ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන ක්‍රමයන්හි සිවිල් සමාජයේ භූමිකාව


 

London school of economic and political science නම්  සිවිල් සමාජය පිළිබද ඉදිරිපත් කර ඇති කෘතියට අනුව බෙදාගත්  ආශාවන් අරමුණු හා අගය කිරීම් උදෙසා බලය බෙදීමෙන් තොරව සාමුහික ව ක්‍රියාත්මක වන සමාජ ක්ෂේත්‍රය සිවිල් සමාජය ලෙස අදහස් වේ. ඒ අනුව නුතන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සංකල්පයක් වශයෙන් සිවිල් සමාජය පිළිබද සංකල්පය හදුන්වා දීමට පුළුවන. ආණ්ඩුව, පවුල හා වෙළෙදපොල හැර සමාජයේ ක්‍රියාත්මක වන සමාජ සංවිධානයන්හි සමස්ත එකතුව සිවිල් සමාජය යනුවෙන් හදුන්වයි. මේ අනුව සිවිල් සමාජයට අයත් ආයතන පද්ධතිය න්‍යාත්මක ව සළකා බලන විට රාජ්‍ය , පවුල හා වෙළෙදපොල ආයතන යන තුන් වර්ගයෙන් වෙනස් වේ. එසේ වුව ද ප්‍රයෝගික ක්ෂේත්‍රයේ සිවිල් සමාජය හා රාජ්‍ය පවුල හා වෙළෙදපොළ  සංවිධාන අතර නිශ්චිත දේශ සීමා මායිම් සලකුණු කල නොහැක. එසේ දැක්වූ ඇති මායිම් අපැහැදිලි හා පැටලවිලි සහගතවනවා පමණක් නොව විවාද සහිත ද වේ.

සිවිල් සමාජය විවිධ රැගුම්කරුවන් හා සංවිධානවලින් යුක්ත වන අතර, එම ආයතන ජාලයට දානපති සංවිධාන රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන, ප්‍රජා සංවිධාන, සමාජ කණ්ඩායම්, කාන්තා සංවිදාන, ආගමික සංවිධාන, වෘත්තීය සංගම්, ව්‍යාපාරිකයින්ගේ සංවිධාන, උපදේශන කණ්ඩායම් යනාදී වශයෙන් සෑම සිවිල් සමාජයක් ම අයත් වේ. රාජ්‍ය , පවුල හා වෙලෙදපොළෙන් සිවිල් සමාජය වෙනකොට හදුනා ගන්නේ කුමන සීමා මායිම් වලින් ද යන්න නිශ්චිත ව හදුනාගෙන නැත. සිවිල් සමාජය යන අදහස පැරණි එකක් වුවද එය වඩාත් ඉස්මතු වූයේ මෑතකදී ය. එනම් විසිවන සියවසේ අගභාගය තුළ තුන්වන ලෝකයේ රටවල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ යහපාලනය පිළිබද මතුවන ප්‍රශ්න හා ගැටළු සමනය තුන්වන ලෝකයේ රටවල් ආශ්‍රිත ව දැකිය හැකි වූ එක් ගැටලුවක් වූයේ  ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලන ක්‍රමය දුර්වල වීමත් බලයට පත් වන පාලකයින්  සිය පුද්ගලික ආණ්ඩුවලට යොමු වෙමින්  ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ නාමයෙන් අධිකරිවාදී හා ඒකාධීපති පාලනයක් දක්වා වර්ධනය වීමයි. දෙවන ලක්ෂණය වූයේ ස්වාභාවික සම්පත් සහ මානව සම්පත් තිබුණ ද මෙම රාජ්‍යන් ආර්ථික සංවර්ධනයක් ඇති කර ගැනීමට අපොහොසත් වී ඇති බවය. තුන්වන ලක්ෂණය වන්නේ මෙකී  රටවල ආර්ථික සංවර්ධනය පහළ මට්ටමක පැවතීම ද රාජ්‍ය අංශයේ දූෂණය, වංචාව, අකාර්යක්ෂමතාව, නාස්තිය, ඥාති සංග්‍රහය, වගකීම් රහිත බව, පාලනය සම්බන්ධයෙන් ඇති විනිවිදභාවය නොමැති වීම යන ලක්ෂණ ආදියයි.

