ගිණුම්කරණය (Accounting) තුළින් ව්‍යාපාරයක් කෙරෙහි ඇල්මක් දක්වන පාර්ශ්වයන්ට තීරණ ගැනීමට නිවැරදි තොරතුරු ලබා දීම අපේක්ෂා කෙරේ.

ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු මුලික පොත්වල සටහන් කිරීමේ දී, ඒවා ලෙජරයට පිටපත් කිරීමේ දී හා ලෙජර ගිණුම් තුලනය කිරීමේ දී මෙන්ම ගිණුම්වල ශේෂයන් ශේෂ පිරික්සුමට උපුටා ගැනීමේ දී විවිධ වූ වැරදි සිදුවිය හැකි ය.

මෙසේ ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලිය තුළ වැරදි සිදු වී ඇත්නම් ව්‍යාපාර කෙරෙහි ඇල්මක් දක්වන පාර්ශ්වයන්ට තීරණ ගැනීම සඳහා නිවැරදි තොරතුරු සැපයීමට නොහැකි වේ.

ඒ නිසා මූල්‍ය වාර්තා පිළියෙල කිරීමට පෙර සිදු වී ඇති වැරදි නිවැරදි කළ යුතු ය.

ව්‍යාපාරයක ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලියේ දී වැරදි සිදුවිය හැකි අවස්ථා පහත සඳහන් පරිදි වේ.

1. මූලික සටහන් පොත්වල ගනුදෙනු සටහන් කිරීමේ දී

   ව්‍යාපාරයක ගනුදෙනු සටහන් කිරීමේ ආරම්භක අවස්ථාව වන මූලික සටහන් පොත්වල ගනුදෙනු ඇතුළත් කිරීමේ දී වැරදි සිදුවිය හැකි ය.

   නිදසුන් :

   • රු. 20 000ක ණයට විකුණුම් ඉන්වොයිසියක් විකුණුම් ජනලයේ සටහන් නොවීම
   • රු. 50 000ක ණයට ගැනුම් ඉන්වොයිසියක් ගැනුම් ජනලයේ රු. 5 000ක් ලෙස සටහන් වීම

2. මූලික සටහන්පොත්වලින් ගනුදෙනු ලෙජරයට පිටපත් කිරීමේ දී 

   මූලික පොත්වල සටහන් කරනු ලබන ගනුදෙනු ලෙජර ගිණුම්වලට පිටපත් කිරීමේදී වැරදි සිදුවිය හැකි ය.

   නිදසුන් :

   • රු. 50 000ක් වූ ගැනුම් ජනලයේ එකතුව ගැනුම් ගිණුමට පිටපත් නොවීම
   • රු. 155 000ක් වූ විකුණුම් ජනලයේ එකතුව විකුණුම් ගිණුමේ රු. 150 000ක් ලෙස සටහන් වීම

3. ලෙජර ගිණුම් තුලනය කිරීමේදී

   යම් කාල සීමාවක් අවසානයේදී ගිණුම් තුලනය කිරීමේ දී වැරදි සිදු විය හැකි ය.

   නිදසුන් :

   • විකුණුම් ගිණුමේ එකතුව රු. 10 000ක් අඩුවෙන් එකතු කොට තිබීම
   • කුලී වියදම් ගිණුමේ එකතුව රු. 5 000ක් වැඩියෙන් සටහන් වීම

4. ශේෂ පිරික්සුම පිළියෙල කිරීමේදී 

   ලෙජරයේ ඇති ගිණුම්වල ශේෂ පදනම් කර ගනිමින් ශේෂ පිරික්සුම පිළියෙල කිරීමේදී ද ගිණුම්කරණ වැරදි සිදුවිය හැකි ය.

   නිදසුන් :

   • විදුලි ගාස්තු ගිණුමේ ශේෂය වූ රු. 15 000 ශේෂ පිරික්සුමට උපුටා නොගැනීම
   • රක්ෂණ ගාස්තු ගිණුමේ ශේෂය වූ රු. 10 000 ශේෂ පිරික්සුමේ රු. 1 000ක් ලෙස ඇතුළත් වීම

මෙසේ ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලියේ විවිධ අදියරයන් තුළ ගිණුම්කරණ වැරදි සිදු වේ. එබැවින් ව්‍යාපාරයක් විසින් මුලින් ම කළ යුතු වන්නේ අදාළ වැරදි හඳුනා ගැනීමයි.

