානවයාගේ සංස්කෘතිය හා මානව ක්රියාකාරකම් පිළිබද අධ්යනය කරනු ලැබීමයි. Archaeology is the study of the extraordinary ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
වික්රමශිලා විශ්වවිද්යාලය හාඅධ්යාපන රටාව උතුරු ඉන්දියාවේ මගධයට වන්නට පිහිටි වික්රමශිලාව ගංගා නම් ගග අසබඩ පිහිටා ඇත. විශ්වවිද්යාලය ආරම්භ කර ඇත්තේ පාල රාජ වංශයට අයත් ධර්මපාල ...
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
නාලන්දා විශ්වවිද්යාලයෙහි අධ්යාපන රටාව නාලන්දා විශ්වවිද්යාලය ක්රි. ව. 07 වන සියවසේ භාරතයේ පැවති ප්රධානතම විශ්වවිද්යාලය වශයෙන් හදුනා ගත හැකිය. මෙම විශ්වවිද්යාලය මහායාන බුදු දහම ඉගැන්විමේ ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
අශෝක රජතුමා විසින් කළ ධර්ම මහාමාත්යන් යොදවන ලද ආකාරය ගැනද කතා කළ යුතුය. එනම් තමන් ධර්ම මහාමාත්යන් යෙදවූයේ ගිහියන්ගේ හා පැවිද්දන්ගේ යහපත සදහා හේතුවන නොයෙකුත්කටයුතු ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
අඨවෂාභිසිතව ෂා දෙවානංපියෂා පියදසිනෙ ලාජිනෙ කාලිග්යා විජිතා වශයෙන් අභිෂේකයෙන් 13 වන වස ලියන ලද 13 වැනි කාල්සි ගිරි ලිපියේ දැක්වෙන පරිදි අභිෂේකයෙන් අට වැනි වර්ශයේ ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
අශෝක අධිරාජ්යයා බුදු දහම වැළඳ ගැනීමට පෙරාතුව බොහෝ විට තම දේශපාලන න්යාය වශයෙන් කෞටිලගේ අනුශාසනයන් හා අර්ථ ශාස්ත්ර අනුව කටයුතු කරමින් තම දේශපාලන ක්රියාවන් සිදු ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
අශෝක රජතුමාගේ දේශපාලන ප්රතිපත්ති බින්දුසාර රජතුමාගේ දේවිය වූ ධර්මා ආජිවක දායිකවක් වුවද දේශපාලනික වශයෙන් පිළිගනු ලැබුවේ කෞටිල්ලගේ දේශපාලනික සංකල්පයයි. හේ අනුව කෞටිල්ගේ දේශපාලනික සංකල්පය හා න්යාය ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
අශෝක රජතුමා මෞර්ය අධිරාජ්යයේ බිහිවූ ශ්රේෂඨතම පාලකයා වශයෙන් ලෝක ඉතිහාසය තුළ පිළිගැනීමට ලක් වනුයේ අශෝක අධිරාජ්යයායි. ක්රි.පූ. 322 දී චන්ද්රගුප්ත අධිරාජ්යයාගෙන් ආරම්භ වූ මෞර්ය රාජවංශයේ ...
උසස්පෙළ - භූගෝල විද්‍යාව
හුණුගල් සංකීර්ණයේ පාෂාණ සංයුතිය පිළිබඳ අධ්යයනය බඳුන් කිරීමේදී විශේෂයෙන් වයඹ, උතුරු පළාත් වෙරළබඩ තීරුව තුළ තත් හුණුගල් සංකිර්ණයන් පිහිටා ඇත. විශේෂයෙන් අවසාදිත තැන්පතු වශයෙන් හඳුනාගන්නා ...
