වලියක් මංගල්‍ය


වලියක් මංගල්‍යය

මහනුවර දලදා මාලිගාවේ අවසාන රන්දොලි පෙරහැර නිම කිරීමෙන් පසු පසුදින දවල් පෙරහැර ගෙවදුනු ලැබේ. එසෙුම දවල් පෙරහැර සවස් වරුවේ ගෙවදිමත් සමග මාලිගාව අසල ඇති මහා විශ්ණු දේවාලයේ හතර වන මහලේ සත් දිනක් එකට පවත්වා මෙය අරඹනු ලැබේ. නුතන ලංකාවේ අද දක්වාත් දින 07 ක් මෙය රග දක්වනු ලබන එකම ශාන්ති කර්මය වන මෙය වලියකුම,වලියක් මංගල්‍යය,හත්දා වලියකුම යන නම් වලින් හැදින්වේ. මෙහි ප්‍රධාන නිළධාරියා වන්නේ දියවඩන නිලමේ (නාමිකව) බස්නායක නිලමේ,වන්නකුරාල‍.

                   ශාන්ති කර්මය සදහා සම්බන්ද වන බෙර පංගුව ,යක්කේ පංගුව, ගරායක් පංගුව,ආවඩන කන්‍යා ස්ත්‍රීන් දෙදෙනා ද(යම් තැනක තිදෙනා) ද යන්න සදහන් වේ.වලියක් මංගල්‍යය කංකාරියට වාඩා වෙනස් නර්තනාංගයන්ගෙන්  උප ලක්ෂිත වන අතර කංකතාරි වල නටන කිසි දු නර්තන ශිල්පියෙකුට හෝ වාදක ශිල්පියෙකුට මෙය සදහා සහභාගි විය නොහැකිය.මෙයට සම්ිබන්ධ විය හැක්කේ ඒ සදහාම නිළ පංගුව ඇති පුද්ගලයින්ට පමණි. ලංකාවේ වෙනත් ඕනෑම තැනක පවත්විය හැකි  වුවත් හත්දා වලියකුම මොනම හේතුවක් නිසාවත් මහනුවර විශ්ණු  දේවාලයේ හැර වෙනත් කිසිදු තැනක රග දක්වනු නොලබයි. නුවර දලදා පෙරහැරට සම්බන්ධ වු නර්තන ‍්ශිල්පින් , වාදන ශිල්පීන් . අලි ඇතුන් ,ඇත් ගොවුවන් , දිය වඩන නිළමේ තුමා ,ප්‍රමුඛ මාලිගාවේ ඇතුල් කට්ටලය , හා පිට කට්ටලය නිළධාරින්ටත් , පෙරහැර නැරඹු සියලු දෙනාටත් පෙරහැර නිසා යම් ආකාරයට වස් දෝස් ඇති වුවේනම්  එය දුරැ කිරීමට දින හතක් වලියකුම පවත්වනු ලැබේ.

                     දින හතක් වලියකුම නැටිමෙන්  පසු බලි බත් දානය දීමත් තුන් වරුවක් පිරිත් සඣඡායනා කරන අතර පසුව වලියකුම නිමා වේ.

                       ඉහත කි හේතු නිසා මෙම ශාන්තිකර්මය වසරට එක් වරක් පමණක් රග දක්වන ශාන්තිකර්මයක් වීම විශේෂත්වයකි.

                        කාලි යාම, කීල බැසීම, ගරා නැටිම, යන පෙලපාළි ඔලි නම් කුලයේ අය විසින් කල යුතු බව මෙහි නියමයයි.වලි යතුම විශෟණු දේවාලයේ පමණක් පවත්වනුටේ ව්ශ්ණු දේවාලයේ දරැවෝ යයි සලකත බැවිනි. වලි යකුන් තිදෙනාට එම නම ප්‍රධානය කලේ පත්තිනි දේවිය විසින් යැයි කියති.

