ශ්‍රේණි (Grades)
විෂයන් (Subjects)
තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය ව්‍යාපාර අධ්‍යයනය ආර්ථික විද්‍යාව ගිණුම්කරණය ඉංජිනේරු තාක්ෂණවේදය තාක්ෂණවේදය සදහා විද්‍යාව ජෛව පද්ධති තාක්ෂණවේදය සිංහල සන්නිවේදනය හා මාධ්‍ය දේශපාලන විද්‍යාව තර්ක ශාස්ත්‍රය හා විද්‍යාත්මක ක්‍රමය භෞතික විද්‍යාව ජීව විද්‍යාව රසායන විද්‍යාව කෘෂි විද්‍යාව භූගෝල විද්‍යාව බුද්ධ ධර්මය කතෝලික ධර්මය ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ගෘහ ආර්ථික විද්‍යාව ජපන් භාෂාව ව්‍යාපාර සංඛ්‍යානය ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය ඉංග්‍රීසි භාෂාව නාට්‍ය හා රංග කලාව ප්‍රංශ පාලි බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරය ඉතිහාසය ක්‍රිස්තියානි ශිෂ්ටාචාරය කොරියන් භාෂාව ජර්මන් සංයුක්ත ගණිතය සංස්කෘත
Feed Filters
උසස්පෙළ ගිණුම්කරණය ද්විත්ව සටහන්
ගනුදෙනුවක ද්විත්ව සටහන් ස්වරූප
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
ගිණුම්කරණ මූලධර්ම සහ ලෙජරය
ද්විත්ව සටහන් ක්‍රමය සහ ගිණුම් වර්ගීකරණය

✶ සෑම ව්‍යාපාරික ගනුදෙනුවකම හා සිදුවීමක ද්විත්ව ස්වරූපයක් පවතී.

✶ ගිණුම්කරණ ඒකකයක ඇති වන මූල්‍යමය ගනුදෙනු වාර්තා කරන සම්මත ආකෘතිය “ගිණුම” වේ. එහි දී ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු හා සිදුවීම්වල ද්විත්ව ස්වරූපය නිශ්චිත දිනක සිට තවත් නිශ්චිත දිනයක් දක්වා අනුපිළිවෙළින් වාර්තා කරනු ලැබේ.

✶ ගනුදෙනුවල ද්විත්ව මූල්‍ය ප්‍රතිඵලය ව්‍යාපාරය කෙරෙහි දෙයාකාරයකට බලපාන බවත්, එකී බලපෑම එකවර සටහන් කරන ක්‍රමය “ද්විත්ව සටහන් ක්‍රමය” නම් වේ.

✶ ගනුදෙනුවක ද්විත්ව මූල්‍ය ප්‍රතිඵලය ද්විත්ව සටහන් මූලධර්මය මත පදනම වන අතර, මෙය ක්‍රි. ව. වර්ෂ 1494 දී ඉතාලි ජාතික ලුකා පැසියෝලි (Luca Pacioli) පියතුමා විසින් මුල් වරට ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය.

✶ සෑම ගනුදෙනුවක ම ද්විත්ව ස්වරූපය ගිණුම්වලට පිටපත් කළ යුතු ආකාරය ද්විත්ව සටහන් මූලධර්මයෙන් කියවෙන අතර, එම ද්විත්ව ප්‍රතිඵලය හර හා බැර වශයෙන් එකවර සටහන් කිරීමට අනුගමනය කරන රීතීන් සමූහය ද්විත්ව සටහන් මූලධර්ම වේ.

✶ සෑම ගනුදෙනුවක් නිසාම වත්කම්, වගකීම් හා හිමිකම වැඩිවීම හෝ අඩුවීම ගිණුම්කරණයේ දී හර හා බැර වශයෙන් සටහන් තබයි. හර යන්න භාවිත කළ යුත්තේ වැඩිවීමට ද අඩුවීමට ද යන්න ද්විත්ව සටහන් රීතින්වලින් මඟ පෙන්වයි.

