ලිබරල්වාදී මතය


 

ලිබරල් වාදය.................

             ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ Liberty නම් වූ පදය තුලින් ලිබරල් යන වාග් සංකේතය නිර්මාණය වූ අතර Liberty යන ඉංග්‍රීසි පදයේ සංකේතාත්මක අර්ථය වන්නේ “ නිදහස ” යන්නයි. එමනිසා මිනිසාගේ නිදහස පිළිබදව අවධාරණය කිරීම සදහා භාවිත කරනු ලබන න්‍යායක් ලෙස ලිබරල් වාදය ප්‍රකට විය. ලිබරල් වාදය තුල මානවයාගේ දේශපාලන, ආර්ථික , සමාජීය ආදී සියලුම අංශයන්හි නිදහස අගය කළබව පෙනේ.

 

“ලිබරල් වාදය යනු ධනේෂ්වර ආර්ථිකයට අදාල පැවැත්ම තහවුරු කරන අවස්ථාවාදී දේශපාලන මතවාදයක් ලෙසයි.”

- මාක්ස් වාදීන් -

 

ලිබරල් වාදයේ ආරම්භය......................

       ලිබරල් වාදය ස්ථිර වශයෙන්ම ආරම්භ වූ කාලය පිළිබදව අදහස් දැක්වීමක් කල නොහැකි අතර ලිබරල් වාදය යම් සංවිධානාත්මක අයුරින් ඇරඹීමට පටන් ගනුයේ 16 – 17 සියවස් වලදී බව ජොන් ලොක්ගේ අදහස් වලින් පැහැදිලි වේ.

 

“ලිබරල් වාදය යනු කුමක් දැයි පැහැදිලි කිරීම පහසු නැත. සරලවම එය මානසික ආකල්පයක් වශයෙන් සැලකිල්ලට ලක් කිරීම වඩාත් උචිත වේ.”

-හැරල් ජේ ලැස්කි -

 

“15 වන සියවස තුල බිහිවූ නිදහස් අදහස් මාලාව ලිබරල් වාදයයි.”

-මහාචාර්ය ගානර්-

 

 

රාජ්‍යය ප්‍රභවය සම්බන්ධ ලිබරල් වාදී මතය............

       “රාජ්‍යය ක්‍රමික සමාජ විකාශනයක ප්‍රථිඵලයක්” තුලින් බිහිවූ බව ලිබරල් වාදයේ මූලික පිළිගැනීම වේ. එය සත්‍ය ලෙසම සමාජ විකාශනාත්මක න්‍යාය ගුරුකොට ගත් න්‍යායක් ලෙස පෙනේ.

රාජ්‍ය‍යේ ස්වාභාවය..........

         රාජ්‍යයේ ස්වාභාවය අනුව ලිබරල්වාදී මතය ප්‍රධාන අවධීන් 03 කට බෙදේ.

  1. සම්භාව්‍ය ලිබරල්වාදී රාජ්‍ය අවධිය   - නිර්බාධවාදී රාජ්‍ය
  2. නූතන ලිබරල්වාදී රාජ්‍ය අවධිය   - සුබසාධක රාජ්‍ය
  • නව ලිබරල්වාදී රාජ්‍ය අවධිය      - අවම රාජ්‍ය

සම්භාව්‍ය ලිබරල්වාදී රාජ්‍ය අවධිය       - නිර්බාධවාදී රාජ්‍යය

 19 හා 20 වන ශතවර්ෂ වල සම්භාව්‍ය ලිබරල් වාදී අවධිය ලෙස හදුන්වා දිය හැක. සියවස් ගණනාවක් පුරා යුරෝපයේ ක්‍රියාත්මක වූ රාජාණ්ඩුවාදී පාලන ක්‍රමය ක්‍රමයෙන් පරිවර්ථනය වීමත් සමග බටහිර ලොව ජනතාවට අවශ්‍යය වූයේ රාජ්‍ය මැදිහත් වීම් අවම පාලන ක්‍රමයක් නිර්මාණය කර ගැනීමටය. විශේෂයෙන්ම මෙම සම්භාව්‍ය ලිබරල් වාදය මගින් පුද්ගලයාගේ නිදහස සුරක්ෂිත කිරීමේ අවශ්‍යෙතාවය ඔවුන්ට විය. එය දෙයාකාරයකි.

  • පෞද්ගලික නිදහස
  • ආර්ථික නිදහස

 

මේවා රාජ්‍යය පාලනයකින් හෝ මැදිහත් වීමකින් තොරව පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය විය. මෙකී අරමුණු සාධනය කර ගැනීම සදහා දේශපාලනික වශයෙන් සම්භාව්‍ය ලිබරල්වාදී මතය ඉදිරිපත් වන අතර ආර්ථික වශයෙන් නිර්බදවාදී සංකල්පය බිහිවිය.

 

සම්භාව්‍ය ලිබරල් වාදයේ න්‍යායාත්මක ප්‍රවේශ.

            ඇඩම් ස්මිත්, ජෝන් ලොක්, චාල්ස් ඩාවින්, තෝමස් මෝල්තස්, හර්බට් ස්පෙන්සර්, ජෙරම් බෙන්තම්...... ආදීහු වැදගත් වෙති.

 

“ස්වාභාවික ජීවිතය මගින් සෑම මිනිසකුම ජීවිතය, දේපල, නිදහස පිළිබද අයිතීන් තහවුරු කරගත් අතර ආණ්ඩුව සමග ගිවිසුමකට එළඹුණේ එම අයිතීන් උල්ලංගනය කරන පුද්ගලයන්ගෙන් තමා ආරක්ෂා කරනවාය යන කොන්දේසිය මතය. ඒ නිසා එම කාර්ය හැර වෙනත් කාර්යයක් කිරීමට රාජ්‍යයට නොමැත. රාජ්‍යය කල යුත්තේ නීතිය හා සාමය සුරැකීම පමණි.”

-ජෝන් ලොක් -

 

“මස් වෙළෙන්දෙකු, වයින් පෙරන්නෙකු හෝ බේකරි හිමියෙකු ගත් විට පාරිභෝගිකයාට හොදම භාණ්ඩ සැපයිය යුතුය. නමුත් ඔවුන් එසේ කරනුයේ පාරිභෝගිකයාගේ යහපත නිසා නොව වෙළදපල තුල පවත්නා අදෘෂ්‍යමාන හස්ථයක් ඔවුන් මෙහෙයවන නිසාය.එසේ කිරීමට වෙළදපල ආර්ථිකය විසින් පොළඹවනු ලැබේ.රාජ්‍ය විසින් කල යුත්තේ එයට අත නොදමා අදෘෂ්‍යමාන හස්ථයට තම භූමිකාව කරගෙන යාමට අවශ්‍ය කොන්දේසිය වන නීතිය හා සාමය සුරැකීම පමණි.”

-ඇඩම් ස්මිත් (ජාතීන්ගේ ධනය)

 

“වැටුප් මගින් ජනතාවගේ බෝවීම පාලනය කල හැක. ඉහල වැටුප් තුලින් ජන සංඛ්‍යාවේ වර්ධනයද , පහළ වැටුප් තුලින් ජන සංඛ්‍යාව පහළ යාමද කෙරෙහි ද බලපායි.”

-මෝල්තස් (Population          Theory) ජනගහන න්‍යාය -

 

නිර්බාධවාදී රාජ්‍යයක ලක්ෂණ.

  1. පුද්ගල වාදය.

පුද්ගලයන් වශයෙන් සෑම අයෙකුම අතර සමානාත්මතාවයක් පවතී. මානවයන් ස්වාභාවයෙන්ම යහපත් හා විචාරාත්මක අය නිසා රාජ්‍යය මගින් පුද්ගල නිදහස සීමා නොකළ යුතුය.

02 රාජ්‍යය නීතිය හා සාමය පමණක් රැකීම.

රාජ්‍යය නීතිය හා සාමය පමණක් සුරකිමින් රාත්‍රී පොලිස් භටයකුගේ කාර්ය ඉටුකරලීම පමණක් ප්‍රමාණවත් බව ඔවුන්ගේ විග්‍රහය විය.