පුරා වෘත්ත කතාව :-

                   වලියකුමේ උපත් කතාව කවදාදැයි කිමට නොහැකි අතර පුරාවෘත්තය අනුව එය පඩුවස් දෙව් හා සැසදේ. කොහොඹා කංකාරි මහා යාතිකාවේ පඩුවස් දෙව් උදෙසා දවස් හත බැගින් ශාන්තිකර්ම කල බව කියවේ. එහිදි හත්දා වලියකුම ගැන කියවේ.එසේ වුවත් වලියකුම ක්‍රි.පූ 05වන ශතවර්ෂයේ සිට පැවත එන බවක් ඉන් උපකකල්පනය නොවේ. සියයට සියයක්ම කෙසේ වෙතත් සමස්ථ වලි යකුමේ වැඩි ප්‍රමාණයක් පුඡාර්ථය හා අභිචාරාත්මක විෂයේහිපවත්වන වලියකුම නැරඹිමෙන් හා මෙම වලි යකුම නටන අවස්ථාවේ යක් දෙස්සාගේ එක් වැලෙහි පඩුරැ බැදීමෙන් සිය අපේක්ෂාව ඉටු වන බවත් ප්‍රථම දිනයේ වලියකුම නටන දික් ගේ උඩ වහලයේ එල්ලන ගවර මලේ ඇටය ලග තබා ගැනිමේන් සෞභාග්‍ය ඇති බවත් බැතිමතුන්ගේ විශ්වාසයයි. එම නිසා සෑම දිනකටම බැතිමතුන් මෙයට මහත් උද්යෝගයෙන් තටයුතු කරන බව පෙනේ.

                   වලියකුම ඇරඹිමසට ප්‍රථම දේවාලයේ  වන්නකුරාල  විසින් සියලුම යක්‍දෙස්සන්ට හා බෙඅ වාදකයින්ට වලියකුම කිරිමට අවසර ලබා දීමට පරහද නළලේ ගානු ලැබේ. සෑම දිනකම ඔහු විසින් පරහද ගාන තෙක් කිසිදු ශිල්පියෙකුට ශාන්තිකර්මය ඇරඹිම කළ නොහැකිය.