මෙම දුර්වලතාවයන්ගෙන් එම රටවල් මුදවාගෙන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යලි තහවුරු කිරීමත් ආර්ථික හා සමාජ සංවර්ධනය උදාකිරීමත් සදහා පවතින ප්‍රදානත ම බාධකය ලෙස හදුනාගනුනේ එම අඩු දියුණු රටවල ජන සමාජය ඉතාමත් පසුගාමී තත්ත්වයක පැවතීමයි. එනම් දේශපාලන සංස්කෘතිය ඉතා නොදියුණු තත්ත්වයක පැවතීම ය. මින් අදහස් කරන්නේ ජනතාවගේ දේශපාලන දැනුම හා අවබෝධය ඉතා පහළ මට්ටමක පැවතීම ය. මෙය විශේෂයෙන් ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබදව ඇති අවබෝදය විය. මෙම අර්බුදකාරීත්වයෙන් ගොඩ එම සදහා ඇති එක් ක්‍රියාමාර්ගයක් ලෙස දුටුවේ ජනතාව දේශපාලන වශයෙන් සවිබල ගැන්වීම ය. ඒ සදහා සිවිල් සමාජයට වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුවිය හැකි බව පෙනී යන අතර, සිවිල් සමාජය පිළිබද සංකල්පය බලපෑම් සහගත අයුරින් ඉදිරියට එන්නේ ඒ අනුව ය. මේ සම්බන්ධයෙන් ආමන්ඩ් හා  වර්බා (Almond Verba) යන දේශපාලන විද්‍යාඥයින් විසින් රචනා කරන ලද The Civil Culture නම් කෘතිය තුලින් පෙන්වා දුන් ආකාරයට සිවිල් සමාජ සංවිධාන මගින් ඡන්දදායකයා වඩාත් දැනුවත් සහ අවබෝධයෙන් යුතු පුද්ගලයෙකු බවට පත්කළ හැක. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඡන්දදායකයා ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ දී වඩාත් තාර්කික වන අතර, දේශපාලන ක්‍රියාදාමයට වැඩි වැඩියෙන් සහභාගී වේ. එසේ වනවිට පාලකයන් වඩාත් වගකීමෙන් යුතුව ක්‍රියා කිරීමට පෙළෙඹෙි. ඒ අනුව තුන්වන ලෝකයේ රටවල් තුළ යහපාලනය ගොඩනැංවීමේ දී සිවිල් සමාජයේ ක්‍රියාකාරීත්වය අවශ්‍ය ම දෙයක් වෙනවාය යන අදහස මෑත කාලීන ව වේගවත් ව පැතිරී යන ආකාරය දැකිය හැකිවේ. නිදසුන් ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සහශ්‍රක වාර්තාවේ දැක්වෙන ආකාරයේ කාර්යක්ෂම ආණ්ඩුක්‍රමයක් සදහා සිවිල් සමාජයේ ශක්තිමත් සම්බන්ධතාව සහ සහභාගිත්වය බෙහෙවින් වැදගත් වේ.                                              





