ගුවන්විදුලි මාධ්ය හැඳින්වීම
ගුවන්විදුලිය යනු ජන මාධ්යයකි. එහි අදහස ගුවන්විදුලියට එකම අවස්ථාවක දී විශාල ජන සංඛ්යාවක් ආමන්ත්රණය කිරීමට හැකි බවයි. ක්රිකට් තරගයක් පැවැත්වෙන අවස්ථාවක දී ම ඒ පිළිබඳ විස්තරයක් රටේ විවිධ ප්රදේශවල දහස් සංඛ්යාත ජනතාවට අසා දැන ගැනීමට ලැබීම මෙයට උදාහරණයකි. එසේ ම ගුවන්විදුලිය තාක්ෂණික මාධ්යයකි. ශබ්දය හෙවත් හඬ හා භාෂාව මුල් කර ගනිමින් එය ක්රියාකරයි.
නූතන මාධ්ය කෙතරම් බිහි වුව ද අදටත් ලෝකයේ ඇතැම් ප්රදේශවල ජනතාව අතර වඩාත් ප්රචලිත මාධ්ය වන්නේ ගුවන්විදුලි මාධ්යය බව සන්නිවේදන විචාරකයන්ගේ මතයයි. ඒ සඳහා විවිධ හේතු බලපායි. ඉතා සරලව පරිහරණය කළ හැකි වීම එක් හේතුවකි. එලෙස ම එය ඇසෙන මාධ්යයක් වන හෙයින් වෙනත් කාර්යයක යෙදෙමින් වුව ද ශ්රවණය කිරීමට ද හැකියාව ඇත.
3.1.1 ගුවන්විදුලි මාධ්යයේ ආරම්භය
නවීන සන්නිවේදන මාධ්ය බිහිවීමට සියවස් ගණනාවකට පෙර පවා මිනිස්සු විවිධ උපක්රම මඟින් සිය අසල්වාසීන් සමග අදහස් හුවමාරු කර ගත්හ. ක්රමයෙන් සමාජ සම්බන්ධතා සංකීර්ණ වීමත් සමග සන්නිවේදනයේ ද කැපී පෙනෙන පෙරළියක් ඇති විය. සන්නිවේදනය සඳහා තාක්ෂණය යොදා ගැනීම මෙම පෙරළියේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයකි. මෙය පියවර කිහිපයකින් සිදු වූ ක්රියාදාමයක ප්රතිඵලයකි. මේ ඔස්සේ බිහි වූ ප්රථම විද්යුත් මාධ්ය ලෙස ගුවන්විදුලිය හඳුනාගත හැකිය.
3.1.2 ගුවන්විදුලිය බිහි වීම කෙරෙහි බලපෑ මූලික සොයා ගැනීම්
ගුවන්විදුලිය බිහි වීමේ මූලාරම්භය වූයේ 19වන සියවසේ දී සිදු කරන ලද තාක්ෂණික සොයා ගැනීම් සන්නිවේදන කටයුතු සඳහා යොදාගත හැකි බව අවබෝධ කර ගැනීමයි. රැහැන් ඔස්සේ විදුලි සංඥා යැවීම හෙවත් විද්යුත් සංඥා සම්ප්රේෂණය කිරීම පිළිබඳව අත්හදා බැලීම් කළ සැමුවෙල් එෆ්. බී. මෝර්ස් මෙහි ලා පුරෝගාමී මෙහෙවරක් ඉටු කළ අයෙකි.
එකිනෙකට දුරින් පිහිටි ස්ථාන විදුලි සංදේශ රැහැන් පද්ධතියක් මඟින් සම්බන්ධ කොට කිසියම් ප්රමිතියකට අනුව සකස් කළ කෙටි හා දිගු විද්යුත් සංඥා ඒ ඔස්සේ සම්ප්රේෂණය කිරීම මඟින් කාර්යක්ෂම ලෙස පණිවුඩ හුවමාරු කරගත හැකි බව මෝර්ස් සොයා ගත්තේය. මෙම සංඥා ක්රමය මැනවින් හැදෑරූ අයෙකුට ඉතා පහසුවෙන් පණිවිඩය පරිවර්තනය කරගත හැකි බව ද ඔහු වැඩි දුරටත් පෙන්වා දුන්නේය. මෝර්ස් සංඥා ක්රමය නමින් හැඳින්වූ මෙය ඉතා වේගයෙන් ලෝකය පුරා ව්යාප්ත විය. මේ මඟින් ඉතා දුර බැහැර පෙදෙස්වලට ද කඩිනමින් පණිවිඩ යැවිය හැකි විය. ආධුනික ගුවන්විදුලි මෙහෙයුම්කරුවන් විසින් ඇතැම් සුවිශේෂ කටයුතු සඳහා අද පවා මෙම සංඥා ක්රමය භාවිත කරනු ලැබේ.