ව්‍යාපාරයක ගනුදෙනු සටහන් කරනු ලබන්නේ ද්විත්ව සටහන් මූලධර්මය පදනම් කරගෙන ය. ඒ අනුව සෑම හර සටහනකට ම බැර සටහනක් තැබිය යුතු ය. එබැවින් ව්‍යාපාරයක් විසින් පිළියෙල කරනු ලබන ශේෂ පිරික්සුමක හර සහ බැර තීරු එකතු සමාන විය යුතු ය. එසේ සමාන නොවන විට ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලියේ වැරදි සිදු වී ඇති බව පැහැදිළි ව ම හඳුනාගත හැකි ය. නමුත් ශේෂ පිරික්සුමක හර හා බැර තීරුවල එකතු සමාන වුව ද ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලියේ දෝෂ තිබීමට පුලුවන. මන්ද යත් ශේෂ පිරික්සුමේ හර ශේෂ එකතුව සහ බැර ශේෂ එකතුව සමාන වීමෙන් තහවුරු වන්නේ හර සටහන්වල වටිනාකමට සමාන ව බැර සටහන් තබා ගිණුම් තුලනය කර ඇති බව පමණි. ඒ අනුව ගිණුම්කරණ වැරදි කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකි ය.

• ශේෂ පිරික්සුමේ සමානත්වයට බල නොපාන වැරදි
• ශේෂ පිරික්සුමේ සමානත්වයට බලපෑමක් ඇති කරන වැරදි

ගිණුම්කරණ වැරදි හඳුනාගත් පසු ඒවා නිවැරදි කරනු ලබන්නේ පොදු ජ’නලයේ සටහන් යෙදීමෙනි. ඉන්පසු අදාළ ගිණුම් නිවැරදි කළ යුතු ය.

දැන් ඉහතින් දක්වන ලද එක් එක් වැරදි නිවැරදි කරන ආකාරය අධ්‍යයනය කරමු.

ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලියේ දී සිදුවන සමහර වැරදි ශේෂ පිරික්සුමේ සමානත්වයට බලපෑමක් ඇති නොකරයි. ඒ අනුව එවැනි වැරදි සිදු වී තිබිය දී වුවද ශේෂ පිරික්සුමේ හර ශේෂ එකතුව සහ බැර ශේෂ එකතුව සමාන වේ. මේවා ශේෂ පිරික්සුම තුළින් හෙළිදරව් නොවන වැරදි ලෙස ද හඳුනා ගැනේ. ඒ සඳහා නිදසුන් කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.

01. ගනුදෙනුවක් සම්පූර්ණයෙන්ම පොත්වලින් මගහැරීම

කිසියම් ගනුදෙනුවක් මූලික පොතක සටහන් නොවූ විට ඒ පිළිබඳ ව ගිණුම්වල ද සටහන් ඇතුළත් නොවේ. මෙම දෝෂ අත්හැරීමේ දෝෂ ලෙස ද හැඳින්වේ. නිවැරදි කිරීම සඳහා ගනුදෙනුවට අදාළ ද්විත්ව සටහන නිසි පරිදි වාර්තා කළ යුතු ය.

නිදසුන්:

• රු. 50 000ක ණයට ගැනුම් ඉන්වොයිසියක් ගිණුම් පොත්වලින් සම්පූර්ණයෙන්ම මගහැරී යාම

ඉහත ගිණුම්කරණ දෝෂය නිවැරදි කරනුයේ,

02. ගනුදෙනුවක වටිනාකම මූලික පොත්වල වැරදියට සටහන් වීම

මෙහි දී ගනුදෙනුවේ සත්‍ය වටිනාකමට වඩා අඩු හෝ වැඩි අගයක් මූලික පොතෙහි සටහන් වේ. එවිට හර සහ බැර යන සටහන් තුළ ඇතුළත් වන්නේ එම වැරදි අගය යි. නමුත් හර සහ බැර වටිනාකම් සමාන ව යොදා ඇති නිසා ශේෂ පිරික්සුම සමාන වේ. එබැවින්, එය නිවැරදි කිරීමේ දී ගනුදෙනුවේ සත්‍ය වටිනාකමත් සටහන් වී ඇති වටිනාකමත් අතර වෙනස සටහන් කිරීම ප්‍රමාණවත් වේ.

