අධ්යාපන ලෝකයට
ඔබේ දැනුම වර්ධනය කරගන්නා ගමන අදම අරඹන්න. නව තාක්ෂණය සමඟ පෙරට යන්න.
සාදරයෙන් පිළිගනිමු!
ඇතුලත් වීමට ඔබගේ ගිණුමේ තොරතුරු ලබා දෙන්න
පාරිභෝගික අවශ්යතා හා වුවමනා තෘප්තිමත් කිරිම මගින් තම ව්යාපාරික අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා සිදු කරන, පාරිභෝගිකයාගෙන් ආරම්භ වී පාරිභෝගිකයාගෙන් අවසාන වන පුළුල් ක්රියාවලියක් ලෙස අලෙවිකරණය හඳුනා ගත හැකිය. මෙම සමස්ත ක්රියාවලියෙහි නිෂ්පාදිතය, මිල, ස්ථානය හා ප්රවර්ධනය යන විචල්යයන් අන්තර්ගතය වේ.
අලෙවිකරණය පිළිබඳ විවිධ නිර්වචන ඉදිරිපත් ව ඇත.
"පුද්ගලයින්ගේ සහ කණ්ඩායම්වල අවශ්යතා හා වුවමනා ඉටුකර ගැනීම සඳහා අවශ්ය වටිනාකමක් ඇති භාණ්ඩ හා සේවා වෙනත් අය ලවා නිර්මාණය කිරීම, ඉදිරිපත් කිරීම සහ නිදහසේ හුවමාරු කිරීම සඳහා වූ සමාජයීය ක්රියාවලිය අලෙවිකරණයයි."
- පිලිප් කොට්ලර් Pilip Kotler -
"පුද්ගල හා සංවිධානමය අරමුණු තෘප්තිමත් කිරිම සඳහා හුවමාරු කිරීමට අවශ්ය අදහස් භාණ්ඩ හා සේවා සංකල්පය, මිල කිරීම ප්රවර්ධනය හා බෙදා හැරීම, සැලසුම් කිරීමේ හා ක්රියාත්මක කිරීමේ ක්රියාවලිය අලෙවිකරණයයි".
- එංගලන්තයේ වරලත් අලෙවිකරණ ආයතනය Association American Marketing -
අලෙවිකරණයේ වැදගත්කම
ව්යාපාරිකයාට
පාරිභෝගිකයාට
ආර්ථිකයට
අලෙවිකරණ හර සංකල්ප (Marketing Core Concepts) යනු අලෙවිකරණ ක්රියාවලිය (Marketing Process) පදනම් වී ඇති මූලික සාධක වේ.
අලෙවිකරණ හර සංකල්ප (Marketing Core Concepts) පහත දැක්වෙන අයුරින් ලැයිස්තුගත කළ හැකි ය:
අවශ්යතා (Needs), වුවමනා (Wants) හා ඉල්ලුම (Demands):
ඉලක්ක වෙළෙඳ පොළ (Target Market), පිහිටුවීම (Positioning) හා වෙළෙඳ පොළ ඛණ්ඩනය (Market Segmentation):
පිරිනැමුම් (Offerings) (නිෂ්පාදිත) සහ සන්නම් (Brands):
අලෙවිකරණ මාර්ග (Marketing Channels):
ගෙවන ලද, අයිති කර ගන්නා ලද හා උපයන ලද මාධ්ය (Paid, Owned and Earned Media):
හැඟීම හා නිරතවීම (Impression and Engagement):
වටිනාකම සහ තෘප්තිය (Value and Satisfaction):
සැපයුම් දාම (Supply Chain):
තරඟකාරිත්වය (Competition):
හුවමාරුව (Exchange):
ගනුදෙනු (Transactions):
සම්බන්ධතා (Relationships):
අලෙවිකරණ පරිසරය (Marketing Environment):
අලෙවිකරණය සම්බන්ධයෙන් කාලානුරුපී ව ඇති වන වෙනස්කම් පිළිබඳ අදහස් අලෙවිකරණ දර්ශන වේ. මෙම දර්ශන මගින් අලෙවිකරණ සංකල්ප බිහි විය. තරගකාරිත්වය, තාක්ෂණයේ
වර්ධනය, පාරිභෝගිකයින්ගේ ආදායම් වර්ධනය ප්රධාන වශයෙන් අලෙවිකරණ දර්ශනයේ ව්යාප්තියට බලපා ඇත.