12-වසර - නර්තනය_සිංහල
තාලය යනු ........ භරත මුනිවරයා‍ගේ නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය නම් ග්‍රන්ථ‍යේ තාලය තාල අධ්‍යාය යනු‍වෙන් සඳහන් ‍වේ. එ‍හෙත් එහි ඊට නිර්වචන සපයා නැත.එය සංස්තෘත භාෂා‍වෙන් තාලය යන්නට ‍යෙ‍දෙන පදයයි. ක්‍රි.ව. 6 වන සිය ව‍සේ දී අමර...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
වලියක් මංගල්‍යය මහනුවර දලදා මාලිගාවේ අවසාන රන්දොලි පෙරහැර නිම කිරීමෙන් පසු පසුදින දවල් පෙරහැර ගෙවදුනු ලැබේ. එසෙුම දවල් පෙරහැර සවස් වරුවේ ගෙවදිමත් සමග මාලිගාව අසල ඇති මහා විශ්ණු දේවාලයේ හතර වන මහලේ සත් දිනක් එකට පවත්වා මෙය අරඹනු ලැබේ. නුතන ලංකාවේ අද දක්වාත් දින 07 ක...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
  කලා ක්ෂේත්‍රය දකුණු ඉන්දියාවේ අඩයාර්හි පිහිටි නර්තන අධ්‍යාපන ආයතනයකි. මෙම ආයතනයෙහි ප්‍රදාන විෂය ක්ෂේත්‍රය ලෙස ඇත්තේ භරත නර්තනයයි. භරත නර්තනයට අමතර වශයෙන් නර්තනය හා බැදි අනෙකුත් විෂය ක්ෂේත්‍රයන් ද ඉගෙනුමට අවශ්‍ය කරනු ලබන පහසුකම් අද්‍ය...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
  රස නිශ්පත්තිය යනු මාතෘකාව යටතේ කරුණු සාකච්ඡා කිරීමේදී පුද්ගල බද්ධව සිදුවන ක්‍රියාවලියක් ලෙසින් මිනිස් චිත්ත සන්තානයෙන් ඇතිවන හැගීම් එකිනෙකාට වෙනස් වන බැවින් යම් අත්දැකීමක් යම් කලා නිර්මාණයක් ආදිය හිදී එකිනෙකා ක්‍රියා කරන සහ සිත් වලට දැනෙන ආකාරයේ යම් කිසි...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
   කුවේණි අස්න කොහොබා කංකාරි ශාන්තිකර්මයේ ඇති ගයනය සහිත නර්තන අංගයක් වන මෙය විවිධ තාල ඇසුරින් නිර්මාණය වූ ශාස්ත්‍රීය නර්තන අංගයක් ලෙස පෙන්වාදිය හැකි ය. ගායනය සහිත ප්‍රථම නැටුම් අංගය වන අස්නේ නැටුමේ විවිද ගායන ෙශෙලීන් ඇතුලත් වී ඇත. පද්‍ය රචනයෙන් ක...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
  සන්නියකුම හෙවත් දහ අට සන්නිය වූ කලී පහතරට නර්තන සම්ප්‍රදායේ යකුන් වෙනුවෙන් පවත්වන්නා වූ ශාන්තිකර්මයක් ලෙස පෙන්වාදිය හැකිය . මෙහි වූ යක්ෂ චරිත ලෙස කළු යකා , රීරී යකා , අබිමාන යකා , මරු සන්නි යකා , සූනියම් යක්ෂනී සහ කෝල සන්නි යක්ෂයා හදුන්වා දීමට පුළුවන . මේ එක...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
  නූතනයේ රංග භූමි අලංකරණය කර ගැනීම සදහා විවිධ ශිල්ප ක්‍රම භාවිත කරන බව අද්‍යතන නව නිර්මාණය දෙස විමර්ශනාත්මක ව බැලීමෙන් අපට හදුනා ගත හැකි ය. අතීතයේ දී මෙන් නොව කාර්ය බහුල සමාජයක් තුළ වැඩි වෙලාවක් එක ස්ථානයක පුද්ගලයින් රදවා තබා ගැනීම අසීරු කරුණකි. එවන් වූ වට...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
කෝලම් ගැමි නාටකය උඩරට සම්ප්‍රදායට අයත් ප්‍රධාන ගැමි නාටකයමෙන් ම පහතරට පළාතට ආවේණික වූ ගැමි නාටකය වන්නේ “කෝලම්” නාටකය යි. කෝලම් නාටකයේ මූලික පරමාර්ථය වී ඇත්තේ හාස්‍ය උප්පාදනය හා සමාජයේ දුර්වල තැන් සියුම් ලෙස උපහාසයට ලක් කරමින් සමාජය සංශෝධනය කිරීම...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
කොහොඹා යකුම හෙවත් කොහොඹා යක්‌ කංකාරිය ශ්‍රී ලංකාවේ උඩරට නැටුම් සම්ප්‍රදායට අයත් ශාන්තිකර්මයන් අතර ප්‍රධානතම ශාන්තිකර්මය වූ කොහොබා යක්‌ කංකාරිය මහනුවර, උඩුනුවර, යටිනුවර, සත් කෝරලය, සතර කෝරලය, දුම්බර, හාරිස්‌පත්තුව වැනි ...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
  සොකරි නාටකය වනාහි උඩරට නර්තන සම්ප්‍රදාය හා බැදුණු ගැමි නාටක විශේෂයක් ලෙස හදුන්වාදිය හැකි ය. මාතලේ, හගුරන්කෙත, වන්නිය, බදුල්ල, ආදී ප්‍රදේශ පුරා ව්‍යාප්ත ව පවතින්නා වූ මෙකී ජන නාටකයෙහි ප්‍රදාන චරිත දෙකක් ලෙස “සොකරි” හා “ගුරුහාමි&r...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
  ඊසාන දිග ඉන්දියාවේ මනිපූර්හි අගනුවර වන ඉම්පාල් නගරය කේන්ද්‍රස්ථානය කොට ගෙන මනිපුරි නැටුම් සම්ප්‍රදාය බිහිවිය. ජන ජීවිතය හා බැදුණු විවිධ ජන කතා, දේව කතා හා රාධා ක්‍රෂ්ණා ඇසුරෙහි ගොඩනැගුණු කතා අන්තර්ගත ව බිහි වූ මෙම සම්ප්‍රදාය ඉතා මටසිලුටු, නම්&zwj...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
භරත නාට්‍යයේ දේව දාසී සංකල්පය භරත නාට්‍ය සම්ප්‍රදාය ප්‍රබල ලෙස හින්දු ආගමික සම්බන්දතාවක් මත ප්‍රබවය ලැබූ නර්තන අංගයක් බව දැක්වීමට මනා පිටුවහලක් වන්නේ දේවදාසී සංකල්පයයි. දේවාල වල දෙවියන් වෙනුවෙන් ඇප කැප වී සිටි කාන්තාවන් “දේවදාසීන්” ලෙස ඉ...
12-වසර - නර්තනය_සිංහල
ගැමි නැටුමෙන් හෙළිවන ආගමික පසුබිම ගැමි නැටුම වනාහි ගැමියන් විසින් ඔවුන්ගේ ජිවන වෘර්තීන්, සමාජ අවශ්‍යතා, සිරිත් විරිත්, ඇදහිලි - විශ්වාස හා ආගමික පසුබිම ඕනෑ එපාකම් යනා දී සියල්ල එකතුකර ගනිමින් නිර්මාණය කරගත්තා වූ කලා අංගයක් ලෙස පෙන්වාදිය හැකි ය. ප්‍රාථමික ගැමි ස...
Damith nilanga

12-වසර නර්තනය (සිංහල)

අනෙකුත් ලිපි
12-වසර - ජනමාධ්‍ය
සන්නිවේදනයේ මූලිකාංග සන්නිවේදනය තේරුම් ගැනිමටත් එය සාර්ථකව ක්රියාත්මක කිරීමටත් එකි ක්රියාවලියේ අන්තර්ගත මූලිකාංග මොනවාද යන්න පැහැදිලිව අවබෝධ කර ගැනිම අතිශය වැදගත් වූවකි.එසේම එකී අංග ඉහල ගුණත්වයකින් ...