නිදසුන:

• රු. 20 000ක් වූ ණයට විකුණුම් ඉන්වොයිසියක් රු. 2 000ක් ලෙස විකුණුම් ජ’නලයේ සටහන් වීම.

මෙහි දී ණයගැති ගිණුම මෙන් ම විකුණුම් ගිණුම ද රු. 18 000කින් (රු. 20 000 - රු. 2 000) අඩු වී ඇති බැවින් අදාළ ගිණුම් දෙකෙහි ම රු. 18 000 බැගින් සටහන් කිරීමෙන් සිදු වී ඇති ගිණුම්කරණ දෝෂය නිවැරදි කළ හැකි ය.

නිදසුන්:

• ණය හිමියකුගෙන් ලද වට්ටම් රු. 1 500ක් මුදල්පොතේ ලද වට්ටම් තීරුවේ රු. 1 300ක් ලෙස සටහන් ව තිබීම

මෙහි දී ණයහිමි ගිණුමේ මෙන් ම ලද වට්ටම් ගිණුමේ ද වටිනාකම් රු. 200 (රු. 1 500 - රු. 1 300) ක් අඩුවෙන් සටහන් වී ඇති බැවින් එම රු. 200 අලුතින් ගිණුම්වලට ඇතුළත් කළ යුතුය.

03. එකම ගනුදෙනුව ගිණුම් පොත්වල දෙවරක් සටහන් වීම

ඇතැම් අවස්ථාවල දී එක ම ගනුදෙනුව අදාළ මූලික පොතෙහි දෙවරක් සටහන් විය හැකි අතර, ඒ නිසා ම එය ගිණුම්වල ද දෙවරක් සටහන් වී තිබිය හැකි ය. එවිට අදාළ ගනුදෙනුවේ වටිනාකම එම ගිණුම්වල විරුද්ධ පැතිවල සටහන් කිරීම තුළින් එම වරද නිවැරදි කළ හැකි ය.

නිදසුන්:

• රු. 10 000ක ගැනුම් ඉන්වොයිසියක් ගිණුම් පොත්වල දෙවරක් සටහන් වීම

04. කිසියම් ගනුදෙනුවක වටිනාකම නියමිත ගිණුමේ සටහන් නොකර වෙනත් ගිණුමක සටහන් වීම

ව්‍යාපාරයක් විසින් සමහර ගනුදෙනු සටහන් කරන විට අදාළ අගය නියමිත ගිණුමේ සටහන් නොකර වෙනත් ගිණුමක සටහන් වන අවස්ථා තිබිය හැකි ය. නමුත් මෙහි දී හර හා බැර සටහන්වල වටිනාකම් සමාන ව සටහන් වී ඇති හෙයින් ශේෂ පිරික්සුමේ සමානත්වයට බලපෑමක් ඇති නොකරයි.

නිදසුන්:

• ව්‍යාපාරයේ පරිහරණය සඳහා මිලදී ගත් රු. 200 000ක් වූ කාර්යාල උපකරණවල පිරිවැය ගැනුම් ගිණුමට හර කර තිබීම

ගැනුම් ගිණුමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ව්‍යාපාරයේ නැවත විකිණීමේ පරමාර්ථයෙන් මිල දී ගත් භාණ්ඩ තොගයේ වටිනාකමයි. මෙහි දී කාර්යාල උපකරණ මිල දී ගෙන ඇත්තේ ව්‍යාපාරයේ පරිහරණය සඳහා බැවින් එය හර කළ යුත්තේ කාර්යාල උපකරණ නමැති වත්කම් ගිණුමටයි. මෙය පහත පරිදි නිවැරදි කළ යුතු ය.

ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලියේදී සිදුවන සමහර වැරදි නිසා පිළියෙල කරන ශේෂ පිරික්සුමේ හර ශේෂ එකතුව සහ බැර ශේෂ එකතුව අතර වෙනසක් ඇති වේ. එවැනි වැරදි ශේෂ පිරික්සුමේ සමානත්වයට බලපාන වැරදි ලෙස හැඳින්වේ. ශේෂ පිරික්සුම තුළින් හෙළිදරව් වන වැරදි ලෙස හඳුන්වන්නේ ද මේවා ය. වැරදි මොනවා ද යන්න හඳුනා ගැනීමට ගිණුම් පරීක්ෂණයක් කළ යුතු ය. කෙසේ වුව ද ඒ සඳහා සැලකිය යුතු කාලයක් ගතවිය හැකි ය. එබැවින් වැරදි අනාවරණය කරගෙන නිවැරදි කරන තෙක් ශේෂ පිරික්සුමේ වෙනස අවිනිශ්චිත ගිණුමකට පිටපත් කළ යුතු ය.

