සංවර්ධනය මැනීමේ මිනුම්
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
සංවර්ධනය මැනීමේ මිනුම්

සංවර්ධනය, සංකල්පයක් ලෙස සලකනු ලැබුව ද, එකිනෙක රටවල සංවර්ධන මට්ටම හඳුනා ගැනීම සඳහා විවිධ මිනුම් යොදා ගැනේ. සංවර්ධනයේ අරුත පුළුල් ව හඳුනා ගැනීමත් සමග ම විවිධ ආයතන, සංවිධාන හා පුද්ගලයන් විසින් මේ සඳහා වඩාත් ගුණාත්මක මිනුම් හඳුන්වා දෙන ලදි. එවැනි මිනුම් කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

සංවර්ධනය මැනීමේ මිනුම්
පැරණි මිනුම්
  • මූර්ත දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය
  • ප්‍රතිශීර්ෂ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය
  • දළ ජාතික නිෂ්පාදිතයේ වර්ධන වේගය
නූතන මිනුම්
  • භෞතික ජීවන තත්ත්ව දර්ශකය (PQLI)
  • මානුෂ සංවර්ධන දර්ශකය (HDI)
  • මානුෂ දරිද්‍රතා දර්ශකය (HPI)
  • මානුෂ පීඩක දර්ශකය (HPI)

මුල් කාලයේ පැවති මිනුම් තුළින් සංවර්ධනයේ යථාර්ථය එළිදැක්වීමක් සිදු නොවූ අතර දියුණු, මධ්‍යම සහ අඩු යන සංවර්ධන මට්ටම් කිහිපයක් හඳුනා ගැනීමට පමණක් එය සීමා විය. පසු කලෙක එය තවදුරටත් වැඩිදියුණු වී “එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන” (1990) යටතේ හඳුන්වා දෙන ලද “මානුෂ සංවර්ධන දර්ශකය” සංවර්ධනය මැනීම සඳහා යොදා ගන්නා ලදි. එමගින් එතෙක් පැවති දුර්වලතා මගහැර සංවර්ධනයේ යථාර්ථය හඳුනා ගැනීමට හැකි විය. මානුෂ සංවර්ධනයේ මූලික අංග තුනක් ඇතුළත් වන මෙය, සංගෘහිත දර්ශකයකි. මානුෂ සංවර්ධන දර්ශකය ගණනය කිරීමේ දී, උපතේ දී ආයු අපේක්ෂාව, සාක්ෂරතාව සහ ක්‍රයශක්තිය හා ගැළපූ ඒක පුද්ගල දළ ජාතික නිෂ්පාදනය ප්‍රධාන නිර්ණායක ලෙස යොදා ගන්නා ලදි. 0-1 දක්වා (0.000-1.000) වූ පරාසයක විහිදෙන මෙම දර්ශක අගය අනුව ලෝකයේ රටවල් සංවර්ධන කාණ්ඩ හතරක් යටතේ හඳුනා ගනු ලැබේ.

  1. ඉතා ඉහළ මානුෂ සංවර්ධනයක් ඇති රටවල්
  2. ඉහළ මානුෂ සංවර්ධනයක් ඇති රටවල්
  3. මධ්‍යස්ථ මානුෂ සංවර්ධනයක් ඇති රටවල්
  4. පහළ මානුෂ සංවර්ධනයක් ඇති රටවල්

“ශ්‍රී ලංකාව, 2012 වර්ෂයේ දී මානුෂ සංවර්ධන දර්ශක අගය 0.715ක් බවට පත් කර ගෙන ලෝකයේ රටවල් 187ක් අතුරෙන් 92 ස්ථානය හිමි කර ගෙන ඇත” (ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු වාර්තාව 2012)

සාක් රටවල් අතරින් ඉහළ ම මානුෂ සංවර්ධනයක් සහිත රට ශ්‍රී ලංකාව වන අතර ඉහළ සංවර්ධන කාණ්ඩයේ ඇති එක ම සාක් රට ද ශ්‍රී ලංකාව යි. (මුදල් හා ක්‍රම සම්පාදන අමාත්‍යාංශය, 2013)