✶ සම්ප්‍රදායික ලෙජර් ගිණුමක ආකෘතිය ඉංග්‍රීසි අකුරක , ටී (T) , හැඩය ගන්නා අතර භාවිතයේ දී ඒ සඳහා පහත ස්වරූපයක් උපයෝගී කර ගනියි.

ගිණුම් ආකෘති
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ගිණුමක ආකෘතිය (I) හර බැර 45
රූපය (I): ගිණුමක සරල ආකෘතිය
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ............................................ ගිණුම (ii) හර බැර දිනය විස්තරය සඟල පිටුව වටිනාකම (රු.) දිනය විස්තරය සඟල පිටුව වටිනාකම (රු.)
රූපය (II): සවිස්තරාත්මක ලෙජර් ගිණුම් ආකෘතිය
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ............................................ ගිණුම (iii) දිනය විස්තරය සඟල පිටුව හර (රු.) බැර (රු.) ශේෂය (රු.)
රූපය (III): ශේෂය සහිත ලෙජර් ගිණුම් ආකෘතිය

➤ ගිණුම් සියල්ල එකතු වන ස්ථානය ලෙජරය නම් වේ. එය පොතක්, ලිපි ගොනුවක්, විද්‍යුත් පත්‍රිකාවක් හෝ කාඩ් පතක් විය හැකි ය.

➤ උදා : පරිගණකගත ආයතනයක ගනුදෙනු වාර්තා, චුම්බක පටියක (Magnetic Tape) හෝ චුම්බක තැටියක (Magnetic Disc) සටහන් කිරීම.

➤ ව්‍යාපාරික ගනුදෙනුවලින් මතුවන ලෙජර් ගිණුම් වර්ග 5කි. එනම් වත්කම්, වියදම්, වගකීම්, ආදායම් හා හිමිකම් ගිණුම් වේ.

➤ ඒ ඒ ගිණුම්වල වටිනාකම් අඩුවීම හා වැඩිවීම පහත අයුරු සාරාංශ කළ හැකි ය.වත්කම් හා වියදම් ගිණුමසාමාන්‍ය ශේෂය

ගිණුම්කරණයේ මූලික සංකල්ප
හර හා බැර නීති

ගිණුම්කරණයේදී ගනුදෙනු වාර්තා කිරීම සඳහා හර (Debit) සහ බැර (Credit) නීති අත්‍යවශ්‍ය වේ. ගිණුම් වර්ගය අනුව මෙම නීති වෙනස් වේ.

වත්කම් හා වියදම් ගිණුම්:
  • හර (Debit): වැඩිවීමක් (+) පෙන්නුම් කරයි.
  • බැර (Credit): අඩුවීමක් (-) පෙන්නුම් කරයි.
  • සාමාන්‍ය ශේෂය හර පැත්තේ පවතී.
ප්‍රාග්ධනය, ආදායම් හා වගකීම් ගිණුම්:
  • හර (Debit): අඩුවීමක් (-) පෙන්නුම් කරයි.
  • බැර (Credit): වැඩිවීමක් (+) පෙන්නුම් කරයි.
  • සාමාන්‍ය ශේෂය බැර පැත්තේ පවතී.
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} වත්කම් හා වියදම් ගිණුම් හර බැර වැඩිවීම (+) සාමාන්‍ය ශේෂය අඩුවීම (-)
රූපය 1: වත්කම් හා වියදම් ගිණුම් සඳහා හර හා බැර නීති
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ප්‍රාග්ධනය ආදායම් හා වගකීම් ගිණුම් හර බැර අඩුවීම (-) වැඩිවීම (+) සාමාන්‍ය ශේෂය
රූපය 2: ප්‍රාග්ධනය, ආදායම් හා වගකීම් ගිණුම් සඳහා හර හා බැර නීති
YouTube Facebook Myschool
ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු සිද්ධීන් ගිණුම්ගත කිරීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
ව්‍යාපාරික ගණුදෙණු හා සිද්ධි සටහන් කිරීම
අභ්‍යාස - 01
පහත සඳහන්වන්නේ ව්‍යාපාර ආයතනයක සිදු වූ ගණුදෙණු වල ද්විත්ව සටහන් කිහිපයකි. ඊට සම්බන්ධ ගණුදෙණු ලියන්න.

