අධ්යාපන ලෝකයට
ඔබේ දැනුම වර්ධනය කරගන්නා ගමන අදම අරඹන්න. නව තාක්ෂණය සමඟ පෙරට යන්න.
සාදරයෙන් පිළිගනිමු!
ඇතුලත් වීමට ඔබගේ ගිණුමේ තොරතුරු ලබා දෙන්න
ව්යාපාරයක් නැවත විකිණීමේ පරමාර්ථයෙන් වෙළඳ භාණ්ඩ මිලදී ගනියි. මෙම භාණ්ඩ අත්පිට මුදලට හෝ ණය පදනම මත මිලදී ගත හැකි ය. ණය පදනම මත ලබා ගන්නා වෙළඳ භාණ්ඩ පිළිබඳ විස්තර වෙන ම ලේඛනයක සටහන් කර ගත යුතු ය. මේ සඳහා උපයෝගී කර ගන්නේ ගැනුම් ජ’නලයයි. මෙය දෛනික ගැනුම් පොත යනුවෙන් ද හැඳින්වේ.
වෙළඳ භාණ්ඩ ණයට ගැනීම පිළිබඳ තොරතුරු මුලින් ම සටහන් කරන පොත ගැනුම් ජ’නලය වේ.
නිදසුන් :
භාණ්ඩ ණයට ගැනීමේ දී එම භාණ්ඩ සැපයීම සිදුකරන පාර්ශ්ව සැපයුම්කරුවන් හෙවත් වෙළඳ ණය හිමියෝ වෙති. ණය හිමියන්ට ගෙවිය යුතු ණය ව්යාපාරයේ වගකීම් වේ. සැපයුම්කරුවෝ ණයට භාණ්ඩ ලබා දීමේ දී ඊට අදාළ තොරතුරු සඳහන් කර මූලාශ්ර ලේඛනයක් ව්යාපාරයට එවති. එය ඉන්වොයිසිය (Invoice) නම් වේ. එය මිලට ගන්නා ව්යාපාරය පැත්තෙන් ගැනුම් ඉන්වොයිසිය ලෙස හැඳින්වෙයි. ගැනුම් ඉන්වොයිසිය පදනම් කරගෙන එම තොරතුරු ගැනුම් ජ’නලයේ ප්රථමයෙන් සටහන් කළ යුතු ය. ඉන් පසුව යම් කාලයකට වරක් එම ගනුදෙනු ලෙජරයට පිටපත් කරනු ලබයි.
ඉන්වොයිසියෙහි කොන්දේසි යටතේ 5/30/ශුද්ධ 60 යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ දින 60ක් ඇතුළත ණය බේරුම් කළ යුතු බවත් දින 30ක් ඇතුළත බේරුම් කරන්නේ නම් 5%ක මුදල් වට්ටමක් ලබා දෙන බවත් ය.
භාණ්ඩ ණයට ගැනීමේ දී ලකුණු කළ මිලෙන් අඩු කෙරෙන ප්රමාණය වෙළඳ වට්ටම වේ. වෙළඳ වට්ටම ඉන්වොයිසියේ දී අඩුකෙරෙන අතර එය ගිණුම්ගත කෙරෙයි.
ඒ ඒ ඉන්වොයිසියේ ලකුණු කළ වටිනාකමින් වෙළඳ වට්ටම අඩුකළ පසු ලැබෙන ශුද්ධ වටිනාකම ගැනුම් ජ’නලයේ සටහන් කෙරෙයි.
ගැනුම් ජ’නලයක ආකෘතියක් පහත දැක්වේ. එය නිරීක්ෂණය කරන්න.
නිදසුන් :
ලිපි ද්රව්ය මිලට ගෙන නැවත විකිණීම සිදුකෙරෙන ලිහිණිගේ ව්යාපාරයේ තොරතුරු පහත දැක්වේ.
ගැනුම් ජ’නලය පිළියෙල කරන ආකාරය පහත දැක්වේ.
ගැනුම් ජ’නලයක සටහන් කළ ගනුදෙනු ලෙජරයට පිටපත් කරන ආකාරය
ගැනුම් ජ’නලයේ එකතුව ලෙජරයේ ගැනුම් ගිණුමට හර කරනු ලැබේ. එ එ වටිනාකම් වෙන වෙන ම ගෙන අදාළ ණය හිමියන්ගේ ගිණුම්වලට බැර කළ යුතු ය. ගැනුම් ගිණුම සාමාන්යයෙන් වියදම් ගිණුමක් ලෙස සලකනු ලැබේ. මේ නිසා වියදම් ගිණුමක ගනුදෙනු සටහන් කිරීමේ රීතිය යොදා ගත යුතු ය.
