අධ්යාපන ලෝකයට
ඔබේ දැනුම වර්ධනය කරගන්නා ගමන අදම අරඹන්න. නව තාක්ෂණය සමඟ පෙරට යන්න.
සාදරයෙන් පිළිගනිමු!
ඇතුලත් වීමට ඔබගේ ගිණුමේ තොරතුරු ලබා දෙන්න
සංඛ්යා දත්ත
පරිසරයේ හෝ සංවිධානයක සිදුවන නොයෙකුත් සිදු වීම් මඟින් හා ව්යාපාරික ගනුදෙනු මගින් ජනිත වන මුලික කරුණු හා සංඛ්යා දත්ත ලෙස හැඳින්වේ.
Eg : සේවකයාගේ වැටුප හා තම ගනුදෙනුවක් සිඳු වූ වේලාව හා වටිනාකම, මාසික විදුලි ගාස්තුව යනාදි.
තොරතුරු
තේරුම් ගත හැකි ලෙස හා ප්රයෝජනයට ගත හැකි ලෙස සකස් කරන ලද දත්ත තොරතුරු ලෙස හැඳින්වේ.
Eg : ව්යාපාරයේ දළ ලාහ අනුපාතිකය, ඒකකයක විකුණුම් පිරිවැය, වාර්ෂික මුළු විදුලි වියදම, මුළු නිෂ්පාදන ඒකක ප්රමාණය
| දත්ත | තොරතුරු |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
දත්ත සැකසුම් ක්රියාවලිය මගින් දත්ත තොරතුරු බවට පරිවර්තනය වන ආකාරය පහත සටහනින් දැක්වේ.
| නිර්ණායකය | තොරතුරු වර්ගය |
|---|---|
| 1. මුලාශ්රය අනුව | 1. බාහිර, අභ්යන්තර, මූලික, ද්විතීයික |
| 2. ස්වභාවය අනුව | 2. ප්රමාණාත්මක, ගුණාත්මක |
| 3. කළමනාකරණ මට්ටම් අනුව | 3. උපක්රමික, උපාය මාර්ගික. මෙහෙයුම් |
| 4. කාලය අනුව | 4. අතීත, වර්තමාන. අනාගත |
| 5. නියත හා සම්භාවිතාව අනුව | 5. නියත, සම්භාවිතාත්මක |
| 6. කළමනාකරණ ක්රියා අනුව | 6. මූල්ය, මෙහෙයුම්, අලෙවිකරණ, මානව සම්පත් |
| 7. සමුහගත වීම හා වෙන් කිරීම අනුව | 7. සමුහගත තොරතුරු, වෙන් කරන ලද තොරතුරු |
තොරතුරු පද්ධති
ව්යාපාරයක තීරණ ගැනීම හා පාලනය සඳහා අවශ්ය වන තොරතුරු රැස් කිරීම, සැකසීම, ගබඩා කිරීම හා බෙදා හැරීම සඳහා වූ අන්තර් සම්බන්ධතාවකින් යුත් උපාංග සමුහයක එකතුවක් තොරතුරු පද්ධතියක් ලෙස හැඳින්වේ.
තොරතුරු පද්ධතියක් මඟින් දත්ත තොරතුරු බවට පත් කෙරේ. මෙය ක්රියාවලියකි
දත්ත තොරතුරු බවට පත් කිරීමේ උපාංග
පරිගණක ගත කරන ලද තොරතුරු පද්ධතියක් පහත සඳහන් උපාංගවලන් සමන්විත වේ.
තොරතුරු පද්ධති වර්ග කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා නිර්ණායක
භාවිත කරන මට්ටම අනුව තොරතුරු පද්ධති වර්ග 4 කි
විවිධ මට්ටම් අනුව තොරතුරු පද්ධති පරිශීලනය පහත ආකාරයෙන් දක්විය හැකි ය.
උපක්රමික මට්ටමේ තොරතුරු පද්ධති
සංවිධානයක අග්ර කළමණාකරුවන්ට ව්යාපාරයේ අභ්යන්තර මෙන් ම බාහිර ගැටලු විසඳීම සඳහා ද උපක්රමික තීරණ ගැනීමට උපකාරී වන තොරතුරු පද්ධති වේ.
Eg : සභාපති, සාමාන්යාධිකාරි, අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය.
