රාග සිද්ධාන්ත


රාග් කල්‍යාණ  (යමන් )

ප්‍රථම ප්‍රහාර නිෂි  ගායියේ      -    ග නි කෝ කර් සම්වාධ

ජාති සම්පූර්ණ තීව්‍ර මධ්‍යම     -  යමන් ආශ්‍යරාග

රාග විවරණ :- 

මෙම රාගය රචනා වී තිබෙන්නේ තමන්ගේ නාමය හිමි කල්‍යාණ ථාට යෙන්මය. තීව්‍ර මධ්‍යමය ඇතුළුව අනිකුත් ස්වර සියල්ල ශුද්ධ ව ප්‍රයෝග කරනු ලැබේ. ගන්ධාරය වාධී වන අතර නිශාධය සංවාධිවේ. මෙම රාගය රාත්‍රී ප්‍රථම ප්‍රහාරයේ ගායන වාදානය කරනු ලැබේ. එමනිසා මෙම රාගය සම්පූර්ණ ජාතියට අයත් වනු ඇත.

ආරෝහ :  ස රි ග ,ම’ප ,ධ නි ස  / නි රි ග ම’ධ නි ස

අවරෝහ : ස නි ධ ප ,ම’ ග රි ස 

මුඛ්‍යන්ගය: නි රි ග රි ,ප රි , නි රි ස

 

විශේෂතා  :-

මෙම යමන්  රාගය මුස්ලිම් ජාතිකයින් විසි හදුන්වා දි ඇත්තේ “ඉමන්” යනුවෙනි. කෙසේවෙතත් ප්‍රාචීන නාමය කල්‍යාණ යි. මෙම රාගය නාම දෙකකින් හදුන්වනු ලබයි. යමන් හා කල්‍යාණ . එමෙන්මේ මෙම නාමයන් දෙකම එක්වීමෙන් නවතම රාගයක් නිර්මාණය වේ  එය “යමන්කල්‍යාණ” යනුවෙන් හදුන්වනු ලබයි. මෙම රාගයේ මධ්‍යමය දෙයාකාරව දේ. මෙම යමන් කල්‍යාණ රාගයේ අරෝහනයේදී පමණක්  ශුද්ධ මධ්‍යමය ගාන්ධාරයන් දෙකක් මැදිකොට ප්‍රයෝග කරනු ලැබේ.

 උදා :- ප ම’ග ම ග රි ,නි රි ස

එමෙන්ම අන් සියලු ආරෝහ අවරෝහ ඉස්තානවල තීව්‍ර මධ්‍යමය ප්‍රයෝග කරනුලබේ.

උදා :- නි රි ග ම’ ප ,ප ම’ග ම ග රි , නි රි ස

කල්‍යාණ හා යමන් රාගයන් මද්‍ර නිශාධයෙන් හැමවිටම ප්‍රාරම්භ වේ. එමෙන්ම තීව්‍ර මධ්‍යමයෙන් උච්ච සප්තකයට ප්‍රවිෂ්ට වීම සිදුවේ. මෙය සිදුවන්නේ පන්චමය අත් හැරිමෙනි.

 උදා:- නි රි ග , ම’ධ නි ස  එමනිසා ආරෝහ ප්‍රකාර දෙකකින් පෙන්විය හැක.

කල්‍යාණ ප්‍රකාර :-

  • ශුද්ධ කල්‍යාණ
  • පුරියා කල්‍යාණ
  • ජේත් කල්‍යාණ

ඉහත සඳහන් වන රාග නාමයන්ගෙන්ම පැහැදිලි වන්නේ කල්‍යාණ යන නාමය ප්‍රාචීන නාමය බවයි. නමුත් යමන් ප්‍රාචීන නාමය නොවේ.

  • මෙම රාගයේ නි රි හා ප රි ස්වර ඛණ්ඩ විටින්විට ප්‍රයෝග කරනු ලැබේ.
  • මෙමරාගයේ ප්‍රකුර්තිය ගම්භිරයි. එමනිසා බඩාක්‍යාල්(විලම්භලයේගීත), චෝටක්‍යාල්(මාධ්‍ය ලයේ ගීත),තරාන,දෘපධ්,හා මසිත් ඛානි,රසා ඛානි (සිතාර් වාදනයට යොදාගන්නා ගත් වර්ග) ප්‍රාසංගිකව ඉදිරිපත් කල හැකිය .
  • සප්තක තුනේ ම මෙම රාගය චලනය සිදුවේ

නියාස ස්වර නැතහොත් විශ්‍රාන්ති ස්වර වනේ

ස , රි , ග , ප , නි

ඉහත සඳහන් නියාස ස්වරයන් මත අලාප ගායනය හා වාදනයේ දී විවේක ගැන්ම කලයුතුය.එවිට මෙම රාගයේ සැබෑ චලනය ඉස්මතුවේ.