මෝර්ස් සංඥා උපයෝගී කරගත් මෙම ප්රාථමික විදුලි සංදේශ ක්රමය නොබෝ කලකින් ම දූරකථනය හඳුන්වා දීම දක්වා දියුණු විය. මිනිසුන් රැහැන් සහිත දූරකථනය භාවිතයෙන් එකිනෙකා ඇමතූ මුල් අවධියේ දී පවා රැහැනින් තොරව පණිවිඩ හුවමාරු කරගත හැකි ක්රමයක් පිළිබඳව විද්යාඥයෝ පර්යේෂණ කළහ.
ඉතාලි ජාතික ගුග්ලි එල්මෝ මාර්කෝනි රැහැන් රහිත සම්ප්රේෂණ ක්රමයේ ආරම්භකයා නිශ්චිතව සඳහන් කිරීම තරමක් අසීරු කටයුත්තකි. එක ම අවධියක දී රටවල් කිහිපයක සිදු කළ පර්යේෂණ රැසක දැනුම් සම්භාරය ඒ සඳහා දායක විය. එහෙත් විදුලි සංඥා භාවිත කොට එක් ස්ථානයකින් තව ස්ථානයකට රැහැනකින් තොරව පණිවිඩයක් යැවූ ප්රථම පුද්ගලයා ඉතාලි ජාතික ගුග්ලි එල්මෝ මාර්කෝනි නැමැත්තාය.
ඔහුගේ වයර්ලස් ටෙලිග්රැෆි (Wireless Telegraphy) නමින් හැඳින්වූ ක්රමයට අනුව පණිවිඩ යවන ලද්දේ මෝර්ස් සංඥා උපයෝගී කරගැනීමෙනි. මුල් වරට අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා ඉංග්රීසි අකුර රැහැන් රහිත සම්ප්රේෂණය මඟින් යැවීමෙන් සිය සොයා ගැනීම ප්රායෝගිකව සනාථ කිරීමට මාර්කෝනිට හැකි විය. බොහෝ කලක් ගත වන තෙක් මෙකී ක්රමය භාවිත කරමින් නැව් සහ ගොඩබිම අතර කාලගුණ වාර්තා සහ නාවික ගමනාගමන තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනිණ. අනතුරකට ලක්ව අත්ලාන්තික් සාගරයේ ගිලෙමින් තිබූ ටයිටැනික් නමැති නැවේ ගමන් කළ මගීන් රැසකගේ දිවි බේරා ගනු ලැබුවේ මාර්කෝනිගේ මෙම රැහැන් රහිත විදුලි සංඥා ක්රමය ආධාරයෙනි. ගිලෙන නැවේ සිට නිකුත් කෙරුණු සංඥාවලට අනුව වෙනත් නැව් පැමිණ මගීන් සැලකිය යුතු පිරිසක් බේරා ගෙන ඇත.
ඊට අමතරව පළමුවන හා දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ දී මිත්ර පාක්ෂික රටවල් අතර තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමටත් මෙම රැහැන් රහිත ක්රමය භාවිත කර ඇත. කාර්මික විප්ලවයත් සමග ලොවපුරා පැතිර ගිය ආර්ථික ක්රියාවලියේ දී පතල් කම්කරුවන් තම ස්වාමියා හෝ සෙසු සගයන් සමග තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමට ද රැහැන් රහිත සංඥා ක්රමය යොදාගෙන ඇත. බොලීවියාවේ මිනිරන් පතල් කම්කරුවන් අතර පැවති තොරතුරු හුවමාරු ක්රමය මෙයට උදාහරණයකි.
එහෙත් මෙකී සෑම අවස්ථාවක දී ම හුවමාරු වූයේ, අකුරු හා සංකේත ඇතුළත් පණිවිඩ පමණි. මිනිස් කටහඬ හෝ වෙනත් ශබ්ද ආදිය හුවමාරු කිරීමේ ක්රමවේද ඒ වන තුරුත් බිහි වී නොතිබිණි.