මෙම මට්ටමේ කළමනාකරුවන් විසින් ආයතනයේ ඉදිරී ගමන් මඟ තීරණය කෙරෙන සමස්ත ආයතනයට ම බලපාන හා දිගු කාලීන තීරණ ගනු ලැබේ. ඒ සඳහා ආයතනයේ අභ්යන්තර මෙන් ම බාහිර තොරතුරු ද අවශ්ය වේ. බොහෝ විට ඔවුන්ට අවශ්ය තොරතුරු සාරාංශ ගත ව ලබා දිය යුතු ය.
කළමනාකරණ මට්ටමේ තොරතුරු පද්ධති
මධ්යම මට්ටමේ කළමනාකරුවන්ට තීරණ ගැනීම නියාමනය හා පාලනය සඳහා සහාය වන තොරතුරු පද්ධතියකි. උපක්රමික මට්ටමේ කළමනාකරුවන්ගේ තීරණ අනුව කටයුතු මෙහෙයවීම හා පාලනය සඳහා අලෙවි කළමනාකරුවන්, මූල්ය කළමනාකරුවන්, නිෂ්පාදන කළමනාකරුවන්, මානව සම්පත් කළමනාකරුවන් ආදිහු මෙම මට්ටමේ තොරතුරු පද්ධති භාවිත කරන කළමනාකරුවන්ට නිදසුන් වෙති.
දැනුම් මට්ටමේ තොරතුරු පද්ධති
මෙම මට්ටමේදි දැනුම් සේවකයන් හා දත්ත සේවකයන් යනුවෙන් වර්ග දෙකකි. මොවුන් භාවිත කරන තොරතුරු දැනුම් මට්ටමේ තොරතුරු පද්ධති වෙයි. නව දනුම ගවේෂණය සංවිධානය හා සමෝධානය සඳහා ඔවුහු මෙම තොරතුරු පද්ධති භාවිත කරති.
දැනුම් සේවකයන් යනු නීතිඥවරුන්, ගණකාධිකාරිවරුන්, ඉංජිනේරුවන්. විගණකවරුන් ආදිහු වෘත්තිකයෝ ය. මොවුහු තොරතුරු ජනිත කරන පුද්ගලයෝ ය. දත්ත සේවකයෝ යනු තොරතුරු පිටපත් කිරීම, බෙදා හැරීම හා තොරතුරු භාවිත කිරීම වැනි කාර්ය සිදු කරන ලිපිකරුවන්. පරිගණක ක්රියාකරුවන් ආදි සේවකයෝ ය.
මෙහෙයුම් මටටමේ තොරතුරු පද්ධති
මෙහෙයුම් කළමනාකරුවන්ට ව්යාපාරයේ මුලික ක්රියාකාරකම් හා ගනුදෙනු පිළිබඳ තීරණ ගැනීම සඳහා උපකාරි වන පද්ධති වේ. විකුණුම්, මූදල් ලැබීම්, මූදල් තැන්පත් කිරීම, වැටුප් ලේඛන, ද්රව්ය මිල දී ගැනිම්, ද්රව්ය භාවිතය වැනි තොරතුරු මේ යටතේ සැකසේ. වැඩ පරික්ෂකවරු, ගබඩා භාරකරු, ආදි මෙහෙයුම් මට්ටමේ කළමනාකරණ සේවකයෝ මෙම තොරතුරු පද්ධති භාවිත කරති.
භාවිතය අනුව තොරතුරු පද්ධති වර්ගීකරණය
විධායක උපකාරක පද්ධති (ESS)
මෙය උපක්රමික මට්ටමේ ක්රියාත්මක වන තොරතුරු පද්ධතියකි. අග්ර මට්ටමේ කළමනාකරුවන්ට ව්යුහගත නොවන තීරණ ගැනීමට අවශ්ය තොරතුරු ලබාදීමට සැකසුණු තොරතුරු පද්ධති විධායක උපකාරක පද්ධති වේ. උපක්රමික මට්ටමේ කළමනාකරුවන්ට බොහෝ විට ගැනීමට සිදු වන්නේ කලින් තීරණය කළ ආකෘතියකට අනුව විසඳුම් දීමේ
හැකියාවක් නොමැති තීරණ වේ. මෙවැනි තීරණ ගැනීමට අවශ්ය තොරතුරු ලබා දීමට සැකසුණු තොරතුරු පද්ධති විධායක උපකාරක පද්ධති වේ.