අයිතම සටහන හර (රු.) බැර (රු.) ගණුදෙණුව
1. මුදල් ගිණුම 300,000 රු. 300,000 ක මුදලක් ප්‍රාග්ධනය ලෙස ව්‍යාපාරයට යෙදවීම
ප්‍රාග්ධන ගිණුම 300,000
2. මෝටර් රථ ගිණුම 150 000 රු. 150,000 ක් වටිනා මෝටර් රථයක් ප්‍රාග්ධනය ලෙස ව්‍යාපාරයට යෙදවීම
ප්‍රාග්ධන ගිණුම 150 000
3. බැංකු ණය ගිණුම 20 000 බැංකු ණය වාරිකයක් ලෙස රු. 20,000 ක මුදලක් ගෙවීම
මුදල් ගිණුම 20 000
4. ගැනුම් ගිණුම 50 000 රු. 50,000 ක භාණ්ඩ මිලදී ගෙන රු. 30,000 ක් මුදලින් ගෙවා ඉතිරිය ණයට ගැනීම
මුදල් ගිණුම 30 000
වෙළෙඳ ගෙවිය යුතු දෑ පාලන ගිණුම 20 000
5. විදුලි වියදම් 8 000 විදුලි ගාස්තු රු. 8,000 ක් මුදලින් ගෙවීම
මුදල් ගිණුම 8 000
6. වෙළෙඳ ගෙවිය යුතු දෑ පාලන ගිණුම 20 000 රු. 20,000 ක භාණ්ඩ ණයට විකිණීම
විකුණුම් ගිණුම 20 000
7. වෙළෙඳ ගෙවිය යුතු දෑ පාලන ගිණුම 25 000 ණයහිමියෙකුට රු. 25,000 ක් ගෙවීමේදී රු. 5,000 ක වට්ටමක් ලැබී ඉතිරිය මුදලින් ගෙවීම.
මුදල් ගිණුම 20 000
ලද වට්ටම් ගිණුම 5 000
8. මුදල් ගිණුම 8 000 ණයගැතියෙකුගෙන් රු. 10,000 ක් ලැබීමේදී රු. 2,000 ක වට්ටමක් ලබා දී ඉතිරිය මුදලින් ලැබීම
දුන් වට්ටම් ගිණුම 2 000
වෙළෙඳ ලැබිය යුතු දෑ පාලන ගිණුම 10 000
9. ගැනිිලි ගිණුම 6 000 අයිතිකරුගේ පෞද්ගලික ප්‍රයෝජනය සඳහා රු. 6,000 ක භාණ්ඩ ගැනීම.
ගැනුම් ගිණුම 6 000
10. විදුලි වියදම් ගිණුම 2 000 ගෙවිය යුතු (උපචිත) විදුලි ගාස්තු රු. 2,000 ක් සටහන් කිරීම.
උපචිත විදුලි වියදම් ගිණුම 2 000
11. මෝටර් රථ සකස් ගිණුම 5 000 මෝටර් රථ සඳහා රු. 5,000 ක ක්ෂයවීම් සටහන් කිරීම.
මෝ/රථ සමුච්චිත සකස් ගිණුම 5 000
12. හානි කරන අලාභ ගිණුම 5 000 රු. 5,000 ක අඩමාන ණය (හානිකරන අලාභ) සටහන් කිරීම.
වෙළෙඳ ලැබිය යුතු දෑ පාලන ගිණුම 5 000
13. පරිත්‍යාග ගිණුම 2 000 රු. 2,000 ක භාණ්ඩ ප්‍රදානයක් හෝ පරිත්‍යාගයක් ලෙස ලබා දීම.
ගැනුම් ගිණුම 2 000
14. ගැනිිලි ගිණුම 5 000 අයිතිකරුගේ පෞද්ගලික ප්‍රයෝජනය සඳහා රු. 5,000 ක මුදලක් ගැනීම.
මුදල් ගිණුම 5 000