13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
මුලින්ම අපි බලමු ලිබරල්වාදය කියන්නේ මොකක්ද කියලා. ලිබරල්වාදය යන්නෙහි සරල අර්ථය වනුයේ “නිදහස” නම් වේ. මේ අනුව ලිබරල්වාදය යනු නිදහස අගය කරන්නා වූ දේශපාලනික හා ආර්ථික මතවාදයක් ලෙස පෙන්වා දෙන්න පුළුවන්. දැන් අපි බලමු ලිබරල්වාදයට පදනම දැම්මේ කවුරුන්ද කියලා. ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රශ්නය - නිදහසින් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වූ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය කරන්න. ශ්‍රී ලංකාව 1948 දී බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් නිදහස ලබා ගත් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වූ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති හතරක් පැහැදිලිව හදුනා ගත හැකිය. එනම...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  මාර්කස් වාදයේ පදනම වනුයේ ශ්‍රමය පිළිබද වටිනාකම් න්‍යායයි.මෙම න්‍යාය ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ සම්භාව්‍ය ආර්ථික විද්වතුන් විසින් ධනවාදී ආර්ථික චින්තනය යටතේය.මෙම න්‍යාය මගින් අදහස් වනුයේ භාණ්ඩයක නිෂ්පාදන පිරිවැය සම්පුර්ණයෙන්ම තීරණය වන්නේ ඒ සදහා වැය ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  London school of economic and political science නම්  සිවිල් සමාජය පිළිබද ඉදිරිපත් කර ඇති කෘතියට අනුව බෙදාගත්  ආශාවන් අරමුණු හා අගය කිරීම් උදෙසා බලය බෙදීමෙන් තොරව සාමුහික ව ක්‍රියාත්මක වන සමාජ ක්ෂේත්‍රය සිවිල් සමාජය ලෙස අදහස් වේ. ඒ අනුව නුතන ප්&...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ජනාධිපති  හා කැබිනට් ආණ්ඩුක්‍රම අතර පවතින වෙනස හදුනා ගැනීමට යොදා ගත හැකි ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකක් අත.      විධායක බලය හසුරුවන ආයතනය කුමක් ද යන්න පදනම්කොට ගෙන ආණ්ඩුක්‍රම දෙක අතර වෙනස හදුනාගැනීම මෙයින් පළමු ක්‍රමය වේ. ය...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
බ්‍රිතාන්‍යයේ පැවති වෙස්මිනිස්ටර් පාර්ලිමේන්තු ආකෘතියට බොහෝ සෙයින් සමාන වූ ආකෘතියක් ලංකාවේ සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය සකස් කිරීම සදහා යොදාගෙන තිබුණි. බ්‍රිතාන්‍යයේ පාර්ලිමේන්තුව සකස් වූයේ රැජින, පහළ මණ්ඩලය හා ඉහළ මණ්ඩලය යන ආයතන තුනෙනි. ලංකාවෙත් රැජින(අග්&zw...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  රටක් යනු නිශ්චිත භූමි සීමා, ගුවන් සීමා, දේශ සීමා යන සීමාවන්ගෙන් යුක්ත නියමිත හෙවත් ප්‍රමාණවත් ජනගහනයක් සිටින භූමිය යි. රට හෙවත් රාජ්‍ය ඉහත දැක් වූ අයුරින් නිර්වචනය කළ හැකි ය. රටක් ප්‍රධාන වශයෙන් දෙ ආකාරයකින් සංවර්ධනය වේ. එනම් මානව සංවර්ධනය හා භෞතික ස...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ආරම්භය   රාජ්‍යයේ අරම්භය සම්බන්ධයෙන් ලිබරල්වාදීන් ඉදිරිපත් කළ මතය මූලික වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කරන මාක්ස්වාදීන්ගේ කොන්දේසි විරහිත ව එය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. V. I ලෙනින් ප්‍රකාශ කළ පරිදි “රාජ්‍ය වූ කලි සහසම්බන්ධතාවයක් ගොඩනැගිය නොහැකි පන්ත...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
 1948 සිට ක්‍රියාත්මක වූ සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ලංකාවේ නාමික විධායකය වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය රැජින ය. එහෙත් ඇය මෙරට නොසිටි නිසාත් ලංකාව හා බ්‍රිතාන්‍ය අතර පවතින දුර ප්‍රමාණය අනුවත් ලංකාවේ නාමික විධායකය වශයෙන් ඇයට හිමි බලතල හා කා...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ප්‍රජාත්‍රන්තවාදී මූලධර්ම හෙළිදරව් කරන ආකාරයට ආණ්ඩුවක් ආඥාදායක වීම වලක්වාලීම සදහාත් ජනතාවගේ නිදහස ආරක්ෂා කිරීම සදහාත් ආණ්ඩුවේ බලය යම් යම් සීමාවන්ට යටත් කළ යුතු ය. එම නිසා සංවරණය හා පාලනය නොකරන ලද ආණ්ඩු බලය නියත ලෙස ම ආඥාදායකත්වයක් ඇති වීම කෙරෙහි බලපානු ල...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
පැසිස්ට්වාදය පැසිස්ට්වාදය වූ කලි රාජ්‍යයේ ප්‍රභවය පිළිබද න්‍යායක් නොවේ. එය රාජ්‍යයේ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබද අදහසක් ඉදිරිපත් කරන මතයකි. අර්බස්ට් මර්කියුලිස් මෙය හදුන්වන්නේ ධනවාදයේ නිශේධනය ලෙසයි. ප්‍රථම ලෝක සංග්‍රාමයෙන් අන්ත පරාජ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
               රාජ්‍යයේ සම්භවය පිළිබද ඉදිරිපත් වී ඇති ඉතා පැරණි අදහස් මාලාව දේව වරම් වාදී අදහස් මාලාවයි. ක්‍රිස්තියානි ආගම හා එම ආගමේ ක්‍රියාකාරීත්වය සමග දේව වරම් වාදී අදහස් ආරම්භ වී ඉදිරියට පැමිණීම සිදුව ඇත. දේව වරම්...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ස්විස්ටර්ලන්ත ආණ්ඩුක්‍රමය තුළ සාමූහික විධායකය හදුන්වා ඇත්තේ ෆෙඩරල් කවුන්සිලය යන නමිනි. සාමාජික සංඛ්‍යාව 7 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර ප්‍රධානියා වන්නේ සභාපති ය. සාමූහික විධායකයේ සාමාජිකත්වය සදහා සුදුසුකම් ව්‍යවස්ථාවේ සදහන් ව නැතත් ව්‍යවස්ථාවේ 1...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  දේශපාලනික වශයෙන් සංවිධීත මිනිස් සමාජය තුළ දේශපාලන බල අරගලය ක්‍රියාවට නැංවෙන ප්‍රයෝගික ක්‍රියාදාමය “දේශපාලනය”  වශයෙන් හැදින්විය හැකිය. දේශපාලන බල අරගලය සමග ඍජුව ම සම්බන්ද වන දේශපාලනඥයින්දේ සහ දේශපාලන පක්ෂවල ක්‍රියාකාරකම් දේශපාලන ස...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
     ප්‍රංශයේ පැවති ඒකාධිපති රාජාණ්ඩු පාලනය 1789 ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් පෙරලා දැමූ පසු මෙතෙක් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා 5 ක් බිහි වී ඇත. 4 වන සමූහාණ්ඩුවේ අවසාන අගමැති වූ චාල්ස් ඩිගෝල් 5 වන සමූහාණ්ඩුවේ ප්‍රථම ජනාධිපති විය. එය 1958 බිහි වූ අතර ව්...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  යහපත් සමාජ ජිවිතයක් ගත කිරීමට අවශ්‍ය අනුන් අපෙනුත් අප අනුන්ගෙනුත් අපේක්ෂා කරන්නා වූ සමාජ ඉඩ ප්‍රස්ථාවන් අයිතිවාසිකම් ලෙස හැදින්විය හැකි ය. තාර්කික සමාජ ජීවියකු වීමටත්, සමාජය විසින් පුද්ගලයන්ගෙන් අපේක්ෂා කරන්නා වූ සමාජ කාර්යයන් ඉටුකිරීම සදහාත් මිනිසුන්ට අ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  බටහිර අධ්‍යාපනය හදාරා ලංකාවට පැමිණි මධ්‍යම පාන්තික තරුණ බුද්ධිමතුන් කණ්ඩායමක් විසින් 1930 ගණන් වල දී ආරම්බ කරන ලද වාමාංශික දේශපාලනය සංවිධානාත්මක ව්‍යාපාරයක් බවට පත්වන්නේ 1935 දෙසැම්බර් මාසයේ දී ලංකා සමසමාජ පක්ෂය පිහිටුවීමත් සමග ය. වාමාංශික ව්‍යාප...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ජාතික ව්‍යාපාරය යනු යටත් විජිත තත්ත්වයෙන් මිදී ජාතික රාජ්‍යයක් පිහිටුවා ගැනීම සදහා යටත් විජිතවල ක්‍රියාත්මක  වූ සමාජ ව්‍යාපාර හැදින්වීමට පොදුවේ යොදන හැදින්වීමකි. නිදහස, ස්‌වයං පාලනය සහ වගකීමේ ආණ්ඩු ක්‍රමය යන තේමාවන් යොදා ගෙන යටත් වි...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
           ක්‍රි.ව 1505 සිට මෙරට පැවති බටහිර යටත් විජිත පාලනයන් විසින් අනුගමනය කල ආගමික ප්‍රතිපත්තිය තව දුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාමට බිතාන්‍ය පාලනය විසින් ද ක්‍රියාකරන ලදී. දනවාදී ආර්ථික ක්‍රමයක් මෙරට ස්ථාපිත කිරීමට පියවර ගෙ...
kelum priyadarshana

