අධ්යාපන ලෝකයට
ඔබේ දැනුම වර්ධනය කරගන්නා ගමන අදම අරඹන්න. නව තාක්ෂණය සමඟ පෙරට යන්න.
සාදරයෙන් පිළිගනිමු!
ඇතුලත් වීමට ඔබගේ ගිණුමේ තොරතුරු ලබා දෙන්න
ව්යාපාර ගනුදෙනු එකවරම ලෙජරයේ ගිණුම්වල සටහන් කිරීමේ දී ගැටලු ඇති විය හැකිය. මේ නිසා ව්යාපාර ගනුදෙනු ගිණුම්වල සටහන් කිරීමට පෙර මූලික සටහන් පොත් නමින් හැඳින්වෙන පොත් කට්ටලයක ලියනු ලැබේ.
මේ අනුව ව්යාපාරයක සිදුවන සෑම ගනුදෙනුවක් ම ලෙජර ගිණුම්වල සටහන් කිරීමට ප්රථම එම ගනුදෙනු සිදු වූ අනුපිළිවෙළින් පොදුවේ පිළිගත් ක්රමයකට අනුව පළමුවෙන් ම සටහන් කරන පොත් මූලික සටහන් පොත් යනුවෙන් හැඳින්වේ.
උපයෝගී පොත්, ජ’නල්, දෛනික පොත් යනාදී නම්වලින් ද මේවා හඳුන්වනු ලැබේ.
ව්යාපාරයක සිදුවන සියලු ම ගනුදෙනු එක ම මූලික සටහන් පොතක ලිවීම සුදුසු නොවේ. ගිණුම්කරණයේ දී ව්යාපාර ගනුදෙනු ඒවායෙහි ස්වභාවය සහ පොදු ලක්ෂණ අනුව වර්ග කර සටහන් කර ගැනීම අවශ්ය වේ. එබැවින් නැවත නැවත සිදුවන එක ම ස්වරූපයේ ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමට වෙන වෙන ම මූලික සටහන් පොත් යොදා ගනු ලැබේ.
පහත සඳහන් වගුවේ දක්වා ඇත්තේ එක් එක් ගනුදෙනු වර්ගය වෙනුවෙන් පිළියෙල කරන මූලික සටහන් පොත් ය.
| ගනුදෙනු වර්ගය | මූලික සටහන් පොත |
|---|---|
| මුදල් ලැබීම් හා මුදල් ගෙවීම් සම්බන්ධ ගනුදෙනු | මුදල් පොත |
| බැංකු ජංගම ගිණුම් මගින් සිදුකෙරෙන ගනුදෙනු | බැංකු ගිණුම |
| සුළු මුදල් ගනුදෙනු | සුළු මුදල් පොත |
| වෙළඳ භාණ්ඩ ණයට ගැනීම | ගැනුම් ජ’නලය (Purchase Journal) |
| වෙළඳ භාණ්ඩ ණයට විකිණීම | විකුණුම් ජ’නලය (Sales Journal) |
| වෙනත් ගනුදෙනු | පොදු ජ’නලය (General Journal) |
ගිණුම්කරණ ක්රියාවලියේ දී ව්යාපාරික ගනුදෙනු මූලික සටහන් පොත්වල වාර්තා කිරීම අවශ්ය වන්නේ පහත සඳහන් හේතු නිසා ය.
මූලික සටහන් පොත්වල ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේ දී ඊට අදාළ තොරතුරු ලබාගන්නේ මූලාශ්ර ලේඛනවලිනි. මේ නිසා මූලාශ්ර ලේඛන හා මූලික සටහන් පොත් අතර සම්බන්ධතාව අවබෝධ කරගැනීම වැදගත් වේ.
ව්යාපාර ගනුදෙනු සිදුවූ විට එම ගනුදෙනුවට මුල් වී ක්රියාකරන අංශය විසින් ගනුදෙනුව පිළිබඳ සියලු විස්තර අන්තර්ගත කොට වගකිවයුතු නිලධාරියකු විසින් අත්සන්කර පිළියෙල කරන ලියවිලි මූලාශ්ර ලේඛන වේ.
ව්යාපාර පිළියෙල කරන සෑම මූලාශ්ර ලේඛනයකටම අනුක්රමික අංක යොදනු ලැබේ. මූලික සටහන් පොත්වල ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේදී පදනමක් ලෙස මූලාශ්ර ලේඛන යොදා ගැනේ.
මූලාශ්ර ලේඛනවල සාමාන්යයෙන් පහත සඳහන් කරුණු අන්තර්ගත වේ.
පහත සඳහන් වගුවේ එක් එක් මූලික සටහන් පොත්වල ගනුදෙනු සටහන් කිරීමේ දී යොදාගන්නා මූලාශ්ර ලේඛනවලට නිදසුන් දැක් වේ.
| මූලික සටහන් පොත | මූලාශ්ර ලේඛන |
|---|---|
| මුදල් පොත | ලදුපත්, ගෙවීම් වවුචර |
| බැංකු ගිණුම | තැන්පත් කිරීමේ කුවිතාන්සි, ගෙවීම් වවුචර, බැංකු ප්රකාශය |
| අගුරු චෙක්පත් | දැනුම් දීමේ නිවේදනය |
| සුළු මුදල් පොත | සුළු මුදල් ගෙවීම් වවුචර |
| ගැනුම් ජ’නලය | ගැනුම් ඉන්වොයිසිය |
| විකුණුම් ජ’නලය | විකුණුම් ඉන්වොයිසිය |
| පොදු ජ’නලය | ජ’නල් වවුචරය |
මෙම වාක්යයන් යුනිකෝඩ් අක්ෂර භාවිතයෙන් ලියා ඇති අතර ඒවායේ අර්ථ පහත පරිදි වේ: