අධ්යාපන ලෝකයට
ඔබේ දැනුම වර්ධනය කරගන්නා ගමන අදම අරඹන්න. නව තාක්ෂණය සමඟ පෙරට යන්න.
සාදරයෙන් පිළිගනිමු!
ඇතුලත් වීමට ඔබගේ ගිණුමේ තොරතුරු ලබා දෙන්න
ව්යාපාරයක කටයුතු අයිතිකරුට හෝ අයිතිකරුවන්ට පමණක් තනි ව කරගෙන යාම අපහසු බැවින් විවිධ මානව සම්පත්වල සහය අවශ්ය වේ. මෙසේ අවශ්ය වේ යැයි අපේක්ෂා කරන මානව සම්පත් පිළිබඳ ව තොරතුරු හා පිරිවැය ඇස්තමේන්තු ඇතුළත් කොට සැකසෙන කොටස පරිපාලන සැලැස්ම (Administration plan) ලෙස හඳුන්වා දිය හැකි වේ. එමගින් ව්යාපාරයේ ඒ ඒ පුද්ගලයන්ගේ කාර්යයන් හා වගකීම් ද බලතල ද විස්තර කර දක්වයි.
මෙතැන් සිට එම තොරතුරු එකිනෙක තව දුරටත් අධ්යයනය කරමු.
ව්යාපාරයක නිෂ්පාදන, අලෙවි, මූල්ය සහ පරිපාලන ආදී කටයුතුවලට අදාළ ව ව්යාපාරය තුළ පිහිටුවා ඇති අංශවල ඇති තනතුරු, එම තනතුරු දරන අයට අයත් කාර්යයන්, වගකීම් හා අදාළ සුදුසුකම් නිශ්චිත ව දැක්වීම පරිපාලන සැලැසුමක අවශ්යතාවකි. යම් ආයතනයක කාර්යයන් අනුව අංශ බෙදී ඇති ආකාරයත් ඒ අනුව ඇතිකළ තනතුරු හා ඒවායේ පෙළ ගැස්මත් සංවිධාන සටහනකින් දැක්විය හැකි ය.
පහත දැක්වෙන්නේ ව්යාපාර ආයතනයක් එම ව්යාපාරයේ මූලික කාර්යයන්ට අනුව බෙදා ඇති අංශ සඳහා පරිපාලන තනතුරු පිහිටුවා ඇති ආකාරය පිළිබඳ සංවිධාන සටහනක් සඳහා වන නිදසුනකි.
කළමනාකරණ අධ්යක්ෂ
නිෂ්පාදන
කළමනාකරු
අලෙවි
කළමනාකරු
මූල්ය කළමනාකරු
මානව සම්පත්
කළමනාකරු
ඉහත දක්වන ලද සංවිධාන සටහනෙහි නිෂ්පාදන අංශයේ තනතුරු පිහිටුවා ඇති ආකාරය පිළිබඳ සංවිධාන සටහනක් සඳහා නිදසුනක් පහත දැක්වේ.
යන්ත්ර
ක්රියාකරු 4
නිෂ්පාදන
කළමනාකරු
යන්ත්ර
ක්රියාකරු 4
යන්ත්ර
ක්රියාකරු 4
සුපරීක්ෂක 1 සුපරීක්ෂක 2
යන්ත්ර
ක්රියාකරු 4
පරිපාලන සැලැස්මක තනතුරු, කාර්යයන් හා වගකීම් දැක්වීම සඳහා පහත දැක්වෙන ආකාරයේ සටහනක් භාවිත කළ හැකි ය. එහි දැක්වෙන්නේ ආයතනයක ගණකාධිකාරී තනතුරට අදාළ ව කාර්යයන්, වගකීම් හා සුදුසුකම් වේ.