3.1.3 ගුවන්විදුලියේ සංවර්ධන අදියර
කල්යාමේ දී රැහැන් රහිත සංඥා භාවිතය ශීඝ්රයෙන් ව්යාප්ත විය. මේ අතරතුර අජීවී විද්යුත් සංඥා වෙනුවට කටහඬ හා සංගීතය වැනි සජීවී සංඥා සම්ප්රේෂණයට ඇති හැකියාව පිළිබඳව නිරතුරුව අත්හදා බැලීම් සිදු විය. එම පර්යේෂණවල ප්රතිඵලයක් වශයෙන් වර්ෂ 1916 වන විට ප්රථම ගුවන්විදුලි පණිවිඩය ප්රචාරය කර ගැනීමට හැකි විය. ඉක්බිතිව ගුවන්විදුලි මධ්යස්ථාන කිහිපයක් ම බිහිවූ අතර නිත්ය ගුවන්විදුලි සේවාවන් ද ඇරඹිණ.
මුල් අවධියේ ගුවන්විදුලි යන්ත්රය ‘යුගයේ ආශ්චර්ය’ යනුවෙන් හැඳින්විණ. මේ කාලයේ ගුවන්විදුලි යන්ත්රය හැසිරවීම මඳක් කරදරකාරී වූ බෙහෙවින් විශාල, මෙවලමක් විය. 1950 පමණ දක්වා භාවිත වූ එම යන්ත්රය අද අප භාවිත කරන ‘ට්රාන්සිස්ටර්’ ගුවන්විදුලි යන්ත්ර හා සසඳන විට බෙහෙවින් නොදියුණු බව කිවයුතුය.
වෑල්වය වෙනුවට යොදාගත හැකි ට්රාන්සිස්ටර් ක්රමය සොයා ගැනීම හේතුවෙන් ගුවන්විදුලි යන්ත්රය ප්රමාණයෙන් කුඩා එකක් වූ අතර ක්රමයෙන් ඉතා පහසු මිලකට ලබා ගැනීමට ද හැකි විය.
ට්රාන්සිස්ටර් ගුවන්විදුලි යන්ත්රය අද ලොව පුරා මිනිසුන් අතර බෙහෙවින් භාවිත වන ලාභදායක සන්නිවේදන මෙවලමක් බවට පත්ව තිබේ.
ඉතා ප්රශස්ත හඬක් ලබා දෙන ගුවන්විදුලි සේවා ජංගම දූරකථනයේ පවා ක්රියාත්මක වෙයි.
3.1.4 ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි මාධ්යයේ ආරම්භය
ශ්රී ලංකාව බි්රතාන්ය යටත් විජිතයක්ව තිබූ හෙයින් බි්රතාන්යයේ ගුවන්විදුලි සේවා ආරම්භ කළ කාලයෙහි දී ම ශ්රී ලංකාවට ද, ගුවන්විදුලිය හඳුන්වා දී ඇත.
විදුලි සන්දේශ ඉංජිනේරු තනතුර භාර ගැනීමට පැමිණි බි්රතාන්ය ජාතික එඩ්වඩ් හාපර් මහතා මෙරට ගුවන්විදුලි විකාශනයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස ඉතිහාසගත වී ඇත. ඔහුගේ සහයෙන් පිහිට වූ ලංකා වයර්ලස් සමාජය හෙවත් ලංකා ආධුනික ගුවන්විදුලි සංගමයෙන් මෙරට ගුවන්විදුලි සේවය ආරම්භ කිරීමට පුරෝගාමි මෙහෙයක් සිදු විය.
ගුවන්විදුලිය වෙනුවෙන් ම පත් කළ කමිටු දෙකක වාර්තා සැලකිල්ලට ගනිමින් 1924 ජූනි 24 වනදා ගුවන්විදුලි මණ්ඩලය පත් කිරීමත් සමග මෙරට ගුවන් විදුලිය නිල වශයෙන් ආරම්භ විය.
කොළඹ තරුණ ක්රිස්තියානි සංගම් ශාලාවේ සිට, ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු සංගම් වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීමේ දී ගුවන්විදුලි ප්රචාරයක් සිදු කළ බව වාර්තා වේ.
