රාග සිද්ධාන්ත


රාග් කල්‍යාණ  (යමන් )

ප්‍රථම ප්‍රහාර නිෂි  ගායියේ      -    ග නි කෝ කර් සම්වාධ

ජාති සම්පූර්ණ තීව්‍ර මධ්‍යම     -  යමන් ආශ්‍යරාග

රාග විවරණ :- 

මෙම රාගය රචනා වී තිබෙන්නේ තමන්ගේ නාමය හිමි කල්‍යාණ ථාට යෙන්මය. තීව්‍ර මධ්‍යමය ඇතුළුව අනිකුත් ස්වර සියල්ල ශුද්ධ ව ප්‍රයෝග කරනු ලැබේ. ගන්ධාරය වාධී වන අතර නිශාධය සංවාධිවේ. මෙම රාගය රාත්‍රී ප්‍රථම ප්‍රහාරයේ ගායන වාදානය කරනු ලැබේ. එමනිසා මෙම රාගය සම්පූර්ණ ජාතියට අයත් වනු ඇත.

ආරෝහ :  ස රි ග ,ම’ප ,ධ නි ස  / නි රි ග ම’ධ නි ස

අවරෝහ : ස නි ධ ප ,ම’ ග රි ස 

මුඛ්‍යන්ගය: නි රි ග රි ,ප රි , නි රි ස

 

විශේෂතා  :-

මෙම යමන්  රාගය මුස්ලිම් ජාතිකයින් විසි හදුන්වා දි ඇත්තේ “ඉමන්” යනුවෙනි. කෙසේවෙතත් ප්‍රාචීන නාමය කල්‍යාණ යි. මෙම රාගය නාම දෙකකින් හදුන්වනු ලබයි. යමන් හා කල්‍යාණ . එමෙන්මේ මෙම නාමයන් දෙකම එක්වීමෙන් නවතම රාගයක් නිර්මාණය වේ  එය “යමන්කල්‍යාණ” යනුවෙන් හදුන්වනු ලබයි. මෙම රාගයේ මධ්‍යමය දෙයාකාරව දේ. මෙම යමන් කල්‍යාණ රාගයේ අරෝහනයේදී පමණක්  ශුද්ධ මධ්‍යමය ගාන්ධාරයන් දෙකක් මැදිකොට ප්‍රයෝග කරනු ලැබේ.

 උදා :- ප ම’ග ම ග රි ,නි රි ස

එමෙන්ම අන් සියලු ආරෝහ අවරෝහ ඉස්තානවල තීව්‍ර මධ්‍යමය ප්‍රයෝග කරනුලබේ.

උදා :- නි රි ග ම’ ප ,ප ම’ග ම ග රි , නි රි ස

කල්‍යාණ හා යමන් රාගයන් මද්‍ර නිශාධයෙන් හැමවිටම ප්‍රාරම්භ වේ. එමෙන්ම තීව්‍ර මධ්‍යමයෙන් උච්ච සප්තකයට ප්‍රවිෂ්ට වීම සිදුවේ. මෙය සිදුවන්නේ පන්චමය අත් හැරිමෙනි.

 උදා:- නි රි ග , ම’ධ නි ස  එමනිසා ආරෝහ ප්‍රකාර දෙකකින් පෙන්විය හැක.

කල්‍යාණ ප්‍රකාර :-

  • ශුද්ධ කල්‍යාණ
  • පුරියා කල්‍යාණ
  • ජේත් කල්‍යාණ

ඉහත සඳහන් වන රාග නාමයන්ගෙන්ම පැහැදිලි වන්නේ කල්‍යාණ යන නාමය ප්‍රාචීන නාමය බවයි. නමුත් යමන් ප්‍රාචීන නාමය නොවේ.

  • මෙම රාගයේ නි රි හා ප රි ස්වර ඛණ්ඩ විටින්විට ප්‍රයෝග කරනු ලැබේ.
  • මෙමරාගයේ ප්‍රකුර්තිය ගම්භිරයි. එමනිසා බඩාක්‍යාල්(විලම්භලයේගීත), චෝටක්‍යාල්(මාධ්‍ය ලයේ ගීත),තරාන,දෘපධ්,හා මසිත් ඛානි,රසා ඛානි (සිතාර් වාදනයට යොදාගන්නා ගත් වර්ග) ප්‍රාසංගිකව ඉදිරිපත් කල හැකිය .
  • සප්තක තුනේ ම මෙම රාගය චලනය සිදුවේ

නියාස ස්වර නැතහොත් විශ්‍රාන්ති ස්වර වනේ

ස , රි , ග , ප , නි

ඉහත සඳහන් නියාස ස්වරයන් මත අලාප ගායනය හා වාදනයේ දී විවේක ගැන්ම කලයුතුය.එවිට මෙම රාගයේ සැබෑ චලනය ඉස්මතුවේ.