03 ව්‍යවස්ථානුකූල වාදය.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවකට අනුව රට පාලනය කළ යුතු බව මෙමගින් අවධාරණය කෙරේ

 

04 ස්වාභාවික අයිතිවාසිකම් පිළිබද මතය.

අනුල්ලංගනීය අයිතිවාසිකම් මුල්ම වරට තහවුරු කරන ලද්දේ ජෝන් ලොක් විසිනි. රාජ්‍යය බිහිවීමට ප්‍රථම කාලයේදී පවා මිනිසුන් ජීවිතය , දේපල, නිදහස ආදී අයිතීන් හිමිකරගත් බව මෙයින් අවධාරණය කරන ලදී. මෙසේ පැවති අයිතීන් සුරක්ෂිත කිරීම රාජ්‍යෙය් මූලික වගකීම බවට ඔහු පෙන්වාදිනි.

05 වෙළදපල බලවේග මගින් ආර්ථිකය හැසිරවීම.

සම්භාව්‍ය ලිබරල් වාදීන් පෙන්වා දෙන්නේ වෙළදපල තුල අදෘෂ්‍යමාන හස්ථයකින් ආර්ථිකය මෙහෙය වන අතර එයට රාජ්‍යය මැදිහත් වීම නොකළ යුතු බවයි.

රාජ්‍යයේ ස්වාභාවය හා කාර්ය භාර්යය......

    සම්භාව්‍ය ලිබරල් වාදී මතයතුල රාජ්‍යෙය් ප්‍රධානතම වගකීම හා කාර්යභාර්යය බවට පත්වූයේ නීතිය හා සාමය ආරක්ෂා කිරීමයි. වෙනත් කාර්යයක නියැලීම රාජ්‍යය තුලින් ඔවුන් බලාපොරොත්තු නොවීය. එම පදනම නිසාවෙන් මෙම රාජ්‍යය පොලිස් රාජ්‍යය ලෙසද හදුන්වයි.        

සම්භාව්‍ය ලිබරල් වාදය තුල රාජ්‍යය රාත්‍රී මුරකරුවකුගේ කාර්යය ඉටුකරයි.”

-ජෝන් ලොක් -

“නීතිය හා සාමය ආරක්ෂා කිරීම පමණක් සිදු කරන නිසා රාජ්‍යයේ කාර්යභාර්ය පොලිස් නිලධාරියකුගේ කාර්යයට සමාන වේ.”

-මහාචාර්ය ගානර් -

නිර්බාධවාදී රාජ්‍යයේ බිදවැටීම........

  • ධනවාදයේ නැගීම හා කාර්මික විප්ලවය.
  • නෛතික සීමාවන්ගේ දුබලතාවය.
  • මාක්ස්වාදයේ සංවිධානාත්මක වර්ධනය.
  • ලෝක යුද්ධ අත්දැකීම.
  • දුප්පත්බව, විරැකියාව, මන්දපෝෂණය ආදී සංකීර්ණ ගැටලු.

 

නූතන ලිබරල්වාදී රාජ්‍ය අවධිය   - සුබසාධක රාජ්‍යය.

          20 වන සියවස මැදභාගය පමණ වන විට නූතන ලිබරල් වාදය පිළිබද අදහස හෙවත් සුබසාධක රාජ්‍යය සංකල්පය පිළිබද අදහස ජනිතවිය. පුරවැසියන්ගේ සුභසිද්ධිය ස්වකීය මූලික කාර්ය බවට පත්කරගත්තාවූ රාජ්‍යය සුබසාධක රාජ්‍යය ලෙස සාමාන්‍යෙයන් අර්ථ විවරණය කළ හැක. විශේෂයෙන්ම සුබසාධක රාජ්‍යයන් තුල සෞඛ්‍යය, අධ්‍යාපනය, යටිතල පහසුකම්, ආපදා කළමණාකරනය, සමාජ සේවා යනාදියට රාජ්‍යය මැදිහත්වීම දැකගත හැකිය. රාජ්‍යය තරග විනිසුරුවරයෙකු සේ පසකට වී නිරීක්ෂණය කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර තරගය කරනා ක්‍රීඩකයකු විය යුතු බව අදහස විය. රාජ්‍යය තරගය තුල තරග කරමින් පොදු ජනතාවගේ සමාජ යහපත සදහා අවශ්‍යය ආර්ථික, සමාජීය වශයෙන් අවශ්‍යය ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ඒජන්තවරයෙකු ද විය යුතු බව නව ලිබරල් වාදීන්ගේ විග්‍රය විය. සුබසාධක රාජ්‍යය යන පදය ප්‍රථමයෙන්ම යොදාගනු ලැබුවේ අගරදගුරු ටෙම්පල් (Arachbishop Temple) විසින් Citizen and Churchmen යන අධ්‍යයනය තුලයි. ඔහුට අනුව සමාජයේ දිළිදුකම , නූගත්කම, බෝවන රෝග, බේබදුකම හා අපිරිසිදුකම වැනි ව්‍යවසන තුරන් කිරීමට රාජ්‍යය අවශ්‍යය බව පෙන්වා දෙනු ලැබීය. විලියම් හොබ්ටෙන් පෙන්වා දෙන්නේ එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රවාහයන් දෙකක් විසින් සුබසාධක රාජ්‍යය ( The Welfare State )පැන නගින බවයි.

  • දරදඩු පුද්ගල වාදයක් ලෙස
  • කොමියුනිසිට් වාදයේ සංකලනයක් ලෙස.

 

සුබසාධක රාජ්‍යයේ වර්ධිත අදියර.

  • පළමු අදියර ( පොදු සේවා )

          නිදහස් අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය, දිළිදු සහන, විදුලිය, ප්‍රවහන, මහාමාර්ග, ජලය, හදිසි ආපදා, අරමුදල්

 

  • දෙවන අදියර ( රාජ්‍යය ව්‍යාපාර)

ආර්ථික ගැටලු නිරාකරණය කිරීම සදහා ඇති මහා කර්මාන්ත රාජ්‍යයේ පාලනය යටතේ පවත්වාගෙන යාම.

  • තෙවන අදියර ( සේවක සුබසාධනය)

අවම වැටුප්, විශ්‍රාම වැටුප්, අතිකාල දීමනා, පැය 08 ක සේවා මුරය, සේවක නිවාඩු, වැඩබිමේ ප්‍රගතිය, සේවක සුරක්ෂිත බව වැනි කරුණු දෙස අවධානය යොමු කිරීම.

  • සිව්වන අදියර (දේශපාලන, සිවිල්)

නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණ, ස්වාධීන අධිකරණ, ස්වාධීන ජනමාධ්‍යය, මූලික අයිතිවාසිකම්, නීතියේ ආධිපත්‍යය, පක්ෂ දේශපාලනය, සමානාත්මතාවය ආදිය.

 

සුබසාධක රාජ්‍යයක ලක්ෂණ.

 

  • ආර්ථික අභිවෘද්ධිය සදහා මෙන්ම ඒමගින් ඇතිවන ප්‍රතිලාභ ජනතාව අතර බෙදා හැරීමට රාජ්‍යය ඝෘජුවම මැදිහත් වීම.
  • ආර්ථික කළමනාකරණය රාජ්‍යය විසින් මැදිහත්ව ඉටු කිරීම.
  • පෞද්ගලික අංශ විසින් අඩු අවධානයක් දක්වන හෝ අවධානයක් නොදක්වන අංශ සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍යය මැදිහත්වීම.
  • සමාජ සුබසාධන කාර්යයන් හා සංරක්ෂණ කාර්යයන් ක්‍රියාවට නැංවීම.
  • සමාන පුරවැසියන් හා සමාන ඉඩප්‍රස්ථාව යන පදනම මත රාජ්‍යය ආර්ථික, දේශපාලනික, සමාජීය කාර්යයන් කළමනාකරණය කිරීම.

සුබසාධක වාදයට දාර්ශනික ප්‍රවේශය.

“සමාජ නොදැනුවත්බව හෙවත් මෝහය, දිළිදු බව, මත්පැන් භාවිතය යන භයානක උපද්‍රව දුරු කිරීමට රාජ්‍යය මැදිහත් විය යුතුය.”