අවිනිශ්චිත ගිණුම

ශේෂ පිරික්සුමේ හර ශේෂ එකතුව සහ බැර ශේෂ එකතුව අතර වෙනසක් ඇති විටෙක, ඊට හේතු වූ ගිණුම්කරණ වැරදි සොයා ඒවා නිවැරදි කරන තෙක් ශේෂ පිරික්සුමේ වෙනස තාවකාලිකව සටහන් කරන ගිණුම අවිනිශ්චිත ගිණුම වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. අවිනිශ්චිත ගිණුමක් විවෘත කරන්නේ පහත සඳහන් පරිදි ය:

• ශේෂ පිරික්සුමේ හර ශේෂ එකතුව සහ බැර ශේෂ එකතුව අතර වෙනස හඳුනා ගන්න.
• එම වෙනස ශේෂ පිරික්සුමේ අගය අඩුවෙන් පවතින තීරුවට ඇතුළත් කර තාවකාලික ව ශේෂ පිරික්සුමේ එකතු සමාන කරන්න.
• එම වෙනස කුමක්ද යන්න නිශ්චිතවම නොදන්නා නිසා ඇතුළත් කළ අගය ඉදිරියෙන් අවිනිශ්චිත ගිණුම ලෙස ලියා අදාළ අගය අවිනිශ්චිත ගිණුමට පිටපත් කරන්න.

ඒ අනුව ශේෂ පිරික්සුමේ හර ශේෂ එකතුවට වඩා බැර ශේෂ එකතුව අඩුනම් එම වෙනස අවිනිශ්චිත ගිණුමේ බැර පැත්තට පිටපත් කරන අතර බැර එකතුවට වඩා හර එකතුව අඩුනම් එම වෙනස අවිනිශ්චිත ගිණුමේ හර පැත්තට පිටපත් කරයි.

නිදසුන් : ජානකගේ ව්‍යාපාරය විසින් 20xx.12.31 දිනට පිළියෙල කරන ලද ශේෂ පිරික්සුමේ හර හා බැර තීරුවල ඓක්‍යයන් සමාන නොවී ය. එම ශේෂ පිරික්සුම පහත දැක්වේ.

ඉහත ශේෂ පිරික්සුමේ වෙනස, අවිනිශ්චිත ගිණුමේ පහත දැක්වෙන අයුරින් සටහන් කරනු ලැබේ.

ශේෂ පිරික්සුම තුළින් අනාවරණය වන වැරදි නිවැරදි කිරීම

ශේෂ පිරික්සුමේ වෙනස අවිනිශ්චිත ගිණුමේ සටහන් කිරීමෙන් පසු එම වෙනසට හේතු හඳුනාගත යුතු ය. ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලිය තුළ සිදුවී ඇති සියලු වැරදි නිවැරදි කළ පසු අවිනිශ්චිත ගිණුම පොත්වලින් ඉවත් විය යුතු ය. මේ නිසා ඇතැම් ගිණුම්කරණ වැරදි නිවැරදි කරනවිට අවිනිශ්චිත ගිණුමේ ද සටහන් තැබිය යුතු ය. අවිනිශ්චිත ගිණුමේ ශේෂය ඇතිවීමට බලපා ඇත්තේ ශේෂ පිරික්සුමේ අසමානත්වයට බලපාන වැරදි පමණි. මේ නිසා එම වැරදි නිවැරදි කිරීමේ දී ද්විත්ව සටහටනෙන් එක් සටහනක් අවිනිශ්චිත ගිණුමේ සටහන් කිරීමට සිදු වේ. මෙසේ ශේෂ පිරික්සුමක් තුළින් අනාවරණය වන වැරදි කිහිපයක් සහ ඒවා නිවැරදි කරන ආකාරය පහතින් විස්තර කොට ඇත.