ක්‍රියාකාරකම්
  1. සංවර්ධනය මැනීම සඳහා යොදා ගන්නා පැරණි මිනුම් හා නූතන මිනුම් දෙක බැගින් ලියන්න.
  2. “සංවර්ධනය යනු රටක ආර්ථික වශයෙන් සිදු වන දියුණුව ම නොවේ” නිදසුන් දෙමින් පැහැදිලි කරන්න.
  3. රටක සංවර්ධනය මැනීම සඳහා ඉතා සුදුසු මිනුමක් ලෙස “මානුෂ සංවර්ධන දර්ශකය” යොදා ගැනීමට හේතු දක්වන්න.
  4. රටක සංවර්ධන ක්‍රියාවලිය පරිසර සමතුලිතතාවට බාධාවක් නොවන අයුරුන් සිදු කළ හැකි අයුරු කෙටියෙන් විස්තර කරන්න.
තිරසර සංවර්ධනය

අතීතයේ දී ලෝකයේ රටවල් බොහොමයක් සංවර්ධනය ලෙස සලකණු ලැබුවේ ආර්ථික අංශයේ සිදු වන වැඩිදියුණුවක් ලෙසිනි. මෙම අදහස 21 වන සියවසේ දී ද මුළුමනින් ම ඉවත් නොවූ බැවින් අහිතකර වූ ප්‍රතිවිපාක රැසකට මුහුණ දීමට සිදු විය.

ජනසංඛ්‍යාවේ ශීඝ්‍ර වර්ධනයත් අවශ්‍යතා වැඩි වීම හා සංකීර්ණ වීමත් නිසා නව නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේ පුළුල් වීමක් සිදු විය. විධිමත් පාලනයකින් තොර ව සිදු වූ කාර්මීකරණය හේතුකොට ගෙන ඇති වූ පාරිසරික විසංතුලනය මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි අහිතකර ලෙස බලපෑවේය. එබැවින් පාරිසරික විසංතුලනය වැළැක්වීම සහ පාරිසරික සමතුලිතතාව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා තිරසර සංවර්ධනය කෙරෙහි අවධානය යොමු විය.

සංවර්ධන ක්‍රියාවලියේ දී පරිසර කළමනාකරණය සහ සංවර්ධන කළමනාකරණය ඒකාබද්ධ කිරීම තිරසර සංවර්ධනයෙහි අරමුණ වේ. අනාගතය පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කරමින් මිනිසාගේ පැවැත්ම හා ජීවන රටාව උසස් කිරීම එමගින් සිදු වේ. එමෙන් ම ලෝකයේ සියලු ම රටවල් පරිසරය සුරැකීමේ ක්‍රියාදාමයට සෘජුව ම දායක වීම තිරසර සංවර්ධනය මගින් අපේක්ෂා කෙරේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකාලීන සංවර්ධන ක්‍රියාමාර්ග
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකාලීන සංවර්ධන ක්‍රියාමාර්ග
ජලාශ්‍රිත ශිෂ්ටාචාර සමයේ ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් ව පැවති ශ්‍රී ලංකාව, බටහිර ජාතීන්ගේ යටත් විජිතයක් වීමෙන් පසු ව ආනයන අපනයන ආර්ථිකයක් බවට පත් විය. නිදහස ලබා ගැනීමෙන් පසු ව ශ්‍රී ලංකාව තුළ ගොවි ජනපද ව්‍යාපාර, ගංගා නිම්න සංවර්ධන ව්‍යාපාර, බහුකාර්ය සංවර්ධන යෝජනා ක්‍රම, මහා පරිමාණ කර්මාන්ත, නිදහස් වෙළෙඳ කලාප, අපනයන ගම්මාන, කාර්මික ජනපද ආදී වශයෙන් විවිධ ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක් ඔස්සේ සංවර්ධන කටයුතු සිදු විය.

වර්තමාන සංවර්ධන කටයුතුවල දී යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු වී තිබේ. රටක සංවර්ධන අවශ්‍යතාවක් සේ සැලකෙන යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම, මානව සම්පත සංවර්ධනයට ද ඉවහල් වේ.

  • රටේ නව ප්‍රදේශ සංවර්ධනයට විවෘත වේ.
  • වෙළෙඳපොළ පුළුල් වේ.
  • නව නිෂ්පාදන කඩිනමින් වෙළෙඳපොළට ලැබේ.

යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම මගින්:

  • මගී හා භාණ්ඩ සංචලනය වේගවත් වේ.
  • භෞතික දුර අඩු වීම මගින් කාලය ඉතිරි වේ.
  • අභ්‍යන්තර සංක්‍රමණ රටාව වෙනස් වේ.
  • නව රැකියා අවස්ථා උදා වේ.
  • පැවති භාණ්ඩ හා සේවා සැපයුම් මාර්ග ජාලයෙහි වෙනසක් ඇති වේ (මෝටර් රථ, ගුවන්, වරාය).
ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකාලීන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති

මහාමාර්ග සහ දුම්රිය මාර්ග සංවර්ධනය

  • නව මාර්ග ගණනාවක් ඉදි වීම (කොළඹ මාතර, කොළඹ කටුනායක, කොළඹ පිටරවුම් පාර)
  • යෝජිත අධිවේගී මාර්ග (කොළඹ යාපනය, කොළඹ මහනුවර, මාතර හම්බන්තොට)
  • උතුරු ප්‍රදේශවල මාර්ග ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපෘතිය යටතේ මහනුවර යාපනය, පරන්තන් පුනරීන්, මාන්කුලම් වෙල්ලන්කුලම්, මඩකලපුව ත්‍රිකුණාමලය වැනි මාර්ග රැසක ඉදිකිරීම් කටයුතු නිම කර තිබීම.
  • මෙම මාර්ගවල මගී ප්‍රවාහනය සඳහා නවීන පහසුකම් සහිත බස් රථ යෙදවීම මගින් කාලය හා භෞතික දුර අවම වීම.
  • පැවති මහාමාර්ග පුළුල් කිරීම හා කාපට් ඇතිරීම.
  • ගුවන් පාලම් ඉදිකිරීමෙන් මාර්ග තදබදය අවම කිරීම. (නුගේගොඩ, රාගම, වේයන්ගොඩ ආදිය)
  • භූගත උමං මාර්ග (රම්බොඩ) හා පදික මාරු (මහනුවර, බොරැල්ල) ඉදිකිරීම.
  • අනවසර පදික ඉදිකිරීම් ඉවත් කොට මගී පදික වේදිකා ස්ථාපිත කර දීම. (කොළඹ කොටුව, පිටකොටුව, මහනුවර)
  • දක්ෂිණ දුම්රිය මාර්ගය වැඩිදියුණු කිරීම.
  • කැලණි වැලි මාර්ගය පුළුල් කිරීම.
  • උතුරු දුම්රිය මාර්ගය යළි ඉදිකිරීම.
  • මාතර කතරගම යෝජිත දුම්රිය මාර්ගයේ දික්වැල්ල දක්වා වැඩකටයුතු ආරම්භ කිරීම.
  • කොළඹ යාපනය දුම්රිය මාර්ගය නැවත ඉදිකිරීම.
ගුවන් තොටුපළ හා වරාය සංවර්ධනය
  • ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළක් ලෙස පැවති කටුනායක බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ නවීන පහසුකම් සහිත ව පුළුල් කිරීම.
  • මත්තල ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ අලුතින් ඉදිකිරීම.
  • අභ්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ (රත්මලාන, පළාලි, අනුරාධපුරය ආදී) සංවර්ධනය කිරීම.

  • ගුවන් තොටුපළ ආශ්‍රිත දුම්රිය, මෝටර් රථ හා යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම.
  • ජාත්‍යන්තර ගුවන් සේවාව තුළ හදිසි අවශ්‍යතා සඳහා සේවා පහසුකම් සැපයිය හැකි මධ්‍යස්ථාන ලෙස කටුනායක සහ මත්තල ගුවන් තොටුපළවල් දියුණු කිරීම.
  • කොළඹ වරාය, ඔලුවිල් වරාය වැඩිදියුණු කොට සේවා තත්ත්වයන් පුළුල් කිරීම.
  • මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්ෂ වරාය නවීන අංගෝපාංග සහිත ව ඉදිකිරීම. ඒ ආශ්‍රිත ව ප්‍රතිඅපනයනය, නැව්වලට ඉන්ධන, ජලය වැනි පහසුකම් සැපයීම සඳහා අවශ්‍ය කටයුතු සැලසීම හා ඉන්ධන ගබඩා, වාහන අංගන, බහාලුම් පර්යන්ත වැනි පහසුකම් එම පරිසරය ආශ්‍රිත ව ඉදිකිරීමට කටයුතු සැලසුම් කිරීම.

  • ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර මුහුදු සේද මාවතේ කේන්ද්‍රගත ව පිහිටීමේ වැදගත්කම හඳුනා ගෙන බහාලුම් ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රතිඅපනයන මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කිරීම.
  • කොළඹ වරාය නගරය ආශ්‍රිත ව නිවාස සංකීර්ණ, සාප්පු සංකීර්ණ, හෝටල් සංකීර්ණ, සේවා මධ්‍යස්ථාන, විනෝදය සඳහා පහසුකම් සපයන ස්ථාන ඇතුළත් වන පරිදි සකස් කිරීමට සැලසුම් කිරීම.
  • වියළි තටාංගන පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම.
  • උතුරු, නැගෙනහිර හා ගාල්ල ඇතුළු පැරණි වරායන්හි පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම.

මේ නිසා ලොව විශාල ප්‍රමාණයේ නැව් මෙන් ම අති නවීන සුඛෝපභෝගී සංචාරක නැව්වල ද නැවතුම්පොළක් බවට ශ්‍රී ලංකාව පත්වනු ඇත.

මානව සම්පත් සංවර්ධනය

රටක් සංවර්ධනය කිරීමේ දී වැදගත් ම සම්පත ලෙස සැලකෙන්නේ මිනිසා ය. බුද්ධිය හා කුසලතා මගින් භෞතික පරිසරයේ ඇති සියලු ම සම්පත් උපයෝගි කර ගෙන නව නිර්මාණ හා නිෂ්පාදන සකස් කිරීමට මිනිසා සමත් වී ඇත. එනම් භෞතික පරිසරය මත සංස්කෘතික පරිසරය නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ මිනිසා විසිනි. එබැවින් මිනිසාගේ කායික, මානසික කුසලතා මෙන් ම අධ්‍යාත්මික ගුණවගාවක් ඇති වන පරිදි මානව සම්පත සංවර්ධනය කිරීම සඳහා වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සංවර්ධනයේ දී අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ශ්‍රී ලංකාව අතීතයේ සිට ම මානව හිතවාදී රටකි. නිදහස ලැබූ දා සිට ම අධ්‍යාපන, සෞඛ්‍ය, ආරක්ෂාව නොමිලේ ලබා දුන් අතර සහන සේවා යටතේ දුම්රිය, මෝටර් රථ ප්‍රවාහනය වැනි සේවාවන් ද තෝරා ගත් පිරිස් සඳහා සපයා තිබේ. බලයට පත් වූ සෑම රජයක් ම පොදු සේවා පහසුකම් නොමිලේ ලබා දීම නිසා සුභසාධක රාජ්‍යයක් ලෙස ද ශ්‍රී ලංකාව හැඳින්වේ.

මානුෂ සංවර්ධනය සඳහා ජනසවිය, සමෘද්ධි, දිවිනැගුම, ප්‍රජා මූල සෞඛ්‍ය වැඩසටහන්, නිවාස සංවර්ධන ව්‍යාපෘති යනාදිය කලින් කලට ආරම්භ කරන ලදි. ග්‍රාමීය මට්ටමේ මාර්ග සංවර්ධනය සඳහා “මගනැගුම” වැනි ව්‍යාපෘති ද ස්වයං රැකියා අවස්ථා සඳහා ග්‍රාමීය මට්ටමේ විවිධ ව්‍යාපෘති ද ආරම්භ කරමින් ප්‍රජාවට සංවර්ධන ප්‍රතිලාභ ලබා දීමට පියවර ගෙන ඇත. විවේකය හා විනෝදය ඵලදායි ලෙස ගත කිරීමේ අවස්ථා පුළුල් කිරීම ද මේ යටතේ සිදු වේ.

රටේ විවිධ ක්ෂේත්‍රවල සිදු වන දියුණුව මෙන් ම ග්‍රාමීය, නාගරික, පළාත් වශයෙන් ද නොයෙකුත් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති යටතේ සංවර්ධන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වේ.

රටක් සංවර්ධනය කිරීමේ දී ජනතාව සංවර්ධනයට සුදානම් කිරීමේ හැකියාව වර්ධනය කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය නගාසිටුවීම ද අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙහි දී සැමට අධ්‍යාපනය ලබා දීම, අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක බව වැඩිදියුණු කිරීම, වෙනස් වන ශ්‍රම වෙළෙඳපොළට ගැළපෙන සේ අධ්‍යයන අවස්ථා සැලසීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු වී තිබේ. මේ සඳහා ගෙන ඇති පියවර රාශියකි.

