11-වසර කෘෂිකර්මය

රසායනික නොවන රෝග පාලනය

 රසායනික නොවන රෝග පාලනය

 

01.පිපිඤ්ඤා වගාවේ රෝග පාලනය

  • යටිපුස් රෝගය
    වර්ෂාකාලවලදි වැළදිය හැකි දරුණූම රෝගයයි. රෝගය දරුණුවත්ම පත්‍ර හැලී යයි. පළමුව කහපැහැති කෝණාකාර පුල්ලි හටගත් පසුව දුඹුරුපාට වේ. පත්‍රයේ යටි පැත්තේ අළුපැහැති බීජාණු දැකිය හැකිය. රෝගී ශාක වගා ක්ෂේත්‍රෙයන් ඉවත් කරන්න.
  • පිටිපුස් රෝගය
    වැඩි පරිසර උෂ්ණත්වයක් පවතින අවස්ථාවලදී වැළදිය හැකි රෝගයකි. රෝගීපත්‍ර කහපාට වේ. පත්‍රයේ දෙපසම සුදුපැහැති බීජාණු දැකගත හැකිය. රෝගී ශාක වගා ක්ෂේත්‍රෙයන් ඉවත් කරන්න.
  • මෘදු කුණුවීම
    කදෙහි පාමුල සහ පොළව සමග ස්පර්ශවී ඇති ගෙඩිවල මෘදු කුණුවීමක් ඇතිවේ. වගාව තුළ ජලවහනය දියුණු කරන්න.
  • ඇන්ත්‍රැක්නෝස් රෝගය
    බෝගයේසියළුම වායව කොටස්වලට වැළදිය හැකිය. පත්‍රවල පළමුවෙන් කුඩා කහපාට පුල්ලිහෝ තෙත් පැල්ලම් ඇතිවී පසුව ක්‍රමයෙන් විශාල වේ. විශාල පුල්ලිවල මැදසිදුරුවේ. ගෙඩිවල ගිළුනු තෙත් පැල්ලම් හටගනී. රෝර්‍ග පාත්‍රි ශාක ගලවා ඉවත් කිරීම.

02.තක්කාලි වගාවේ රෝග පාලනය

  • දිලීර මැලවීම
    දිලීර වර්ග කිහිපයක් නිසා ඇති වේ.
  • රෝග ලක්ෂණ
    ගස මැලවී යයි. ගසේ පාමුල හා මුල් කුණුවී යයි. සමහරවිට මුල් හා පාමුල කොටසේ සුදුපාට දිලීර දැකිය හැක.
  • පාලනය
    කාණුගැඹුරුකර හොදින් ජලය බැසයාමට සලසන්න.
  • බැක්ටීරියා හිටුමැරීම
    පසේ ඇති බැකිටීරියාවක් මගින් ඇති වේ.
  • රෝග ලක්ෂණ
    පැලමැලවීම සුදු වේ. ගසේ පාමුල හෝ මුල් කුණුවීමක් පිටතින් දක්නට නෙලැබේ. පසමට්ටමට අගලක් පමණ උඩින් කද කපා පිරිසිදු වතුර භාජනයකට දැමූවිට කිරිපාට නූල්මෙන් බාක්ටීරියා පිටතට පැමිණේනම්, මෙය බැක්ටීරියා හිටුමැරීම බව ස්ථීරවමනිගමනය කළහැක. මේ අනුව දිලීර හිටුමැරීමෙන් මෙය වෙන්කර හදුනාගත හැකිය.
  • පාලනය
    කාණු ගැඹුරුකර හොදින් ජලවහනය ඇති කරන්න.
    ප්‍රතිරෝධී වර්ග වගා කරන්න. KWR ඉතාමත් ප්‍රතිරෝධීය.
    T - 146 තරමක් මෙයට ප්‍රතිරෝධී වේ.
    පසට කාබනික පොහොර යොදන්න.
  • අංගමාරය
    - රෝග ලක්ෂණ
    කොළවලහා කදේ දුඹුරු හෝ කළුපාට පුලුලි ඇති වේ. ඒවා වැසි හෝ මීදුම සහිතකාළගුණයේදී ඉක්මනින් විශාලවී කුණුවී යයි. පුල්ලිවලට උඩින් ඇති ගසේ කොටස්කඩාවැටීම හෝ මැලවීම සිදුවේ. මෙම පුල්ලි ගසේ ඕනෑම තැනක ඇතිවිය හැක. ගෙඩිවලදඑම පුල්ලි ඇතිවී ගෙඩිද කුණුවී යයි.
    - පාලනය
    වැසි සහිතකාළගුණයක් ඇතිවිටදී රෝගය ඉක්මනින් පැතිරී ගස් සියල්ලම විනාශවී යාහැකිබැවින් රෝග ලක්ෂණ දුටු වහා වගා ක්ෂේත්‍රෙයන් ඉවත් කරන්න. නිර්දේශිත ආකාරයට පොහොර මිශ්‍රණ යොදන්න. වැඩියෙන් යූරියා පොහොර නොයොදන්න. රෝගී ගස් හා ගෙඩි ක්ෂේත්‍රයෙන් ඉවත්කර විනාශකර දමන්න.
  • පිටිපුස් රෝගය
    - රෝග ලක්ෂණ
    සුදුපාට පිටි වැනි දිලීරයේ කොටස් කොළවල යටි පැත්තේ මුලින්ම ඇති වේ. මේ නිසා කොළවල උඩ පැත්ත කහපාට වේ.
    - පාලනය
    රෝගී ශාක වගාවෙන් ඉවත් කිරීමග කොහොඹ කොළ යුෂ යෙදීම.
  • ඇන්ත්‍රැක්නෝස් රෝගය
    - රෝග ලක්ෂණ

    ගෙඩි කුණුවීම හාකද ඉහළ සිට කුණූවීම, මල් හැලීයාම සිදු වේ. වැසි සහිත කාලගුණයේදී රෝගය දරුණු වේ. රෝගී ශෘක ගලවා ඉවත් කිරීම.
  • ගෙඩිවල යට කුණුවීම
    මෙම බෝගයකට ලැබෙන ජල ප්‍රමාණය වැඩිවීම හෝ අඩුවීම නිසා ඇතිවන්නකි.
    - රෝග ලක්ෂණ
    ගෙඩියේ යටි පැත්ත කුණුවී යයි.
    - පාලනය
    වතුර වැඩි කාලවලදී කාණු ගැඹුරුකර වතුර බැස යාමට සලස්වන්න. වතුර හිග කාලවලදී වතුර සපයන්න. තෙතමනය ඒකාකාරීව පවත්වා ගැනීමට පිදුරු, කොළ වර්ග ආදිය යොදා පැල අවට වසුනක් කරන්න.

03.ගෝවා වගාවේ රෝග පාලනය

  • දියමලන් කෑම
    තවාන් දැමීමට පෙර තවන් පස ජීවානුහරණය. ක්‍රමාණුකූල අන්දමට වගා ක්‍රම අනුගමනය කිරීම.
  • යටිපුස් රෝගය
    ශෂ්‍ය මාරු ක්‍රම අනුගමනය කිරීම වැදගත්ය.තවන් පස ජීවානුහරණය
  • කළු කුණුවීම
    සැන්තොමොනාස්කම්පෙස්ට්‍රිස් නම් බැක්ටීරියාව මගින් වැදෙන මෙම රෝගය වලක්වා ගැනීම සඳහානියමිත වගාක්‍රම හා ශෂ්‍ය මාරු ක්‍රම අනුගමනය කිරීම සුදුසුය.
  • බරවා රෝග
    පසෙහිආම්ලික බව වැඩි ස්ථානවල මෙම රෝගය නිසා වගාවට දරුණු හානි ඇතිවිය හැකිය.ප්ලැස්මොඩි ෆෙරා බ්‍රැසිකේ නම් දිලීරයෙන් සෑදෙන මෙම රෝගය වලක්වා ගැනීම සඳහානියමිත වගා ක්‍රම අනුගමනය කිරීම. ශෂ්‍ය මාරු ක්‍රම අනුගමනය කිරීම වැදගත්ය.
  • පත්‍ර පුල්ලි රෝගය
    මයිකොස්රෙල්ලාබ්‍රැසිකෝලා නම් දිලීයෙන් වැළදේ. මිශ්‍ර බෝග වගාව මගින් තරමක් දුරට මගහරවා ගත හැක.