තීරණ උපකාරක පද්ධති (DSS)
මෙය මට්ටමේ මට්ටමේ කළමනාකාරවරු භාවිත කරන තොරතුරු පද්ධතියකි. මධ්ය කළමනාකරුවන්ට සහාය වන කල් තබා පහසුවෙන් නිශ්චය කළ නොහැකි. වේගයෙන් වෙනස් වන ඒකාකාරී ව්යුහගත හා අර්ධ ව්යුහගත තීරණ ගැනීම සඳහා උපකාර වන. විශ්ලේෂණ හැකියාවන්ගෙන් යුත් පද්ධති වර්ගයක් ලෙස තීරණ උපකාරක පද්ධති ලෙස
හැඳින්විය හැකි ය.
කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධති (MIS)
මෙය මධ්යම මට්ටමේ කළමනාකරුවන් භාවිත කරන තොරතුරු පද්ධතියකි. මධ්ය මට්ටමේ කළමනාකරුවන්ට සැලසුම් තීරණ ගැනීම. නියාමනය හා පාලනය සඳහා සහාය වන තොරතුරු පද්ධතිය මේ නමින් හැඳින්වේ.
මධ්ය කළමනාකරුවන්ට ආයතනයේ වර්තමාන කාර්ය සාධනය සහ අතීත වාර්තාවලට සෘජු ව ම ළඟා වීමට සහාය වන්නේ මෙම තොරතුරු පද්ධතිය යි. එක ම ආකාරයකින් දිනපතා, සතිපතා. මාසික ව. වාර්ෂික ව ආදි ලෙස කාලීන වශයෙන් හා විශේෂයෙන් අවශ්ය වන අවස්ථාවක වාර්තාමය ස්වරූපයෙන් තොරතුරු ලබා දීම මෙම පද්ධතිවලින් සිදු වේ.
කාර්යාල ස්වයංකරණ පද්ධති (OAS)
දත්ත හා තොරතුරු විද්යුත් ආකාරයට පිටපත් කිරීමටත්, ඒවා ඒ ආකාරයෙන් ම සන්නිවේදනය කිරීම සඳහා පහසුකම් සැලසීමත් සිඳු කරන පරිගණක ගත තොරතුරු පද්ධතිය යි. දැනුම් මට්ටමේ ක්රියාත්මක වන පද්ධතියකි.
මෙය ලිපිකරුවන්, ගිණුම් සහකරුවන්, ලේකම්වරුන් ආදි දත්ත සේවකයන් විසින් තම දත්ත සැකසීම සඳහා යොදා ගන්නා පද්ධතියකි. මොවුන් තොරතුරු බෙදා හැරීම හා පරිභෝජනය කරන අය නිසා පිටපත් කිරීමේ හා සන්නිවේදනය කිරීමේ කාර්යයන් සඳහා වන ක්රම මේ පද්ධතිවල අඩංගු වේ.
කාර්යාලය ස්වයංකරණ පද්ධතිවල අරමුණ වන්නේ දත්ත හා තොරතුරු විද්යුත් ආකාරයට පිටපත් කිරීමත්. ඒවා ඒ ආකාරයෙන් ම සන්නිවේදනය කිරීම සඳහා පහසුකම් සැලසීමත් ය.
දැනුම් කාර්ය පද්ධති (KWS)
සංවිධානයක නව දැනුම බිහි කිරීමේ දී හා සමෝධානයේ දී දැනුම් සේවකයන්ට උපකාරී වන තොරතුරු පද්ධතියකි. දැනුම් සේවකයන් වන ඉංජිනේරුවන්. වෛද්යවරුන්, නීතිඥයන්. පර්යේෂකයන් ආදි වෘත්තිකයන්ගේ ප්රයෝජනය සඳහා අවශ්ය තොරතුරු ජනිත කරන පද්ධති වේ. දැනුම ජනිත කරන පුද්ගලයන් සඳහා වන නිසා මෙම පද්ධති ඒකාකාර නොවේ.
ගනුදෙනු සැකසුම් පද්ධති (TPS)
සංවිධානයක දෛනික මෙහෙයුම් කටයුතුවලින් බිහි වන දත්ත. සැකසීමට භාජනය කරන තොරතුරු පද්ධති ගනුදෙනු සැකසුම් පද්ධති වේ. සංවිධානයක නිතර නිතර සිදු වන කටයුතුවලින් උපදින මූලික දත්ත සැකසීම සඳහා වූ පද්ධතිය මෙය යි.
