වී, ආසියානු රටවල බහුතර ජනතාවගේ ප්රධාන ආහාරය වන බත සපයන භෝගයකි. නිෂ්පාදනය කරනු ලබන ප්රදේශ තුළ ම පරිභෝජනය කිරීම වී වගා කරන ආසියානු ප්රදේශවල විශේෂ ලක්ෂණයකි. ලෝකයේ වී වගා කරන ප්රධාන ප්රදේශ දෙකක් හඳුනාගත හැකි ය. එනම්, ආසියාවේ වී වගා කරන ප්රදේශ හා ආසියාවෙන් බැහැර වී වගා කරන ප්රදේශ වශයෙනි.
සිතියම අධ්යයනය කර ලෝකයේ වී වගා කරන ප්රදේශ හඳුනාගන්න.
මෙම ප්රදේශවල පවතින 270C පමණ උෂ්ණත්වය, 2000mm පමණ වර්ෂාපතනය, දියළු පස (Muddy soil), තැනිතලා ප්රදේශ වැනි කරුණු වී වගාව ව්යාප්ත වීම කෙරෙහි බලපා ඇත. වර්ෂා ජලයෙන් මෙන් ම වාරි ජල සම්පාදනය මගින් ද මෙම ප්රදේශවල වී වගාව සිදු කෙරේ. කඳුකර බිම්වල ද හෙල්මළු ක්රමයට (Terrace system) වී වගා කරනු ලැබේ. හෙල්මළු ක්රමයට වී වගා කරන බිම් ප්රදේශයක් රූපයෙන් දක්වා ඇත.
වී වගාව ආශ්රිත විශේෂ ලක්ෂණ
ලොව වැඩි වශයෙන් නිෂ්පාදනය හා පරිභෝජනය කරන ධාන්ය වර්ග අතුරින් තිරිඟුවලට හිමි වන්නේ අද්විතීය ස්ථානයකි. ලොව ජනතාවගෙන් බහුතරයක් තිරිඟු ප්රධාන ආහාරයක් ලෙස භාවිත කරති. මේ නිසා ම මහා පරිමාණ ගොවිපොළවල ව්යාපාරික මට්ටමින් තිරිඟු වගා කරනු දැකිය හැකි ය.
තිරිඟු විවිධාකාරයෙන් සකස් කොට මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා භාවිත කරන අතර අතුරුඵල සත්ත්ව ආහාර ලෙස ද භාවිතයට ගැනේ.
සිතියම අධ්යයනය කොට ලෝකයේ තිරිඟු වගා කරන ප්රධාන රටවල් හඳුනාගන්න.
ලෝකයේ තිරිඟු වගා කරන ප්රධාන රටවල් කිහිපයක තිරිඟු නිෂ්පාදනය ප්රස්තාරයෙන් දැක්වේ.
ප්රස්තාරයට අනුව චීනය, ඉන්දියාව, රුසියාව හා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තිරිඟු නිෂ්පාදනය කරන ප්රධාන රටවල් වේ. එම ප්රදේශවල පවතින 300mm - 500mm අතර වර්ෂාපතනය, පැළ වැඩෙන කාලයේ සිසිල් තෙත් දේශගුණය, හොඳින් ජලය බැස යන තැනිතලා බිම් හා චර්නෝසම් පස (Chernozem soil), වැනි සාධක තිරිඟු වගාව ව්යාප්ත වීමට හේතු වී තිබේ.
ප්රාග්ධනය ආයෝජනය කිරීමේ හැකියාව, නවීන තාක්ෂණය හා යන්ත්ර සූත්ර භාවිතය, නවීන බීජ වර්ග භාවිතය, කෘමිනාශක හා කෘෂිරසායන ද්රව්ය භාවිතය වැනි හේතු ද තිරිඟු වගාවේ දියුණුවට බලපා ඇත.
මනා සංවිධානයකින් හා කළමනාකාරිත්වයකින් යුක්ත ව පුහුණු ශ්රමය භාවිත කරමින් අපනයනය මුල් කරගෙන විශාල වතුවල සිදු කෙරෙන භෝග වගාව වතු කෘෂිකර්මය (Plantation Agriculture) ලෙස හඳුන්වයි. එසේ වගා කරන භෝග අතර තේ, රබර්, උක්, කපු, කෝපි, කොකෝවා, පොල් යනාදිය වැදගත් වේ.
ඉහත සඳහන් වතුභෝග අතරින් තේ සහ රබර් වගාවන් පිළිබඳ ව පමණක් මෙහි දී අවධානය යොමු කෙරේ.
චීන ජාතිකයන් විසින් සොයාගත් තේ, වර්තමානය වන විට ලෝකයේ සෑම රටක ම පාහේ බහුල ව භාවිත කරන පානයක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකි ය. යටත්විජිත සමයේ බටහිර ජාතීන් විසින් ලෝකයේ ඇතැම් රටවලට ව්යාප්ත කළ තේ වගාව, වර්තමානයේ වතු කෘෂිකර්මය යටතේ ප්රධාන භෝගයක් බවට පත් වී තිබේ. ලෝකයේ අනෙක් කලාපවලට වඩා ආසියානු කලාපය තේ නිෂ්පාදනය අතින් ප්රමුඛ ස්ථානයක් හිමිකරගෙන තිබේ.
ලෝකයේ තේ වගාව ව්යාප්ත ව ඇති රටවල් කිහිපයක් පහත සිතියමෙන් දැක්වේ.
මෙම රටවල පවතින 150C – 270C අතර උෂ්ණත්වය, 1900mm – 5460mm දක්වා වූ වාර්ෂික වර්ෂාපතනය, ලෝම් හා ලැටරයිට් පස (Loam and Laterite soil) සහ මද බෑවුම් සහිත ප්රදේශ, පුහුණු ශ්රමය යන සාධක හේතුකොට ගෙන තේ වගාව ව්යාප්ත වී තිබේ.
නිදසුන් :- කළු තේ (Black tea), හරිත තේ (Green tea), ලෙමන් තේ (Lemon tea), සුදු තේ (White tea), කහ තේ (Yellow tea)
තේ ආශ්රිත නිෂ්පාදන කිහිපයක් රූපයෙන් දැක්වේ.
බ්රසීලයේ කැලෑ භෝගයක් වූ රබර්, පසුකාලීන ව ක්රමයෙන් දකුණු හා අග්නිදිග ආසියා රටවලත් අප්රිකානු රටවලත් වතු වගාවක් ලෙස ව්යාප්ත විය. 1890 පමණ වන විට යුරෝපයේ ඇති වූ මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ දියුණුවත් සමඟ රබර් සඳහා වූ ඉල්ලුම ක්රමයෙන් වැඩි විය. 20වන සියවස වන විට රබර්, වතු වගාවන් අතරින් දෙවැනි වූයේ තේවලට පමණි. වර්තමානයේ දී ලෝකයේ ස්වාභාවික රබර් නිෂ්පාදනයෙන් 95%ක් සපයනු ලබන්නේ දකුණු හා අග්නිදිග ආසියාතික රටවලිනි. ලෝකයේ රබර් වගාව ව්යාප්ත වූ රටවල් කිහිපයක් සිතියමෙන් දැක්වේ.
මෙම රටවල පවතින 270Cක උෂ්ණත්වය, 2000mm පමණ වර්ෂාපතනය හා තෙතමනය හොඳින් රඳා පවතින ලැටරයිට් හෝ කබොක් මිශ්ර රතු පස රබර් වගාව ව්යාප්ත වීම කෙරෙහි බලපා තිබේ. වර්තමානයේ කාර්මික නිපැයුම් රාශියකට අවශ්ය අමුද්රව්ය සපයන ප්රධාන වගාවක් ලෙස රබර් වැදගත් වේ. 3.9 රූපයෙන් දැක්වෙන්නේ රබර් ආශ්රිත නිෂ්පාදන කිහිපයකි.
මනා සංවිධානයකින් හා කළමනාකාරිත්වයකින් යුක්ත ව පුහුණු ශ්රමය භාවිත කරමින් අපනයනය මුල් කරගෙන විශාල වතුවල සිදු කෙරෙන භෝග වගාව වතු කෘෂිකර්මය (Plantation Agriculture) ලෙස හඳුන්වයි. එසේ වගා කරන භෝග අතර තේ, රබර්, උක්, කපු, කෝපි, කොකෝවා, පොල් යනාදිය වැදගත් වේ.
ඉහත සඳහන් වතුභෝග අතරින් තේ සහ රබර් වගාවන් පිළිබඳ ව පමණක් මෙහි දී අවධානය යොමු කෙරේ.
චීන ජාතිකයන් විසින් සොයාගත් තේ, වර්තමානය වන විට ලෝකයේ සෑම රටක ම පාහේ බහුල ව භාවිත කරන පානයක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකි ය. යටත්විජිත සමයේ බටහිර ජාතීන් විසින් ලෝකයේ ඇතැම් රටවලට ව්යාප්ත කළ තේ වගාව, වර්තමානයේ වතු කෘෂිකර්මය යටතේ ප්රධාන භෝගයක් බවට පත් වී තිබේ. ලෝකයේ අනෙක් කලාපවලට වඩා ආසියානු කලාපය තේ නිෂ්පාදනය අතින් ප්රමුඛ ස්ථානයක් හිමිකරගෙන තිබේ.
ලෝකයේ තේ වගාව ව්යාප්ත ව ඇති රටවල් කිහිපයක් පහත සිතියමෙන් දැක්වේ.
මෙම රටවල පවතින 150C – 270C අතර උෂ්ණත්වය, 1900mm – 5460mm දක්වා වූ වාර්ෂික වර්ෂාපතනය, ලෝම් හා ලැටරයිට් පස (Loam and Laterite soil) සහ මද බෑවුම් සහිත ප්රදේශ, පුහුණු ශ්රමය යන සාධක හේතුකොට ගෙන තේ වගාව ව්යාප්ත වී තිබේ.