-ටී. එච් ග්‍රීන් -

 

“ළමා අධ්‍යාපනය, වහල්බවින් මිදීම, ශ්‍රම සූරාකෑම වැළැක්වීම, වැඩබිම්වල ප්‍රමිතිය, වැටුප් නීර්ණය ආදී අංශ වලට රාජ්‍යය මැදිහත් විය යුතුය.”

-ජෝන් ස්ටුවර් මිල් -

 

“සමානාත්මතාවය හා නිදහස අතර පවතින්නේ අතිශය සමීප සබදතාවයකි. නිදහස හා ඉඩ ප්‍රස්ථාවන් , ආදායම හා ධනය, ස්වයං ගරුත්වය(Self-esteem)  යනාදී සෑම සමාජ භාණ්ඩයක්ම සියලු දෙනාටම එකහා සමානව බෙදීයා යුතුය.”

-ජෝන් රෝල්ස් -

 

රාජ්‍යය මගින් ඉටුකළ යුතු ප්‍රධාන කරුණු 02 ක් ඔවුන් පෙන්වාදෙයි.

  1. සමාජයේ මූලික මිනිස් අවශ්‍යතාවන ආහාර, නිවාස, ඇදුම්, සෞඛ්‍යය හා අධ්‍යාපනය සපුරාගත නොහැකි කොටස් වලට සහනාධාර වශයෙන් සැපයීම.
  2. සමාජයේ පොදු යහපතට අදාල නීති පැනවීම.

දෙවන ලෝක මහා සංග්‍රාමයෙන් පසු කාලය තුල බිහි වන තුන්වන ලොව රටවල පැවති අතිශය සංකීරණ ගැටලු තුරන් කිරීම සදහා සුබසාධක වාදය අවශ්‍යය වූ අතර ඒ අනුව නූතන ලිබරල් වාදය යටතේ වැඩියෙන්ම පාලනය කරන රාජ්‍යය හොදම රාජ්‍යය ලෙස සලකනු ලැබීය.

 

නව ලිබරල්වාදී රාජ්‍ය අවධිය     - අවම රාජ්‍ය

            අවම රාජ්‍යය සංකල්පය පිළිබඳ අදහස බිහිවන්නේ  20 ශතවර්ෂය අගභාගය තුලයි.අවම රාජ්‍යය යනු අඩුවෙන්ම පාලනය කරන රාජ්‍යය හොදම රාජ්‍යය ලෙසයි. මේ අනුව අවම රාජ්‍යය ක්‍රමය සුබසාධක රාජ්‍යය ක්‍රමයෙන් පියවරක් පිටුපසට ගිය නිර්බාධවාදී රාජ්‍යය ක්‍රමයෙන් පියවරක් ඉදිරියට ආ එම රාජ්‍යයන් දෙකට අතරමැදි මට්ටමේ සිටින රාජ්‍යය ක්‍රමය වේ.අවම රාජ්‍යය ක්‍රමයේ මූලිකම ලක්ෂණය වන්නේ රාජ්‍යයේ කාර්යය භාර්යය හැකිලීමකට ලක් වීමයි. රටේ ආර්ථික ක්‍රියාවලියෙන් රාජ්‍යය බොහෝ දුරට ඈත් කර තැබීම හා ජනතාවගේ සුබසාධන කාර්යයන් කපා දැමීමයි. මෙහිදී රාජ්‍යය අංශය තුල පවතින සමහර නිෂ්පාදන හා බෙදාහැරීම් පෞද්ගලික අංශය වෙත පවරා දීමක් කරනු ලබන අතර රාජ්‍යය යටතේ පවතින ව්‍යාපාර නව රාජ්‍යය කළමනාකරණ මූලධර්ම යටතේ ප්‍රතිව්‍යුහ ගත කරන ආකාරයක් දැකිය හැක.

අවම රාජ්‍යය බිහිවීමට හේතු:-

  • සුබසාධක වාදය යටතේ රාජ්‍යයට දැරීමට සිදුවන අධික වැය නිසාවෙන් එය අධික වියදම් සහිත ආයතනයක් විය. එම හේතුව තුල සුබසාධක සංකල්පය අර්බුදයකට ලක් වීම.
  • පෞද්ගලික අංශයට නොවැදගත් කර්මාන්ත අංශවලට වැඩි ආයෝජන කිරීම නිසාවෙන් එම ආයෝජන අසාර්ථක වීම.
  • රාජ්‍යය ආයෝජනයන් තුල වර්ධනය වූ වංචාව, දූෂණයහමුවේ රාජ්‍යයේ ආර්ථික පැවැත්ම අර්බුදයකට ලක් වීම.

අවම රාජ්‍යයක ලක්ෂණ...........

  1. පෞද්ගලීකරණය.
  2. විනිවිදභාවය.
  • ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ස්වරූපය වර්ධනය වීම.
  1. රාජ්‍යය කළමනාකරුවකුගේ භූමිකාව පමණක් ඉටුකිරීම.
  2. රාජ්‍යය සුබසාධක කටයුතු කප්පාදුවට ලක්කිරීම.

 

අවම රාජ්‍යයට දාර්ශනික ප්‍රවේශය.

   මහාචාර්ය කේන්ස්, මිල්ටන් ප්‍රීමාන් ( ධනවාදය හා නිදහස යන ආර්ථික දර්ශනය), රොබට් නොසික්, ජෝන් රෝල්ස් , ෆැන්සිස් ෆුකුයාමා ආදී දාර්ශනික මතවාද වලින් අවම රාජ්‍යය සංකල්පය පෝෂණය විය.

ලිබරල් වාදය පිළිබඳ ඇගයීමක්..............

       රාජ්‍යය සම්බන්ධ ලිබරල්වාදී මතයේ මූලික හරය වන්නේ “ රාජ්‍යය වූ කලි මිනිසුන් විසින් තම පොදු යහපත ඇතිකර ගැනීම සදහා පිහිටුවාගත් මානව සංවිධානයක් වන බවයි ” මෙම අදහස ග්‍රීක යුගයේ ජීවත්වූ ප්ලේටෝ, ඇරිස්ටෝටල්ගෙන් පටන්ගෙන මේ දක්වා ජීවත්වූ සෑම ලිබරල් වාදියෙකුම පලිගෙන ඇත. මිනිසුන් ශීලාචාර සමාජ ජීවිතයක් ගතකිරීම ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව තම පෞද්ගලික අවශ්‍යතා ඉටුකර ගැනීමට සංවිධානය වීමට පටන් ගත්හ. එසේ ආරම්භවන සංවිධානය වන ක්‍රියාදාමයේ අවසාන හා උත්තරීතර අවස්ථාව වන්නේ රාජ්‍යක් වශයෙන් සංවිධානය වීම බව ලිබරල්වාදී මතය වේ. ඒ අනුව රජ්‍යය යනු මිනිසාගේ සමාජ හැසිරීමේ නොවැලැක්විය හැකි ප්‍රතිඵලයකි.

 

 

 

රාජ්‍යයේ ආරම්භය

 

          ලිබරල්වාදී මතයට අනුව රාජ්‍යයේ ආරම්භය කවදා වූයේදැයි නිශ්චිතව කිව නොහැකිය. ලිබරල් වාදීන් ප්‍රකාශ කරනුයේ වර්තමාන ජාතික රාජ්‍යය ක්‍රමය දීර්ඝකාලීන සමාජ විකාශනයක ප්‍රතිඵලයක් වන බවයි. ඔවුන් සමිජ විකාශනාත්මක වාදී මතය පිළිගනු ලබන අතර ග්‍රීක නාගරික රාජ්‍යය ක්‍රමයෙන් ආරම්භවී රෝම, මධ්‍යතන,වැඩවසම්, යුග හරහා නූතන ජාතික රාජ්‍යය ඇතිවූබව පිළිගනී. ඒ අනුව රාජ්‍යයේ ආරම්භය සම්බන්ධයෙන් ලිබරල් වාදීන් පිළිගනු ලබන්නේ සමාජ විකාශනාත්මක වාදී මතයයි. එක් ජාතියකට එක් රාජ්‍යයක් (One Nation One State ) යන පදනම මත නූතන ජාතික රාජ්‍යය බිහිවූ අතර එය නිශ්චිත භූමිය, ආණ්ඩුව, ජනගහනය, ස්වාධිපත්‍යය යන අංග ලක්ෂණ වලින් යුක්ත බව ද ඔවුන් පිළිගනී.

