සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ පාර්ලිමේන්තුවේ සංයුතිය හා බලතල


බ්‍රිතාන්‍යයේ පැවති වෙස්මිනිස්ටර් පාර්ලිමේන්තු ආකෘතියට බොහෝ සෙයින් සමාන වූ ආකෘතියක් ලංකාවේ සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය සකස් කිරීම සදහා යොදාගෙන තිබුණි. බ්‍රිතාන්‍යයේ පාර්ලිමේන්තුව සකස් වූයේ රැජින, පහළ මණ්ඩලය හා ඉහළ මණ්ඩලය යන ආයතන තුනෙනි. ලංකාවෙත් රැජින(අග්‍රාණ්ඩුකරු) මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලය හා සෙනෙට් මණ්ඩලය වශයෙනි. ඒ අනුව සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවේ සදහන් වන පරිදි සෑම ජන සංගණනයකට ම පසුව ඡන්ද කොට්ඨාශ බෙදා වෙන් කිරීමක් සිදුකරන අතර පාර්ලිමේන්තුවේ වැදගත් ම ආයතනය වන නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලට ජනග‍හනයට සමානුපාතික වන සේ වෙන්කරගත යුතු ඡන්ද කොට්ඨාශ ප්‍රමාණය නිර්ණය වේ. එය ජනග‍හනයෙන් 75000 කට එක් ඡන්ද කොට්ඨාශයක් හෝ වර්ග සැතපුම් දහසකට එක් ඡන්ද කොට්ඨාශයක් වන ලෙස සකස් කෙරුණි.

සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය ක්‍රියාත්මක වූ කාලය තුළ නියෝජිත මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලයේ සාමාජික සංඛ්‍යාව එක ම ආකාරයකින් නොපැවතුණි. 1947 සිට 1959 දක්වා කාලය තුළ සාමාජික සංඛ්‍යාව 101 ක් ලෙසත් 1960 සිට ඉතිරි කාලය තුළ 157 දෙනෙක් ලෙසත් වන සේ ආසන බෙදා වෙන්කර තිබුණි. ඉන් පළමු කාලඡේදය තුළ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් 101 දෙනාගෙන් 95 ක් ඡන්ද කොට්ඨාශ පදනමින් සහ පත්කළ මන්ත්‍රීන් 6 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. එම හයදෙනා පත්කරන ලද්දේ අගමැතිගේ උපදෙස් මත අග්‍රාණ්ඩුකරු විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ප්‍රමාණවත් ලෙස තේරීපත් නොවූ සුළු ජන කොටස් නියෝජනය කිරීමට ය. ඒ අනුව 1947, 1952, 1956, යන වසර වලදී මැතිවරණ තුනක් පවත්වා ඇත. දෙවන කාලපරිච්ඡේදය තුළ දී නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික සංඛ්‍යාව 157 ක් වූ අතර, ඉන් 151 ක් ඡන්ද කොට්ඨාශ පදනම යටතේ ඉතිරි හයදෙනා පෙරකී පරිදි අගමැතිගේ උපදෙස් මත අග්‍රාණ්ඩුකරු විසින් සුළු ජන කොටස් නියෝජනය වන පරිදිත් පත්කරන ලදී. එසේ දෙවන කාලපරිච්ඡේදය තුළ පිළිවෙලින් 1960 මාර්තු, 1960 ජූලි, 1965 සහ 1970 යන වසරවල දී මැතිවරණ පවත්වා ඇත. මේ සෑම මැතිවරණයක දී ම ඍජු මහජන ඡන්ද ක්‍රමය හා සුළු ජන කොටස් වෙනුවෙන් පත් කිරීමේ ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක විය. 1947 සිට 1956 දක්වා කාලය තුළ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය සමන්විත වූයේ ලාංකික සමාජයේ මධ්‍යම හා ඉහළ පන්තිවලින් පැමිණි අයගෙනි.