යමන් රාගයට සමානකම් දක්වන රාගය :- යමන්කල්‍යාණ

කල්‍යාණ රාගයේ චලනය :- නි රි ග ම’ප ,ද ප ම’ග ,රි ග ,රි,නි රි ස

යමන් කල්‍යාණ රාගයේ චලනය :- නි රි ග ම’ ප ,ප ම’ ග ම ග රි ,නි රි ස

 

යමන් රාගයට ප්‍රවිෂ්ඨ වීමේ අලාප

ස , නි රි -- ස , නි රි ග , ග රි , නි රි ග -- රි , ග ම’ ප රි ග -- රි , නි රි ග ම’ප -- රි , ග රි , නි රි ස----- ස නි ධ නි -- ධ ප ,ප ධ නි , නි ධ නි ,නි රි ස ,නි රි ග ම’ ප රි , නි රි -- ස ------

ග ම’ ප ----- ප , (ප) ම’ ග -- ම’ ධ ප , ම’ ධ නි --- ධ නි -- ධ ප ,නි ධ ප ,ග ම’ ධ ම’ ධ නි ධ ප, ධ ප , ධ ප ම’ ග , ග ම’ ප ධ ප ---- ම’ ග , නි රි ග ම’ ප --- ම’ ග , ප රි , නි රි  ස ------

ග ම’ ධ නි ---- ම’ධ නි ස , ස ----- ස නි රි ස , ග රි , ප ම’ ග රි , නි රි ග ----- ග ---  රි ස , නි රි ස , නි රි ස --- නි ධ නි ------ධ ප ,ම’ ධ නි නි ස නි ධ නි --- ධ ප ,ම’ ධ නි ධ ප ,ම’ ධ ප , ධ ප ම’ ග, රි ස ග රි ම’ ග ප ම’ ධ ප ---  ම’ ග , නි රි ග ම’ ප ---- ම’ ග , රි ග රි ,ප රි නි රි ස ,නි ධ නි රි ස -----

 




ලිව්වේ : ධනුෂ්ක
අදාල විෂය : සංගීත පෙරදිග
ලියු දිනය : Thu 02 Aug 2018
මෙම ලිපිය කියවා ඇති ගණන : 825

ධනුෂ්ක ජයමුතුගේ

සාමාන්‍යපෙළ සංගීත පෙරදිග

අනෙකුත් ලිපි
ශු. මරියා ගොරෙත්ති මුනිතුමිය
(Shanuka විසින් 2019-02-18 දින 5-වසර යටතේ කතෝලික ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

මරියා ගොරෙත්ති තුමිය උපත ලැබුවේ 1890 ඔක්තෝම්බර මස 16 වන දින දීය. දෙමව්පියන් සමග ඇය ජීවත් වූයේ ඉතාලියේ කොරිනැල්ඩෝ නමැති කුඩා නගරයේය. ඇගේ පියා ලුවිස් ...


ජේසුගේ කුඩාමල වන ලීසියේ ශු. තෙරේසා මුනිවරිය
(Shanuka විසින් 2019-02-18 දින 5-වසර යටතේ කතෝලික ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ප්රංශයේ ඇලන්සෝන් නගරයේ දී ක්රි.ව. 1873 ජනවාරි 02 වන දින මාරි ප්රැන්ෂුවා තෙරෙස් මාටින් උපත ලැබුවාය. ඇය නව දෙනෙකුගෙ න් යුත් පවුලක බාල දැරිය විය. ...


ශු. ඡෝන් මේරි වියානි මුනිතුමා
(Shanuka විසින් 2019-02-18 දින 5-වසර යටතේ කතෝලික ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ශු. ජෝන්රි මේරි වියානි මුනිතුමා ප්රංශයේ ආර්සස් හී පියතුමා ලෙස ප්රසිද්ධියට පත්විය. ප්රංශ විප්ලවය ආරම්භවූයේ මෙතුමාගේ වයසඅවු 03 දීය. එනම් 1789 දී ප්රංශ විප්ලව වාදීන් ...