| කාර්යය | වගකීම | සුදුසුකම් |
|---|---|---|
| මිල දී ගැනීම් කමිටුව අධීක්ෂණය | අවසන් ගෙවීම් අනුමත කිරීම | වරලත් ගණකාධිකාරීවරයෙකු වීම |
| චෙක් පත් අත්සන් කිරීම | මූල්ය ප්රකාශන සකස් කිරීම | |
| නියමිත දිනට මූල්ය ප්රකාශන ඉදිරිපත් කිරීම |
| තනතුර | කාර්යයන් | වගකීම් | සුදුසුකම් |
|---|---|---|---|
ව්යාපාරයේ එක් එක් අංශයන්හි තනතුරු දරන්නන්ට ගෙවීමට අපේක්ෂිත මුළු දළ ගෙවීම් ඇස්තමේන්තු කොට දැක්වීම පරිපාලන සැලසුමක අවශ්යතාවකි. ව්යාපාරයේ අයිතිකරු හෝ අයිතිකරුවන් ව්යාපාරය වෙනුවෙන් සේවය කරයි නම් හා ඒ වෙනුවෙන් වැටුප් ගෙවීම අවශ්ය වන්නේ නම් එම වැටුප් ද ගණනය කොට සැලසුමට ඇතුළත් කළ යුතු වේ.
ඉහත සඳහන් කළ පරිපාලන වැටුප් හා වේතනවලට අමතර ව ව්යාපාරයේ පරිපාලන කටයුතුවලට අදාළ ව දැරීමට සිදුවන වෙනත් වියදම් වේ නම් ඒවා වියදම් ඇස්තමේන්තුවෙහි දැක්විය යුතු ය.
එනම්, ගොඩනැගිලි කුලී, දුරකථන වියදම්, ලිපි ද්රව්ය වියදම්, පරිපාලන ස්ථාවර වත්කම් වේ නම් එහි නඩත්තු, අලූත්වැඩියා හා ක්ෂය වියදම්, කාර්යාලීය විදුලි වියදම්, තැපැල් වියදම්, වරිපනම් බදු ආදී පරිපාලන කටයුතුවලට අදාළ වියදම් මෙම ඇස්තමේන්තුවට ඇතුළත් කළ යුතු වේ.
ව්යාපාරයක පරිපාලන කටයුතුවලට ඍජු ව ම අදාළ වන ලෙස භාවිත කරන ස්ථාවර වත්කම් ද වේ. ගොඩනැගිලි හා සවි කිරීම්, කාර්යාලීය උපකරණ යනාදී පරිපාලන ස්ථාවර වත්කම්වල වටිනාකම් සහ ඒවායේ ආයු කාලය පදනම් කරගෙන වෙන් කරන ක්ෂය ප්රමාණය පරිපාලන වියදමක් ලෙස දැක්විය යුතු ය.
ඉහත දක්වන ලද සංකල්ප තව දුරටත් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා පහත දක්වා ඇති සිද්ධිය ඇසුරින් පරිපාලන සැලසුමක් සකස් කර ඇති ආකාරය අධ්යයනය කරමු.
ගීතා වීරසූරිය පාසල් අධ්යාපනයෙන් පසු වෘත්තීය පුහුණු පාඨමාලාවකට සම්බන්ධ විය. එහි දී ඇය ගමන් මළු නිෂ්පාදනය සම්බන්ධයෙන් මනා දැනුමක් හා පුහුණුවක් ලබා ගත්තාය. ඉන් අනතුරුව ඇය කෙටි කාලයක් ගමන් මළු නිෂ්පාදන ආයතනයක සුපරීක්ෂකවරියක ලෙස කටයුතු කළා ය. රැකියාවෙන් ඉවත් වූ ගීතා තමාටම අයිති ගමන් මළු නිෂ්පාදන ආයතනයක් ආරම්භ කිරීමට අදහස් කරයි.
මහන යන්ත්ර 10ක් යොදා නව ව්යාපාරය ආරම්භ කිරීමට අදහස් කළ ඇය ඒ සඳහා නගරයේ ගොඩනැගිල්ලක් කුලියට ගැනීමට තීරණය කළා ය. ඇය ආයතනයේ ප්රධාන කළමනාකාරිණිය ලෙස කටයුතු කිරීමට අදහස් කරන අතර ඒ සඳහා මාසික ව රු. 25 000ක වේතනයක් ලබා ගැනීමට ද අපේක්ෂාවෙන් සිටී. ව්යාපාරයේ ප්රධාන කළමනාකරණ කටයුතු කරන අතරම මිල දී ගැනීමේ හා අලෙවි කිරීමේ කටයුතු ද ගමන් මළු සාදන රෙදි කැපීම ද ඇයගේ කාර්යයන් කොට සලකයි.