වාමාංශික පක්ෂවල සාමාජිකයන් ද ඇතුළු ද්විතීය පාඨශාලාවලින් ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනය ලැබූ වෘත්තීය කොටස්වලට අයත් අයගෙන් ද, ඉඩම් හිමියන්ගෙන් ද, ව්‍යපාරිකයන්ගෙන් ද, කර්මාන්ත හිමිකරුවන්ගෙන් ද මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයයේ බහුතරය සකස් විය. ඊට අමතර ව ඉතා සුළු පිරිසක් ඉහළ හා පහළ මධ්‍යම ශේණියේ රාජ්‍ය සේවකයන්ගෙන් සමන්විත විය. එනමුත් 1956 න් පසු සෑම මහ මැතිවරණයක දී ම පසු ව මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සමාජ සංයුතියේ ස්වරූපය වෙනස් විය. එහි සමාජ සංයුති සමාජයේ පහළ කමිටුවලින් පැමිණි සාමාජිකයන් සමග ප්‍රගතිශීලී අයුරින් ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණයට ලක්වීමේ නැඹුරුවක් පැවතුණි. දෙවන මණ්ඩලය, උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය නමින් හැදින් වූ සෙනෙට් මණ්ඩලයේ සාමාජික සංඛ්‍යාව 30ක් වූ අතර එය වෙනස් නොවී ය. 30 දෙනාගෙන 15 දෙනෙකු අගමැතිගේ උපදෙස් මත අග්‍රාආණ්ඩුකරු විසින් පත්කරන ලදී. මේ සදහා පුද්ගලයින් තේරීමේ දී වැදගත් මහජන සේවයක් කල පුද්ගලයින් හෝ රජ්‍ය සේවය, වාණිජ කර්මාන්ත, නීතිය, අධ්‍යාපනය, ඉංජිනේරු හා බැංකු කටයුතු පිළිබද වෘත්තීමය නිපුණතාවක් සහිත පුද්ගලයන් පත් කිරීමට උත්සහ කලයුතු යැයි සදහන් වීම හේතුවෙන් සෙනෙට් මණ්ඩලට පත් කරන ලද මෙම 15 දෙනාගෙන් සැලකිය යුතු පිරිසක් මෙම වෘත්තීය කොටස්වලින් පැමිණි අය වූහ. මේ අකාරයට එකල ශ්‍රී ලංකාව තුළ පැවති සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ පාර්ලිමේන්තුවේ සංයුතිය හා බලතල හදුනාගත හැකි ය.  





