ව්යාපාර සැලැස්ම - Business Plan
ව්යාපාර සැලැස්මක් යනු ව්යාපාරයක අරමුණු හා පරමාර්ථ ද ඒවා ලගා කර ගන්නා ක්රමෝපායන් ද විස්තර කෙරෙන ලේඛනයකි. මෙය ව්යාපාරයේ අදහස ගමන් මග දැක්වෙන මාර්ග සිතියමකි.
ව්යාපාර සැලැස්මක වැදගත්කම
ව්යාපාර සැලැස්මක් පිලියෙල කිරීම දී සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු
ව්යාපාර සැලැස්මක ඇතුළත් විය යුතු අංග
මුල් පිටුව : Cover page
ව්යාපාරයකට සුවිශේෂ වූ අනන්යතාව මුල් පිටුවෙන් ඉදිරිපත් කළ හැකි ය. ව්යාපාරයට අදාළ හඳුනා ගැනීමේ සංකේත ඇතුළත් කිරීමට උචිත ස්ථානය මුල් පිටුව යි.
ව්යාපාරය හඳුනා ගැනීමට අදාළ තොරතුරු (ලිපියොමුව, දුරකතන අංක, ෆැක්ස්, වෙබ් අඩවිය) මුල් පිටුවේ ඇතුළත් කළ යුතු ය. සැලැස්ම පිළිබඳ ව කිසියම් ප්රශ්නයක් හෝ තොරතුරක් හෝ සම්බන්ධයෙන් ආමන්ත්රණය කළ යුතු පුද්ගලයාගේ නම ද මෙහි ඇතුළත් කළ යුතු ය.
අලෙවිකරණ සැලැස්ම - Marketing Plan
වෙළෙඳ පොළ තරගකාරිත්වය. අලෙවි උපාය මාර්ග. විකුණුම් පුරෝකථනය ආදි තොරතුරු සවිස්තරාත්මක ව ඉදිරිපත් කරන කොටස අලෙවි සැලැස්ම වේ.
මෙහෙයුම් සැලැස්ම - Operational Discription
නිෂ්පාදන ක්රියා පටිපාටි, නිෂ්පාදන යන්ත්ර සහ උපකරණ, අවශ්ය නිෂ්පාදන ප්රමාණය කර්මාන්ත ශාලාව, ස්ථානගත කිරීම, නිෂ්පාදනයේ දී අනුගමනය කරන ජාතික හා අන්තර්ජාතික ප්රමිති ආදි විස්තර ඇතුළත් කෙරෙන කොටස මෙහෙයුම් සැලැස්ම ලෙස හඳුන්වයි.
ඇමුණුම් - Apendixes
ව්යාපාරය සැලැස්ම අවසානයේ ඉදිරිපත් කළ යුතු තොරතුරු
අලෙවිකරණ සැලැස්ම
වෙළෙඳ පොළ, තරගකාරිත්වය, අලෙවි උපාය මාර්ග, විකුණුම් පුරෝකථන ආදි තොරතුරු සවිස්තර ව ඉදිරිපත් කරන කොටස අලෙවිකරණ සැලැස්ම යි.
අලෙවිකරණ සැලැස්මක් පහත සඳහන් හේතු නිසා වැදගත් වේ.
අලෙවිකරණ සැලැස්මක පහත අන්තර්ගත කරුණු
කර්මාන්ත හා වෙළදපොල විශ්ලේෂණය
මෙහි දී අදාළ කර්මාන්තය පිළිබදව ව සම්පුර්ණ විස්තරයක් ඉදිරිපත් කෙරෙයි. කර්මාන්තයේ වර්තමාන තත්ත්වය, විකුණුම්, ලාභ, වර්ධන අනුපාත හා වෙනත් ප්රවණතා පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක් සිඳු කෙරෙයි.
ගැනුම්කරුවෝ කවුරු ද? වෙළෙඳ පොළ ප්රදේශීය ද, ජාතික ද අන්තර්ජාතික ද ආදි වශයෙන්.