  • ශිෂ්‍යාධාර ලබා දීම
  • නවීන විද්‍යාගාර පහසුකම්
අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයෙහි සංවර්ධනය
  • නවෝද්‍යා පාසල්
  • කාර්මික විද්‍යාල
  • බහු තාක්ෂණික විද්‍යාල
  • පාසල් හැරයන්නන් සඳහා වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථාන
  • විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රමාණය හා ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව වැඩි කිරීම
  • තාක්ෂණික විෂයයන් අ.පො.ස උසස් පෙළ සඳහා හඳුන්වා දීම
  • පාසල් දහසේ වැඩ සැලැස්ම
  • උසස් අධ්‍යාපන අවස්ථා පුළුල් වීම
  • විද්‍යා පීඨ
  • පරිගණක පුහුණු ආයතන
ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය නගාසිටුවීම සඳහා ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග

සංවර්ධන ක්‍රියාවලියේ දී නිරෝගී ජනතාවක් බිහි කර ගැනීම ද අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි. ඒ සඳහා රටක සෞඛ්‍ය පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම සිදු කළ යුතු වේ. සුභසාධන සේවාවක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙන් සිදු වන සේවය අගය කළ යුත්තකි. සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සිදු වූ ප්‍රගතිය මතු දැක්වේ.

ප්‍රාදේශීය සංවර්ධනය

ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන කාර්යය පහසු කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ ගම, ග්‍රාම සේවක කොට්ඨාසය, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය, දිස්ත්‍රික්කය, පළාත ආදී වශයෙන් පරිපාලනමය බෙදීම් සකස් කර ඇත. එසේ ම ජාතික මට්ටමේ සිට ප්‍රාදේශීය මට්ටම දක්වා සංවර්ධන ක්‍රියාවලිය ද විවිධ ක්‍රියදාමයන්ගෙන් යුක්ත වේ.

ගම
  • ජනසවිය, සමෘද්ධි හා දිවිනැගුම ව්‍යාපෘති මගින් ග්‍රාමීය දිළිඳු ජනතාව සවිමත් කිරීම. නිදසුන් ලෙස එමගින් නිවාස ගැටලුවට විසඳුම් ලබා දීම.
  • ඇඟළුම් කම්හල් 200 ව්‍යාපෘතිය මගින් ග්‍රාමීය රැකියා විරහිත බව විසඳීමට පියවර ගැනීම.
  • තාර, කාපට්, කොන්ක්‍රීට්, ගල් යනාදිය අතුරා ග්‍රාමීය මාර්ග පද්ධති ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම.
  • “එක් ගමකට එක වැඩක්” යටතේ පොදු පහසුකම් වැඩි දියුණු කිරීම.
  • “දිවිනැගුම” ව්‍යාපෘතිය යටතේ ග්‍රාමීය මට්ටමේ රැකියා විරහිත පුද්ගලයන්ගේ ආර්ථික ශක්තිය නංවාලීම සඳහා මංපෙත් හෙළි කර දීම.
  • ඈත දුෂ්කර හුදකලා ගම්මානවල ජන ජීවිතය උසස් කිරීම සඳහා ග්‍රාමීය කර්මාන්ත දියුණු කිරීම සහ “ග්‍රාමීය විදුලි ව්‍යාපෘති” ඇති කිරීම.
  • පානීය ජල අවශ්‍යතාව සහ භෝග වගාව සඳහා වූ “ප්‍රජා මූලික ජල ව්‍යාපෘති” ඇති කිරීම.
  • පූජනීය ස්ථාන, ක්‍රීඩා සංගම්, මරණාධාර සමිති වැනි ප්‍රජා සංවිධාන කේන්ද්‍ර කොට ගෙන “ගැමි දිරිය” වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
  • ග්‍රාමීය මට්ටමේ පවුල් ඒකක හා බැඳී කටයුතු කරන සේවාදායකයන් පත් කිරීම හා ඔවුන් දිරිගැන්වීමේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම.
නගරය
  • මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය මගින් නාගරික ප්‍රදේශවල මාර්ග පුළුල් කිරීම.
  • පදික අනවසර ඉදිකිරීම් ඉවත් කර පදික වේදිකා පදිකයන් සඳහා ම නිදහස් කිරීම.
  • නගර සංවර්ධනය හා අලංකරණය (කොළඹ, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, ගාල්ල, නුවර...... ආදී)
  • නාගරික පරිසරය තුළ විවේකය හා විනෝදය ලබා ගැනීමේ අවස්ථා පුළුල් කිරීම.
  • ජාතික නිවාස සංවර්ධන අධිකාරිය මගින් නාගරික නිවාස සංකීර්ණ ප්‍රතිසංස්කරණය, නව නිවාස සංකීර්ණ ඉදිකිරීම, සිරස් ව්‍යාප්තියකින් යුත් ඉදිකිරීම් වේගවත් වීම හා පැල්පත් ඉවත් කිරීමට කටයුතු කිරීම.
  • නව වෙළෙඳ සංකීර්ණ ඉදිකිරීම.
  • නාගරික වගුරු බිම් ඉවත් කර එම ප්‍රදේශවල, ක්‍රීඩා පිට්ටනි, ජල තටාක සහ විනෝද උද්‍යාන ඇති කිරීම.
  • නාගරික රථගාල් ඉදිකිරීම.
  • පොදු සේවා මධ්‍යස්ථාන ආශ්‍රිත පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම.
  • පළාත් සභා, ප්‍රාදේශීය සභා, නගර සභා සහ මහනගර සභා ආදී වශයෙන් පළාත් පරිපාලන ව්‍යුහයේ වෙනස්කම් සිදු කිරීම.
  • කසළ කළමනාකරණ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම.