13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
මුලින්ම අපි බලමු ලිබරල්වාදය කියන්නේ මොකක්ද කියලා. ලිබරල්වාදය යන්නෙහි සරල අර්ථය වනුයේ “නිදහස” නම් වේ. මේ අනුව ලිබරල්වාදය යනු නිදහස අගය කරන්නා වූ දේශපාලනික හා ආර්ථික මතවාදයක් ලෙස පෙන්වා දෙන්න පුළුවන්. දැන් අපි බලමු ලිබරල්වාදයට පදනම දැම්මේ කවුරුන්ද කියලා. ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රශ්නය - නිදහසින් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වූ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය කරන්න. ශ්‍රී ලංකාව 1948 දී බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් නිදහස ලබා ගත් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වූ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති හතරක් පැහැදිලිව හදුනා ගත හැකිය. එනම...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  මාර්කස් වාදයේ පදනම වනුයේ ශ්‍රමය පිළිබද වටිනාකම් න්‍යායයි.මෙම න්‍යාය ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ සම්භාව්‍ය ආර්ථික විද්වතුන් විසින් ධනවාදී ආර්ථික චින්තනය යටතේය.මෙම න්‍යාය මගින් අදහස් වනුයේ භාණ්ඩයක නිෂ්පාදන පිරිවැය සම්පුර්ණයෙන්ම තීරණය වන්නේ ඒ සදහා වැය ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  London school of economic and political science නම්  සිවිල් සමාජය පිළිබද ඉදිරිපත් කර ඇති කෘතියට අනුව බෙදාගත්  ආශාවන් අරමුණු හා අගය කිරීම් උදෙසා බලය බෙදීමෙන් තොරව සාමුහික ව ක්‍රියාත්මක වන සමාජ ක්ෂේත්‍රය සිවිල් සමාජය ලෙස අදහස් වේ. ඒ අනුව නුතන ප්&...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ජනාධිපති  හා කැබිනට් ආණ්ඩුක්‍රම අතර පවතින වෙනස හදුනා ගැනීමට යොදා ගත හැකි ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකක් අත.      විධායක බලය හසුරුවන ආයතනය කුමක් ද යන්න පදනම්කොට ගෙන ආණ්ඩුක්‍රම දෙක අතර වෙනස හදුනාගැනීම මෙයින් පළමු ක්‍රමය වේ. ය...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
බ්‍රිතාන්‍යයේ පැවති වෙස්මිනිස්ටර් පාර්ලිමේන්තු ආකෘතියට බොහෝ සෙයින් සමාන වූ ආකෘතියක් ලංකාවේ සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය සකස් කිරීම සදහා යොදාගෙන තිබුණි. බ්‍රිතාන්‍යයේ පාර්ලිමේන්තුව සකස් වූයේ රැජින, පහළ මණ්ඩලය හා ඉහළ මණ්ඩලය යන ආයතන තුනෙනි. ලංකාවෙත් රැජින(අග්&zw...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  රටක් යනු නිශ්චිත භූමි සීමා, ගුවන් සීමා, දේශ සීමා යන සීමාවන්ගෙන් යුක්ත නියමිත හෙවත් ප්‍රමාණවත් ජනගහනයක් සිටින භූමිය යි. රට හෙවත් රාජ්‍ය ඉහත දැක් වූ අයුරින් නිර්වචනය කළ හැකි ය. රටක් ප්‍රධාන වශයෙන් දෙ ආකාරයකින් සංවර්ධනය වේ. එනම් මානව සංවර්ධනය හා භෞතික ස...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ආරම්භය   රාජ්‍යයේ අරම්භය සම්බන්ධයෙන් ලිබරල්වාදීන් ඉදිරිපත් කළ මතය මූලික වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කරන මාක්ස්වාදීන්ගේ කොන්දේසි විරහිත ව එය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. V. I ලෙනින් ප්‍රකාශ කළ පරිදි “රාජ්‍ය වූ කලි සහසම්බන්ධතාවයක් ගොඩනැගිය නොහැකි පන්ත...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