ආණ්ඩුකාර සර් විලියම් හෙන්රි මැනිංගේ ප්රකාශයක් ද විදුලි සන්දේශ දෙපාර්තමේන්තුවේ සවි කළ ට්රාන්ස්මීටරයක් ඔස්සේ විකාශනය කර තිබේ.
එංගලන්තයෙන් ගුවන්විදුලි උපකරණ ලැබීමෙන් පසු 1925 දෙසැම්බර් 16 වන දා එවකට ආණ්ඩුකාර ශ්රීමත් හි්යු ක්ලිෆඩ් මහතා විසින් නව ගුවන්විදුලි සේවය විවෘත කරන ලද්දේ ආසියාවේ ප්රථම ගුවන්විදුලි සේවය ලෙසිනි.
මෙය බි්රතාන්ය අධිරාජ්යයේ යටත් විජිතයක ස්ථාපිත කරන ලද ප්රථම ගුවන්විදුලි සේවය ද වේ.
3.1.5 ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් ආරම්භය
- 1926 වසර වන විට ශ්රී ලාංකික ශිල්පීන් විසින් දේශීය වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කෙරුණි.
- 1927 වසර වන විට අලුතෙන් ඇරඹූ වැඩසටහන් අතරට ගුවන්විදුලි කෙටි නාට්ය හා ක්රීඩා වැඩසටහන් ද එක් විය. ප්රථම සිංහල සජීවී සංගීත වැඩසටහන ප්රචාරය වූයේ ද 1927 වසරේ දී ය.
- 1930 දී නව ගුවන්විදුලි සම්ප්රේෂණාගාරයක් පිහිටු වීම හේතුවෙන් වැඩසටහන් ප්රචාරය තව තවත් පුළුල් විය.
- 1946 වසරේ දී නවීන ගුවන්විදුලි මධ්යස්ථානයක් ටොරින්ටන් චතුරස්රයේ ආරම්භය විය.
- 1949 ඔක්තෝබර් 05 වන දා ගුවන්විදුලි සේවාව සඳහා වෙන ම රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවක් ස්ථාපිත කිරීම සිදු විය.
- එහි පළමු අධ්යක්ෂ ධූරය දැරුවේ ජෝන්.එන්. ලැම්ප්සන් මහතාය.
මෙම යුගයේ ගුවන්විදුලිය ‘රේඩියෝ සිලෝන්’ (Radio Ceylon) නමින් ප්රචලිත විය.
50 දශකය ආරම්භයේ දී ම සිංහල, ද්රවිඩ හා ඉංග්රීසි භාෂා තුනෙන් ම වැඩසටහන් විකාශනය වූ අතර මුදල් අය කර දැන්වීම් ප්රචාරය අරමුණු කොට ගත් වෙළඳ සේවය ආරම්භ වූයේ 1950 වසරේ දී ය.
මෙරට ගුවන්විදුලි සේවයේ පළමු සිංහල නිවේදකයා වූයේ ඩී. ඇම්. කොළඹගේ මහතාය.
1972 වසරේ දී ලංකාව, ශ්රී ලංකා ජනරජය බවට පත් වීම හේතුවෙන් ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථා නාමය ඉදිරියෙන් ද ‘ශ්රී’ එකතු වී ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව බවට පත් විය. ගී තැටි රැසක් නිෂ්පාදනය කොට අලෙවි කිරීම ද මෙකල සිදු වූ සුවිශේෂී සිදුවීමකි.
3.1.6 ප්රාදේශීය හා ප්රජා ගුවන්විදුලි සේවා ආරම්භය
- ප්රධාන නාලිකාවට අමතරව ප්රාදේශීය හා ප්රජා ගුවන්විදුලි සේවා ආරම්භය ද සිදු විය. ප්රථම ප්රාදේශීය සේවය ‘රජරට සේවය’ නමින්, 1979 අප්රේල් 12 දී ආරම්භ කෙරිණි.
- දෙවන ප්රාදේශීය සේවය 1980 පෙබරවාරි 03 දා රුහුණු සේවය නමින් මාතර පිහිටුවීය.
- 1981 ඔක්තෝබර් 01 දා සිට ‘මහවැලි ප්රජා ගුවන්විදුලි සේවය’ ද එම වසරේ ම අගෝස්තු 26 ත්ඵ ීඑැරසද සේවය ද ඇරඹීම වැදගත් සිදුවීම් වේ.