 

 

 

 

04.වට්ටක්කා වගාවේ රෝග පාලනය

  • යටි පුස් රෝගය
    මෙම දිලීර රෝගය නිසා පත්‍රමත කහ පැහැති කෝණාකාර පුල්ලි ඇති වේ. පත්‍ර දුඹුරුපැහැ ගැන්වී හැකිලී යයි.පත්‍ර යටි පැත්තේ අලු පැහැති බීජානු සමූහ දක්නට ලැබේ.
  • පිටි පුස් රෝගය
    දිලීරයක් මගින් ඇති වේ. පත්‍ර කහ පැහැ වේ. පත්‍රවල දෙපැතතේම සුදු පැහැති බීජානු සමූහ දිස් වේ.
    - පාලනය
    ධාරක පැළෑටි හා කුකර්බිටේසි කුලයට අයත් වල් පැලෑටි වර්ග විනාශ කිරීම..
  • මෘදු කුණුවිමේ රෝගය (පිතියම් විශේෂ)
    දිලීරයක් මගින් ඇති වේ. කදෙහි පාමුල හා ඵල මතුපිට මෘදු කුණුවීමක් හටගනී.
    - පාලනය
    අධික තෙතමනය හාආර්ද්‍රතාවය මගහැරීම
    පස බුරුල්කර වාතාශ්‍රය දියුණු කිරීම
  • විචිත්‍ර වෛරසය
    පත්‍ර මත කොල හා කහ පැහැති පුල්ලි ඇතිවේ. පත්‍ර බොකුටු වී රැලි වැටී, පැල්ලම් ද ඇතිවේ.
    - පාලනය
    රෝගී පැල උදුරා විනාශ කරන්න.
    කෘම්නාශක යොදා සුදුමැස්සන් වැනි රෝග වාහකයන් මර්ධනය කරන්න.

 

05.බටු වගාවේ රෝග පාලනය

  • දියමලන්කෑම
    රෝග කාරකයින්
  1. පියුසාරියම් විශේෂ (Fusariumspp)
  2. පීතියම් විශේෂ (Pythiumspp)
  3. පයිටොප්තොරා විශේෂ (Phytopthoraspp)
  4. රයිසොක්ටෝනියා විශේෂ (Rhizoctoniaspp)

රෝග ලක්ෂණ
තවානේ පැල පාමුලින් කුණුවී යන අතර, පසුව පැල මැරී යයි.
රෝග පාලන ක්‍රම

  • බීජ ප්‍රතිකාර කිරිම තුළින් මෙම රෝගය බොහෝ දුරට පාලනය කරගත හැක
  • බීජ ප්‍රතිකාර සදහා වම්බටු බීජ කිලෝ ග්‍රැම් 1කට කැප්ටාන් 50% තෙ.කු.ග්‍රෑම් 600ක් හෝ කැප්ටාන් 80% තෙ.කු. ග්‍රෑම් 375ක් හෝ තිරාම් 80% තෙ.කු.යොදාගන්නේ නම් ග්‍රෑම් 450ක් ද වන පරිදි මිශ්‍ර කළ යුතුය
  • මිට අමතරව පාංශු ප්‍රතිකාර කිරිම තුළින් ද මෙම රෝගය පාලනය කල හැක
  • මේ සදහා කැප්ටාන් 50% තෙ.කු. නම් ග්‍රෑම් 12ක්ද, කැප්ටාන් 80% තෙ.කු.නම් ග්‍රෑම් 8ක්ද, තිරාම් 80% තෙ.කු. යොදාගන්නේ නම් ග්‍රෑම් 14ක්ද, ක්ලෝරොතැලොනිල් 75% තෙ.කු. යොදාගන්නේ නම් ග්‍රෑම් 12ක්ද වනසේ ජලය ලීටර 10කදියකර යෙදීම සිදුකල හැක