 1948 සිට ක්‍රියාත්මක වූ සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ලංකාවේ නාමික විධායකය වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය රැජින ය. එහෙත් ඇය මෙරට නොසිටි නිසාත් ලංකාව හා බ්‍රිතාන්‍ය අතර පවතින දුර ප්‍රමාණය අනුවත් ලංකාවේ නාමික විධායකය වශයෙන් ඇයට හිමි බලතල හා කා...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ප්‍රජාත්‍රන්තවාදී මූලධර්ම හෙළිදරව් කරන ආකාරයට ආණ්ඩුවක් ආඥාදායක වීම වලක්වාලීම සදහාත් ජනතාවගේ නිදහස ආරක්ෂා කිරීම සදහාත් ආණ්ඩුවේ බලය යම් යම් සීමාවන්ට යටත් කළ යුතු ය. එම නිසා සංවරණය හා පාලනය නොකරන ලද ආණ්ඩු බලය නියත ලෙස ම ආඥාදායකත්වයක් ඇති වීම කෙරෙහි බලපානු ල...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
පැසිස්ට්වාදය පැසිස්ට්වාදය වූ කලි රාජ්‍යයේ ප්‍රභවය පිළිබද න්‍යායක් නොවේ. එය රාජ්‍යයේ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබද අදහසක් ඉදිරිපත් කරන මතයකි. අර්බස්ට් මර්කියුලිස් මෙය හදුන්වන්නේ ධනවාදයේ නිශේධනය ලෙසයි. ප්‍රථම ලෝක සංග්‍රාමයෙන් අන්ත පරාජ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
               රාජ්‍යයේ සම්භවය පිළිබද ඉදිරිපත් වී ඇති ඉතා පැරණි අදහස් මාලාව දේව වරම් වාදී අදහස් මාලාවයි. ක්‍රිස්තියානි ආගම හා එම ආගමේ ක්‍රියාකාරීත්වය සමග දේව වරම් වාදී අදහස් ආරම්භ වී ඉදිරියට පැමිණීම සිදුව ඇත. දේව වරම්...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ස්විස්ටර්ලන්ත ආණ්ඩුක්‍රමය තුළ සාමූහික විධායකය හදුන්වා ඇත්තේ ෆෙඩරල් කවුන්සිලය යන නමිනි. සාමාජික සංඛ්‍යාව 7 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර ප්‍රධානියා වන්නේ සභාපති ය. සාමූහික විධායකයේ සාමාජිකත්වය සදහා සුදුසුකම් ව්‍යවස්ථාවේ සදහන් ව නැතත් ව්‍යවස්ථාවේ 1...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  දේශපාලනික වශයෙන් සංවිධීත මිනිස් සමාජය තුළ දේශපාලන බල අරගලය ක්‍රියාවට නැංවෙන ප්‍රයෝගික ක්‍රියාදාමය “දේශපාලනය”  වශයෙන් හැදින්විය හැකිය. දේශපාලන බල අරගලය සමග ඍජුව ම සම්බන්ද වන දේශපාලනඥයින්දේ සහ දේශපාලන පක්ෂවල ක්‍රියාකාරකම් දේශපාලන ස...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
     ප්‍රංශයේ පැවති ඒකාධිපති රාජාණ්ඩු පාලනය 1789 ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් පෙරලා දැමූ පසු මෙතෙක් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා 5 ක් බිහි වී ඇත. 4 වන සමූහාණ්ඩුවේ අවසාන අගමැති වූ චාල්ස් ඩිගෝල් 5 වන සමූහාණ්ඩුවේ ප්‍රථම ජනාධිපති විය. එය 1958 බිහි වූ අතර ව්...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  යහපත් සමාජ ජිවිතයක් ගත කිරීමට අවශ්‍ය අනුන් අපෙනුත් අප අනුන්ගෙනුත් අපේක්ෂා කරන්නා වූ සමාජ ඉඩ ප්‍රස්ථාවන් අයිතිවාසිකම් ලෙස හැදින්විය හැකි ය. තාර්කික සමාජ ජීවියකු වීමටත්, සමාජය විසින් පුද්ගලයන්ගෙන් අපේක්ෂා කරන්නා වූ සමාජ කාර්යයන් ඉටුකිරීම සදහාත් මිනිසුන්ට අ...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  බටහිර අධ්‍යාපනය හදාරා ලංකාවට පැමිණි මධ්‍යම පාන්තික තරුණ බුද්ධිමතුන් කණ්ඩායමක් විසින් 1930 ගණන් වල දී ආරම්බ කරන ලද වාමාංශික දේශපාලනය සංවිධානාත්මක ව්‍යාපාරයක් බවට පත්වන්නේ 1935 දෙසැම්බර් මාසයේ දී ලංකා සමසමාජ පක්ෂය පිහිටුවීමත් සමග ය. වාමාංශික ව්‍යාප...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ජාතික ව්‍යාපාරය යනු යටත් විජිත තත්ත්වයෙන් මිදී ජාතික රාජ්‍යයක් පිහිටුවා ගැනීම සදහා යටත් විජිතවල ක්‍රියාත්මක  වූ සමාජ ව්‍යාපාර හැදින්වීමට පොදුවේ යොදන හැදින්වීමකි. නිදහස, ස්‌වයං පාලනය සහ වගකීමේ ආණ්ඩු ක්‍රමය යන තේමාවන් යොදා ගෙන යටත් වි...
13-වසර - දේශපාලන_විද්‍යාව
           ක්‍රි.ව 1505 සිට මෙරට පැවති බටහිර යටත් විජිත පාලනයන් විසින් අනුගමනය කල ආගමික ප්‍රතිපත්තිය තව දුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාමට බිතාන්‍ය පාලනය විසින් ද ක්‍රියාකරන ලදී. දනවාදී ආර්ථික ක්‍රමයක් මෙරට ස්ථාපිත කිරීමට පියවර ගෙ...
kelum priyadarshana