විවිධ ප්‍රදේශවල කේන්ද්‍රගත ව ඇති සම්පත් සහ භෞතික පරිසරය ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් විෂමතාව අවම වන පරිදි මානුෂ සුභසාධනය සඳහා කටයුතු කිරීම ප්‍රාදේශීය සංවර්ධනයේ මූලික අරමුණ වේ.

මෙහිදී ගම සහ නගරය අතර පවතින පරතරය අවම කිරීමට කටයුතු කිරීම වැදගත් වේ. ඒ සඳහා නිදහසින් පසුව දශක ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය සංවර්ධනය සඳහා විවිධ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කරන ලදි

දැනුම පදනම් කර ගත් සංවර්ධනය හා තොරතුරු සන්නිවේදන තාක්ෂණය

විවිධ ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳ තොරතුරු රැස් කිරීම, ගබඩා කිරීම, විශ්ලේෂණය කිරීම හා හුවමාරු කර ගැනීම සඳහා භාවිත කරන සේවාවක් ලෙස සන්නිවේදනය හා තොරතුරු තාක්ෂණය හැඳින්විය හැකි ය. එමගින් රටේ සංවර්ධනය මෙන් ම මානව සමාජයට ද පහසුකම් රැසක් හිමි ව ඇත.

  • රටේ අභ්‍යන්තර හා බාහිර සම්බන්ධතා වැඩිදියුණු වීම.
  • අධ්‍යාපනය සඳහා නව මං පෙත් හෙළි කර දීම.
  • සෘජු සහ වක්‍ර රැකියා අවස්ථාවන් ඇති වීම/සේවාදායකයාට මෙන් ම සේවා යෝජකයාට ද අත් උදව්කරුවකු වීම.
  • සාමාන්‍ය ජනතාවගේ දැනුම පුළුල් කර ගැනීම සහ සේවා අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමේ අවස්ථා පුළුල් වීම.
  • ආපදා අවස්ථාවල දී කඩිනමින් දායක වීමේ අවස්ථා සැලසීම. (සුළි සුළං, ජලගැලීම්, නායයාම්, සුනාමි........ආදී)
  • විද්‍යුත් මූල්‍ය සේවාවන් මගින් ගනු දෙනු ඉක්මන් වීම හා සුරක්ෂිත වීම. යනාදිය නිදසුන් කිහිපයකි.

තොරතුරු සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ සේවා පහසුකම් ලබා ගැනීමට මෙවලම් භාවිතය සහ සුදුසු දෑ තෝරා ගැනීම පිළිබඳ ව මනා දැනුවත්භාවයක් පුද්ගලයා සතු වීම වැදගත් ය. මූලික අධ්‍යාපනය, තාක්ෂණික මෙවලම් හැසිරවීම, දත්ත රැස් කිරීම, ගබඩා කිරීම, විශ්ලේෂණය, සන්නිවේදනය ආදී වූ පියවර රැසක් පිළිබඳ දැනුවත් වීම මේ සඳහා අවශ්‍ය වේ. තොරතුරු සන්නිවේදනය හා තාක්ෂණය තුළින් විවිධ වෘත්තීන් සඳහා ද, අධ්‍යාපනයේ නියුතුවන්නන් සඳහා ද, නව මං පෙත් විවර කර ගැනීමේ අවස්ථා ශ්‍රී ලංකාව තුළ උදා වී තිබේ.