ශෂ්‍ය විද්‍යාත්මක ක්‍රම

  • ජල වහනය දියුණු කිරිම
  • රෝගි ශාක ගලවා විනාශ කිරිම
  • නිසි ලෙස තවාන් පාලනය කිරිම
  • තවාන් මාධ්‍ය ජීවාණුහරනය කිරිම

 

  • බැක්ටීරියා හිටුමැරිමේ රෝගය
    රෝග කාරකය - රැල්ස්ටෝනියා සොලනාසෙයාරුමි (Ralstoniasolanasearum)

රෝග ලක්ෂණ

  • පළමුව ශාකයේ අග්‍රස්ථ කොටස් මැලවී යන අතර, පසුව මුළු ශාකයම මැලවී මැරී යයි
  • ශාකයේ විවිධ වර්ධන අවස්ථාවල අසාදනය විය හැක
  • ශාක ක‍දේ පහළ කොටසින් ආගන්තුක මුල් ඇතිවේ.ශාකයේ පහළ කොටසේ සනාල කලාප දුර්වර්ණ වේ
  • මෙම බැක්ටීරියා පසේ ජීවත් වන අතර, ජලය මඟින් පැතිරේ, තෙත් කලාපයේ මෙම රෝගය බහුලව දක්නට ඇත
  • ශාකයේ කඳ පස් මට්යමට තරමක් උඩින් මුවහත් පිහියකින් කපා, කැපු අත්තපිරිසිදු ජල භාජනයක බහාලු විට කඳින් දුමාරයක් ලෙස බැක්ටීරියා සහිත සුදුපැහැති දියරයක් වෑස්සිමට පටන් ගනි. මෙමගින් වෙනත් හේතු නිසා ඇතිවන මැලවීමක්වෙන් කොට හඳුනාගත හැක

පාලන ක්‍රම

  • සොලනේසියේ කුලයට අයත් නොවන වෙනත් බෝග සමග බෝග මාරු කරමින් වගා කරන්න
  • නිරෝගි බීජ සහ රෝපණ ද්‍රව්‍ය භාවිතය
  • වල් පැලෑටි මර්දනය කර ක්ෂේත්‍රය පිරිසිදුව තබා ගැනීම
  • කාණු පද්ධතිය මනා ලෙස සකස්කර ක්ෂේත්‍රයේ ජල වහනය දියුණු කිරීම
  • ආසාදිත ශාක කොටස් පස් සමඟ ගලවා විනාශ කිරීම
  • ප්‍රතිරෝධී ප්‍රභේද වගා කිරීම, උදාහරණ:- පාදාගොඩ වර්ගය


  • පාදස්ථ කුණුවීම හා මුල් කුණුවීම
    රෝග කාරකයා

    - පියුසාරියම් විශේෂ (Fusarium SPP)
    - රයිසොක්ටෝනියා සොලනයි (Rhizoctoniasolani)
    - ස්ක්ලෙරොටියම් රොල්ෆ්සි (Sclerotiumroltsii)
    රෝග ලක්ෂණ
  • ශාක කදේ පසට ඉතාමත් ආසන්න ප්‍රදේශයේ මෘදුකුණුවීමක් දක්නට ලැබේ
  • මෙම ස්ථානවල සුදුපාට පුළුන් ආකාර පුස්වලින් ආවරණය වී පවතී
  • මුල් දුර්වර්ණ වීම, ශාක වායව කොටස් මැලවී මැරීයාම සිදු වේ
  • ඉහළ උෂ්ණත්වයක් හා ආර්ද්‍රතාවක් ඇතිවිට පැතිරීයාම සීඝ්‍රයෙන් සිදු වේ

රෝග පාලන ක්‍රම
ශෂ්‍ය විද්‍යාත්මක ක්‍රම

  • සොලනේසි කුලයට අයත් නොවන වෙනත් බෝග සමඟ බෝග මාරුව සිදු කරන්න
  • ආසාදිත ශාක ගලවා විනාශ කරන්න
  • ක්ෂේත්‍රයේ ජලවහනය දියුණු කරන්න