අභ්‍යාස - 02

මෙම වගුවේ දැක්වෙන්නේ විවිධ ගිණුම් වර්ගීකරණය කර ඇති ආකාරයයි. (Mema vaguwe dakvenne vividha ginum vargikaranaya kara ethi akarayai.)
අංකය (Ankaya) ගිණුමේ නම (Ginumē Nama) ගිණුම් වර්ගය (Ginum Vargaya)
01 මෝටර් රථ ගිණුම (Motor Ratha Ginuma) ජංගම නොවන වත්කම් (Jangama Novana Vathkam)
02 මෝටර් රථ සමුච්චිත ක්ෂය ගිණුම (Motor Ratha Samuchchitha Kshaya Ginuma) ප්‍රති වත්කම් (වත්කම් අඩු කිරීමක්) (Prathi Vathkam (Vathkam adu kirimak))
03 ප්‍රාග්ධන ගිණුම (Pragdhana Ginuma) හිමිකම් (Himikam)
04 වෙළඳ ලැබිය යුතු දෑ ගිණුම (Velanda Lebiya Yuthu Daa Ginuma) ජංගම වත්කම් (Jangama Vathkam)
05 වෙළඳ ගෙවිය යුතු දෑ ගිණුම (Velanda Geviya Yuthu Daa Ginuma) ජංගම වගකීම් (Jangama Vagakeem)
06 ලැබූ පොලී ගිණුම (Lebuu Polee Ginuma) ආදායම් (Aadaayam)
07 ලැබිය යුතු පොලී ගිණුම (Lebiya Yuthu Polee Ginuma) ජංගම වත්කම් (Jangama Vathkam)
08 විදුලි වියදම් ගිණුම (Viduli Viyadam Ginuma) වියදම් (Viyadam)
09 උපචිත විදුලි වියදම් ගිණුම (Upachitha Viduli Viyadam Ginuma) ජංගම වගකීම් (Jangama Vagakeem)
10 රක්ෂණ ගාස්තු ගිණුම (Rakshana Gaasthu Ginuma) වියදම් (Viyadam)
11 කලින් ගෙවූ රක්ෂණ ගිණුම (Kalin Gevuu Rakshana Ginuma) ජංගම වත්කම් (Jangama Vathkam)
12 කලින් ලැබූ කොමිස් ගිණුම (Kalin Lebuu Komis Ginuma) ජංගම වගකීම් (Jangama Vagakeem)
13 ගැනිලි ගිණුම (Genili Ginuma) හිමිකම් (හිමිකම් අඩු කිරීමක්) (Himikam (Himikam adu kirimak))
14 තොග ගිණුම (Thoga Ginuma) ජංගම වත්කම් (Jangama Vathkam)
15 ගැනුම් ගිණුම (Genum Ginuma) වියදම් (Viyadam)
16 විකුණුම් ගිණුම (Vikunum Ginuma) ආදායම් (Aadaayam)
17 මුදල් ගිණුම (Mudal Ginuma) ජංගම වත්කම් (Jangama Vathkam)
18 ආපසු යැවුම් ගිණුම (Aapasu Yaavum Ginuma) වියදම් (ගැනුම් අඩු කිරීමක්) (Viyadam (Genum adu kirimak))
19 ආපසු එවූම් ගිණුම (Aapasu Evuum Ginuma) ආදායම් (විකුණුම් අඩු කිරීමක්) (Aadaayam (Vikunum adu kirimak))
20 ලද වට්ටම් ගිණුම (Lada Wattam Ginuma) ආදායම් (Aadaayam)
21 දුන් වට්ටම් ගිණුම (Dun Wattam Ginuma) වියදම් (Viyadam)
22 ආයෝජන ගිණුම (Aayojana Ginuma) වත්කම් (Vathkam)
23 හානිකරන අලාභ ගිණුම (Haanikarana Alaabha Ginuma) වියදම් (Viyadam)
24 අපේක්ෂිත හානිකරන අලාභ ගිණුම (Apekshitha Haanikarana Alaabha Ginuma) වියදම් (Viyadam)
