11-වසර භූගෝල විද්‍යාව දේශගුණික වෙනස්කම්
දේශගුණික වෙනස්වීම් නිසා මානුෂ කටයුතුවලට ඇති වන බලපෑම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
දේශගුණික වෙනස්වීම් නිසා මානුෂ කටයුතුවලට ඇති වන බලපෑම

දේශගුණික වෙනස්වීම් හේතුවෙන් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම්වලට ඇතිවන බලපෑම්:

  • මත්ස්‍ය අස්වැන්න අඩු වීම නිසා ධීවරයන්ගේ ආදායම අඩු වීම.
  • බිම් ලවණීකරණය වීම නිසා වගා බිම් ප්‍රමාණය අඩු වීම.
  • රෝග වාහක කෘමීන්ගේ වර්ධනය නිසා ලෙඩ රෝග බහුල වීම.
  • කෘෂිකාර්මික භෝගවල අස්වැන්න අඩු වීම.
  • ස්වාභාවික ආපදා වැඩි වීම (සුළි සුළං, නියඟ, අධික වර්ෂාපතනය).
  • වර්ෂාපතන රටා වෙනස් වීම නිසා වගා කටයුතුවලට බාධා ඇති වීම.
  • පහත් බිම් අඩු වීමෙන් ජනාවාස අහිමි වීම.
  • පානීය ජලය දූෂණය වීම.
දේශගුණික වෙනස්වීම් අවම කර ගැනීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
දේශගුණික වෙනස්වීම් අවම කර ගැනීම

ලොව කිසිම රටක ජනතාව, පොදුවේ හෝ පෞද්ගලික ව හෝ තමන් භුක්ති විඳින ඉහළ ජීවන රටාවෙන් බැහැර වීමට හෝ අවම මට්ටමෙන් තම අවශ්‍යතා ඉටු කර ගැනීමට කැමති නොවේ. එසේ කළ හැකි නම් අහිතකර පරිසර සීමාන්තික කටයුතුවලින් ඉවත් වීමට හෝ එවැනි මානුෂ ක්‍රියාකාරකම් අවම කිරීමට හෝ කටයුතු කළ හැකි ය. ඒ සඳහා,

  • හරිතාගාර වායු වර්ග පිට කරන බලශක්ති ප්‍රභව අඩුවෙන් පරිහරණය කිරීම.
  • පුනර්ජනනීය බලශක්ති (සුළං, සූර්ය ශක්තිය වැනි දෑ) භාවිතය දිරිගැන්වීම.
  • භෝග වගාව සඳහා රසායනික පොහොර භාවිතය වෙනුවට ඓන්ද්‍රීය පොහොර යොදා ගැනීම.
  • ඝන අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය කිරීම.
  • වන වගාව ව්‍යාප්ත කිරීම.
  • මිශ්‍ර භෝග, බහු භෝග වගාවන් හඳුන්වා දීම.
  • පොදු ප්‍රවාහන පහසුකම් ලබා ගැනීම වැනි පියවර අනුගමනය කළ හැකි ය.
දේශගුණික වෙනස්කම් අවම කිරීමට ගෝලීය වශයෙන් ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
දේශගුණික වෙනස්කම් අවම කිරීමට ගෝලීය වශයෙන් ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග

සංවර්ධිත හා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් නිරතුරු ව ම සංවර්ධන කටයුතුවල නිරත ව සිටී. තම තමන්ගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් සංවර්ධන උපාය මාර්ග අනුගමනය කිරීමේ දී ගෝලීය උණුසුම වැඩි වීම හා දේශගුණික වෙනස්කම් ඇති වීම කෙරෙහි සෑම රටක් ම වාගේ දායක වී ඇති බව රහසක් නොවේ. සංවර්ධන කටයුතුවල දී එක් එක් රටවල් යොදා ගනු ලබන පොසිල ඉන්ධන හා බලශක්ති පරිභෝජනයේ ධාරිතාව අනුව දේශගුණික වෙනස්කම් ඇති කිරීමට දක්වන දායකත්වය ද වෙනස් වේ.