 

  • ඇන්ත්‍රැක්නොස් ඵල කුණුවීම
    රෝග කාරකය - කොලෙට්‍රොටිකම් විශේෂ (Colletotrichum SPP)

රෝග ලක්ෂණ

  • මේරූ ඵල මත විවිධ ප්‍රමාණයේ ගිලී පවතින පුල්ලි දක්නට ලැබේ. පසුව මේ ඵල හැලී යයි
  • මල් හා ළපටි දළුද තෙත් සහිත කාලගුණ තත්ත්වවලදී ආසාදනය වී, දුඹුරු පැහැයට හැරී හැලී යා හැක

 

 

රෝග පාලන ක්‍රම
ශෂ්‍ය විද්‍යාත්මක ක්‍රම

  • නිර්දේශිත රසායනික පොහොර භාවිතය
  • නිර්දේශිත පරතරයට බෝග වගා කිරීම
  • බෝග මාරුව
  • ආසාදිත ශාක කොටස් විනාශ කිරීම
  • අස්වනු නෙලීමේදී හා ප්‍රවාහණයේදී යාන්ත්‍රික හානි අවම වන ආකාරයට කටයුතු කිරීමෙන් රෝග ආසාදනය වීම වළක්වා ගැනීම.


  • ෆෝමොප්සිස් අංගමාරය
    රෝග කාරකය - ෆෝමොප්සිස් වෙක්සාන්ස් (Phomopsisvexans)
    රෝග ලක්ෂණ
  • ශාකයේ වායව කොටස්වලට ඕනෑම වර්ධන අවධියකදී ආසාදනය විය හැක
  • මුලින්ම කඳ වටා පටියක් ආකාරයට පැල්ලම් දැකගත හැක. පසුව මෙම ලප ඇති ස්ථානයට ඉහළින් ඇති වායව කොටස් මැරී යයි
  • පත්‍රවලට රෝග ආසාදනය වූ විට පත්‍රවල රවුම් ආකාර පුල්ලි ඇතිවේ. මෙම පුල්ලි තද දුඹුරු හෝ අළු පාට වන අතර, වටේට තද දුඹුරු පාට දාරයක් ඇත
  • පසුව මෙම පුල්ලිවල මැද කලු පාටට හැරේ. පත්‍ර කහපාට වී මැරී යයි
  • ඵල මත ඇතිවන පුල්ලි පත්‍ර පුල්ලිවලට සමාන ආකාරයක් ගන්නා අතර, තරමක් විශාල වෙයි
  • ආසාදිත ඵල මෘදු හා දියරමය ස්වභාවයක් පෙන්වයි

රෝග පාලන ක්‍රම
ශෂ්‍ය විද්‍යාත්මක ක්‍රම

  • ආසාදිත ශාක කොටස් විනාශකර දැමීම
  • බෝග මාරුව

 

  • පත්‍ර කුඩාවීමේ රෝගය

 

රෝග ලක්ෂණ
ශාක පත්‍ර කුඩාවේ. ශාක පත්‍ර කඳට ඇලී ඇත්ස්වභාවයක් ගන්නා අතර, ඒවා විශාල සංඛ්‍යාවක් එකට ගොනුවී පවතී. ශාකය කුරු වනඅතර, පදුරුමය ස්වභාවයක් පෙන්වයි. බොහෝවිට මල් හට ගැනීමක් සිදු නොවේ.මයිකොප්ලාස්මා නැමති ජීවියෙකු මෙම රෝගයේ රෝගකාරකයා ලෙස ක්‍රියාකරණු ලබන බවපැවසේ.

රෝග පාලන ක්‍රම
ආසාදිත ශාක ක්ෂේත්‍රයෙන්ඉවත් කර විනාශ කිරීම.

 


ලිපිය නිර්මාණය කලේ,
T
Thakshila Dilhani


MEMBER

අදාල තවත් ලිපි,



Thakshila Dilhani

11-වසර කෘෂිකර්මය

අනෙකුත් ලිපි