01. ගනුදෙනුවක ද්විත්ව සටහනෙන් එක් සටහනක් පමණක් ඇතුළත් වීම

නිදසුන්: රු. 15 000 දුරකථන ගාස්තු ගෙවීම මුදල් පොතේ පමණක් සටහන් කර තිබීම

මෙහි දී අදාළ වටිනාකම දුරකථන ගාස්තු ගිණුමට හර කර නැත. එය නිවැරදි කිරීමට දුරකථන ගාස්තු ගිණුමට හර කළ යුතු ය. මුදල් පොත දැනටමත් බැර කර ඇති නිසා මුදල් පොත නිවැරදි ය. එහෙත් හර සටහන නොතිබුණු නිසා ශේෂ පිරික්සුමේ හර පැත්තේ එකතුව රු. 15 000ක් අඩු වී අවිනිශ්චිත ගිණුමේ රු. 15 000ක හර ශේෂයක් ඇති වී තිබේ. එය නිවැරදි කිරීමට අවිනිශ්චිත ගිණුමට බැර කළ යුතු ය.

02. ගනුදෙනුවක ද්විත්ව සටහනෙන් එක් සටහනක් පමණක් නිවැරදි ව සටහන් කර අනෙක් සටහන සඳහා වැරදි සංඛ්‍යාවක් සටහන් කිරීම

නිදසුන්: රු. 54 000ක අත්පිට විකුණුම් මුදල් පොතේ නිවැරදි ව සටහන් කර විකුණුම් ගිණුමට රු. 45 000ක් ලෙස බැර කිරීම.

මෙහි දී විකුණුම් ගිණුමට රු. 9 000ක් අඩුවෙන් බැර කර ඇත. එය නිවැරදි කිරීමට විකුණුම් ගිණුමට රු. 9 000ක් බැරකර අවිනිශ්චිත ගිණුමට හර කළ යුතු ය. රු. 9 000ක් අඩුවෙන් බැර කර තිබීම නිසා ශේෂ පිරික්සුමේ බැර එකතුව රු. 9 000ක් අඩු වන අතර අවිනිශ්චිත ගිණුමේ රු. 9 000ක බැර ශේෂයක් ඇති වේ. රු. 9 000ක් අවිනිශ්චිත ගිණුමට හර කිරීම තුළින් අවිනිශ්චිත ගිණුම අහෝසි කළ හැකි ය.

03. ගනුදෙනුවේ ද්විත්ව සටහන් අදාළ ගිණුම්වල එක ම පැත්තේ සටහන් කිරීම

ගනුදෙනුවක වටිනාකම අදාළ ගිණුම් දෙකේ ම එක ම පැත්තේ සටහන් වී තිබිය හැකි ය.

නිදසුන්: ණයගැතියෙකුගෙන් ලැබුණු රු. 5 000ක් මුදල් පොතට හර කර ණයගැති ගිණුමට ද හර කර තිබීම

මෙහි දී එක් ගිණුමකට රු. 5 000 බැගින් ගිණුම් දෙකට ම හර කර ඇත. කිසිදු අගයක් බැර කර නැත. මේ නිසා ශේෂ පිරික්සුමේ බැර එකතුව රු. 10 000ක් අඩු වේ. එම නිසා අවිනිශ්චිත ගිණුමේ රු. 10 000ක බැර ශේෂයක් ඇති වේ. එය අහෝසි කිරීමට අවිනිශ්චිත ගිණුමට රු. 10 000ක් හර කළ යුතු ය. ණයගැති ගිණුමට බැර කළ යුතුව තිබූ අගය හර කර ඇති නිසා වැරදියට තැබූ හර සටහන ඉවත් කිරීමට රු. 5 000ක් බැර කළ යුතු ය. ඊට අමතරව බැර විය යුතු අගය ණයගැති ගිණුමට බැර කළ යුතු ය. ඒ අනුව ණයගැති ගිණුම නිවැරදි කිරීමට එම ගිණුමට රු. 10 000ක් බැර කළ යුතු ය.