වියදම් ගිණුමක වැඩිවීම සටහන් කරන්නේ එම ගිණුමේ හර පැත්තේ නිසා ගැනුම් ජ’නලයේ එකතුව ගැනුම් ගිණුමට හර කරනු ලැබේ. ණය හිමි ගිණුම් වගකීම් ගිණුම් වේ. ඒ නිසා වගකීම් වැඩිවීම බැර යන ද්විත්ව සටහන් රීතිය යටතේ ණය හිමි ගිණුම්වලට බැර කරනු ලැබේ.
ඒ අනුව ගැනුම් ජ’නලයේ සටහන් කළ අගය ලෙජරයට සටහන් කරන්නේ පහත සඳහන් පරිදි ය.
ව්යාපාරයක සිදු කෙරෙන වෙළඳ භාණ්ඩ ණයට විකුණූ විට එම ගනුදෙනුව ප්රථම වරට සටහන් කරන පොත විකුණුම් ජ’නලය නම් වේ.
භාණ්ඩ ණයට විකිණීමේ දී ණය ගැතියන් වෙත ඉන්වොයිසියක් නිකුත් කෙරෙයි. එය විකුණුම් ඉන්වොයිසිය ලෙස හැඳින්වෙයි. මෙහි පිටපතක් ව්යාපාරය තුළ තබා ගැනේ.
විකුණුම් ජ’නලයෙහි ගනුදෙනු සටහන් කරන්නේ මෙම විකුණුම් ඉන්වොයිසි පිටපත මූලාශ්ර ලේඛනය ලෙස යොදා ගෙන ය.
භාණ්ඩ ණයට විකිණීමේ දී ද ඉන්වොයිසියේ සඳහන් කළ ලකුණු කළ මිලෙන් යම් ප්රතිශතයක් අඩු කෙරෙයි. මෙය වෙළඳ වට්ටම් වේ. වෙළඳ වට්ටම අඩු කළ පසු ලැබෙන ශුද්ධ වටිනාකම විකුණුම් ජ’නලයේ සටහන් කරයි. විකුණුම් ජ’නලයේ සටහන් කරන ගනු දෙනු යම් කාලසීමාවක් අවසානයේ දී ලෙජරයට පිටපත් කරනු ලැබේ.
පාරිභෝගික භාණ්ඩ මිලට ගෙන අලෙවි කිරීමේ කටයුතුවල යෙදෙන අමරසිංහගේ ව්යාපාරය විසින් නිකුත් කරන ලද ඉන්වොයිසිවල ශුද්ධ අගයන් පහත පරිදි වේ.
20xx.05.31 න් අවසන් වූ මාසය සඳහා විකුණුම් ජ’නලය පිළියෙල කිරීම හා ලෙජරයට පිටපත් කිරීම පහත දැක්වේ.
ව්යාපාරයක එදිනෙදා සිදුවන ගනුදෙනු මුදල් පොත, සුළු මුදල් පොත, ගැනුම් ජනලය සහ විකුණුම් ජනලය යනාදී මූලික පොත්වල සටහන් කරන ආකාරය ඉහත දී සාකච්ඡා කරන ලදී. මෙම මූලික සටහන් පොත් විශේෂ ගනුදෙනු වර්ගයක් සටහන් කිරීම වෙනුවෙන් භාවිත කරන පොත් බැවින් මේවා විශේෂ ජර්නල් ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ.
නිදසුන්:
එම පොත්වල සටහන් කරන ගනුදෙනු වර්ගවලට අමතර ව වෙනත් ගනුදෙනු ද සිදුවිය හැකි ය. ඒවා ඉහත සඳහන් කළ මූලික සටහන් පොත්වල සටහන් කළ නොහැකි ය.
නිදසුන්:
එවැනි ගනුදෙනු සටහන් කිරීමට වෙනම ම මූලික පොතක් පවත්වාගෙන යාම අවශ්ය වේ. එම ගනුදෙනු සටහන් කරන මූලික පොත පොදු ජනලය ලෙස හැඳින්වේ. ඒ අනුව අනෙකුත් උපයෝගී පොත්වල සටහන් නොවන ගනුදෙනු මුලින් ම සටහන් කරන පොත පොදු ජනලය වේ.
පොදු ජනලයක ගනුදෙනු සටහන් කිරීමේ දී මූලාශ්ර ලේඛනය ලෙස භාවිත කරනුයේ ජ'නල් වවුචරයයි. පොදු ජ'නලයක් පහත දැක්වෙන පරිදි පිළියෙල කළ හැකි ය.
