උසස් පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව - ජාතික ගිණුම් - ආදායම් ප්‍රවේශය


උසස් පෙළ ආර්ථික විද්‍යාව - ජාතික ගිණුම් - ආදායම් ප්‍රවේශය 


 

ඔයාලට මතක ඇති අපි කලින් ලිපියෙන් කතා කරේ, ජාතික ගිණුම්වල එන නිමැවුම් ප්‍රවේශය ගැනනේ....දැන් අපි කතාකරමු ආදායම් ප්‍රවේශය ගැන.

හරි,මොකද්ද මේ ආදායම් ප්‍රවේශය යටතේ ජාතික ගිණුම් සකස් කරනවා කියන්නේ..?

  • ඒ කියන්නේ, නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ වන සියලුම නිෂ්පාදන සාධක සඳහා කරන ගෙවීම්(හෝ ඉපැයීම්) පදනම් කරගෙන නිෂ්පාදිතයේ වටිනාකම ගණනය කි‍රීම යි.

ඉතිං එහෙම ආදායම් ප්‍රවේශය ඔස්සේ ද.දේ.නි හොයනකොට ප්‍රධාන වශයෙන් ආදායම් වර්ග දෙකක් යොදාගන්නවා.

  • සාධක ආදායම්
  • සංක්‍රාම ආදායම්

දැන් ඒ දෙක පොඩ්ඩක් විස්තර කරගමු.

 

සාධක ආදායම්

  • සාධක ආදායම් කියන්නේ,නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට සාධක සපයා උපයා ගන්නා ආදායමයි.
  • සාධක ආදායම් වර්ග 5 ක් තියෙනවා :
  1. සේවා නියුක්ති ආදායම
  2. බදු කුලී ආදායම
  3. ශුද්ධපොලී
  4. ස්වයං රැකියා හා වෘත්තිකයින්ගේ ආදායම
  5. සමාගමික ලාභ

 

සංක්‍රාම ආදායම්

  • සංක්‍රාම ආදායම් කියන්නේ, නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට සාධක සැපයීමකින් තොරව ලබන ඒකපාර්ශ්වීය ආදායමයි.

හරි,දැන් කතා කරමු දේශීය ආදායමයි ,ජාතික ආදායමයි ගැන..

දේශීය ආදායම :

  • කිසියම් කාලපරිච්ඡේදයකදි ,
  • නිශ්චිත දේශ සීමාවක් තුළ
  • නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට සාධක සේවා සපයා උපයන ලද ආදායම යි.

සේවා නියුක්ත ආදායම                           xxx

බදු කුලී ආදායම                                      xxx  

ශුද්ධ පොලී                                              xxx     +

ස්වයං රැකියා නියු.ආදායම                     xxx

සමාගමික ලාභ                                       xxx

                                                       ________

දේශීය ආදායම(සාධක පිරිවැය මිලට)=  xxxx

 

ජාතික ආදායම ;

  • කිසියම් කාල සීමාවකදී
  • රටක නේවාසිකයන්ට හිමි නිෂ්පාදන සම්පත්
  • නිෂ්පාදන  ක්‍රියාවලීන්ට සපයා උපයන ලද සාධක ආදායම යි.

දේශීය ආදායම                                            xxxx

+ ශුද්ධ විදේශීය සාධක ආදායම                   xxx

                                                              _______

ජාතික ආදායම(සාධක පිරිවැය මිලට)        xxxx

 

 

අපි ඒ විදිහට ගණනය කරා ම එන්නෙ සාධක පිරිවැයට අගයනේ,

ඒක වෙළඳපොළ මිලට හරවන්න නම්,

  • ශුද්ධ වක්‍ර බදු එකතු කරන්න ඕන.

වෙළඳපොළ මිල යටතේ වන ද.ජා.නි , ශු.ජා.නි කරන්නේ කොහොමද ?

  • මුලින් ක්ෂ්ය වීම් අඩුකරන්න
  • ඊට පස්සේ ශුද්ධ වක්‍ර බදු අඩු කරන්න.