04. ලෙජර් ගිණුම් තුලනය කිරීමේ දී සිදුවන වැරදි

නිදසුන්: ගැනුම් ගිණුමේ නිවැරදි එකතුව වූ රු. 25 000, රු. 5 000ක් ලෙස ගැනුම් ගිණුමේ සටහන් කිරීම

මෙහි දී ගැනුම් ගිණුමේ ශේෂය රු. 20 000ක් අඩු වීම හේතුවෙන් ශේෂ පිරික්සුමේ හර එකතුව රු. 20 000කින් අඩු වේ. එම වෙනස නිසා අවිනිශ්චිත ගිණුමේ රු. 20 000ක හර ශේෂයක් ඇති වේ. එය අහෝසි කිරීමට එම අගය අවිනිශ්චිත ගිණුමට බැර කළ යුතු ය. එසේ ම ගැනුම් ගිණුමේ ශේෂය රු. 20 000ක් අඩු ය. එම නිසා එය නිවැරදි කිරීමට ගැනුම් ගිණුම රු. 20 000ක් හර කළ යුතු ය.

05. ශේෂ පිරික්සුම පිළියෙල කිරීමේදී සිදුවන වැරදි

ව්‍යාපාරයක ලෙජරයේ ඇති සියලු ගිණුම් තුලනය කිරීමෙන් අනතුරු ව ශේෂ පිරික්සුම පිළියෙල කිරීමේදී ද වැරදි සිදුවීමට අවකාශ ඇත.

මෙහිදී

• ඇතැම් ගිණුම්වල ශේෂ ශේෂ පිරික්සුමට උපුටා නොගැනීම
• ඇතැම් ගිණුම්වල නිවැරදි ශේෂ වෙනුවට වැරදි ශේෂ ශේෂ පිරික්සුමේ සටහන් කිරීම
• ගිණුම්වල ශේෂ ශේෂ පිරික්සුමේ වැරදි තීරුවේ සටහන් කිරීම වැනි වැරදි සිදුවේ.

අනෙකුත් වැරදි සමග සැසඳීමේ දී, ශේෂ පිරික්සුම පිළියෙල කිරීමේ දී සිදුවන වැරදිවල සුවිශේෂී භාවයක් ඇත. මෙහි දී අදාළ ලෙජර ගිණුම් තුළ කිසිදු වරදක් සිදු වී නැත. වැරදි සිදු වී ඇත්තේ ශේෂ පිරික්සුමේ පමණි. එබැවින් ලෙජර් ගිණුම් නිවැරදි කිරීමක් අවශ්‍ය නොවේ. කෙසේ වුව ද ශේෂ පිරික්සුමේ වෙනසක් ඇති බැවින් එම වෙනස අවිනිශ්චිත ගිණුමකට සටහන් කර ඇත. ඒ අනුව අවිනිශ්චිත ගිණුම ඉවත් කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් වේ.

            නිදසුන් : රු. 10 000ක් වූ ගොඩනැගිලි කුලී වියදම් ගිණුමේ ශේෂය ශේෂ පිරික්සුමේ සටහන් වී නැත.

මෙහි දී ගොඩනැගිලි කුලී වියදම් ගිණුමට බලපෑමක් සිදු වී නොමැති බැවින් එය නිවැරදි කිරීමක් අවශ්‍ය නොවේ. එහෙත් ශේෂ පිරික්සුමේ හර පැත්තේ රු. 10 000ක් අඩු බැවින් අවිනිශ්චිත ගිණුමේ රු. 10 000ක හර ශේෂ යක් ඇති වේ. ඒ අනුව අවිනිශ්චිත ගිණුම ඉවත් කිරීමට රු. 10 000ක් අවිනිශ්චිත ගිණුමට බැර කිරීමෙන් ද අත්හැරුණු අගය ශේෂ පිරික්සුමේ සටහන් කිරීමෙන් ද සිදුවී ඇති වරද නිවැරදි කළ හැකි ය.

ශේෂ පිරික්සුමේ සමානත්වයට බලපාන වරදක් නිවැරදි කිරීමේ දී එක් සටහනක් අවිනිශ්චිත ගිණුමේත් අනෙක් සටහන වැරදි සිදු වී ඇති අනෙක් ගිණුමේත් සටහන් විය යුතු ය.

ශේෂ පිරික්සුමේ සමානත්වයට බල නොපාන වැරදි නිවැරදි කිරීමේදී අවිනිශ්චිත ගිණුමට කිසිදු නිවැරදි කිරීමේ සටහන් තැබීම අවශ්‍ය නොවන අතර වැරදි සිදු වී ඇති ගිණුම් හඳුනාගෙන නිවැරදි කිරීම සිදු කළ යුතු ය.