අලෙවිකරණ දර්ශනවල විකාශනය
නිෂ්පාදන සංකල්පය
භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කර සාධාරණ මිලකට වෙළෙඳ පොළ තුළ සුලභ කළහොත් පාරිභෝගිකයා මිල දී ගනී යැයි යන සිතිවිල්ල නිෂ්පාදන සංකල්පය වේ. මෙහිදී පාරිභෝගික අවශ්යතා හා වුවමනා පිළිබඳ ව හෝ භාණ්ඩ හා සේවාවල ගුණත්වය පිළිබඳ අවධානය යොමු නොකළ අතර නිෂ්පාදන ධාරිතාව ඉහළ නැංවීම කෙරෙහි පමණක් ව්යාපාරිකයින් උනන්දු වූහ.
නිෂ්පාදිත සංකල්පය
සාධාරණ මිලකට විවිධ භාණ්ඩ වෙළෙඳ පොළට පැමිණීමත් සමග පාරිභෝගිකයෝ ගුණත්වයෙන් යුත් ක්රියාකාරිත්වයෙන් යුත් නව්ය හා සිත් ගන්නා ලක්ෂණවලින් යුත් නිෂ්පාදිත තෝරා ගැන්මට පෙලඹුණහ. මේ අනුව ව්යාපාරිකයා සිය නිෂ්පාදතයේ ගුණාත්මකභාවය වර්ධනය කිරීමට යොමු වූණි. එහෙත් පාරිභෝගිකයාගේ රුචි අරුචිකම් කෙරෙහි අවධානය යොමු නොකෙරුණි. උසස් ගුණාත්මක භාණ්ඩ නිපදවා සාධාරණ මිලකට වෙළෙඳ පොළට සැපයීම මගින් ඒවාට ඉල්ලුමක් ඇති වේ යන සිතුවිල්ල නිෂ්පාදිත සංකල්පය ලෙස හැඳින්වේ.
විකුණුම් සංකල්පය
නිෂ්පාදන හා නිෂ්පාදිත සංකල්පවල ප්රතිඵලයක් ලෙස නිෂ්පාදිත සැපයුම ශීඝ්රයෙන් වැඩි වී තරගකාරිත්වය වර්ධනය විය. මේ නිසා සිය නිෂ්පාදිත විකිණීම සඳහා අලෙවිකරුවන්ට දැඩි ප්රයත්න දැරිම ට සිදු විය. භාණ්ඩ නිපදවා ඒවා විකිණීමට විවිධ විකුණුම් ප්රවර්ධන ක්රම අනුගමනය කළ යුතුය යන සිතිවිල්ල විකුණුම් සංකල්පය ලෙස හැඳින්වේ. මෙහි දී ද පාරිභෝගික අවශ්යතා හා වුවමනා පිළිබඳ අවධානය යොමු නොකරයි.
අලෙවිකරණ සංකල්පය
මෙම සංකල්පයේ හරය වන්නේ නිෂ්පාදනය කළ හැකි භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරනවා වෙනුවට අලෙවි කළ හැකි භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කිරීමයි. එනම් තම ඉලක්ක වෙළෙඳ පොළේ අවශ්යතා හා වුවමනා හඳුනාගෙන ඊට අනුකුල ව භාණ්ඩ හා සේවා නිර්මාණය කළ යුතු බවත්, ඒ මගින්, පාරිභෝගික තෘප්තිය ළඟා කර දිය යුතු බවත් මෙම සංකල්පයෙන් අදහස් වේ. මෙය පාරිභෝගික අභිමුඛ සංකල්පයකි. නිෂ්පාදිතයාට වඩා පාරිභෝගික අවශ්යතා හා වුවමනාවලට මුල් තැනක් හිමි වේ.
ගනුදෙනුකරු සංකල්පය
ගනුදෙනුකරුවන් වෙන් වෙන් ව ගෙන ඒ ඒ ගනුදෙනුකරුවන්ට ගැළපෙන පරිදි භාණ්ඩ හා සේවා ඉදිරිපත් කිරීමත්, සියලු අලෙවිකරණ උපක්රම ඒ ඒ ගනුදෙනුකරුවන් මුල් කරගෙන සිදු කිරීමත් මෙම සංකල්පයේ අදහස වේ. මෙම සංකල්පයෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ දිගු කාලීන ව ගනුදෙනුකරුවන්ට වටිනාකමක් ලබාදීමෙන් පසු ගනුදෙනුකරුගේ පක්ෂපාතිත්වය ලබා ගැනීමයි.