නිදසුන් :- කළු තේ (Black tea), හරිත තේ (Green tea), ලෙමන් තේ (Lemon tea), සුදු තේ (White tea), කහ තේ (Yellow tea)
තේ ආශ්රිත නිෂ්පාදන කිහිපයක් රූපයෙන් දැක්වේ.
බ්රසීලයේ කැලෑ භෝගයක් වූ රබර්, පසුකාලීන ව ක්රමයෙන් දකුණු හා අග්නිදිග ආසියා රටවලත් අප්රිකානු රටවලත් වතු වගාවක් ලෙස ව්යාප්ත විය. 1890 පමණ වන විට යුරෝපයේ ඇති වූ මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ දියුණුවත් සමඟ රබර් සඳහා වූ ඉල්ලුම ක්රමයෙන් වැඩි විය. 20වන සියවස වන විට රබර්, වතු වගාවන් අතරින් දෙවැනි වූයේ තේවලට පමණි. වර්තමානයේ දී ලෝකයේ ස්වාභාවික රබර් නිෂ්පාදනයෙන් 95%ක් සපයනු ලබන්නේ දකුණු හා අග්නිදිග ආසියාතික රටවලිනි. ලෝකයේ රබර් වගාව ව්යාප්ත වූ රටවල් කිහිපයක් සිතියමෙන් දැක්වේ.
මෙම රටවල පවතින 270Cක උෂ්ණත්වය, 2000mm පමණ වර්ෂාපතනය හා තෙතමනය හොඳින් රඳා පවතින ලැටරයිට් හෝ කබොක් මිශ්ර රතු පස රබර් වගාව ව්යාප්ත වීම කෙරෙහි බලපා තිබේ. වර්තමානයේ කාර්මික නිපැයුම් රාශියකට අවශ්ය අමුද්රව්ය සපයන ප්රධාන වගාවක් ලෙස රබර් වැදගත් වේ. 3.9 රූපයෙන් දැක්වෙන්නේ රබර් ආශ්රිත නිෂ්පාදන කිහිපයකි.
ලෝකයේ පැරණිම භූමි පරිභෝග ක්රමයක් ලෙස සත්ත්වපාලනය හඳුන්වා දිය හැකිය. ආහාර හා පාන වර්ග ලබාගැනීමටත්, කර්මාන්ත සඳහා අමුද්රව්ය ලබා ගැනීමටත් සත්ත්වපාලනය වැදගත් වන අතර බොහෝ රටවල එය ඉතා සංවිධානාත්මක ව හා ක්රමානුකූල ව කරගෙන යනු ලැබේ.
සත්ත්වපාලනය යටතේ ප්රධාන වශයෙන් ගවයන්, බැටළුවන්, එළුවන්, ඌරන් හා කුකුළන් ඇති කරනු ලැබේ. එසේ ඇති කරනු ලබන විවිධ සත්ත්වයින් හා එම සතුන්ගෙන් ලබාගන්නා ප්රයෝජන රූපයෙන් දැක්වේ.
සත්ත්වපාලන කටයුතු අතරින් ව්යාපාරික කිරිපට්ටි පාලනය කෙරෙහි පමණක් මෙහි දී අවධානය යොමු කෙරේ.
ලෝක ජනතාවගේ ප්රෝටීන් (Protein) අවශ්යතා සම්පූර්ණ කරන ප්රධාන ආහාරයක් ලෙස කිරි (Milk), හඳුන්වාදිය හැකි ය. ලෝකයේ ව්යාපාරික මට්ටමින් කිරිපට්ටි පාලනය කරන රටවල් විසින් දියර කිරි හා සකස් කරන ලද කිරි ආශ්රිත විවිධ නිෂ්පාදන වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ.
ලෝකයේ සෞම්ය කලාපීය ප්රදේශවල කිරිපට්ටි පාලනය වැඩි වශයෙන් ව්යාප්ත ව පවතී. සිසිල් දේශගුණයක් පවතින වෙනත් වගාවන් සඳහා යොදාගත නොහැකි ආන්තික බිම් බොහෝ දුරට කිරිපට්ටි පාලනය සඳහා යොදා ගැනේ. තණබිම්වල ව්යාප්තිය, ජල පහසුව, පුහුණු ශ්රමය, නව තාක්ෂණය හා වෙළෙඳපොළ යන සාධක එම ප්රදේශවල කිරිපට්ටි පාලනය දියුණුවීම කෙරෙහි බලපා ඇත.
ලෝකයේ ව්යාපාරික කිරිපට්ටි පාලනය කෙරෙන රටවල් කිහිපයක් සිතියමෙන් දැක්වේ.
කිරිපට්ටි පාලනයේ දී ලෝකයේ සෑම රටක ම පාහේ නව තාක්ෂණික ශිල්ප ක්රම භාවිත කෙරේ. රූපයෙන් දැක්වෙන්නේ එවැනි නවීන යන්ත්රයක් මගින් කිරි ලබාගන්නා අවස්ථාවකි.