13-වසර දේශපාලන විද්‍යාව

අනෙකුත් ලිපි
සාමාන්‍යපෙළ - නර්තනය (සිංහල)
වන්නම් දහ අට රාග තමයි පවසන්නේ - කවි සිංද කියන්නේ තොන්නන් තරිකිට වන්නන් දහ අට දන්නේ - මේ සැටි පවසන්නේ පලමුව ගාහක වන්නමටයි පවසන්නේ - පිළිවෙළ අහපන්නේ දෙවනුව ...

12-වසර - ජෛව පද්ධති තාක්ෂණවේදය
ශාක ප්රචාරණය ශාක සජිවී නිසා ප්රජනනය මගින් නව පරම්පරා ඇති කරයි.ලිංගික ප්රජනනය මගින් ඇතැම් ශාක පුෂ්පීකරණය ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ව්යාපාර ගති ලක්ෂණ 1 විකුණුම් හෝ හුවමාරු වීම් සිදු වීම2 භාණ්ඩ හා සේවා ගනුදෙනු සිදු වීම3 ගනුදෙනු අඛණ්ඩ ව සිදු වීම4 ලාභයෙන් අභිපේ්ර්්රරණය වීම5 අවදානමක් තිබීම6 ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ව්යවසායකත්වයේ ප්රවණතා  ගෝලීය ව්යවසායකත්වය සමාජයීය ව්යවසායකත්වය හරිත ව්යවසායකත්වය අභ්යන්තර ව්යවසායකත්වය ගෝලීය ව්යවසායකත්වය ගෝලීය වශයෙන් වෙළෙඳාමේ යෙදීමයි. එනම්, ලෝකයේ කුමන ස්ථානයක සිටිය ද, තාක්ෂණය භාවිතයෙන් ලෝකයේ වෙනත් ඕනෑ ...

12-වසර - ගිණුම්කරණය
යම් ව්යාපාරයක් පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන පාර්ශව රාශියක් දක්නට ලැබේ. එම පාර්ශවයන්ට තීරණ ගැනීමට එම ව්යාපාරයේ තොරතුරු අවශ්ය වේ. එම පාර්ශවයන්ට අවශ්ය තොරතුරු සන්නිවේදනය කරනු ලබන්නේ ...

7-වසර - ඉතිහාසය
ලෝකයේ පැරණි ශිෂ්ඨාචාර අප ලෝකයේ පැරණි ශිෂ්ඨාචාර බොහොමයක් ඇත නමුත් 7 ශ්රේණිය මෙම පාඩම සදහා එම ශිෂ්ඨාචාර වලින් ප්රධාන ශිෂ්ඨාචාර 2ක් මේ සදහා ඉදිරිපත් කොට ඇත.එනම්, ග්රීක ...

සාමාන්‍යපෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
බහු මාධ්ය තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සරල වෙබ් අඩවි නිර්මාණය 4 වන කොටස HTML (Hyper Text Markup Language) HTML යනු අන්තර්ජාලයේ www (wold wide web) පිටු සැකසීම සඳහා භාවිතා ...

සාමාන්‍යපෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
බහු මාධ්ය තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සරල වෙබ් අඩවි නිර්මාණය 3 වන කොටස මාධ්ය සම්පත් තොරා ගැනීම වෙබ් අඩවියකට ඇතුළත් කිරීම සඳහා විවිධ රූප, ශබ්ද, වීඩියෝ, ...

12-වසර - ජනමාධ්‍ය
සන්නිවේදනයේ මූලිකාංග සන්නිවේදනය තේරුම් ගැනිමටත් එය සාර්ථකව ක්රියාත්මක කිරීමටත් එකි ක්රියාවලියේ අන්තර්ගත මූලිකාංග මොනවාද යන්න පැහැදිලිව අවබෝධ කර ගැනිම අතිශය වැදගත් වූවකි.එසේම එකී අංග ඉහල ගුණත්වයකින් ...

උසස්පෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
ආයුබෝවන් මෙම ලිපිය මගින් මම අද ඔබත් සමග බෙදාගන්න යන්නේ Windows පරිගණක සදහා භාවිතා කල හැකි Screen Recorders ගැනයි. මෙහිදී එම Screen Recorder එක මිලදීගත ...