- 1983 අප්රේල් 13 වන දා තෙවන ප්රාදේශීය සේවය වන ‘මහනුවර සේවය’ ආරම්භ විය.
පෞද්ගලික ගුවන්විදුලි සේවා
90 දශකය මුල දී පෞද්ගලික අංශයට ද ගුවන්විදුලි සේවා ඇරඹීමට අවස්ථාව ලැබීම සුවිශේෂී සිදුවීමකි. ඒ අනුව ‘ත්ඵ 99’ නමින් නව ගුවන්විදුලි සේවයක් ඇරඹුණ ද එහි පුළුල් ව්යාප්තියක් දක්නට නොවීය. සංගීත වැඩසටහන් ප්රචාරය ප්රමුඛ කොට ගත් එහි ශ්රාවක පිරිස ද සීමිත විය.
අනතුරුව 1993 වසරේ දී පුද්ගලික ගුවන්විදුලි සේවයක් වූ ඔගභගඛ සේවය ආරම්භ කරන ලදි.
1994 වසරේ පෞද්ගලික ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ලෙස ආරම්භ වූ සිරස ත්ඵ ගුවන්විදුලිය මෙතෙක් පැවති ගුවන්විදුලි වැඩසටහන්වල ස්වරූපයෙහි කැපී පෙනෙන වෙනසක් ඇති කිරීමට සමත් විය.
ගුවන්විදුලි සන්නිවේදනයේ සංවර්ධනයත් සමග ධනාත්මක මෙන්ම සෘණාත්මක වෙනස්කම් ද ඇති වන්නට විය. නමුත් අද වන විට වැඩි වශයෙන් මෙහි අහිතකර ප්රතිවිපාක සමස්ත සමාජය කරා පැතිර පවතී. ගුවන්විදුලි භාෂාවේ ස්වරූපය හා වැඩසටහන්වල ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ ප්රශ්න පැන නැගුණේ මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙසිනි.
පුද්ගලික ව්යාපාර ප්රාග්ධනය, ගුවන්විදුලි සේවා වෙත සංසරණය වීම හේතුවෙන් වැඩසටහනක ගුණාත්මකභාවයට වඩා ලාභ අරමුණ ප්රමුඛස්ථානයෙහි ලා සැලකිණ.
වර්තමානයේ පෞද්ගලික ගුවන්විදුලි නාලිකා රැසක් ශ්රී ලංකාවේ ක්රියාත්මක වේ.
එසේ ම අන්තර්ජාලය හරහා ක්රියාත්මක වන Web Radio ද නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ පෙරළියකි. බහු මාධ්ය පරිසරයෙහි මෙම රේඩියෝ වර්ගය වඩාත් ප්රචලිත වී තිබේ. ගුවන්විදුලි සන්නිවේදනය සඳහා වූ අන්තර්ජාල ප්රවේශය ඉහළ යාමත් සමග Web Radio ප්රභේද ලොව පුරා ව්යාප්ත වෙමින් පවතී.
3.1.8 ගුවන්විදුලි මාධ්යයේ ස්වභාවය
පාසලේ 11 වන ශ්රේණියේ ඉගෙනුම ලබන සෙනුදි සහ 9 වන ශ්රේණියේ ඉගෙනුම ලබන ඇගේ සොහොයුරා වූ රදිනු අතර ඇති වූ දෙබසක කොටසක් පහත දැක්වේ.
සෙනුදි : මල්ලී, දැන් ඔය බණ කතාව ඇහුවා ඇති. අපි යමුකෝ. මගේ යාළුවෝ ටික බලාගෙන ඇති පරක්කු වෙනවනේ.
රදිනු : අනේ අක්කේ තව ටිකකින් යමුකෝ
අත්තම්මා: අනේ පුතේ මල්ලිට මේ බණ කතාව ඉවර වෙනකං අහන්න දුන්න නම් හොඳයි.
සෙනුදි: ඒක නම්.... එහෙම තමයි, අත්තම්මේ....... ඒත් මගේ යාළුවෝ බලාගෙන ඉන්නවා. චෙනුකිගේ උපන්දින උත්සවයට පරක්කු වෙන නිසා අපි යමු. මට තනියම යන්නත් තිබුණා..... ඒත් අම්මයි තාත්තයි කැමති නැහැනේ....... හරි මල්ලී, මම ඔය බණ වාහනේ යන ගමන් අහන්න දාලා දෙන්නම්.