සමාජයීය අලෙවිකරණ සංකල්පය
පාරිභෝගික හා සමාජයීය යහපැවැත්ම ආරක්ෂා වන හෝ වැඩි දියුණු වන පරිදි ඉලක්ක වෙළෙඳ පොළේ අවශ්යතා හා වුවමනා තෘප්තිමත් කිරීම සමාජයීය අලෙවිකරණ සංකල්පය ලෙස හැඳින්වේ. අලෙවිකරණ ප්රතිපත්ති තීරණය කෙරෙන විට වෙළෙඳ ලාභය, පාරිභෝගික අවශ්යතා, මෙන්ම සමාජීය හිතකරහභාවය පිළිබඳ කරුණු කෙරෙහි ද මෙහිදී අවධානය යොමු කෙරේ.
සාකල්යවාදී අලෙවිකරණ සංකල්පය
ව්යාපාර ආයතනයක වඩා උසස් ප්රතිඵල ලබා ගැනීමට නම් අලෙවිකරණයේ සියලුම සංරචක එක ම අරමුණකින් යුතු ව ක්රියාත්මක කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කෙරෙයි. එනම් තරගකාරී ව්යාපාර පරිසරයට වඩා යෝග්ය වන්නේ පරිපූර්ණ ඒකාබද්ධ ප්රවේශයකි. මේ අනුව සාකල්යවාදී අලෙවිකරණ සංකල්පය බිහි විය. මෙම සංකල්පය පහත දක්වෙන ප්රධාන කොටස් 4 න් යුක්ත ය.
1. සම්බන්ධතා අලෙවිකරණය (Relationship Marketing)
2. සමෝධානික අලෙවිකරණය (Intergrated Marketing)
3. අභ්යන්තර අලෙවිකරණය (Internal Marketing)
4. සමාජීය වගකීම අලෙවිකරණය /කාර්ය සාධන අලෙවිකරණය (Social Responsibility Marketing / Performance Marketing)
සම්බන්ධතා අලෙවිකරණය - (Relationship Marketing)
ව්යාපාරයේ සියලු ම ඇල්මැති පාර්ශ්වයන් තෘප්තිමත් වන ආකාරයට දීර්ඝ කාලීන සම්බන්ධතා අලෙවිකරණයේ ඉලක්කයයි. එහි ප්රතිඵලය වන්නේ ව්යාපාරයක් එකී සියලු ම ඇල්මැති පාර්ශ්වයනුත් අතර ලාභදායි සම්බන්ධතා සහිත අලෙවිකරණ ජාලයක් නිර්මාණය වීමයි.
සමෝධානික අලෙවිකරණය - (Intergrated Marketing)
අලෙවිකරණ මිශ්රයේ සියලු ම විචල්යයන් (4Ps) ඉලක්ක ගනුදෙනුකරුවන් තෘප්තිමත් කිරීම අරමුණු කර ගෙන ක්රියාත්මක විය යුතු බව මෙහි අදහසයි. නැතහොත් ව්යාපාර ආයතනයේ සියලු ම කළමනාකරුවන්ගේ හා සේවකයන්ගේ කාර්යයන් අලෙවිකරණ කාර්යයන් හා සමායෝජනය විය යුතු බව.
අභ්යන්තර අලෙවිකරණය -(Internal Marketing)
ව්යාපාර ආයතනයේ නියුක්ක සියලු ම සේවකයන්ගේ එනම් ඉහළ ම කළමනාකරුගේ සිට පහළ ම සේවකයා දක්වා අලෙවිකරණ ඉලක්ක හා ක්රියාමාර්ග පිළිබඳ ව හොඳ අවබෝධයකින් කටයුතු කළ යුතු බව මෙහි අදහස යි.
සමාජීය වගකීම් අලෙවිකරණය - (Social Responsibility Marketing / Performance Marketing)
ව්යාපාරික ඉලක්ක හා පාරිභෝගික තෘප්තිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට අමතර ව සමාජය හා පරිසරය කෙරෙහිත් අවධානය යොමු කෙරෙන අලෙවිකරණ වැඩසටහනක් සඳහා ක්රියාමාර්ග අත්යවශ්ය බව මෙහි අදහසයි.
විවිධ පාරිභෝගික ගති ලක්ෂණ උපයෝගී කර ගනිමින් ඕනෑ ම වෙළෙඳ පොළක් උප කොටස්වලට බෙදා දැක්විය හැකි ය.
වෙළෙඳ පොළ බණ්ඩනය
විෂම ගති ලක්ෂණවලින් යුක්ත සමස්ත වෙළෙඳ පොළ, සමජාතීය ගති ලක්ෂණවලින් යුක්ත වූ කණ්ඩායම්වලට බෙදා වෙන් කිරීම වෙළෙඳ පොළ බණ්ඩනය ලෙස හැඳින්වේ. පාරිභෝගික වෙළෙඳ පොළ බණ්ඩනය යොදා ගන්නා පදනම් පහත සටහන මගින් ද දැක්විය හැකි ය.