උසස්පෙළ - භූගෝල විද්‍යාව
උස්බිම් සංකිර්ණය ආශ්රිතව බහුල වශයෙන් කොණ්ඩලයිට් පාෂාණ විශේෂයෙන් දැක ගත හැකි වනු ලැබේ. මෙහි කාල නිර්ණය පිළිබඳ සඳහන් කිරීමේදී තැපොබෙනියානු ශ්රේණීයේ විපරීත පාෂණ වශයෙන් හඳුනා ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
පුරාවිද්යා ආඥාපනතේ උපයෝගීතාවය ප්රඥප්තියේ දෙවන කොටසේ අන්තර්ගතය පිළිබද සොයා බැලීමේදී එහි අඩංගු වනු ලබන්නේ පුරාවස්තු සොයාගැනීමේ කැණීම්, පුරාවිද්යා කොමසාරිස්වරයාගෙන් ලත් බලපත්රයකින් තොරව කැණීමක් නොකළ යුතු බව, ...
උසස්පෙළ - භූගෝල විද්‍යාව
ශ්රී ලංකාවේ පාෂාණ සංකීර්ණ හා පාෂාණ භූ විද්යාත්මක වශයෙන් ශ්රී ලංකාවේ පාෂාණ ව්යුහය දෙස බලන විට මූලික වශයෙන් 90% පමණ අදින් වසර 550 පමණ පෙර ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
පුරාවිද්යා ආඥාපනතේ උපයෝගීතාවය පුරාවස්තු ආඥා පනතේ පළමු කොටසෙන් මූලික වශයෙන් පුරාවස්තුවල අයිතිය, පුරාවස්තුවල වෙළද අගය රජය විසින් ගෙවීම, රජයෙන් ගෙවීමක් නොමැතිව පුරාවස්තු කොටස්කර බෙදීම පිළිබද ගිවිසුම ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
අමරාවතී කලාව පිළිබද සදහන් කිරීමේදී යම් යම් වූ බහු සංස්කෘතික ලක්ෂණයන් මෙම නිර්මාණයන්ගෙන් ද දැකීමට හැකි වනුයේය. යක්ෂ රූප බහුල වශයෙන් යොදා ගැනීමක් සිදුව ඇත. ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
ආර්යයන් පිළිබද පවතින මතවාද නූතනයේ ලෝක ශිෂ්ටාචාරයේ ප්රධාන මාතෘකාවක් බවට පත්ව ඇති ආර්යයන් පිළිබද පෙර අපර දෙදිග වියතුන්ගේ අධ්යයනයන් සුවිසල් වේ. ඉතිහාසඥයන්, පුරාවිද්යාඥයින්, වාග් විද්යාඥයින් ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
ආර්යාගමනය ලෝක ඉතිහාස ධාරාවෙහි ශිෂ්ට සමාජ ධාරාවන් රැසක් බිහිකරනුවස් පුරෝගාමී මෙහෙවරක් සිදු කළ ආර්යයන් පිළිබද අධ්යයනයේ දී ඔවුන්ගේ කාර්ය සාඵල්යය හා විහිදී යාම පිළිබද අධ්යයනයට පෙර ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
ඉන්දියානු වාස්තු විද්යාවෙන් හෙළිවනු බහු සංස්කෘතික ලක්ෂණ 01 ඉන්දියානු වාස්තුවිද්යානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබද අධ්යනයට බදුන් කිරීමේදී පුළුල් වූ වපසරියකින් අධ්යනයට බදුන් වේ. ඉන්දියානු වාස්තු ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
සාමාන්ය ජනයා භික්ෂූන්ට ප්රදානය කළ ලෙන් පිළිබඳ සඳහන් ලිපි බත දමගුතශ ලෙණෙ අගත අනගත චතුදිශ ශගශ බත ධම්මගුත්තගේ ලෙන පැමිණි නොපැමිණි සතර දිශාවේ මහා සංඝයාට පුජා ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
රජවරුන් හා කුමර-කුමරියන් භික්ෂූන්ට ප්රදානය කළ ලෙන් පිළිබඳ සඳහන් ලිපි දෙවන පිය මහරඣහ ගමණී තිශහ පුත මහ යශ ඣය උපශික බුතදතය ලෙණෙ අගත අනගත චතු දිශ ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
රජගල විහාරය නැගෙනහිර පළාතේ අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ උහන ප්රදේශීය සභා බල ප්රදේශයේ රජගලතැන්න ග්රාම සේවා වසමේ පිහිටා ඇති රජගල වනාහි ලංකාවේ දැකිය හැකි වැදගත් පුරාවිද්යා ක්ෂේත්රයකි. ක්රි.පූ. ...