යමන් රාගයට සමානකම් දක්වන රාගය :- යමන්කල්‍යාණ

කල්‍යාණ රාගයේ චලනය :- නි රි ග ම’ප ,ද ප ම’ග ,රි ග ,රි,නි රි ස

යමන් කල්‍යාණ රාගයේ චලනය :- නි රි ග ම’ ප ,ප ම’ ග ම ග රි ,නි රි ස

 

යමන් රාගයට ප්‍රවිෂ්ඨ වීමේ අලාප

ස , නි රි -- ස , නි රි ග , ග රි , නි රි ග -- රි , ග ම’ ප රි ග -- රි , නි රි ග ම’ප -- රි , ග රි , නි රි ස----- ස නි ධ නි -- ධ ප ,ප ධ නි , නි ධ නි ,නි රි ස ,නි රි ග ම’ ප රි , නි රි -- ස ------

ග ම’ ප ----- ප , (ප) ම’ ග -- ම’ ධ ප , ම’ ධ නි --- ධ නි -- ධ ප ,නි ධ ප ,ග ම’ ධ ම’ ධ නි ධ ප, ධ ප , ධ ප ම’ ග , ග ම’ ප ධ ප ---- ම’ ග , නි රි ග ම’ ප --- ම’ ග , ප රි , නි රි  ස ------

ග ම’ ධ නි ---- ම’ධ නි ස , ස ----- ස නි රි ස , ග රි , ප ම’ ග රි , නි රි ග ----- ග ---  රි ස , නි රි ස , නි රි ස --- නි ධ නි ------ධ ප ,ම’ ධ නි නි ස නි ධ නි --- ධ ප ,ම’ ධ නි ධ ප ,ම’ ධ ප , ධ ප ම’ ග, රි ස ග රි ම’ ග ප ම’ ධ ප ---  ම’ ග , නි රි ග ම’ ප ---- ම’ ග , රි ග රි ,ප රි නි රි ස ,නි ධ නි රි ස -----

 





සාමාන්‍යපෙළ - සංගීත_පෙරදිග
රාග් භූපාලී තාට කල්‍යාන ම නි වර්ජිත - මානත් ග ස්වර වාදී ප්‍රථම ප්‍රහාර නිසි ගායේ ධෛවත ස්වර සම්වාද රාග විවරණ :- මෙම රාගය රචනා වී තිබෙන්නේ කල්‍යාණ ථාට යෙනි . මධ්‍යමය ඇතුළුව අනිකුත් ස්වර සියල්ල ශුද්ධ ව ප්‍රයෝග කරනු ලැබේ.එමනිසා ඖඩව -ඖඩව ජාතියට අය...
සාමාන්‍යපෙළ - සංගීත_පෙරදිග
රාග් කල්‍යාණ  (යමන් ) ප්‍රථම ප්‍රහාර නිෂි  ගායියේ      -    ග නි කෝ කර් සම්වාධ ජාති සම්පූර්ණ තීව්‍ර මධ්‍යම     -  යමන් ආශ්‍යරාග රාග විවරණ :-  මෙම රාගය රචනා වී තිබ...
සාමාන්‍යපෙළ - සංගීත_පෙරදිග
 රවි ශංකර් වාදනය කළ භාණ්ඩය - සිතාරය උපත - 1920 අප්‍රේල් 7 බොනාරිස් නගරයේ මුල් නම - රබීන්ද්‍ර ශංකර් චව්දූරි සිතාර් වාදනය ආරම්භ කිරීම - 1938 මොහුගේ පළමු ගුරුවරයා - අලව්දීන් ඛාන් රවිශංකර් තුමාගේ පළමු චිත්‍රපට සංගීත නිර්මාණය - කබුලිවාලා චිත්‍රපට...
සාමාන්‍යපෙළ - සංගීත_පෙරදිග
ශ්‍රී ලාංකේය “ජන සංගීත” උන්නතියට දායක වූ සංගීතඥයෝ ඩබ්ලිව්. බී. මකුලොලුව උපත  - 1922 පෙබරවාරි මස 17 වැනිදා මහනුවර හාරිස්පත්තුව ඉඩමේගම සංගීත පුහුණුව - ශාන්ති නිකේතනයේ එස්රාජ් හා සිතාර් වාදනය (රවීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් තුමා යටතේ) මෙතුමා ගේ සුවිශේෂ...
සාමාන්‍යපෙළ - සංගීත_පෙරදිග
  නාඩගම් ආරම්භය : ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු ගේ ඉන්දියානු බිසව සමඟ පැමිණි "අලගනායිදු" නම් ද්‍රවිඩ සංගීත ශිල්පියා විසින් ආරම්භ කරන ලදී. ව්‍යාප්තිය :අලගනායිදු ගේ හඟුරන්කෙත ගෝලයන් අතර කම්මල් කර්මාන්තය වෘත්තිය කරගෙන සිටි දාං...
සාමාන්‍යපෙළ - සංගීත_පෙරදිග
උත්තර භාරතීය රාගධාරී සංගීතය  - ලුහුඬු සටහන්  සිත රංජනය කරන ස්වර සංයෝග "රාග" යයි කියනු ලැබේ.  නමුත් කර්ණරසායන වූ සෑම ස්වර සංයෝගයක්ම රාගයක් නොවේ.  රාගයකට පහත සඳහන් ලක්ෂණ තිබිය යුතුය. 1. ස්වර සමුදාය කනට ප්‍රිය උපදවන සේ සකස් විය යුතුය 2. එක් රාගයක හ...
ධනුෂ්ක ජයමුතුගේ