13-වසර දේශපාලන විද්‍යාව

අනෙකුත් ලිපි
සාමාන්‍යපෙළ - නර්තනය (සිංහල)
වන්නම් දහ අට රාග තමයි පවසන්නේ - කවි සිංද කියන්නේ තොන්නන් තරිකිට වන්නන් දහ අට දන්නේ - මේ සැටි පවසන්නේ පලමුව ගාහක වන්නමටයි පවසන්නේ - පිළිවෙළ අහපන්නේ දෙවනුව ...

12-වසර - ජෛව පද්ධති තාක්ෂණවේදය
ශාක ප්රචාරණය ශාක සජිවී නිසා ප්රජනනය මගින් නව පරම්පරා ඇති කරයි.ලිංගික ප්රජනනය මගින් ඇතැම් ශාක පුෂ්පීකරණය ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ව්යාපාර ගති ලක්ෂණ 1 විකුණුම් හෝ හුවමාරු වීම් සිදු වීම2 භාණ්ඩ හා සේවා ගනුදෙනු සිදු වීම3 ගනුදෙනු අඛණ්ඩ ව සිදු වීම4 ලාභයෙන් අභිපේ්ර්්රරණය වීම5 අවදානමක් තිබීම6 ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ව්යවසායකත්වයේ ප්රවණතා  ගෝලීය ව්යවසායකත්වය සමාජයීය ව්යවසායකත්වය හරිත ව්යවසායකත්වය අභ්යන්තර ව්යවසායකත්වය ගෝලීය ව්යවසායකත්වය ගෝලීය වශයෙන් වෙළෙඳාමේ යෙදීමයි. එනම්, ලෝකයේ කුමන ස්ථානයක සිටිය ද, තාක්ෂණය භාවිතයෙන් ලෝකයේ වෙනත් ඕනෑ ...

12-වසර - ගිණුම්කරණය
යම් ව්යාපාරයක් පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන පාර්ශව රාශියක් දක්නට ලැබේ. එම පාර්ශවයන්ට තීරණ ගැනීමට එම ව්යාපාරයේ තොරතුරු අවශ්ය වේ. එම පාර්ශවයන්ට අවශ්ය තොරතුරු සන්නිවේදනය කරනු ලබන්නේ ...

7-වසර - ඉතිහාසය
ලෝකයේ පැරණි ශිෂ්ඨාචාර අප ලෝකයේ පැරණි ශිෂ්ඨාචාර බොහොමයක් ඇත නමුත් 7 ශ්රේණිය මෙම පාඩම සදහා එම ශිෂ්ඨාචාර වලින් ප්රධාන ශිෂ්ඨාචාර 2ක් මේ සදහා ඉදිරිපත් කොට ඇත.එනම්, ග්රීක ...

සාමාන්‍යපෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
බහු මාධ්ය තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සරල වෙබ් අඩවි නිර්මාණය 4 වන කොටස HTML (Hyper Text Markup Language) HTML යනු අන්තර්ජාලයේ www (wold wide web) පිටු සැකසීම සඳහා භාවිතා ...

සාමාන්‍යපෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
බහු මාධ්ය තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සරල වෙබ් අඩවි නිර්මාණය 3 වන කොටස මාධ්ය සම්පත් තොරා ගැනීම වෙබ් අඩවියකට ඇතුළත් කිරීම සඳහා විවිධ රූප, ශබ්ද, වීඩියෝ, ...

12-වසර - ජනමාධ්‍ය
සන්නිවේදනයේ මූලිකාංග සන්නිවේදනය තේරුම් ගැනිමටත් එය සාර්ථකව ක්රියාත්මක කිරීමටත් එකි ක්රියාවලියේ අන්තර්ගත මූලිකාංග මොනවාද යන්න පැහැදිලිව අවබෝධ කර ගැනිම අතිශය වැදගත් වූවකි.එසේම එකී අංග ඉහල ගුණත්වයකින් ...

උසස්පෙළ - තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
ආයුබෝවන් මෙම ලිපිය මගින් මම අද ඔබත් සමග බෙදාගන්න යන්නේ Windows පරිගණක සදහා භාවිතා කල හැකි Screen Recorders ගැනයි. මෙහිදී එම Screen Recorder එක මිලදීගත ...