වෙනත් - පුරාවිද්‍යාව
පුරාවිද්යාව හා භූ විද්යාව අතර සම්බන්ධතාවය පුරාවිද්යාව හා භූ විද්යාව අතර තිබෙන සහ සම්බන්ධතාවය පිළිබද සොයා බැලීමේදී පැතිකඩ කිහිපයක් ඔස්සේ අධ්යනයට බදුන් කළ යුතුයි. ⦁ ගවේෂණය⦁ ...
12-වසර - ඉතිහාසය
ඉන්දීයානු භූ භෞතික ලක්ෂණ ඉන්දීයානු භූ භෞතික ලක්ෂණයන් ගැන සදහන් කරන විට දැකිය හැකි භූ භෞතික ලක්ෂණයන් අතරට එකතු වන ලක්ෂණයක් වන්නේ හිමාලය ඇතුලු කදු පන්තියයි. ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
ඉන්දු නිම්න සභ්යත්වයේ ව්යාප්තිය සිදුව ඇත්තේ සින්දු හෙවත් ඉන්දු නදිය ආශි්රතවය. ඉන්දු සභ්යත්වය ක්රමයෙන් වර්ධනය කරා ගමන් කිරීම හා තාක්ෂණික, අමුද්රව්යත්මක හේතු සාධක පිළිබඳ ඉහතින් ...
උසස්පෙළ - ඉතිහාසය
ඉන්දු නිම්නය හා ශිෂ්ටාචාරය ඇති වූ ප්රවණතා සෑම පාරිසරික දත්තයක්ම යම් තැනකින් හමු වන්නේ නම් එය මිනිස් ක්රියාකාරකම් හෝ ස්වාභාවික තත්වයන් යටතේ නිර්මාණය වූවන්ය. පාරිසරිත දත්තයන් ...
12-වසර - බුද්ධ ධර්මය
නාලන්දා විශ්වවිද්යාලයේ පරිහානිය. නාලන්දා විශවවිද්යාලය ආරම්භයේ දී කියන ලද ආනාවැකිය පසුකාලීනව සනාථ විය. හියුංත්සාං සඳහන් කරන ආකාරයට ආරාමය ගොඩනැගීමට බිම කැනීමේ දි එක් නාගයෙකුට තුවාල සිදු ...
12-වසර - බුද්ධ ධර්මය
නාලන්දා විශ්වවිද්යාලයේ ආරම්භය හා විකාශය. භාරතීය බෞද්ධයන් සතු විශිෂ්ට ගණයේ උසස් බෞද්ධ අධ්යාපන ආයතන කිහිපයක් පිළිබඳව ඓතිහාසික සාධක විමසීමේ දී පැහැදිලි වේ. මගධ රාජධානියේ වර්තමාන බිහාර් ...
12-වසර - ඉතිහාසය
ශ්රී ලාංකීය ඉතිහාසය හැඩගැන්වීමෙහිලා ගංගා පද්ධතියේ දේශපාලනික වැදගත්කම මෙරට ඉතිහාසය හැඩගැන්වීමෙහිලා ගංගා පද්ධතිය දේශපාලනික වශයෙන් ඉතා වැදගත් ය. බුදු රදුන් පිරිනිවන් පෑ දිනයේ දී ලංකාවට පැමිණි ...
10-වසර - භූගෝල විද්‍යාව
ශ්රී ලංකාවේ ගංගා පද්ධතිය කිසියම් වූ රටක ඉතිහාසය හැඩ ගැසීම කෙරෙහි බලපානු ලබන විවිධ වූ හේතු සාධක රැසක් පවති. එයිනිඳු භූගෝලීය පිහිවීමට හිමි වන්නේ ප්රමුඛස්ථානය කි. ...