(සාධක මිලට ශුද්ධ ජාතික නිශ්පාදනයට ,ජාතික ආදායම කියලත් කියනවා)

 දැන් එමු කුටුම්භ/පෞද්ගලික ආදායම ට,

  • කුටුම්භ ආදායම කියන්නේ, ජාතික ආදායමින් කුටුම්භ අතට පත්වන පෞද්ගලික ආදායමයි.
  • ජාතික ආදායමෙන් කුටුම්භ වෙත ගලා යන්නැති ආදායම් අඩුකරලා,කුටුම්භ වලට ලැබෙන ආදායම් එකතු කරන්න .එතකොට කුටුම්භ ආදායම ලැබෙයි
 

කුටුම්භ වෙත ගලා නොයන ආදායම් 

  • සමාජ සංරක්ෂණ දායක වීම්
  • නොබෙදූ ලාභ
  • සමාගමික බදු
  • ‍රජයේ දේපළ ආදායම්

කුටුම්භවලට ලැබෙන සංක්‍රාම ලැබීම්      

  • දේශීය සංක්‍රාම
  • විදේශීය සංක්‍රාම

 

 

 

වැය කළ හැකි පෞද්ගලික ආදායම ,

  • කුටුම්භවලට ලැබෙන ආදායමෙන් ඇත්ත වශයෙන් ම භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා වැයකරන ආදායම් ප්‍රමාණය යි.

වැය කළ හැකි පෞද්ගලික ආදායම (yd) = පෞද්ගලික ආදායම(y) - පෞද්ගලික බදු(T)

නැත්තම්,

                       .                       (yd)=පෞද්ගලික පාරිභෝජනය (c) + පෞද්ගලික ඉතුරුම් (s)

 

වැය කළ හැකි ජාතික ආදායම ,

  • කිසියම් කාල සීමාවක් තුළ,
  • ආර්ථික කා‍රකයන්ට භාණ්ඩ හා සේවා මිලදී ගැනීම සඳහා
  • වැය කිරීමට හැකි මුළු ආදායමයි

ජාතික ආදායම + ශුද්ධ විදේශ වර්තන සංක්‍රාම = වැය කළ හැකි ජා.ආ

නැත්තම්,

වැය කළ හැකි ජා.ආ = ද.දේ.වි (c+I+G) + ගෙවුම් ශේෂයේ වර්තන ගිණුමේ ශේෂය


 

ඔන්න එහෙනම් දැන් අපි ප්‍රවේශ දෙකක් ගැන කතා කරලා ඉවරයි.මේ ලිපි දෙක හොඳට කියවලා පහුගිය විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රවල මේ සම්බන්ධව තියෙන ප්‍රශ්නවලට උත්තර ලියන්න try එකක් දාලා බලන්න.ජාතික ගිණුම් පාඩම අමාරු නෑ එතකොට.

ඉතිං තවත් මේ වගේ ලිපියකින් හමුවෙමු....වියදම් ප්‍රවේශය ගැන කතා කරොත් හොඳයි කියලා හිතෙනවා ඊළඟට....

අදහස්/යෝජනා/ඉදිරියට ලිවිය යුතු ලිපි එහෙම තියෙනවනම් පොඩි email එකක් දාන්න : nethuhasanz9@gmail.com


 

සැකසුම ; නෙත්මි හසාරා




ලිව්වේ : නෙත්මි
අදාල විෂය : ආර්ථික විද්‍යාව ලියු දිනය : Fri 02 Aug 2019
මෙම ලිපිය කියවා ඇති ගණන : 101
"ආර්ථික විද්‍යාව" විෂයට අදාල අනෙකුත් ලිපි