මෙම පද්ධති මඟින් දෛනික මෙහෙයුම්වලට අදාළ දත්ත වාර්තා කර ගැනීම හා අවශ්ය යාවත්කාලීන කිරීම් සිදු කරයි. ආයතනයක එක් එක් අංග වෙනුවෙන් සැකසුණු ගනුදෙනු සැකසීමේ පද්ධති ගණනාවක් පැවතිය හැකිය.
ව්යාපාර බුද්ධි තොරතුරු පද්ධති (BIS)
මෙය විධායක උපකාරක පද්ධතිය ශක්තිමත් කරන පද්ධතියකි. මෙම පද්ධතිය නිර්මාණය කරනුයේ තීරණ උපකාරක පද්ධති සඳහා භාවිත කරන දත්ත හා තොරතුරු භාවිත කරමිනි.
මෙය හැකියා, ක්රියාවලීන්, තාක්ෂණයේ භාවිතයන් හා පරිචයන්ගෙන් (Practices) සමන්විත වූ පද්ධතියකි.
මෙම තොරතුරු පද්ධති අතර සම්බන්ධතාව පහත සටහන මඟින් දැක්විය හැකි ය.
මෙම තොරතුරු පද්ධති අතර සම්බන්ධතාව පහත සටහන මඟින් දැක්විය හැකි ය.
තොරතුරු පද්ධතියෙන් තොරතුරු ලබාදෙන්නේ කුමන කළමනාකරණ ශ්රිතයට ද යන කාරණය සලකා තොරතුරු පද්ධති පහත සඳහන් පරිදි වර්ග කළ හැකි ය.
මෙහෙයුම් තොරතුරු පද්ධති (Operational Information System)
මෙහෙයුම් කටයුතු සඳහා අවශ්ය තොරතුරු සැකසීමට යොදා ගන්නා තොරතුරු පද්ධති වේ.
අලෙවිකරණ තොරතුරු පද්ධති (Marketing Information System)
අලෙවි කළමතාකරණයට අදාළ ව තොරතුරු සකස් කිරීමට පිහිටුවා ඇති තොරතුරු පද්ධති වේ.
මූල්ය කළමනාකරණය තොරතුරු පද්ධති (Financial Information System)
මූල්ය කළමනාකරණය කටයුතු සඳහා පිහිටුවා ඇති තොරතුරු පද්ධති වේ.
මානව සම්පත් කළමනාකරණ තොරතුර පද්ධති (Human Resource Information System)
මානව සම්පත් කළමනාකරණය සඳහා යොදා ගන්නා තොරතුරු පද්ධති වේ.
පර්යේෂණ හා සංවර්ධන තොරතුරු පද්ධති (Research & Development Information System)
පර්යේෂණ හා සංවර්ධන අංශයට අවශ්ය තොරතුරු සකස් කරන තොරතුරු පද්ධති වේ.
ආයතනයක පවතින තොරතුරු පද්ධති කළමනාකරණ ශ්රිත අනුව වර්ග කළ ද ඒවා අතර අන්තර් සම්බන්ධතාවක් පවතී.
Eg : ආයතනයක නිෂ්පාදිතය පිළිබඳ ව පර්යේෂණ හා සංවර්ධන අංශය මඟින් කරන ලද විධිමත්අලෙවිකරණ පර්යේෂණයකින් පසු නව ප්රචාරණ දන්වීමක් සකස් කොට ඉදිරිපත් කිරීම.
මෙය අලෙවි කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතියට, පර්යේෂණ හා සංවර්ධන තොරතුරු පද්ධතියට මෙන් ම මූල්ය කළමනාකරණ පද්ධතියට ද අදාළ වේ.
තොරතුරු තාක්ෂණය
විදුලි සන්දේශ හා පරිගණක තාක්ෂණය ඔස්සේ වාචික, රූපමය, අක්ෂරමය හා අංකමය තොරතුරු අත්පත් කර ගැනීම, සැකසීම, ගබඩා කිරීම හා බෙදා හැරීම තොරතුරු තාක්ෂණය ලෙස හැඳින්වේ.