ඵලදායි වෙළෙඳ පොළ බණ්ඩනයක් සඳහා පහත දක්වෙන අවශ්යතා තිබිය යුතු ය.
වෙළෙඳ පොළ බණ්ඩනයේ ප්රයෝජන
ඉලක්ක වෙළඳ පොළ - (Target Market)
සමස්ත වෙළඳ පොළ තුළ සිටින විවිධ ගති ලක්ෂණවලින් යුක්ත ගනුදෙනුකරුවන් හඳුනා ගෙන ඒ අතරිනුත් ආයතනයට වඩාත් ආකර්ෂණීය ලෙස මෙන් ම ලාභදායි ව සේවය කළ හැකි වෙළෙඳ පොළ කොටස ඉලක්ක වෙළෙඳ පොළ ලෙස හැඳින්වේ.
තෝරා ගත් ඉලක්ක වෙළෙඳ පොළට ගැළපෙන නිෂ්පාදිතය හෙවත් පිළිගැන්වීම (Offering) සංවර්ධනය කිරීම අලෙවිකරුවන්ගේ කාර්යභාරය යි.
වෙළෙඳ පොළ තුළ ස්ථාපිත වීම (Markert Positioning)
වෙළෙඳ පොළ තුළ ස්ථාපිත වීම යනු භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් පිළිබඳ ව පාරිභෝගිකයන්ගේ මනසෙහි යහපත් ආකල්පයක් ගොඩ නැගීමයි. අලෙවිකරණයේ ජයග්රහණය වනුයේ යම් භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් වෙළෙඳ පොළ තුළ ඉතා හොඳින් ස්ථාපිත වීමයි.
වෙළෙඳ පොළ තුළ ස්ථාපිත විය හැකි ආකාර පහත පරිදි දක්විය හැකි ය.
4 PS
නිෂ්පාදිතය - Product
මිල - Price
ස්ථානය / බෙදාහැරීම - Place
ප්රවර්ධනය - Promotion
ව්යාපාරිකයාගේ දෘෂ්ඨියෙන් සේවා සඳහා ද අලෙවිකරණ මිශ්රයක් දැකිය හැකි ය. එය භාණ්ඩ අලෙවිකරණ මිශ්රයට අමතර ව තවත් විචල්යයන් තුනක් ඇතුළත් ව විචල්ය 7කින් සමන්විත වේ (7Ps=4Ps+3Ps).
ඉහත කරුණුවලට එකතු වේ.
නිෂ්පාදිතය
පාරිභෝගික අවශ්යතා හා වුවමනා තෘප්තිමත් කරන විකිණීම සඳහා වෙළඳ පොළට ඉදිරිපත් කරන ඕනැ ම දෙයකි.
මිල
භාණ්ඩය හෝ සේවාව ලබා ගැනීම සඳහා පාරිභෝගිකයා ගෙවන මුදලයි.
ස්ථානය / බෙදාහැරීම
නිෂ්පාදිතය වඩා සාර්ථක ව අලෙවි කර ගැනීම සඳහා වෙළෙඳ පොළට බෙදාහැරීම.
ප්රවර්ධනය
නිෂ්පාදිතය ගැන ඇල්මක් දක්වන ඉලක්ක හා විභව ගනුදෙනුකරුවන්ට සන්නිවේදනය සඳහා යොදා ගනු ලබන ක්රියාවලියයි.
මිනිසුන්
විශේෂඥතාව ලැබූ සුහදශීලී, ආචාරශීලී විකුණුම් සේවකයන් වේ.
ක්රියාවලිය
සේවය සැපයීමට අවශ්ය වන මෙහෙයුම් පද්ධතිය හා අලෙවියෙන් පසූ සිදු වන සේවා.
හෞතික වටාපිටාව
ගනුදෙනුකරුට ඉහළ අගයක් ලබා දීම සඳහා සේවා සපයන ස්ථානයේ පරිසරය හා වටාපිටාව නිර්මාණය කිරීම.
සාර්ථක අලෙවිකරණයක් සඳහා අලෙවිකරණ මිශ්රය පහත සඳහන් හේතු මත ඉතා වැදගත් වේ.