 

විකාශනය

            ලිබරල්වාදීන් රාජ්‍යයේ විකාශනය සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කරනුලබන අදහස බොහෝදුරට සමාජ විකාශනාත්මක වාදීන්ගේ අදහසට සමාන වේ. මේ අනුව නූතන ජාතික රාජ්‍යය ක්‍රමය දක්වා දිගු ඓතිහාසික ගමනක නියැලී සිටින බව පෙන්වා දෙයි. ( සමාජ විකාශනාත්මක වාදය බලන්න.) එසේම නූතන ජාතික රාජ්‍යයේ ආර්ථික මුහුණුවර වෙනස් වීම සමග ද රාජ්‍යය විකාශනය වූ බව ඔවුන් විග්‍රහ කරයි.

  • නූතන ජාතික රාජ්‍යය ආරම්භයේදී රාජ්‍යය නිර්බාධවාදී ප්‍රතිපත්තිය සමග ද,
  • කාර්මික විප්ලවයෙන් පසුව ධනවාදයේ නැගීමත් සමග සුබ සාධක ප්‍රතිපත්තිය නිසාවෙන් ද,
  • 1970 දශකය ආරම්භයත් සමග ඇති වූ අවම රාජ්‍යය සංකල්පය නිසාවෙන්ද

රාජ්‍යය විකාශනයට නව අර්ථයක් එක් වූ බව පෙන්වා දෙයි.

 

ස්වාභාවය

          රාජ්‍යයේ ස්වාභාවය සම්බන්ධයෙන් ලිබරල්වාදීන් දරන මතය වනුයේ රාජ්‍යය වූකලි මිනිසුන් පොදු යහපත ලගා කර ගැනීම සදහා පිහිටුවා ගනු ලැබූ සමාජ සංස්ථාවක් බවයි.

“ප්‍රීතිමත් හා ගෞරවාන්විත ජීවිතයක් ගත කිරීමේ අරමුණින් මිනිසුන් විසින් පිහිටුවාගත් සමාජ සංවිධානය රාජ්‍යය වේ.”

-ඇරිස්ටෝටල් -

            එනම් රාජ්‍යයේ මූලික කාර්යය විය යුත්තේ එම අරමුණ ඉටුකර දීමයි. ලිබරල් වාදීන් දක්වන ආකාරයට විවිධ ගතිගුණ , අදහස් , හැසිරීම් රටාවන් , ඕනෑ එපාකම් සහිත ලක්ෂ සංඛ්‍යාත මිනිසුන් වාසය කරනා සමාජයක පෞද්ගලිකවත, පොදුවේත් තම අභිවෘද්ධිය ඇති කර ගත හැක්කේ පොදු පාලනයක් ඇති කිරීම තුලිනි. රාජ්‍යය නීති පනවනුයේද එම අරමුණ සහිතවයි. එම නීති පුරවැසියන්ට පීඩාවක් නොවි යුතු වන අතර එසේ සාදනු ලබන නීති වලට අවනත වීමද පුරවැසි යුතුකමක් බව ලිබරල් වාදීහු පෙන්වා දෙති.

 

අනාගතය

            රාජ්‍යය යනු මිනිසාගේ සමාජ පැවැත්ම සදහා අවශ්‍යම ආයතනයක් වන අතර රාජ්‍යයේ මග පෙන්වීමකින් තොරව මිනිසුන්ට තම ජීවිත සුඛිත මුදිත කර ගැනීමට නොහැකි බව ලිබරල් වාදීහු පෙන්වා දෙති.එබැවින් මිනිසුන් මිහිපිට ජීවත්වනතාක් උපතේ සිට මරණය දක්වා වූ සියලුම කාර්යයන් වලට රාජ්‍යය සම්බන්ධ වෙමින් මහජන සුබසාධනයක් ඇතිකළ යුතු බව පිළිගනී. ලිබරල් වාදීන් පෙන්වා දෙන්නේ මිනිස් සමාජයේ ජීවත් වන සියලු මිනිසුන් එකට එක්තැන් කොට පොදු පිළිවෙතකට හැසිරවීම සදහා රාජ්‍යය අත්‍යවශ්‍යය බවයි.නමුත් කාලීන අවශ්‍යතා අනුව පොදු යහපත උදෙසා රාජ්‍යය ක්‍රියා කරන ආකාරය වෙනස්විය හැකි වූවද රාජ්‍යය වර්තමානයේ මෙන්ම අනාගතයේ දීද එවැනිම වෙනස්කම් වලට බදුන්වෙමින් ඉදිරියට යනු ඇත. කුමන වෙනස්කම් සිදුවූවද මිනිසුන් මිහිපිට වෙසෙනතාක් රාජ්‍යය පවතින බව ලිබරල් වාදීන් අවධාරණය කරයි.ඔවුන් කොමියුනිස්ට් වාදීන් මෙන් රාජ්‍යයෙන් තොර සමාජයක් අපේක්ෂා නොකරයි.

 

 

 

ලිබරල් රාජ්‍යයක ලක්ෂණ..............

  • පෞද්ගලික නිදහස, අයිතිවාසිකම්, හා සමානාත්මනාවය ආරක්ෂා කිරීම

පුද්ගලයකුගේ ගෞරවනීයභාවය ආරක්ෂා කළ හැක්කේ ඔහුට නිදහසේ ජීවත් වීමට සුදුසු පරිසරයක් ඇතිකිරීම තුලින් පමණක් බව ලිබරල්වාදීන් අවධාරණය කරයි.මේ සදහා සමාජය තුල පුද්ගල නිදහස, අයිතිවාසිකම්, සමානාත්මතාවය ආදී ගුණංග තහවුරු කිරීමටත්, ආරක්ෂා කිරීමටත් අදාල පියවර රාජ්‍යය විසින් ගතයුතුය. මෙයට අමතරව සමාජය තුල ජීවත්වන සෑම පුරවැසියකුටම තම අභිවෘද්ධිය සදහා කටයුතු කිරීමට සමාන ඉඩ ප්‍රස්ථාවන්ද ලබාදිය යුතු බව ලිබරල්වාදීහු පෙන්වා දෙති.

 

  • නීතියේ ආධිපත්‍ය

                        නීතියේ ආධිපත්‍යය යන සංකල්පය ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයක් තුල දක්නට ලැබෙන තවත් එක් වැදගත් මූලධර්මයකි. එමගින් පාලකයින් හා පාලිතයින් සියලු දෙනා නීතිය ඉදිරියේ එක සමාන සැලකීමකට බදුන්වන බව පෙන්වා දෙන අතර පාලකයින් අභිමත අයුරින් නීති තම සුඛ විහරනය සදහා යොදාගත නොහැකි බව පෙන්වා දෙයි. නීතියේ ආධිපත්‍යය මගින් පාලකයින්ට යම් ආකාරයකට හෝ සංවරණයක් ඇතිකළ හැකි නිසා ඒ මගින් ජනතාවගේ නිදහස , අයිතිවාසිකම් තහවුරුවන බව පෙන්වා දෙයි.

 

  • ව්‍යවස්ථානුකූල වාදය

                   ලිබරල් රාජ්‍යයක පාලනය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් මත රදා පැවතිය යුතු බව ලිබරල් වාදීන් පෙන්වා දෙයි. ව්‍යවස්ථානුකූල පාලනයක් තුල පාලකයාගේ බලය නිශ්චිත වූ රාමුවකට සීමා වන නිසා ඒ තුලින් පාලකයින් අත්තනෝමතික භාවයට පත්වීම වැලකෙයි. එම තත්වය තුල ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත වන බව ලිබරල් වාදීහු පෙන්වා දෙති.