ගණනය කිරීමේ තාක්ෂණය
ගණනය කිරීමේ තාක්ෂණය යනු තොරතුරු පද්ධතිවල ගණනය කිරීම සිදු කිරීම පිළිබඳ ව අධ්යයනය යි. වර්තමාන ගණනය කිරීමේ ප්රධාන උපකරණය පරිගණකය නිසා මෙය පරිගණක තාක්ෂණය ලෙස ද සමහර අවස්ථාවල දී හඳුන්වයි.
මේ අනුව තොරතුරු තාක්ෂණය හදාරන්නකු පරිගණක තාක්ෂණය ද හැදෑරිය යුතු යි. වර්තමානයේ මෙම ක්ෂේත්රය ඉතා දියුණු වී ඇති අතර ඉතා ම නිවැරදි ව ම තත්පරයකට බිලියන ගණනක් ගණනය කළ කළ හැකි පරිගණක බිහි වී තිබේ.
තොරතුරු තාක්ෂණයේ වැදගත්කම
තොරතුරු තාක්ෂණයේ ප්රතිලාහ
පරිගණක ජාල
පරිගණක ජාල යනු පණිවිඩ, දත්ත හා තොරතුරු හුවමාරු කිරීම ආදි කාර්ය ඉටුකර ගැනීමට පරිගණක 2ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් සම්බන්ධ කොට පොදුවේ කටයුතු කරන විට එම පද්ධතිය පරිගණක ජාලයක් ලෙස හැඳින්වේ.
පරිගණක ජාල ප්රධාන වර්ග දෙකකි.
අන්තර්ජාලය
අන්තර්ජාලය පුළුල් ක්ෂේත්ර පරිගණක ජාලයකි. පුළුල් පරාසයක් ආවරණය කරමින් සකස් කරනු ලබන පරිගණක ජාලයකි. ලෝකය පුරා ව්යාප්ත වී ඇති පරිගණක ජාල දහස් ගණනක් සම්බන්ධ වී තොරතුරු හුවමාරු වන කවර වේලාවක වුව ද සම්බන්ධ විය හැකි ක්රියාකාරකම් සහිත තත්ත්වයක් අන්තර්ජාලය ලෙස
හැඳින්වේ.
ලෝක ව්යාප්ත ජාල පහසුකම් - (WWW)
ජාලමය පරිගණක තොරතුරු වර්ග කිරීම, නැවත ලබා ගැනීම, පිළියෙළ කිරීම සහ ප්රදර්ශනය කිරීම සඳහා වූ ලෝක සම්මත ප්රමිතිය යටතේ වූ පද්ධතිය ලෝක ව්යාප්ත ජාලය ලෙස හඳුන්වයි.
අන්තර්ජාලයේ වෙනත් අයට නැරඹීම / කියවීම සඳහා ගබඩා කර ඇති කෝටි ගණනක් වූ විද්යුත් ලේඛනවල එකතුවක් ලෙස ද ලෝක ව්යාප්ත ජාලය හැඳින්විය හැකි ය. ලෝක ව්යාප්ත ජාලයට පිවිසීමට වෙබ් බවුසරයක් (මෘදුකාංගයක්) මඟින් හැකියාව ලැබේ.
Eg : Internet Explorer, Netscape ලෝක ව්යාප්ත ජාලයේ වෙබ් අඩවි සොයා ගැනීම සදහා සෙවුම් යන්ත්ර (Search Engines) උපකාරි වේ.
Eg : Google, Yahoo, MSN
විද්යුත් තැපෑල - e-mail
සන්නිවේදන සම්බන්ධකයක් (Link) හරහා පරිගණකයකින් - පරිගණකයකට පණිවිඩ හුවමාරු කර ගැනීම විද්යුත් තැපෑල වේ. විද්යුත් පණිවිඩයක් යැවීම සඳහා යවන්නාට හා ලබන්නාට අන්තර්ජාල පහසුකම් භා විද්යුත් තැපැල් ලිපියොමු (email Addrese) තිබිය යතු ය. විද්යුත් තැපෑල මගින් ඡායාරූප, ලේඛන, චිත්ර, හඬ, සජීවකරණ යනාදිය යැවිය හැකිය.
VOIP-Voice Over Interne Protocacol
Text + Sound + Vedio Files හුවමාරු කිරීමට හැකිය.