මිනිස් වුවමනා ඉටුකිරීම සඳහා වෙළෙඳ පොළට ඉදිරිපත් කරන ඕනැම දෙයක් නිෂ්පාදිත ලෙස හැඳින්විය හැකිය. අතීතයේ දී නිෂ්පාදිත භාණ්ඩ හා සේවා ලෙස වර්ග කරනු ලැබුව ද, වර්තමානයේ පුද්ගල වුවමනා සංකීර්ණ වීම නිසා නිෂ්පාදිත සඳහා විවිධ අයිතම එක්වෙමින් පවතී
එදිනෙදා පරිභෝජනයට යොදා ගනී. බොහොවිට පාරිභෝගික භාණ්ඩ භාවිතයෙන් කෙළවර වේ. මෙම භාණ්ඩ අලෙවිකරුවකුගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් ප්රධාන භාණ්ඩ වර්ග හතරක් පෙන්වා දිය හැකි ය.
වෙනත් භාණ්ඩ නිපදවීම සඳහා යොදා ගනු ලබන භාණ්ඩ වේ. භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කිරීමට කාර්මික භාණ්ඩ මිල දී ගන්නේ බෙහොවිට ව්යාපාරිකයන් බැවින් මේවාට ව්යාපාරික භාණ්ඩ යන නම යෙදේ. කාර්මික භාණ්ඩ යොදා නිපදවන්නේ පාරිභෝගික භාණ්ඩ විය හැකි ය. මෙම කාර්මික භාණ්ඩ ප්රධාන කොටස් තුනකින් යුක්ත වේ.
අතීතයේ දී නිෂ්පාදිත භාණ්ඩ හා සේවා ලෙස වර්ග කරනු ලැබුව ද, වර්තමානයේ පුද්ගල වුවමනා සංකීර්ණ වීම නිසා නිෂ්පාදිතවලට විවිධ අයිතම එක් වෙමින් පවතී. ඒ අනුව, නිෂ්පාදිත පුළුල් පදනමක් මත පහත දැක්වෙන සේ ඉදිරිපත් කළ හැකි ය.
මිනිස් වුවමනා සපුරාලන භෞතික පැවැත්මක් සහිත ස්පෘශ්ය දෑ භාණ්ඩ (Goods) වේ.
නිදසුන් : ගෘහ භාණ්ඩ, යන්ත්රෝපකරණ, ඇඳුම්
මිනිස් වුවමනා ඉටු කරනු ලබන අස්පෘශ්ය දෑ එනම් පාර්ශ්වයක් විසින් තවත් පාර්ශ්වයක් සඳහා ඉදිරිපත් කළ හැකි ක්රියාවක් හෝ ක්රියාකාරකම් සේවා (Services) හෝ වේ.
නිදසුන් : ව්යාපාර රක්ෂණය, ව්යාපාර බැංකු කටයුතු කිරීම, ව්යාපාර ප්රවාහණ සේවා පවත්වාගෙන යාම
වෙළෙඳ පොළට ඉදිරිපත් කරන නිෂ්පාදිත පිළිබඳ ව නිෂ්පාදකයා තුළ හටගන්නා අලෙවි කළ හැකි ආකාරයේ සිතිවිල්ල, අදහසක් (Idea) ලෙස දැක්විය හැකිය.
නිදසුන් : “කෑමට පෙර මිනිත්තුවක් අත් සේදීම”, “ ශ්රී ලංකා ළිපගිනි සැපයුම”
මිනිස් වුවමනා තෘප්තිමත් කිරීම හා සම්බන්ධ විවිධ අවස්ථා ඉසව් (Events) වේ.
නිදසුන් : ඔලිම්පික් ක්රීඩා උලෙළ, වාර්ෂික සන්දර්ශන, අන්තර් ජාතික වෙළෙඳ ප්රදර්ශන, ඊඵෂක්්ය පොත් ප්රදර්ශනය (සාහිත්ය මාසය තුළ )
මිනිස් වුවමනා තෘප්තිමත් කිරීම සඳහා ඉදිරිපත් වන සුවිශේෂ හැකියා සහිත පුද්ගලයෝ වෙති.
නිදසුන් : මයිකල් ජැක්සන් (ගීත ගායනය ), මිස්ට බීන් (විකට නළු)
යම් කිසි කාර්යක් සඳහා පුද්ගලයකු ලබා ඇති විශේෂඥ දැනුම තවත් ගනුදෙනුකරුවකුට අලෙවි කිරීම අත්දැකීම් (Experiences) වේ.
නිදසුන්: දක්ෂ ක්රිකට් ක්රීඩකයකු ක්රිකට් පුහුණු කරුවෙකු ලෙස ක්රියා කිරීම, කඳු නැඟීම පිළිබඳ අත්දැකීම් ඇති පුද්ගලයකු නවක කඳු නගින්නන්ට පුහුණුවක් ලබා දීම.