ඇයගේ සහයට අ. පො. ස. (උ /පෙ) විභාගය සමත් ව සිටින තම සොහොයුරා ව්යාපාර කටයුතුවලට සහකාර කළමනාකරු වශයෙන් සම්බන්ධ කර ගන්නා අතර සෙසු සේවිකාවන් 10 දෙනාගේ කටයුතු සොයා බැලීම හා ගිණුම් තැබීමේ කටයුතු ඔහුට පැවරීමට අපේක්ෂා කරයි. ඒ වෙනුවෙන් ඔහුට රු. 15 000ක මාසික වැටුපක් ගෙවීමට යෝජිත ය. යන්ත්ර ක්රියාකරුවන් ගමන් මළු මැසීමේ කාර්යයෙහි නිරත වේ. යන්ත්ර ක්රියාකරුවන් අ. පො. ස. (සා /පෙ) විභාගය සමත් විය යුතු අතර ඇඳුම් මැසීම පිළිබ`ද ව මාස 06ට වැඩි පළපුරුද්දක් තිබිය යුතු ය.
ආයතනයේ පරිපාලන කටයුතුවලට අදාළ වියදම් පහත සඳහන් පරිදි වේ යැයි ගණන් බලා ඇත.
ව්යාපාරය රු. 65 000ක් වටිනා කාර්යාලීය උපකරණ මිල දී ගැනීමට අපේක්ෂිත ය. කාර්යාලීය උපකරණ වාර්ෂික ව පිරිවැයෙන් 10% ක්ෂය වියදම් ලෙස කපා හැරීමට යෝජිත ය.
ප්රධාන කළමනාකාරිණිය
සහාය කළමනාකරු
යන්ත්ර කි්රයාකරුවන් 10
| තනතුර | කාර්යය | වගකීම් | සුදුසුකම් |
|---|---|---|---|
| ප්රධාන කළමනාකාරිණිය | ව්යාපාර කළමනාකරණ කටයුතු, මිල දී ගැනීම්, අලෙවිය, ගමන් මලූ සඳහා රෙදි කැපීම | කාර්යක්ෂම ව නිෂ්පාදන, අලෙවි හා පරිපාලන කටයුතු මෙහෙය වීම, තත්ත්ව පාලනය | අ.පො.ස (උ/පෙ), වෘත්තීය පුහුණු සහතිකය, වැඩ පළපුරුද්ද |
| සහය කළමනාකරු | සේවක කටයුතු අධීක්ෂණය, ගිණුම් වාර්තා තැබීම | නිෂ්පාදන ඉලක්ක සපුරාලීමට වග බලා ගැනීම | අ.පො.ස. උ/පෙ |
| යන්ත්ර ක්රියාකරුවන් | ගමන් මළු මැසීම | ප්රමිතියට අනුව නිෂ්පාදනය, නිෂ්පාදන ඉලක්ක සපුරාලීම | අ.පො.ස. සා/පෙ, වැඩ පළපුරුද්ද (මාස 06ට වැඩි) |
| අයිතමය | වියදම (මාසික) රු. | වියදම (වාර්ෂික) රු. |
|---|---|---|
| කළමනාකරුගේ වේතනය | 25 000 | 300 000 |
| සහාය කළමනාකරුගේ වේතනය | 15 000 | 180 000 |
| කාර්යාලයීය උපකරණ ක්ෂය | - | 6 500 |
| රක්ෂණ ගාස්තු | - | 1 500 |
| දුරකථන වියදම් | 2 000 | 24 000 |
| ලිපි ද්රව්ය වියදම් | 250 | 3 000 |
| 515 000 |
| අයිතමය | වටිනාකම රු. | වාර්ෂික ක්ෂය රු. 1 වසර |
|---|---|---|
| කාර්යාලීය උපකරණ | 65 000 | 6 500 |
පහත දැක්වෙන්නේ ඇඟළුම් කර්මාන්ත ශාලාවක තනතුරු කිහිපයකි.
ඉහත එක් එක් තනතුරු සඳහා ගැළපෙන සුදුසුකම්, කාර්යයන් හා වගකීම් පහත දෙනලද විස්තර තුළින් තෝරා මෙම වගුව සම්පූර්ණ කරන්න.
| තනතුර | සුදුසුකම් | කාර්යයන් | වගකීම් |
|---|---|---|---|
| 1. | |||
| 2. | |||
| 3. | |||
| 4. | |||
| 5. | |||
| 6. |