 

  • දේශපාලන නිදහස

                        ලිබරල්වාදී සමාජයක පුද්ගලයාගේ දේශපාලන සවිඥානිකත්වය පුරවැසියන්ට දේශපාලන නිදහසක් ලබා දිය යුතු බව ලිබරල්වාදීන් පිළිගනී. ඒ යටතේ තමන්ගේ අභිමතය පරිදි දේශපාලන මතයක් දැරීමට, තරගකාරී දේශපාලනයේ නියැලීමට, තමන් අභිමත නියෝජිතයෙකුට ඡන්දය ලබාදීමට, පක්ෂ දේශපාලනයේ නියැලීමට, නිදහස් හා සාධරණ මැතිවරණ වලට සහබාගී වීමට, දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් (political vileness) තොර වීමට, ආදිය නිදහසක් පුරවැසියාට හිමිවිය යුතු බව ලිබරල් වාදීන් පෙන්වා දෙයි.

 

  • නිදහස් ජනමාධ්‍ය

                   වර්තමානයේ ජනතාවට තොරතුරු දැනගැනීමට හැකි ආකාරයක් ලෙස ජනමාධ්‍යය හදුන්වා දිය හැක. ලිබරල්වාදී සමාජයක් තුළ මාධ්‍යය නිදහස රාජ්‍යය විසින් තහවුරු කොට පවත්වාගෙන යායුතු බව ඔවුන් පිළිගනී. අනවශ්‍යය බලපෑම් කිරීම් , මැදිහත් වීම් ආදිය මෙහි ප්‍රතික්‍ෂේප කරන අතර ජනතාවට සැබෑ තොරතුරැ දැනගැනීමේ අයිතිය ලිබරල් වාදය තුලින් තහවුරු කරයි.

 

  • අධිකරණ ස්වාධීනතාවය

                        ව්‍යවස්ථාදායකයේ හා විධායකයේ බලපෑමෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ අධිකරණයක් පවත්වාගෙන යා යුතු බව ලිබරල් වාදීන් පෙන්වා දෙයි. මේ යටතේ විනිසුරැවන් පත්කිරීම , ඉවත් කිරීම හා ඔවුන්ගේ සේවයේ සථීරභාවය රටේ මූලික නීතිය වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුලින්ම සහතික කර තිබීම මගින් අධිකරණ ස්වාධිනතාවය තහවුරු කල හැකි බව ලිබරල් වාදීන් පෙන්වා දෙයි. එසේම අධිකරණයට අපහාස කිරීම, අධිකරණ කටයුතු වලට මැදිහත්වීම දඩුවම් ලැබිය හැකි වරදක් බවට සදහන් කර තිබීම ආදිය ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයන් තුල නූතනයේදී දැකිය හැකිවේ.  

 

  • බලපෑමේ කණ්ඩායම්වල ක්‍රියාකාරීත්වය

                        බලපෑමේ කණ්ඩායම්වල ක්‍රියාකාරීත්වයද ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයක් තුල දැකියහැකි ප්‍රධානතම ලක්ෂණයකි. ආණ්ඩුවක් විසින් අනුගමනය කරන දේශපාලන, සමාජ, ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති වලින් ජනතාවට සිදුවන හානිකර තත්වයන් වලක්වා ගැනීම සදහාත් මහජන මතය හැඩගස්වමින් ආණ්ඩුවට බලපෑම් කිරීමේ ඇති හැකියාවත් නිසාවෙන් නූතන ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයක් තුල බලපෑමේ කණ්ඩායම් වල ක්‍රියාකාරීත්වය වඩාත් කැපී පෙනේ.

 

  • නියෝජන ආණ්ඩුක්‍රම පැවතීම

                   ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයක ජනතාවගේ අභිමතය පරිදි තෝරා පත්කර ගනු ලබන ආණ්ඩුවක් පැවතීමද එහි මූලික ලක්ෂණයකි. එනම් ආණ්ඩුවේ සුජාතභාවයේ ඇති වැදගත්කම මෙහි දී අවධාරනය කෙරේ. සර්වජන ඡන්ද බලයයටතේ නිදහස් හා සාධරණ මැතිවරණ තුලින් මහජනතාව තම නියෝජිතයන් තෝරාපත්කර ගැනීමට මේ හරහා ඉඩ ප්‍රස්ථාව උදාවෙයි.

  • යහපාලනය

                        ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයක පවතින තවත් එක් ප්‍රධාන ලක්ෂණයක් ලෙසට යහපාලනයක පැවතීම හදුන්වා දිය හැක. දූෂණ අක්‍රමිකතා වලින් තොරව හා රාජ්‍යය සේවය දේශපාලනීකරනයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වීම මෙහි දී අපේක්ෂ කෙරේ. එසේම මේ සදහා ස්වාධින අධිකරණයක පැවැත්මද තිබිය යුතු බව ලිබරල්වාදීන් අවධරණය කරයි.

  • වගකීම් සහිත ආණ්ඩුව

නියෝජන සිද්ධාන්තයේ පදනම මත මහජනතාව තෝරාගත් නියෝජිතයන්ගෙන් සැදුම්ලත් ආණඩු වූකලි වගකීම් සහගතව තම යටත්වැසියා කෙරෙහි කටයුතු ඉටුකිරීම මෙමගින් අර්ථවත් කෙරේ. ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයක ජනතාවගේ යහපත උදෙසා ක්‍රියාකිරීම ආණ්ඩුවට පවතින වගකීම මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.

මේ ආකාරයට ලිබරල්වාදී රාජ්‍යයක ලක්ෂණ සංශිප්තව පෙන්වාදිය හැක.

 

ලිබරල්වාදී මතයේ සාරාංශය........

  • රාජ්‍යය වූ කලි පොදු යහපත උදෙසා පිහිටුවා ඇති පොදු සමාජ සංවිධානයක් වන බව.
  • රාජ්‍යය අනෙකුත් සමාජ සංවිධානවලට වඩා උත්තරීතර බව.
  • රාජ්‍යයකින් තොරව පුරවැසියාට හෝ මුලුමහත් සමාජයටම අභිවෘද්ධියක් ලගාකරගත නොහැකි බව.
  • රාජ්‍යය ප්‍රධානතම අරමුණ වන්නේ පොදු සමාජ යහපත සැලසීම වන අතරම පුරවැසි නිදහස හා      අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කිරීමයි.
  • පොදු අභිවෘද්ධිය සදහා සෑම පුරවැසියෙකුම තම සමාජ යුතුකම් හා වගකීම් ඉටු කල යුතුබව.
  • රාජ්‍යය ස්වාධිපති බලය ගුරුකොට ගත් සමාජයේ ඇති එකම ආයතනය වන අතර ඒතුලින් පුරවැසියන් විශේෂීකරණයකට ලක් නොකළ යුතු බව.

මාක්ස්වාදී විවේචනය.......

“ලිබරල්වාදය යනු ධනේශ්වර ආර්ථිකයේ අදාල පැවැත්ම තහවුරු කරන අවස්ථාවාදී හා කපටි දේශපාලන මතවාදයක් බවයි.”

-කාල් මාක්ස් -

 

“සුබසාධනය යනු ධනේශ්වර නිරුවත වසා තබන දුහුල් කඩතුරාවකි.”

- කාල් මාක්ස් -

 

 





උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන ආයතන.. දේශපාලන විද්‍යාවේ විෂය ක්ෂේත්‍රය තුළ දක්නට ලැබෙන ඉතාම වැදගත් ආයතනයක් ලෙස දේශපාලන ආයතන හඳුන්වා දිය හැක.  දේශපාලන ආයතනයක් යනුවෙන්  අදහස් කරන්නේ "දේශපාලන ක්‍රියාවලිය හා සම්බන්ධ වන ආයතනය" දේශපාලන විද්‍යාව පමණක් නොව අනෙකුත් සමාජ විද්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
       දේශපාලන න්‍යාය   දේශපාලන විද්‍යාව විශය ක්ෂේත්‍රය  තුළ දක්නට ලැබෙන ඉතාම වැදගත් සාධකයක් ලෙස දේශපාලන  න්‍යාය දැක්විය හැකිය.  දේශපාලන න්‍යාය යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ "සමාජයේ සිදුවන සංසිද්ධි  සිදු වන්න...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාව  විෂය කේෂ්ත්‍රය තුළ දක්නට ලැබෙන ඉතා වැදගත් අංගයක් ලෙස දේශපාලන මතවාද පෙන්වා දිය හැකිය.  දේශපාලන මතවාදයක් යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ සමාජයේ දේශපාලනයට බලපෑම් කරන ,දේශපාලන ක්‍රියාකාරීත්වයට හා ගමනට මඟ පෙන්වන සමාජයේ විශාල ජන කොට්ඨාසයක් ආකර්ශනය...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  දේශපාලන විද්‍යාව ලොව ඇති අනුග්‍රහය තම සමාජ විද්‍යාව වේ .එය  සෑම සමාජ ක්‍රමයකම ව්‍යාප්ත වී පුළුල් විෂයයක් වේ . දේශපාලන විද්‍යාව ආරම්භ වන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 4 වන සියවසේදී ය.  එතැන් සිට මේ දක්වාම දේශපාලන විද්‍යාව  ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
රාජ්‍යයේ උපත රාජ්‍යය බිහි වූයේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් වූ මතවාද රාශියක් දේශපාලන විද්‍යාව තුල දැකිය හැක. එසේ ම මෙම මතවාද එකිනෙකින් වෙනස් ද වේ. ඒ ඒ දාර්ශනිකයන්ගේ ගුරු කුලය තමන්ට ආවේණික දෘෂ්ටි කෝණයකින් රාජ්‍යයේ ආරම්භය දෙස බලා තිබීම මෙයට හේතුව වේ. සමහ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන පක්ෂ වර්ග                                    ♠ කේඩර පක්ෂ හා බහු ඡන පදනමක් සහිත පක්ෂ   මෙහි පක්ෂ වර්ග දෙකක් දැකගත හැකිය. එනම්,     01) කේඩ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
04.ස්වාධිපත්‍යය • සමාජයේ කිසිදු සංවිධානයකට හිමිනොවන උත්තරීතර හා ශ්‍රෙෂ්ඨ බලයයි. • දේශ සීමාව තුළ පවතින සෙසු සියලු ම සංවිධාන මෙම බලයට යටත් විය යුතුය. • මෙය කොටස් 02 කට බෙදිය හැක        01.අභ්‍යන්තර ස්වාධිපත්‍යය  ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රමයේ විශේෂ ලක්ෂණ අපට හඳුනාගත හැකිය. ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ පවතිනුයේ ප්‍රධාන පක්ෂ දෙකක්ද, සුළු පක්ෂ බොහෝ ගණනක්ද සහිත බහු පක්ෂ ක්‍රමයකි. මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචි වී සිටයත් එව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
13,17,18,  ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන වල පසුබිම හා 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ව්‍යුහයට සිඳු කළ වෙනස්කම් හා එමගින් සිඳු වූ බලපෑම. 13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය.  දෙවන ජනරජ ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට 1987 වසරේ දී 13 වන ආ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව. රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ ඓතිහාසික පසුබිම. ශ්‍රී ලංකාව, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ යටත් විජිතයක්ව පැවති සමයේ දී, වර්ෂ 1946 මැයි මස 15 දිනැති ලංකා (ආණ්ඩුක්‍රම) රාජාඥාව මගින් ප්‍රථම රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව ස්ථා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  පුරවැසියා සහ පුරවැසිභාවය පිලිබඳ ගැටලුව   ‘පුරවැසියා’ සහ ‘පුරවැසිභාවය’ යනු අපේ එදිනෙදා දේශපාලන ව්‍යවහාරයේ මෙන්ම දේශපාලන විද්‍යාවේත්, ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතියේත් කේන්ද්‍රීය ලෙස මතුවන සහ එකිනෙකට බැඳුනු සංකල්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ අධ්‍යන ක්‍රම දේශපාලන විද්‍යාව ස්වාධීන සමාජ විද්‍යාවක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීම ආරම්භ වී වසර 3000ක් පමණ ගත වී ඇතත් විධිමත් අධ්‍යයන ක්‍රමයක් සොයා ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු වන්නේ 19 වන සියවසේ ආරම්භයේ දී ය. මේ සම්බන්ධව ආරම්භක අවස්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාව අධ්‍යයනය කරන විධි ක්‍රම  දේශපාලන විද්‍යාව සමාජ විද්‍යාවක් වන බැවින් එය අධ්‍යයනය කිරීමට භාවිත කරනුයේ සමාජ විද්‍යාවන් අධ්‍යයනය කරන විධි ක්‍රම යි. එනම් සමාජ විද්‍යාවක් ලෙස දේශපාලන විද්‍යාව සමස්ථ සමාජයම විද්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ විෂය ක්ෂේත්‍රය  දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳව නිශ්චිත අර්ථකථනයක් අද වන තුරු ඉදිරිපත් වී නොමැත. මන්දයත් දේශපාලන විද්‍යාව සමාජීය විද්‍යාවක් වන බැවිනි. සමාජ විද්‍යාවන් තුළින් මිනිස් සමාජයේ විවිධ වු පැතිකඩ අධ්‍යයනය කරයි. ඒ අනුව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ මූලිකාංග දේශපාලන විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් පොදු අර්ථකථනයක් දිය නොහැක. එය රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ කලාව ලෙසට ද දේශපාලන බලය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන විෂය ලෙසට ද මූලික වශයෙන් සම්භාව්‍ය අර්ථදැක්වීම් ද්විත්වයකි. පසුකාලීනව දේශපාලන විද්‍යාව යනු රාජ්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා අයිතිවාසිකම්. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු යන වචනය ලොව බොහෝ රටවල අද සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ පවතින වචනයක් වී ඇත.නූතනයේ බොහෝ ආණ්ඩුක්‍රම ගොඩනගා තිබෙන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මූලධර්ම පදනම් කරගෙන ය.එබැවින් දේශපාලන විද්‍යාව ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ඩොනමෝර් ආණ්ඩු කමය  රී ලංකාවේ බ්රිතාන්ය පාලනය තුළ ඇති වූ වැදගත් ආණ්ඩුක්‍රම ඩොෝර් ආණ්ඩු ක්‍රමය ඒත් දැන් මම තිස්සේ කේසිට එතැනම 46 දක්වා ක්‍රියාත්මක වූ මෙම ආණ්ඩු කමය බිහි වීමට ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් බලපෑවේය.මේවා අධ්‍යනයේ පහසුවට කොටස් දෙකකට යටතෙ වර්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
කෝල්බෘක් ප්‍රතිසංස්කරණ යෙදීමේ මෙරටට හඳුන්වා දුන්  යෝජනා මගින් මෙරට සමාජ ආර්ථික දේශපාලන විශාල වෙනසක් සිදු වන්නට විය.. විශේෂයෙන් මෙරට දේශපාලනය වඩා සමාජ සහ ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයේ පරිවර්තනයක් සිදු විය. එම පරිවර්තනීය සාධක මගින් හිතකර මෙන්ම අහිතකර ප්‍රතිපල විඳින්න...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ශ්‍රි ලංකාවේ සටන් විජිත පාලනයේ ස්භාවය..... ශ්‍රි ලංකාව අධිරාජ්‍යවාදී පාලනයන් තුන් ගොල්ලකට යටත් විය.ඒ 1505 දී පෘතුග්‍රිසින්ටත්,1658 දී ලංදේසින්ටත්,1796 දී ඉංග්‍රින්ටත් වශයෙනි.ඉංග්‍රිසින් 1796 දී මුහුදු බල ප්‍රදේශ වල බලය අල්ලාගත් අතර,මෙම ප්&zw...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ලොව පැසිස්ට් ව්‍යාපාරයේ නැගීම. ඉතාලිය 1915 දී ඉතාලියේ මිලාන් හිදී බෙනිටෝ මුසෝලිනීගේ නායකත්වයෙන් ෆැසීකෝ යන සංවිධානය පිහිටුවා ගත් අතර පසුව එය සටන් කණ්ඩායම (Fighting Band) ලෙස ප්‍රතිසංවිධානගත කරන ලදී. කෙසේ නමුත් මොවුන් හට එකඳු ආසනයක් හෝ ලබා ගැනීමට නොහැකි ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ලන්දේසීන්ගෙන් මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ අත්පත් කර ගැනීමෙන් හා උඩරට යටත් කරගැනීමෙන් පසුව ඉංග්‍රීසින් විසින් පාලන තන්ත්‍රය ඒ ඒ අවස්ථාවන්ට උචිත වන අයුරින් සකස් කරන ලදි. ඉංග්‍රීසින් විසින් හඳුන්වා දෙන ලද එම පාලන ව්‍යුහය පිළිබඳ විමසා බැලීමක් සිදු කිරීමට මෙහිදි අදහ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
යහපාලනය ආර්ථික සම්පත් හා මානව සම්පත් වලින් හිඟයක් නොමැති වුව ද තුන් වන ලෝකයේ රටවල ආර්ථික සංවර්ධනය වීම මන්දගාමී වීම හා සමාජ සාධාරණත්වය බිඳ වැටීම යන ප්‍රශ්න වලට බල පා ඇති හේතු සාධක මොනවාද යන්න පිළිබඳ 1980 දශකයෙන් පසු කාළය තුළ ඇති වන කතිකාවතකින් ඉස්මතු වූ දෙයක් ලෙස ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
අයිතිවාසිකම්             වනචාරී යුගයේ සිට වත්මන් ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජය දක්වා ම මිනිසෙකුගේ අවසාන අරමුණ වී ඇත්තේ ප්‍රීතිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමයි. මෙම අරමුණ ළඟා කර ගැනීම සඳහා “මිනිසා විසින් කාලාන්තරයක් තිස්සේ ආ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