පුද්ගලයන්ගේ වුවමනාවන් තෘප්තිමත් කිරීමට හැකි විවිධ තැන්, ස්ථාන (Places) වේ.
නිදසුන් : සීගිරිය, හුම්මානය, ලෝකාන්තය
මිනිස් වුවමනාවන් තෘප්තිමත් කිරිම සඳහා මිනිසුන් විසින් ම ඇති කර ගනු ලබන බිහි කර ඇති සංවිධාන ඒකක, සංවිධාන (Organizations) වේ.
නිදසුන් : කාය වර්ධන සමාජ, රතුකුරුස සංවිධානය, ශඵඊ්රැ ශඵක්්රැ ශඵ්ය් ක්රීඩා සමාජය
අයිතිය ප්රකාශ කරමින් හුවමාරු වන වත්කම් සම්බක්ධ ලියවිලි වර්ග මේ යටතේ දැක්විය හැක.
නිදසුන් : සාමාන්ය කොටස් බලපත්ර, භාණ්ඩාගාර බිල්පත්, ඉඩම් ඔප්පු
පුද්ගලයන්ට තීරණ ගැනීමට ප්රයෝජනවත් වන පරිදි දත්ත සැකසීම මඟින් තොරතුරු (Information) බිහි වේ. ව්යාපාරික කාර්යයේ දී වුවමනා ඉටු කර ගැනීමට තොරතුරු ප්රයෝජනයට ගනී.
කිසියම් විකුණුම්කරුවකු විකිණීමට ඉදිරිපත් කරන නිෂ්පාදිත කළඹ නිෂ්පාදිත මිශ්රය (Product Mix) ලෙස හඳුන්වයි.
සමහර ආයතන එක් භාණ්ඩ අයිතමයක් පමණක් වෙළෙඳ පොළට ඉදිරිපත් කරන අතර සමහර ආයතන නිෂ්පාදිත කළඹක් ඉදිරිපත් කරයි.
ආයතනයක නිෂ්පාදිත මිශ්රය පළලකින් දිගකින් ගැඹුරකින් හා සංගත භාවයකින් සමන්විත වේ.
ආයතනයක නිෂ්පාදිත මිශ්රය පළලකින්, දිගකින්, ගැඹුරකින් හා සංගතභාවයකින් සමන්විත වේ.
| කිරි පැකට් | අයිස් ක්රීම් | බීම |
|---|---|---|
| 1. වැනිලා | 1. වැනිලා | 1. අඹ |
| 2. චොකලට් | 2. චොකලට් | 2. දොඩම් |
| 3. ස්ට්රෝබෙරි | 3. මිශ්ර පළතුරු | |
| 4. පළතුරු |
ඉහත බීම පෙළෙහි ප්රමාණ තුනකින් යුක්තව නිෂ්පාදිත ඉදිරිපත් කළ ඇති හෙයින් එහි ගැඹුර 3කි.
සංගත භාවය ඇත. ඉහත සියලු ම නිෂ්පාදිත අතර කිරි පැකට්ටු හා බීම යන ඒවා පාන වර්ග වේ.
නිෂ්පාදිත මට්ටම් පහක් පහත පරිදි දැක්විය හැකි ය. මේවා පාරිභෝගික වටිනාකමේ ධූරාවලිය ලෙස ද හඳුන්වයි.
නිෂ්පාදිතයක (භාණ්ඩයක) ජීවන චක්රයේ (Product Life Cycle ) ප්රධාන අදියර 05ක් පවතී.
භාණ්ඩයක ජීවන චක්රයක විවිධ අදියර සඳහා විවිධ වූ අලෙවිකරණ අරමුණු සහ උපක්රම පෙන්නුම් කරනු ලබන අතර පොදුවේ ගත් කළ භාණ්ඩයක ජීවන චක්රය නැමති න්යායාත්මක සංකල්පය පහත සඳහන් උපකල්පන මත ගොඩනගා ඇත.
භාණ්ඩයක ජීවන චක්රය ප්රස්තාරගත කිරීම
සන්නම - (Brand)
යමිකිසි විකුණුම්කරුවෙකු හෝ විකුණුම්කරුවන් කණ්ඩායමකගේ නිෂ්පාදිත තරඟකාරී නිෂ්පාදිතවලින් වෙන් කොට හඳුනා ගැනීම සඳහා භාවිත කළ හැකි නමක්, වචනයක්, සංකේතයක්, සලකුණක්, මෝස්තරයක් හෝ ඒවායේ සංයෝගයක් සන්නමක් (Brand) ලෙස හඳුන්වයි.