ශු. දොමිනික් සාවියෝ මුනිතුමා (1842 - 1857)
(Shanuka විසින් 2019-02-18 දින 5-වසර යටතේ කතෝලික ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ශු. දොමිනික් සාවියෝ තුමා, ශු.ජෝන් බොස්කෝ තුමාගේ ප්රථම ශිෂ්යයන්ගෙන් කෙනෙකි. ඔහු උපත ලැබුවේ 1842 අප්රේල් මස 02 වන දින ඉතාලියේ, මුර්තාන නගරයේ පිහිටි මුරිඅල්ඩෝ ග්රාමයේය. ඔහුගේ ...


ශු. ඇග්නස් මුනිවරිය
(Shanuka විසින් 2019-02-18 දින 5-වසර යටතේ කතෝලික ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ක්රි.ව. 2 වන සියවසේ විසු ප්රාණ පත්යාගින් අතර තරුණ වියේදී ම ප්රාණපරිත්යාගී කිරීටය හිමිකරගත් ශුද්ධවතුන් අතුරින් ශු. ඇග්නස් මුනිවරියට හිමිවන්නේ සුවිශේෂි ස්ථානයකි. වැලේරියානු අගරජ සමයේ ...


ශු. ඇලෝසියස් මුනිතුමා
(Shanuka විසින් 2019-02-18 දින 5-වසර යටතේ කතෝලික ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

රෝමානු අධිරාජ්යයේ කුමරෙකු හා මත්තුවාහි ආදිපාදව සිටි පරඬිනන්ඩ් ගොන්සාගා තුමාගේ වැඩිමහල් පුතනුවන් විය. වංශවත් පවුලකට අයත් වූ ඔහුගේ මවද යහපත් ක්රිස්තු භක්තිකයකු වුවාය. 1568 මාර්තු ...


6 පාඩම, රථන සූත්‍රය (ඉගැන්වීම් උපකාරක කෙටි සටහන්)
(යසිරු විසින් 2019-02-13 දින 9-වසර යටතේ දහම් පාසල (බෞද්ධ) විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ඛුද්දක පාඨය හා සුත්ත නිපාතය යන ග්රන්ථ දෙකෙහිම ඇතුලත් වන රථන සූත්රය ආරක්ෂක පිරිතක් ලෙස භාවිතා කෙරෙයි. තුන් සූත්රයෙන් එකක් වන රථන සූත්රයෙහි ත්රිවිධ රත්නයෙහි ගුණ ...


නමස්කාරය
(Damith විසින් 2019-02-12 දින සාමාන්‍යපෙළ යටතේ නර්තනය (සිංහල) විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

නමස්කාර ගාථා ත්රිවිධ රත්නයට මෙරුං විරාජිත සමං ...


ආකෘතියක් පිරිවිතර කිරීම යන්නෙන් කුමක් අදහස් වේද?
(ECON with විසින් 2019-02-09 දින උසස්පෙළ යටතේ ආර්ථික විද්‍යාව විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

(මෙම ලිපිය ආචාර්ය ඩබ්ලිව්.එම්,සේමසිංහ මහතාගේ ආර්ථික මිතිය න්යාය හා භාවිතය යන ග්රන්ථය පදනම් කරගනිමින් සම්පාදනය කෙරුණකි.) ආර්ථික සම්බන්ධතාවලට අදාළ පරාමිති ප්රමානිකරණය කිරීමට ආර්ථික මිතික පර්යේක්ෂනයකදී අනුගමනය ...


ආර්ථික මිතිය
(ECON with විසින් 2019-02-09 දින උසස්පෙළ යටතේ ආර්ථික විද්‍යාව විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ආර්ථික මිතිය,ආර්ථික න්යාය,ගණිතය,ආර්ථික විද්යාව හා සංඛ්යානය යන විෂය ක්ෂේත්රයන්ගේ සංකලනයකි.විමසන්න. (මෙම ලිපිය ආචාර්ය ඩබ්ලිව්.එම්,සේමසිංහ මහතාගේ ආර්ථික මිතිය න්යාය හා භාවිතය යන ග්රන්ථය පදනම් කරගනිමින් සම්පාදනය කෙරුණකි.) ආර්ථික ...