සමාජ වාදය................. 18 වන සියවසේ දෙවන භාගයේදී යුරෝපයේ පැතිරගිය කාර්මික විප්ලවය තුලින් බිහිවූ කාර්මික ධනේශ්වර ක්‍රමය හේතුකොට ගෙන සමාජයේ බහුතර ශ්‍රමිකයන් හෙවත් කම්කරු පංතිය ධනපත් පංතියේ සූරාකෑමට ගොදුරු වීමෙන් ඉතාමත්ම දුෂ්කර ජීවන තත්වයකට පත් වීම පිළිබද සමාජ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාව විද්‍යාවක් නොවේ.   “ලලිත කලා අධ්‍යනයකට වැඩි යමක් දේශපාලන විද්‍යාව තුල දක්නට නොමැත”. එංගලන්ත ජාතික එඩ්මන් බර්ක්               සමාජ විද්‍යා හා ස්වාභා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යවේ අන්තර් විෂයාත්මක ස්වරූපය    දේශපාලන විද්‍යාව වූ කලි මානවයා මුල් කොටගත් මානව කේන්ද්‍රීය විෂය මාලාවක් වන අතර එය හුදකලා විෂයක් නොව ඉතිහාසය, ආර්ථික විද්‍යාව, දර්ශනය, ආචාර විද්‍යාව, නීතිය, සමාජ විද්‍යාව, භූගෝල විද්‍යාව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  දේශපාලන සමාජානුයෝජනය හෙවත් පුද්ගලයා දේශපාලනය ඉගෙන ගන්නා ආකාරය...........   “මිනිසා දේශපාලන සත්වයෙකි.(Man is a Political Animal)”.                   &nbs...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලනය හා දේශපාලන ව්ද්‍යාව             දේශපාලනය යන සංකල්පය ග්‍රීක නගර රාජ්‍යයන් අර්ථවත් කල “Polis” යන පදයෙන් ප්‍රබවය ලබයි. එයින් අදහස් කළේ සමකාලීනව පැවති ග්‍රීක නාගරික රාජ්‍ය ක...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ෆේබියන් සමාජවාදය (Fabian Socialism)           19 වන ශතවර්ශයේ අවසාන කාර්තුවේදී එංගලන්තයේ ඇතිවූ විකාශනාත්මක සමාජවාදයේ (Evolutionary Socialism) ප්‍රධාන මතවාදී දහරාවක් වශයෙන් ෆේබියන් සමාජවාදය හදුන්වා දිය හැක. එමෙන්ම 19 ශතවර...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ලිබරල් වාදය.................              ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ Liberty නම් වූ පදය තුලින් ලිබරල් යන වාග් සංකේතය නිර්මාණය වූ අතර Liberty යන ඉංග්‍රීසි පදයේ සංකේතාත්මක අර්ථය වන්නේ “ නිදහස ”...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
මැනින් ඩෙවෝන්ෂර් ප්‍රතිසංස්කරණය - 1924       මැනින් ඩෙවෝන්ෂර් ප්‍රතිසංස්කරණය ලබාදීම විෂයෙහි ප්‍රධානම හේතුව වන්නේ එවකට තිබූ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආණ්ඩුකරුගේම ආණ්ඩුවක් බවට චෝදනා කිරීමයි. එසේම ජාතික ව්‍යාපාරය කළ ඉල්ලීම් ප්&...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
                                    මැනින් ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ - 1920.  &nbs...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
                                             ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
1833 කෝල්බෘෘක් - කැමරන් ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා.      බ්‍රිතාන්‍යයින් විසින් 1829 වර්ෂයේදී ලංකාවේ සමාජ ආර්ථික තත්ත්වය පිළිබද මූල්‍ය වාර්තාවක් සකස් කිරීම සදහා විලියම් කෝල්බෘෘක්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු කොමිසමක් පත්කර එවීය. එයට මෙරට අධිකර...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
1833 කෝල්බෘෘක් - කැමරන් ප්‍රතිසංස්කරණ ඇති කිරීමට බලපාන ලද හේතු.       1505දී ශ්‍රී ලංකාව පෘතුගීසි පාලනයට නතු වේ. ඉන්පසු ලංදේසීන් හා ඉංග්‍රීසීන් විසිනුත් ලංකාවේ පාලනය නතුකර ගනී. නමුත් මෙයින් බලවත්ම ආක්‍රමනයක් ගෙන යන්නේ ඉංග්‍රීසින් විසි...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ලංකා ජාතික සංගමය භාවිතා කළ ක්‍රම උපායන් සහ එහි බිදවැටීම.         ලංකාව තුළ ප්‍රථම වතාවට ආගමික, භාෂාත්මක, වාර්ගික ලෙස නොබෙදී එක්වූ සංවිධානයක් ලෙස ලංකා ජාතික සංගමය හැදින්විය හැකිය. ලංකා ජාතික සංගමය බිහිවීමට බලපාන ලද ප්‍රධාන සාධක දෙකකි. එනම...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
 ලංකාවේ ජාතික ව්‍යාපාරය බිහිවීම, වර්ධනය සහ එහි ස්වභාවය.        රටක් විදේශ ආධිපත්තියට නතු වී සිටින මොහොතක එයින් මිදීම සදහා ස්වදේශිකයන් තුළ ඇතිවන කැමැත්ත, ජාතික හැගීම ජාතිකත්වය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. මෙම ආධිපත්තියට විරුද්ධව  ගොඩනැගෙන්නා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
වාමාංශික ව්‍යාපාරය මෙරට ජනතාවට සිදුකළ සේවය සහ එහි බිදවැටීම. වාමාංශික ව්‍යාපාරය මෙරට ජනතාවට විශාල සේවයක් සිදුකළේය. එය ආකාර තුනකින් දැක්විය හැකිය. එනම්: ගොවි කම්කරු ජනතාවට සිදුකළ සේවය ජනවාර්ගික එකමුතුකම අධිරාජ්‍යවාදී විරෝධයට පණ පෙවීම  යන කරුණු වේ. &...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ශ්‍රී ලංකාවේ වාමාංශික ව්‍යාපාරය බිහිවීම        ජර්මන් ජාතික විද්‍යාඥයකු වූ කාල් මාක්ස් විසින් ප්‍රථම වතාවට විද්‍යාත්මක සමාජවාදය ලෝකයට ඉදිරිපත් කරන ලදී. නමුත් ඔහුට තනි රටක් ලෙස මෙය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීමට ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
                       ජනමත විචාරණය යනු ආණ්ඩුව පැනවීමට අදහස් කරන වැදගත් නීතියක් හෝ ප්‍රතිපත්තියක් නැතිනම් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීම සදහා ගෙන එන යෝජනාවක් මහජනතාවට ඉදිරිපත් කොට ඒ සදහා ජනතාව...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය 2     දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය බලය පිළිබඳ හැදෑරීම              දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය සම්බන්දයෙන් ගොඩනැගී තිබෙන රාජ්‍යය පිළිබඳ මතය ප්‍රතික්ශ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය 1   දේශපාලන විද්‍යාවේ ස්වභාවය සම්බන්දයෙන් නිෂ්චිත පොදු අදහසක් කිව නොහැකිය.එයට හේතුව වන්නේ දේශපාලන විද්‍යාව සමාජ විද්‍යාවන් ඝණයට අයත් වීමයි.සමාජ විද්‍යාවන් තුළදී අධ්‍යයනය කරනුයේ මිනිසා සම්බන්දයෙනි. මිනිසා නිතර නි...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  ජනතාව ඍජුවම පාලන කටයුතුවලට සහබාගි වූ ඍජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පැවතියේ ග්‍රීසියේ ඇතන්ස් රාජ්‍ය තුළ ක්‍රයාත්මක වූ බවට දිතීයික මට්ටමේ මුලාශ්‍ර වලින් තොරතුරු ලබාගත හැකි ය. ඒ අනුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබද සංකල්පය ප්‍රබවය ලබන්නේ ඇතන්ස්...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී දේශපාලන පක්ෂ වැදගත් වන අන්දම ප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදී රටක දේශපාලන පක්ෂ තිබීම ඉතාමත් වැදගත් වන අතර  ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන්යේ ලියාපදිංචි දේශපාලන පක්ෂ විශාල සංඛ්‍යාවක් පවතී.දේශපාලන  පක්ෂයක් යනු රට ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය   "ප්‍රජාව" යනු මහජනතාවයි තන්ත්‍රය යනු ආණ්ඩුව හෙවත් පාලන ක්‍රමය ඒ අනුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු මහජනතාවගේ ආණ්ඩුව,මහජනතාවගේ පාලන ක්‍රමය යන්න අර්ථ දැක්වේ.ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සංකල්පය දෙයාකාරයකින් විස්තර කෙරේ. &...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
සර්වජන ජන්ද බලය ලැබීමට අවශ්‍ය සුදුසුකම් මොනවාද? ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14 වන පරිච්ජේදයේ ජන්ද ලැබීමට අවශ්‍ය කරුණු විස්තර වේ.ඒවා නම්, ශ්‍රී ලංකීය පුරවසියෙක් විය යුතුය. වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ විය යුතුයි. සිහිවිකල් පුද්ගලයකු නොවිය ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යනු කුමක්ද? රටක ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව එම රටේ මූලික නීතිය මෙන්ම උත්තරීතර නිතීයද වේ.බොහෝ රට වල ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ලිඛිත ව්‍යවස්ථාවයන්ය.අප රටේ ව්‍යවස්ථාවද ලිඛිත ව්‍යවස්ථාවකි. 1978 දී සම්මත කරන ලද ව්‍යවස්ථාව ...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
  නිවැරදි පිළිතුර යටින් ඉරක් අදින්න . 01) දේශපාලන විද්‍යාව හැදෑරීමේ අරමුණක් නොවන්නේ පොදු පුරවැසියකු වීමේ පුහුණුව ලබා ගැනීම රාජ්‍ය තනතුරු සදහා අවශ්‍ය විෂය දැන්ම හා ශිල්ප දැනුම ලබා ගැනීම ආණ්ඩුව හා එහි වැඩකටුතු පිලිබදව දැන ගැනීම දේශපාලන ක්‍රයා...
උසස්පෙළ - දේශපාලන_විද්‍යාව
නියෝජන ක්‍රමයක් යනු:   පුද්ගලයෙක් වෙනුවෙන් හෝ පුද්ගල කණ්ඩායමක් වෙනුවෙන් තවත් පුද්ගලයෙකු හෝ පුද්ගල කණ්ඩායමක් පෙනී සිටීමේ කාර්යය නියෝජනය යනුවෙන් ඉතා  සරලව හදුන්වාදිය හැක.නියෝජනය පිළිබද සංකල්ප ආකාර 4කින් අර්ථ දක්වයි . එනම් ,   1.විස්තරාත්මක නියෝජන ක්&zw...
Shiran Ranjaya