        නිදසුන්: කසුනිගේ ව්‍යාපාරය විසින් 20xx.12.31 දිනට පිළියෙල කරන ලද ශේෂ පිරික්සුමේ හර හා බැර තීරුවල ඓක්‍යයන් සමාන නොවී ය. එම ශේෂ පිරික්සුම පහත දැක්වේ.

පහත සඳහන් ගිණුම්කරණ වැරදි හඳුනාගෙන ඇත.

1. විදුලි ගාස්තු ගිණුමේ ශේෂය වූ රු. 16 000 ශේෂ පිරික්සුමට උපුටාගෙන නැත.
2. ලැබූ පොලී ගිණුමේ ශේෂය වූ රු. 10 000 ශේෂ පිරික්සුමේ හර තීරුවේ සටහන් කොට ඇත.
3. රු. 30 000ක බැංකු ණය පියවීම සටහන් කොට ඇත්තේ මුදල් පොතේ පමණි.
4. ගැනුම් ගිණුමේ ශේෂය වූ රු. 130 000 ශේෂ පිරික්සුමේ සටහන් කර ඇත්තේ රු. 150 000ක් ලෙස ය.
5. ගැනිලි ගිණුම තුලනය කිරීමේ දී එහි එකතුව වූ රු. 43 000 සටහන් කොට ඇත්තේ රු. 34 000ක් ලෙස ය.

ඉහත සඳහන් කසුනිගේ ව්‍යාපාරයේ ගිණුම්කරණ දෝෂ නිවැරදි කරන ආකාරය පහත දැක්වෙන පරිදි විස්තර කළ හැකි ය.

1. විදුලි ගාස්තු ගිණුමේ ශේෂය වූ රු. 16 000 ශේෂ පිරික්සුමට උපුටා නොගැනීමේ හේතුවෙන් ශේෂ පිරික්සුමේ හර තීරුවේ රු. 16 000ක ඌණතාවක් පවතී. එබැවින් රු. 16 000ක් ශේෂ පිරික්සුමට හර තීරුවේ ලිවිය යුතු අතර එම අගය අවිනිශ්චිත ගිණුමට බැර විය යුතු ය.
2. ලැබූ පොලී ගිණුම ආදායම් ගිණුමක් බැවින් එය ශේෂ පිරික්සුමේ දැක්විය යුත්තේ බැර පැත්තේ ය. රු. 10 000ක් වූ එම ගිණුම හර පැත්තේ සටහන් කිරීම තුළින් බැරට රු. 20 000ක ඌණතාවක් පවතී. එබැවින් රු. 20 000ක් ශේෂ පිරික්සුමේ බැර තීරුවේ ලිවිය යුතු අතර අවිනිශ්චිත ගිණුම හර විය යුතු ය.
3. බැංකු ණය පියවීමේ දී මුදල් පොත බැර කොට බැංකු ණය ගිණුම හර කළ යුතු නමුදු එය බැංකු ණය ගිණුමේ සටහන් නොකිරීම හේතුවෙන් එම ගිණුම රු. 30 000කින් වැඩි වී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ ශේෂ පිරික්සුමේ බැර තීරුවේ එකතුව රු. 30 000කින් වැඩි වීමයි. එබැවින් රු. 30 000ක් බැංකු ණය ගිණුමට හර කොට අවිනිශ්චිත ගිණුමට බැර කරනු ලැබේ.
4. ගැනුම් ගිණුමේ නිවැරදි ශේෂය වූ රු. 130 000 රු. 150 000ක් ලෙස ශේෂ පිරික්සුමේ සටහන් කිරීම හේතුවෙන් එහි හර තීරුවේ රු. 20 000ක් වැඩි වී ඇත.එය නිවැරදි කර ලිවිය යුතු ය.
5. ගැනිලි ගිණුමේ එකතුව රු. 9 000කින් අඩු වීම නිසා ශේෂ පිරික්සුමේ හර තීරුව රු. 9 000කින් අඩු වී ඇත. එබැවින් රු. 9 000ක් අවිනිශ්චිත ගිණුම බැර කර ගැනිලි ගිණුම හර කළ යුතු ය.

ඉහත සිදු වූ ගිණුම්කරණ වැරදි නිවැරදි කරන ආකාරය පහත සඳහන් පොදු ජ’නලයේ දක්වා ඇත.

ඉහත ගිණුම්කරණ වැරදි නිවැරදි කිරීමේදී පිළියෙළ කරනු ලබන අවිනිශ්චිත ගිණුම පහත දැක්වේ.