අනෙකුත් ලිපි
උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
අවදානම් අවම කිරීමට භාවිතා කරනු ලබන ශිල්පීය ක්රමයන් අවදානම් තුන කිරීමට බොහෝ ශිල්පීය ක්රමයන් ඇත. මෙම ශිල්පීය ක්රමයන් කණ්ඩ හතරකට සාරාංශ ගත කළ හැකිය. * අවදානම් ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ව්යාපාර අරමුණු වලට බලපානු ලබන අවදානම්. අවදානම් කලමනාකරණයේ වැදගත්කම. විවිධ ව්යාපාර සංවිධාන සහ ඒවායේ අරමුණ පිළිබඳව මෙම පාඨමාලාවේ පළමු පාඨමාලාව පළමුවන පරිච්ඡේදය තුළ අප විසින් සාකච්ඡා කර ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
උසස් පෙළ-ආර්ථික විද්යාව - ජාතික ගිණුම් - වියදම් ප්රවේශය කලින් ලිපිවලින් අපි,නිමැවුම් හා ආදායම් ප්රවේශය යටතේ ජාතික ගිණුම් සකස් කරා මතක ඇතිනේ.දැන් අපි වියදම් ප්රවේශය ගැන ...

උසස්පෙළ - ආර්ථික විද්‍යාව
උසස් පෙළ ආර්ථික විද්යාව - ජාතික ගිණුම් - ආදායම් ප්රවේශය ඔයාලට මතක ඇති අපි කලින් ලිපියෙන් කතා කරේ, ජාතික ගිණුම්වල එන නිමැවුම් ප්රවේශය ගැනනේ....දැන් අපි කතාකරමු ...

උසස්පෙළ - ගිණුම්කරණය
හවුල් ව්යාපාරයක් යනු කුමක්ද යන්න පිළිබදව 1890 හවුල් ආඡ්ඡාපනතේ සදහන් වී ඇති ආකාරයට මෙසේ දැක්විය හැකිය."ලාභ ඉපයීමේ අරමුණින් යම් ව්යාපාර කටයුත්තක් කරගෙන යන පුද්ගලයන් අතර ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
කොළඹ කොටස් හුවමාරුවේ ලේඛනගත වී ඇති සීමිත පොදු සමාගම් ලැයිස්තුගත සමාගම් ලෙස හඳුන්වයි. එනම් කොටස් වෙළඳපොළේ කොටස් හා ණයකර ගනුදෙනු කිරීම සඳහා අවසර ලත් සීමා ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
ලැයිස්තුගත සමාගම් වල කොටස් ණයකර ආදී සුරැකුම්පත් මිලට ගැනීම හා විකිණීම සිදුවන ස්ථානය හෝ අවකාශය කොටස් වෙළඳපොළයි කොටස් වෙළඳපොළ ප්රධාන කොටස් 02 කි. ප්රාථමික කොටස් වෙළඳපොළ ( ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
දිගුකාලීන ප්රාග්ධන අවශ්යතා සපුරාලීම සඳහා සංවිධානය වූ වෙළඳපොළප්රාග්ධන වෙළඳපොළයි. මෙහි වර්ෂයකට වඩා වැඩි කාලයකින් පරිණත වන මූල්ය උපකරණ ගනුදෙනු වේ. ශ්රී ලංකාවේ ප්රාග්ධන වෙළඳපොලේ උප වෙළඳපොළ ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
මුදල් වෙළඳපොළ කෙටි කාලීන අරමුදල් අවශ්යතා සපුරාලන ආයතන වලින් සමන්විත වෙන වෙළඳපොළයිඑනම්,වර්ෂයක් හෝ ඊට අඩු කාලයකින් පරිණත වන මූල්ය උපකරණ ආශ්රිතව වන මූල්ය උපකරණ ආශ්රිතව ගණුදෙනු ...

උසස්පෙළ - ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය
මූල්ය පද්ධතික් යනු ආර්ථිකයක මූල්ය තීරණ ක්රියාත්මක කිරීමේ නිරතව සිටින මූල්ය වෙළඳපොළ මූල්ය ආයතනල මූල්ය උපකරණ සහ මූල්ය යටිතල පහසුකම් යනාදියෙන් සමන්විත පද්ධතිය යි. මූල්ය පද්ධතිය ...