උසස්පෙළ දේශපාලන විද්‍යාව

අනෙකුත් ලිපි
උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
අවදානම් අවම කිරීමට භාවිතා කරනු ලබන ශිල්පීය ක්රමයන් අවදානම් තුන කිරීමට බොහෝ ශිල්පීය ක්රමයන් ඇත. මෙම ශිල්පීය ක්රමයන් කණ්ඩ හතරකට සාරාංශ ගත කළ හැකිය. * අවදානම් ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ව්යාපාර අරමුණු වලට බලපානු ලබන අවදානම්. අවදානම් කලමනාකරණයේ වැදගත්කම. විවිධ ව්යාපාර සංවිධාන සහ ඒවායේ අරමුණ පිළිබඳව මෙම පාඨමාලාවේ පළමු පාඨමාලාව පළමුවන පරිච්ඡේදය තුළ අප විසින් සාකච්ඡා කර ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
උසස් පෙළ-ආර්ථික විද්යාව - ජාතික ගිණුම් - වියදම් ප්රවේශය කලින් ලිපිවලින් අපි,නිමැවුම් හා ආදායම් ප්රවේශය යටතේ ජාතික ගිණුම් සකස් කරා මතක ඇතිනේ.දැන් අපි වියදම් ප්රවේශය ගැන ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
උසස් පෙළ ආර්ථික විද්යාව - ජාතික ගිණුම් - ආදායම් ප්රවේශය ඔයාලට මතක ඇති අපි කලින් ලිපියෙන් කතා කරේ, ජාතික ගිණුම්වල එන නිමැවුම් ප්රවේශය ගැනනේ....දැන් අපි කතාකරමු ...

උසස්පෙළ - ගිණුම්කරණය
හවුල් ව්යාපාරයක් යනු කුමක්ද යන්න පිළිබදව 1890 හවුල් ආඡ්ඡාපනතේ සදහන් වී ඇති ආකාරයට මෙසේ දැක්විය හැකිය."ලාභ ඉපයීමේ අරමුණින් යම් ව්යාපාර කටයුත්තක් කරගෙන යන පුද්ගලයන් අතර ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
කොළඹ කොටස් හුවමාරුවේ ලේඛනගත වී ඇති සීමිත පොදු සමාගම් ලැයිස්තුගත සමාගම් ලෙස හඳුන්වයි. එනම් කොටස් වෙළඳපොළේ කොටස් හා ණයකර ගනුදෙනු කිරීම සඳහා අවසර ලත් සීමා ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ලැයිස්තුගත සමාගම් වල කොටස් ණයකර ආදී සුරැකුම්පත් මිලට ගැනීම හා විකිණීම සිදුවන ස්ථානය හෝ අවකාශය කොටස් වෙළඳපොළයි කොටස් වෙළඳපොළ ප්රධාන කොටස් 02 කි. ප්රාථමික කොටස් වෙළඳපොළ ( ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
දිගුකාලීන ප්රාග්ධන අවශ්යතා සපුරාලීම සඳහා සංවිධානය වූ වෙළඳපොළප්රාග්ධන වෙළඳපොළයි. මෙහි වර්ෂයකට වඩා වැඩි කාලයකින් පරිණත වන මූල්ය උපකරණ ගනුදෙනු වේ. ශ්රී ලංකාවේ ප්රාග්ධන වෙළඳපොලේ උප වෙළඳපොළ ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
මුදල් වෙළඳපොළ කෙටි කාලීන අරමුදල් අවශ්යතා සපුරාලන ආයතන වලින් සමන්විත වෙන වෙළඳපොළයිඑනම්,වර්ෂයක් හෝ ඊට අඩු කාලයකින් පරිණත වන මූල්ය උපකරණ ආශ්රිතව වන මූල්ය උපකරණ ආශ්රිතව ගණුදෙනු ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
මූල්ය පද්ධතික් යනු ආර්ථිකයක මූල්ය තීරණ ක්රියාත්මක කිරීමේ නිරතව සිටින මූල්ය වෙළඳපොළ මූල්ය ආයතනල මූල්ය උපකරණ සහ මූල්ය යටිතල පහසුකම් යනාදියෙන් සමන්විත පද්ධතිය යි. මූල්ය පද්ධතිය ...