සාමාන්‍යපෙළ සංගීත පෙරදිග

අනෙකුත් ලිපි
උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
භාරතීය කෘෂි ආර්ථිකය සිදුවූ නව ප්රවණතා.= භාරතීය කෘෂි ආර්ථිකය පිළිබඳව කරුණු සාකච්ඡා කිරීමේදී කිරීමේදී ප්රථමයෙන්ම කෘෂි ආර්ථිකයේ සැලකිල්ල පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගත යුතුය කෘෂි ආර්ථිකයේ ගොආර්ථිකයේ ගොවිතැන ...

උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
වජ්ජි රාජ්යය = සොළොස් මහා ජනපද අතරින් ප්රශස්ත සමූහාණ්ඩුව හෙවත් ගණ පත්ර පාලනයක් පැවති රාජ්ය වශයෙන් වජ්ජි රාජ්යය දැක්විය හැකිය.උතුරින් කෝසලය ද ...

12-වසර - සිංහල
පූජාවලිය ග්රන්ථ රචනා කළ අය කවුරුන් හෝ වේවා. ගිහියෙක් හෝ පැවිද්දෙක් හෝ වේවා. කවුරුන් විසින් ලියන ලද වුවත් එම ග්රන්ථය රචනා කළ අයට සුවිශේෂීත අරමුනක් ...

4-වසර - ඉංග්‍රීසි භාෂාව
My country is Sri Lanka. It is an island situated in the Indian Ocean. It is known as the Pearl of the Indian Ocean. It ...

5-වසර - සිංහල
ශිෂ්යත්ව විභාගය සදහා පෙර පුහුණු බහුවරණ ප්රශ්න පත්ර 13 ප්රශ්නයකපිළිතුරකට ලකුණු2.5ක් ලබා දෙන්න )ශ්රී ලංකාවේ යම් ප්රදේශයක් නාය යාමේ තර්ජනයක් ඇත.එම ප්රදේශයෙන් ජනතාව ඉක්මනින් ඉවත් කිරීමට දැනුවත් ...

උසස්පෙළ - සිංහල
සද්ධර්මරත්නාවලිය අනුරාධපුර මහා විහාරය ආශ්රිතව වැඩ සිටිී බුද්ධඝෝෂාචාර්යයන් වහන්සේ විසින් ලියන ලද පාලි ධම්මපදට්ඨ කථාව සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීමෙන් "සද්ධර්මරත්නාවලිය "ග්රන්ථය සිංහල ...

13-වසර - ඉංජිනේරු තාක්ෂණවේදය
සාමාන්ය සිමෙන්ති කොන්ක්රීට් මේ සඳහා භාවිතා කරන්නේ සිමෙන්ති, රළු සමාහාර, සියුම් සමාහාර හා ජලයයි.කොන්ක්රීට් සකස් කිරීමේදී පහත සඳහන් ක්රියාවලියට අනුව සකස් කරයි. අදාල අනුපාතයන්ට සියුම් සමාහාර ...

13-වසර - ඉංජිනේරු තාක්ෂණවේදය
මෝටර් රථයක රෝද කෙලින්ම චෙසියට සම්බන්ධ කර තිබුණහොත් එය මාර්ගයේ ගමන් කිරීමේ දී මාර්ගයේ ඇති විෂමතාවන් නිසා ගැස්සීම් හා දෙදරීම් වලට භාජනය වේ. මෙම ගැස්සීම් ...

උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
බුද්ධ ප්රතිමාවල ආසන බුද්ධ ප්රතිමා නෙළීමේදිශිල්පියාගේ අවදානය යොමු වූ ලක්ශණයක් ලෙස ප්රතිමා කලාව සම්බන්ද වී ඇති ආසන හදුන්වා දිය හැකිය."ආසන"යන වචනයේ සාමාන්ය තේරුම හිදගැනීම සදහා පාවිච්චි ...

5-වසර - සිංහල
ප්රශ්නයකපිළිතුරකට ලකුණු2.5ක් ලබා දෙන්න )ගසේ නම නොකියවෙන මල් වර්ගයක් වන්නේ? (1) පනා මලය (2) මයිල මලය (3) දෙමට මලය (2)බොරු මල් හා ගෙඩි මල් යනුවෙන් මල් වර්ග දෙකක් ...