(සෙනුදි, රදිනු හා රියදුරු මහතා ගමන යාම සඳහා පිටත් වේ. වාහනයේ ගුවන්විදුලි යන්ත්රය ක්රියාත්මක කොට ධර්ම දේශනයට සවන් දෙයි.)
රියදුරු මහතා : අනේ දැන් ලෝකෙ කොච්චර දියුණුයි ද? ගෙදර දී වාහනයේ දී මේ ඕනම තැනක අපට ඕන විදියට රේඩියෝ එක අහන්න පුළුවන්නේ......
සෙනුදි: ඒක නම් ඇත්ත ...... ඉන්නකෝ අපි ඉතුරු ටික චෙනුකිගේ අම්මගේ ජංගම දූරකථනය ඉල්ලගෙන අහමු
රදිනු: ඔව් අක්කේ, මේ බණ කථාව අපේ යාළුවන්ටත් අහන්න තිබුණා නම් හොඳයි නේද? ඒත්.... අපි කොහොම ද ජංගම දූරකථනයෙන් ගුවන්විදුලියට සවන් දෙන්නේ.... දැන් අපි උපන්දින සැමරුමට යන තැනට ඒක ඇහෙයි ද?
සෙනුදි: මේකනේ මල්ලී, ගුවන්විදුලිය කියන්නේ පහසුවෙන් පරිහරණය කළ හැකි මාධ්යයක්. ඕනම තැනකට ගෙන යන්න වගේ ම ඕනම තැනක ඉඳලා අහන්නත් පුළුවන්.
රියදුරු මහතා: ඇයි ගුවන්විදුලිය ක්රියාත්මක කරන්න අපි කාටත් පුළුවන්. ජංගම දූරකථනවලත් ගොඩක් පැහැදිලිව ඇහෙන ගුවන්විදුලි සේවා තියෙනවනේ.
සෙනුදි: ඒක තමයි මාමේ, අපේ සන්නිවේදන හා මාධ්ය අධ්යයන ටීචර් කිව්වේ ගුවන්විදුලිය ජංගමශීලි, අඩු වියදම් සහිත, භූගෝලීය බාධක නැති ජන මාධ්යයක් කියලා.
රදිනු: මට නම් මේ බණ මට ම කියපු එකක් වගේ දැනුනේ. රූපවාහිනියේ බලනවා වගේ නෙමෙයි, මට මේ බණ කතා අහනකොට බුද්ධ කාලයේ සිදුවීම් මැවිලා පෙනෙනවා වගේ.......
සෙනුදි: හරි..... හරි...... ඒ තමයි මල්ලී ජන මාධ්යයක් විදියට ගුවන්විදුලියේ විශේෂ ලක්ෂණය. දහස් සංඛ්යාත අසන්නන්ට එකවර ඇමතුවත් අපට දැනෙන්නේ ඒ අමතන්නේ මට විතරයි කියලා. ඒ කියන්නේ ගුවන්විදුලිය පුද්ගල පාදක මාධ්යයක්. ඒ වගේ ම ඒක පරිකල්පනීය මාධ්යයක්.
රදිනු: පරිකල්පනීය මාධ්යයක් කියන්නේ මොකක් ද අක්කේ?
සෙනුදි: ඒ කියන්නේ මල්ලී.... ගුවන්විදුලියෙන් හඬ, එහෙම නැත්නම් ශබ්දය හා වචන උපයෝගී කරගෙන අපට ළඟ නැති දෙයක් මවලා පෙන්වන්න පුළුවන් කියන එකයි.
ගුවන්විදුලිය යනු අති විශාල ජන සංඛ්යාවක් කරා විවිධාකාර තොරතුරු ක්ෂණිකව ලබා දිය හැකි බෙහෙවින් ප්රබල ජන මාධ්යයකි. ශබ්ද සන්නිවේදනයේ උපරිම ඵලයක් වන එය විශ්ව ව්යාප්ත ලාභදායී මාධ්යයකි.
ගුවන් විදුලිය ශ්රව්ය මාධ්යයක් ලෙස හඬ පදනම්ව ක්රියාත්මක වේ. මෙම හඬ,
- මිනිස් හඬ
- සංගීතය ස්වාභාවික ශබ්ද
- බාහිර ශබ්ද නිර්මාණාත්මක ශබ්ද ලෙස වෙන් කළ හැකිය. බාහිර ශබ්ද, ස්වාභාවික ශබ්ද හා නිර්මාණය කරගත් ශබ්ද ලෙස කොටස් දෙකකි. මෙම සෑම ශබ්දයක ම විශේෂතා පවතී.