25 අපේක්ෂිත හානිකරන අලාභ ඉඩ හැරීමේ ගිණුම (Apekshitha Haanikarana Alaabha Ida Hæreeme Ginuma) ප්‍රති වත්කම් (Prathi Vathkam)
26 පුනර් ඇගයුම් සංචිත ගිණුම (Punar Agayum Sanchitha Ginuma) හිමිකම් (Himikam)
27 රඳවා ගත් උපයීම් ගිණුම (Randavaa Gath Upayeem Ginuma) හිමිකම් (Himikam)
අභ්‍යාස - 03
ද්විත්ව සටහන් ක්‍රමය
අංකය ගනුදෙනුව ද්විත්ව සටහන් රීතිය ද්විත්ව සටහන (රු.)
01 ව්‍යාපාරය ආරම්භ කිරීමට අයිතිකරු රු 200 000 යෙදවීම වත්කම් වැඩිවීම - හර
හිමිකම් වැඩිවීම - බැර		 මුදල් ගිණුම - හර 200 000 /
ප්‍රාග්ධන ගිණුම - බැර 200 000
02 රු. 25,000 ක ලී බඩු මිලට ගැනීම. වත්කම් වැඩිවීම - හර
 වත්කම් අඩුවීම - බැර		 ලී බඩු ගිණුම - හර 25,000
මුදල් ගිණුම - බැර 25,000
03 රු. 60,000 ක භාණ්ඩ අත්පිට මුදලට මිලට ගැනීම. වියදම් වැඩිවීම - හර
වත්කම් අඩුවීම - බැර		 ගැනුම් ගිණුම - හර 60,000
මුදල් ගිණුම - බැර 60,000
04 අත්පිට විකුණුම් රු. 100,000. වත්කම් වැඩිවීම - හර
ආදායම් වැඩිවීම - බැර		 මුදල් ගිණුම - හර 100,000
විකුණුම් ගිණුම - බැර 100,000
05 දුරකථන බිල් ගෙවීම රු. 6,000. වියදම් වැඩිවීම - හර
වත්කම් අඩුවීම - බැර		 දුරකථන ගාස්තු - හර 6,000
මුදල් ගිණුම - බැර 6,000
06 රු. 30,000 ක භාණ්ඩ ණයට මිලට ගැනීම. වියදම් වැඩිවීම - හර
වගකීම් වැඩිවීම - බැර		 ගැනුම් ගිණුම - හර 30,000
වෙළඳ ගෙවිය යුතු දෑ - බැර 30,000
07 රු. 40,000 ක භාණ්ඩ ණයට විකිණීම. වත්කම් වැඩිවීම - හර
ආදායම් වැඩිවීම - බැර		 වෙළඳ ලැබිය යුතු දෑ - හර 40,000
විකුණුම් ගිණුම - බැර 40,000
08 ණයහිමියන්ට මුදල් ගෙවීම රු. 20,000. වගකීම් අඩුවීම - හර
වත්කම් අඩුවීම - බැර		 වෙළඳ ගෙවිය යුතු දෑ - හර 20,000
මුදල් ගිණුම - බැර 20,000
09 ණයගැතියන්ගෙන් මුදල් ලැබීම රු. 35,000. වත්කම් වැඩිවීම - හර
වත්කම් අඩුවීම - බැර		 මුදල් ගිණුම - හර 35,000
වෙළඳ ලැබිය යුතු දෑ - බැර 35,000
10 ගොඩනැගිලි කුලී ආදායම් ලැබීම රු. 72,000. වත්කම් වැඩිවීම - හර
ආදායම් වැඩිවීම - බැර		 මුදල් ගිණුම - හර 72,000
කුලී ආදායම් ගිණුම - බැර 72,000
11 බැංකු ණයක් ගැනීම රු. 100,000. වත්කම් වැඩිවීම - හර
වගකීම් වැඩිවීම - බැර		 මුදල්/බැංකු ගිණුම - හර 100,000
බැංකු ණය ගිණුම - බැර 100,000
12 අයිතිකරු පෞද්ගලික ප්‍රයෝජනයට රු. 5,000 ක් ගැනීම. හිමිකම් අඩුවීම - හර
වත්කම් අඩුවීම - බැර		 ගැනිලි ගිණුම - හර 5,000
මුදල් ගිණුම - බැර 5,000
YouTube Facebook Myschool