පොදු ජනලයේ සටහන් කරනු ලබන සෑම ගනුදෙනුවකට ම අදාළ කෙටි විස්තරයක් (ද්විත්ව සටහන සමග) ලියනු ලබන අතර එය සංලක්ෂය ලෙස හැඳින්වේ.
නිදසුන:
පොදු ජනලයක තබන සටහන් වර්ග කිහිපයක් ඇත. ඒවා අතරින් වැරදි නිවැරදි කිරීමේ සටහන් සහ ගැළපුම් සටහන් පිළිබඳ අධ්යයනය කළ හැකි වන අතර පොදු ජනලයෙහි තබන අනෙකුත් සටහන් වර්ග පිළිබඳ ව අධ්යයනය කිරීම සාමාන්ය පෙළ මට්ටමේ දී අපේක්ෂා නොකෙරේ.
ව්යාපාරික කටයුතු සිදු කෙරෙන ආකාරය තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමග වෙනස් වී තිබේ. එනම් වර්තමානයේ දී බොහෝ ව්යාපාර සිය ගනුදෙනු තාක්ෂණික ක්රම ඔස්සේ සිදු කිරීමේ ප්රවණතාවක් දක්නට ලැබේ. මෙසේ තාක්ෂණය භාවිත කරමින් සිදු කෙරෙන ව්යාපාර කටයුතු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
තාක්ෂණය භාවිත කරමින් සිදුවන මෙවැනි ගනුදෙනු ද ව්යාපාරයේ මූලික පොත්වල සටහන් කර ලෙජරයට පිටපත් කළ යුතු වේ.
ශ්රී ලංකාව පුරා සියලු ප්රදේශ ආවරණය කරමින් ව්යාප්ත ව පවතින ජංගම දුරකථන සේවය අද සෑම දෙනාගේ ම දෛනික කටයුතුවල විශාල පෙරළියක් සිදු කර ඇත. නවීනතම තාක්ෂණයෙන් යුක්ත වන ජංගම දුරකථන ව්යාපාර ලෝකයේ ද බොහෝ වෙනස්කම් සිදු කර ඇත.
ශ්රී ලංකාව තුළ ඉතා ඉහළ මට්ටමකින් ව්යාප්ත ව පවත්නා ජංගම දුරකථන භාවිත කරමින් ගෙවීම් කටයුතු කිරීම අද බොහෝ ව්යාපාරවල බහුල ව දක්නට ලැබේ. 2012 වසරේ දී පෞද්ගලික දුරකථන ජාල ක්රියාකරුවෙකු විසින් ප්රථම වරට ජංගම දුරකථන ආශ්රිත ව ගෙවීම් ක්රමය ශ්රී ලංකාවට හඳුන්වා දෙන ලදි
ජංගම දුරකථන භාවිත කිරීම ව්යාපාරික කටයුතුවලට පහසුවකි. ඉන් කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
වර්තමානයේ බොහෝ වාණිජ බැංකු තම ගනුදෙනුකරුවන් වෙත දුරකථන බැංකු සේවා පහසුකම් ලබා දී ඇත. ටෙලි බැංකු සේවා ලෙස හඳුන්වන්නේ මේවා ය. මේ තුළින් ව්යාපාරිකයෙකුට පහත සඳහන් කාර්ය ඉටුකර ගත හැකි වේ.
වර්තමානයේ බොහෝ ව්යාපාර සංවිධාන ඒවායේ ගිණුම්කරණ කටයුතු පරිගණක ගත කර ඇත. මෙහි දී සිදු වන්නේ ව්යාපාරයේ ගිණුම්කරණ දත්ත පරිගණක මෘදුකාංගයක් (Software) වෙත ඇතුළත් කිරීම තුළින් අවශ්ය ගිණුම්කරණ නිමැවුම් ලබා ගැනීම යි. ව්යාපාරයේ දෛනික ව සිදුවන ගනුදෙනු පරිගණක පද්ධතියට ඇතුළත් කරනු ලබන අතර ඒවා වාර්තා කිරීම, ගබඩා කිරීම හා විශ්ලේෂණය තුළින් ව්යාපාර කෙරෙහි ඇල්මක් දක්වන පාර්ශ්ව වෙත අවශ්ය තොරතුරු ලබාදීම පරිගණකය මගින් සිදු කෙරෙයි.
ගිණුම් කාලච්ඡේදය අවසානයේ දී, ව්යාපාරයේ මූල්ය වාර්තා පරිගණකය මගින් ස්වයංක්රිය ව පිළියෙල කෙරෙයි. වර්තමානයේ දි පහත සඳහන් ගිණුම්කරණ මෘදුකාංග පැකේජ භාවිතයේ පවති.