3.1.9 ගුවන්විදුලියේ ප්රබලතා
ගුවන්විදුලිය අතිශය ක්ෂණික මාධ්යයකි
ගුවන්විදුලිය සෙසු මාධ්යවලට සාපේක්ෂව අතිශය ක්ෂණික මාධ්යයකි. එක විට විශාල අසන්නන් පිරිසකට සන්නිවේදනය කිරීමට හැකි වුව ද ගුවන්විදුලිය අතිශයින් පුද්ගල පාදක මාධ්යයකි. එය ශ්රවණය කරන සෑම අසන්නෙක් විසින් ම තොරතුරු ග්රහණය කරගනු ලබන්නේ එකිනෙකට වෙනස්ව තම තමන්ට පුද්ගලික වූ ආකාරයෙනි. ගුවන්විදුලිය පෞද්ගලික ශ්රවණ මාධ්යයක් බැවින් පුද්ගලයාගේ පරිකල්පනීය (Imagination) ශක්තිය දියුණු කිරීමට සමත් මාධ්ය ලක්ෂණවලින් එය සමන්විත වේ.
ගුවන්විදුලිය එසැනින් අසන්නන්ට යොමු වේ
ගුවන්විදුලි තරංග ඉතා වේගයෙන් ගමන් කරයි. මේ නිසා නිවේදකයා ගුවන්විදුලි මැදිරියේ සිට ඉදිරිපත් කරන සෑම වචනයක් හා ශබ්දයක් ම ඒ මොහොතෙහි ම අසන්නාගේ සවනට යොමු වේ.
ගුවන්විදුලිය සමග ශ්රාවකයාට පහසුවෙන් සම්බන්ධ විය හැකිය.
එනම් ගුවන්විදුලි වැඩසටහනක් තේරුම් ගැනීම සඳහා අසන්නෙකුට කියවීමේ හෝ ලිවීමේ හැකියාව වැනි විශේෂ හැකියා කිසිවක් අවශ්ය නොවේ.
ගුවන්විදුලියට භූගෝලීය බාධක විරලය
සාමාන්යයෙන් ගුවන්විදුලි විකාශන සැලසුම් කරනු ලබන්නේ රටේ සෑම ප්රදේශයක ම වෙසෙන්නන්ට ශ්රවණය කිරීමට හැකි වන අයුරිනි. ගුවන්විදුලි මාධ්යයේ මෙකී සුවිශේෂී හැකියාව හේතුවෙන් දුර බැහැර සිටින ගුවන්විදුලි අසන්නාට මෙන්ම විදේශ රටවල වෙසෙන අසන්නන්ට ද අවශ්ය වැඩසටහන එක ම මොහොතක ශ්රවණය කළ හැකි වේ.
ගුවන්විදුලිය අඩු වියදම් මාධ්යයකි
නවීන ජනමාධ්ය අතරින් වඩාත් අඩු මුදලක් වැයකොට භාවිත කළ හැකි මාධ්යයක් ලෙස ගුවන්විදුලිය හැඳින්විය හැකිය. ගුවන්විදුලි යන්ත්රයක් සතු ඕනෑම අසන්නෙකුට දිවා රෑ දෙකෙහි දී ම ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් ශ්රවණය කිරීමට වැයවන්නේ ඉතා සුළු මුදලකි.
ගුවන්විදුලිය පහසුවෙන් හැසිරවිය හැකි මාධ්යයකි
ගුවන්විදුලිය බෙහෙවින් ජංගමශීලී මාධ්යයකි. ව්යසන හා කලබලකාරී අවස්ථාවල දී ඉතා කඩිනමින් විශේෂ ගුවන්විදුලි වැඩසටහනක් සකස් කොට ප්රචාරය කළ හැකි වීම ද මීට අයත්ය. ඊට සාපේක්ෂ වශයෙන් පුවත්පතකට හෝ රූපවාහිනියට එතරම් කඩිනමින් අවස්ථානුකූලව වෙනස් විය නොහැක.
මෙවැනි ප්රබලතාවලින් යුතු වුව ද ජනමාධ්යයක් වශයෙන් ගුවන්විදුලිය සතු සීමා සහ දුබලතා ද පවතී.