මෙම තත්ත්වය අවබෝධ කර ගැනීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස “ස්වභාවධර්මය සංරක්ෂණය කිරීමේ ජාත්‍යන්තර සංගමය” විසින් “ලෝක සංරක්ෂණ ක්‍රමෝපාය” සකස් කරනු ලැබී ය. එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහන හා ලෝක වන ජීවී අරමුදල යන ආයතනවලින් ඒ සඳහා මූල්‍ය ආධාර ලබා දෙන ලදි. එහි ප්‍රධාන අරමුණු තුනකි. එනම්,

  • අත්‍යවශ්‍ය පාරිසරික ක්‍රියාවලිය හා ජෛව සහායක පද්ධති පවත්වා ගෙන යාම.
  • ජානමය විවිධත්වය සුරක්ෂිත කිරීම.
  • පරිසර පද්ධති, සත්ත්ව හා ශාක විශේෂ තිරසර ලෙස පරිභෝජනය සහතික කිරීම යි.

මෙම වැඩපිළිවෙළෙහි වැදගත් සන්ධිස්ථාන ලෙස,

  • 1972 දී පවත්වන ලද ස්ටොක්හෝම් සමුළුව
  • බෲක්ට්ලන්ඩ් කොමිෂන් වාර්තාව
  • 1992 රියෝ ද ජැනෙයිරෝ නුවර පැවැත් වූ මිහිකත සමුළුව (පරිසරය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මේලනය) දැක්විය හැකි ය.

රටවල් 172ක පමණ නියෝජිතයන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් 1992 බ්‍රසීලයේ රියෝද ජැනෙයිරෝ නගරයෙහි පවත්වන ලද සම්මේලනයේ දී 21 වන සියවස සඳහා පරිසරය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ වැඩපිළිවෙළක් සකස් කිරීමට යෝජනා විය.

එම සමුළුවේ දී ගන්නා ලද තීරණවලට සාමාජික රටක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව ද එකඟ විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස යහපත් පරිසර වටපිටාවක් සකස් කිරීම සඳහා ජාතික මට්ටමෙන් ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන් ගණනාවක් යෝජනා විය.

  • ක්ලෝරෝෆ්ලෝරෝ කාබන් (CFC) වායු විමෝචන ක්‍රියාකාරකම් අවම කිරීම හා 2000න් පසු මුළුමනින් ම ඉවත් වීම.
  • වාහනවලින් බැහැර කෙරෙන දුම් පරීක්ෂාව
  • ඝන අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය
  • පොසිල ඉන්ධන පරිභෝජනය අවම කිරීම.
  • සත්ත්ව හා ශාක විශේෂ ආරක්ෂා කිරීම මගින් ගෝලීය ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීම.
  • ප්‍රතිජනන බලශක්ති පරිභෝජනයට නැඹුරු වීම. (LED බල්බ, සුර්ය බලය, සුළං බලය, විදුලිය)
  • හරිත වන වගාව, රුක් රෝපණ වැඩසටහන්, සඳළුතල වගාව, ඵෙන්ද්‍රීය පොහොර භාවිතයට නැඹුරුව යනාදිය මීට සමගාමී ව රට තුළ ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන් වේ.
දේශගුණ විපර්යාස පිළිබඳ අන්තර් ආණ්ඩු මණ්ඩලය
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
දේශගුණ විපර්යාස පිළිබඳ අන්තර් ආණ්ඩු මණ්ඩලය

දේශගුණික වෙනස්වීම්, මෑත කාලයේ ලෝවැසි ජනතාවගේ විශේෂ අවධානයට ලක් වූ තේමාවකි.

එබැවින් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් 1988 දී දේශගුණ විපර්යාස පිළිබඳ අන්තර් ආණ්ඩු මණ්ඩලය පිහිටුවන ලදි.

ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහනට අයත් සාමාජිකයන්ට එහි සාමාජිකත්වය හිමි වේ.

දැනට රාජ්‍යයන් 120ක් පමණ සංඛ්‍යාවක් මෙහි සාමාජිකත්වය ලබා ඇත.

එක්සත් ජාතීන්ගේ වැඩසටහන් ප්‍රඥප්තියට අනුව ෂඡක්‍ක්‍ සංවිධානය මගින් එම ප්‍රදේශවල කාලගුණ වෙනස්කම් පිළිබඳ වාර්තා සපයනු ලැබේ.

ලෝක දේශගුණ වෙනස්කම් යටතේ එළිදක්වන ලද වාර්තා සඳහා ෂඡක්‍ක්‍ ආයතනයට යන සංවිධානයට 2007 නොබෙල් ත්‍යාගය සමසේ හිමි ව ඇත.