සන්නම් නාමය - (Brand Name )
සන්නමක උච්චාරණය කළ හැකි කොටස සන්නම් නාමය (Brand Name) ලෙස හඳුන්වයි.
සන්නම් ලකුණ - (Brand Mark)
සන්නමකට අවේණික වූ ලාංඡනය සන්නම් ලකුණ (Brand Mark) ලෙස හඳුන්වයි. එය ලියාපදිංචි කළ විට වෙළෙඳ ලකුණ (Trade Mark ) ලෙස හැඳන්වේ.
ශ්රී ලංකාවේ ව්යාපාර සිය සන්නම 2003 අංක 06 දරන බුද්ධිමය දේපළ පනත යටතේ වෙළෙඳ ලකුණු ලියාපදිංචි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචි කළ යුතු ය.
හොඳ සන්නමක පැවතිය යුතු ගුණාංග පහත දක්වේ
පෞද්ගලික සන්නම
නිෂ්පාදකයා විසින් නිෂ්පාදිත වෙළෙඳුන්ට අලෙවි කළ පසුව වෙළෙඳුන් විසින් එම නිෂ්පාදිත සඳහා නිර්මාණය කර ගන්නා සන්නම පෞද්ගලික සන්නමයි.
නිදසුන් : අරලිය සීනි, නිපුණ සහල්, අරලිය සහල්, විජය මිරිස් කුඩු
පවුල් සන්නම්
යම් නිෂ්පාදන ආයතනයක් එක සන්නමක් යටතේ භාණ්ඩ පෙළක් ඉදිරිපත් කිරීම.
නිදසුන් : MD නිෂ්පාදන, හරිස්චන්ද්ර නිෂ්පාදන
ඡාතික සන්නම්
යම් නිෂ්පාදකයෙක් සිය නිෂ්පාදිත ස්වකීය සන්නම යටතේ වෙළෙඳ පොළට ඉදිරිපත් කරයි නම් එම සන්නම ජාතික සන්නමයි.
නිදසුන් : සිංගර්, Coca Cola
භාණ්ඩ සන්නම්
යම් ආයතනයක් විවිධ නිෂ්පාදිත සඳහා වෙන් වෙන් ව සන්නම් භාවිත කිරීම
නිදසුන් : Unilever බ්රදර්ස් නිෂ්පාදිත වන සන්ලයිට්, ලක්ස්, සිග්නල්, ඇස්ට්රා
සන්නමකින් ව්යාපාරිකයාට (නිෂ්පාදකයාට) ලැබෙන ප්රයෝජන කිහිපයක් පහත දක්වේ.
ඇසුරුම්කරණය
භාණ්ඩයක් සඳහා දවටනයක් (Wrapper ) හෙවත් මතුපිට ආවරණයක් හෝ බහලුවක් (Container) නිර්මාණය කිරීමේ හා නිපදවීමේ කාර්ය ඇසුරුම්කරණය (Packaging) ලෙස හඳුන්වයි.
ඇසුරුම - (Package)
භාණ්ඩයකට ආරක්ෂාවක් ලබා දීම සඳහා යොදන දවටනය ඇසුරුම (Package) ලෙස හඳුන්වයි. ඇසුරුම සාමාන්යයෙන් සන්නම / වෙළෙඳ ලකුණ සහිත ව මුදණය කරන අතර එය ආවේණික ලක්ෂණවලින් යුක්ත වේ. ඇසුරුම දුටු පමණින් භාණ්ඩය පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි ය. ඇසුරුමක හැඩය, වර්ණය ඒකාකාරී වේ.
ඇසුරුමක මූලික ම කාර්යය භාණ්ඩයකට ආරක්ෂාව ලබා දීම වුවත් වර්තමානයේ දී එය අලෙවිකරණ උපකරණයක් ලෙස ද භාවිත කරයි.
ඇසුරුම මටටම් තුනකින් හඳුනාගත හැකියි.
පරිසර හිතකාමී බව
ලේබල්කරණය - (Labeling)
නිෂ්පාදිත භාවිතයට / පරිහරණයට අවශ්ය තොරතුරු ඇසුරුමේ දක්වීම හෝ පාරිභෝගිකයා ආකර්ෂණය සඳහා ලේබලයක් නිර්මාණය කිරිම හා එයට අදාළ කියාවලිය ලේබල්කරණය ලෙස හඳුන්වයි.
ලේබලය - (Label)
නිෂ්පාදිතය පිළිබඳ යම් යම් තොරතුරු දක්වීම සඳහා ඇසුරුමේ ම කොටසක් ලෙස යොදා ගනු ලබන්නේ ලේඛලයයි.