උසස්පෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
ආයුබෝවන් මෙම ලිපිය මගින් මම අද ඔබත් සමග බෙදාගන්න යන්නේ Windows පරිගණක සදහා භාවිතා කල හැකි Screen Recorders ගැනයි. මෙහිදී එම Screen Recorder එක මිලදීගත ...

සාමාන්‍යපෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
බහු මාධ්ය තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සරල වෙබ් අඩවි නිර්මාණය 1 වන කොටස වෙබ් අඩවි භාවිතය (Application of Web Site) වෙබ් අඩවියක් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්යතා තොරතුරු සන්නිවේදනය (Information Communication) එනම් අන්තර්ජාල ...

උසස්පෙළ - ගිණුම්කරණය
අසම්පූර්ණ සටහන් (Incomplete Recods) ව්යාපාර ආයතනයක හටගන්නා සියලු ගනුදෙනු හා සිදුවීම් ද්විත්ව සටහන් ක්රමය භාවිතාකර ක්රමවත්ව වාර්තා කර නොමැති තත්වයක් මින් අදහස් වේ. මෙවැනි තත්වයක් තුළ කාලච්ඡේදයක් ...

උසස්පෙළ - බුද්ධ ධර්මය
ප්රාග් බෞද්ධ භාරතීය ආගමික සමාජයේ පැවති ප්රධාන ආගමික සංස්කෘති 2 ක් වෙයි. 1. බ්රාහ්මණ ආගමික සංස්කෘතික සමාජය 2. ශ්රමණ ආගමික සංස්කෘතික සමාජය බෞද්ධ ත්රිපිටක ග්රන්ථවල බහුලව භාවිත පද ...

සාමාන්‍යපෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
තොරතුරු පද්ධති සංවර්ධන ක්රියාවලිය 1 කොටස පද්ධතියක් (System) යනු කුමක්ද? පද්ධතියක් යනුවෙන් හඳුන්වනේ යම්කිසි කාර්යයක් හෝ අරමුණක් සපුරා ගැනීම සඳහා අන්තර් සම්බන්ධතාවයකින් යුතුව ක්රියාකරනු ලබන අවයව (Components) සමූහයක ...

12-වසර - නර්තනය (සිංහල)
තාලය යනු ........ භරත මුනිවරයාගේ නාට්ය ශාස්ත්රය නම් ග්රන්ථයේ තාලය තාල අධ්යාය යනුවෙන් සඳහන් වේ. එහෙත් එහි ඊට නිර්වචන සපයා නැත.එය සංස්තෘත භාෂාවෙන් තාලය යන්නට යෙදෙන ...

6-වසර - බුද්ධ ධර්මය
01.අසිරිමත් බෝසත් කුමරු1 අප මහා බෝසතානන් වහන්සේ තුසිත දිව්යලෝකයේදෙව්සිරි විදිමින් සිටි කාලයකි.එකල උන් වහන්සේගේ ...

උසස්පෙළ - සිංහල
මං ශිෂ්ටාචාරය සමතික්රමණය කරමින් මානව ශිෂ්ඨාචාරය ක්රමයෙන් වර්ධනය වූ බව සැබවි. මනුෂ්යයා ශීර්ෂයත් කශේරුකාවක් සිරස වඩා ගැනීමෙන් තිරස්චිනයන්ගෙන් මිදුනෙ වී යනු සැබවි. මන්ද බුද්ධික භාවයේ ...

උසස්පෙළ - සිංහල
නාට්ය ප්රබේද කිහිපයකි. එනම් : ලෝකධර්මී - (ස්වභාවික) නාට්යධර්මී - (ශෛලීගත) අර්ධ ශෛලීගත 01. ස්වභාවික නාට්ය ස්වභාවික නාට්ය යනු ලෝකධර්මී නාට්ය සම්ප්රධායයි. මෙයට විරුද්ධ වන්නේ නාට්ය ධර්මී හෙවත් ශෛලීගත නාට්ය ...