මිල - Price
පිරිවැය. තරගකරුවන්ගේ මිල ගණන් හා ගනුදෙනුකරුවන්ගේ ඉල්ලුම යන සාධක තුන ම හෝ කීපයක් සලකා බලා මිල තිරණය කරන ක්රමයක් තෝරා ගනි.
බෙදා හැරීම
බෙදා හැරීමේ වැදගත්කම
පාරිභෝගික භාණ්ඩ බෙදාහැරීමේ මාර්ග පහත සටහනින් දැක්වේ.
කාර්මික භාණ්ඩ බෙදාහැරීමේ මාර්ග පහත සටහනින් දැක්වේ.
සේවා බෙදාහැරීමේ මාර්ග පහත සටහනින් දැක්වේ.
| අංකය | ප්රධාන කරුණ | සලකා බැලිය යුතු කරුණු/ප්රශ්න |
|---|---|---|
| 1. | පාරිභෝගික ස්වභාවය |
|
| 2. | වෙළෙඳ පොළේ ස්වභාවය |
|
| 3. | ඉල්ලුම් ස්වභාවය |
|
| 4. | තරගකරුවන්ගේ බෙදාහැරීමේ මාර්ග |
|
| 5. | නිෂ්පාදකයාගේ ශක්ති |
|
නිෂ්පාදිත පිළිබඳ ඇල්මක් දන්වන ගනුදෙනුකරුවන්ට සන්නිවේදනය කිරීමෙන් ඔවුන් මිල දී ගැනීමට උනන්දු කරවිම ප්රවර්ධනය වේ.
ප්රවර්ධනයේ ඇති වැදගත්කම
ප්රවර්ධන මිශ්රය ගැලීම් සටහනකින් මෙසේ දැක්විය හැකි ය.
ප්රචාරණය - Advertising
අනාගත ඉල්ලුම වර්ධනය කර ගැනීමේ අදහසින් කිසියම් නිෂ්පාදනයක් පිලිබඳ ව නිශ්චිත අනුග්රහකයෙකු විසින් පිරිවැයක් දරා අපෞද්ගලිකවම කරනු ලබන තොරතුරු ඉදිරපත් කිරීම ප්රචාරණය ලෙස හැඳන්විය හැකිය.
විකුණුම් ප්රවර්ධනය - SalesPromoton
නිෂ්පාදිත මිල ද ගැනීමට පොලඹ වන කෙටි කාලින දිරිගැන්වීම උපක්රම විකුණුම් ප්රවර්ධනය වේ
පෞද්ගලික විකුණුම් - Personal Selling
ගණුදෙනුකරුවන් සමග පෞද්ගලික ව මුහුණට මුහුණ අදහස් හුවමාරු කර ගනිමින් මනා සම්බන්ධතා ගොඩ නගා ගෙන භාන්ඩ හා සේවා අලෙවි කිරීම පෞද්ගලික විකුණුම් වේ.
මහජන සම්බන්ධතා - Puplic Relaions
අයතනයේ හෝ නිෂ්පාාදිතයේ ප්රතිරූපය ආරක්ෂා කර ගැනීමට හා එසේ ම පවත්වා ගැනීමට හා වර්ධනය කිරීමට ආයතනය හා සම්බන්ධ විවිධ පාර්ශ්වයන් සමග සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනැගීම සඳහා ක්රියා කිරීම මහජන සම්බන්ධතා ලෙස හැඳින්විය හැක.
සෘජු අලෙවිකරණය - Direct Marketing
ඉලක්ක පාරිභෝහිකයන් සමග සෘජු ව සන්නිවේදනයක් පවත්වා ගනිමින් ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන මිල දී ගැනීම සඳහා පෙලඹවීම සෘජු අලෙවිකරණය ලෙස හැඳින්වේ.
ඉසවු හා අත්දැකීම් - Events & Experience
ව්යපාරය දිනපතා හෝ විශේෂ අවස්ථාවල සංවිධානාත්මක ව කරනු ලබන අන්තර ක්රියාකාරි කටයුතු, වැඩසටහන් ඉසව් හා අත්දකීම් වේ. මෙයින් නිෂ්පාදිත හා සන්නම් පිළිබඳ සුවිශේෂි ව සන්නිවේදන වැඩසටහන් නිර්මාණශීලිව ව ඉදිරිපත් කෙරේ මෙහි දි ගනුදෙනුකරුවන් සක්රිය ව හා ක්රියාකාරි ව සහභාගී වීමක් ද සිදුවිය හැකිය.
නිදසුන්; විථී නාට්ය, විනෝද ජනක ක්රීඩා