නිෂ්පාදිතය
අලෙවි කිරීමට අපේක්ෂිත නිෂ්පාදිතය පිළිබඳ තොරතුරු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
ඉලක්ක වෙළෙඳපොළ පිළිබඳ ව ඉදිරිපත් කළ යුතු තොරතුරු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
තරගකාරිත්ව විශ්ලේෂණයේ දී ඉදිරිපත් කළ යුතු තොරතුරු කීපයක් පහත දැක්වේ
අපේක්ෂිත අලෙවිය පිලිබඳ ව ඉදිරිපත් කළ යුතු තොරතුරු
තරගකරුවන්ගේ අලෙවි උපාය මාර්ග පිළිබඳ ව දැක්විය යුතු කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
තරගකරුවන්ගේ මිල උපාය මාර්ග, බෙදා හැරීමේ උපාය මාර්ග හා ප්රවර්ධන උපාය මාර්ග පිළිබඳ විස්තර
යෝජිත අලෙවි උපාය මාර්ග සඳහා ඇතුළත් විය යුතු තොරතුරු කිහිපයක් පහත දැක්වේ
විකුණුම් පුරෝකථනය
නිෂ්පාදිත වර්ගය, විකුණුම් ප්රමාණය, ඒකකයක මිල, වාර්ෂික ආදායම ආදි තොරතුරු කිහිපයක් පහත දැක්වේ
අලෙවි වියදම්
බෙදා හැරීමේ වියදම්, වට්ටම්, ප්රවර්ධන වියදම්, විකුණුම් කොමිස්, අලෙවිය සඳහා යොදාගත් ස්ථාවර වත්කම් ක්ෂය වීම් ආදි තොරතුරු ඇතුළත් විය යුතු ය.
1. අලෙවි කිරීමට අපේක්ෂිත නිෂ්පාදිත පිළිබඳ විස්තර
ඔබගේ නිෂ්පාදිතය සම්බන්ධයෙන් වර්ගය, මෝස්තරය, ගුණත්වය. ආදිය පිළිබඳ කෙටියෙන් විස්තර කරන්න.
| නිෂ්පාදිතය | ඉලක්ක ගනුදෙනුකරුවෝ |
|---|---|
| පවතින තරඟකරුවෝ | ඔවුන්ගේ ශක්ති | ඔවුන්ගේ දුර්වලතා |
|---|---|---|
| ශක්තීන් | දුර්වලතා |
|---|---|
| අලෙවිකරණ මිශ්රය | තරඟකරුවන්ගේ උපක්රම මාර්ග | ව්යාපාරිකයන්ගේ උපක්රම මාර්ග |
|---|---|---|
| නිෂ්පාදිතය | ||
| මිල | ||
| ස්ථානය | ||
| ප්රවර්ධනය |
| නිෂ්පාදන වර්ගය/ වර්ග | අපේක්ෂිත විකුණුම් | ඒකකයක මිල | විකුණුම් ආදායම | මුළු වටිනාකම |
|---|---|---|---|---|
| 1. | ||||
| 2. | ||||
| 3. | ||||
| මුළු විකුණුම් ආදායම | ||||
| අපේක්ෂිත අලෙවි වියදම් | ||||
| බෙදා හැරීමේ | ||||
| ප්රචාරණය | ||||
| ක්ෂය වීම | ||||
| (බෙදාහැරීමේ රථ) | ||||
| විකුණුම් කොමිස් | ||||
| මුළු අලෙවි වියදම් | ||||
මෙහෙයුම් සැලැස්ම
කිසියම් නිෂ්පාදනයක් බිහි කිරීමේ දී එම නිෂ්පාදනයට අදාළ ක්රියා පටිපාටි නිෂ්පාදන ප්රමාණය. නිෂ්පාදන පිරිවැය, භාවිත කරන ජාතික හා අන්තර් ජාතික ප්රමිති, නිෂ්පාදන යන්ත්රෝපකරණ, කර්මාන්ත ශාලාව ස්ථානගත කිරීම ආදී විස්තර ඇතුළත් කෙරෙන කොටස මෙහෙයුම් සැලැස්ම ලෙස හඳුන්වයි.
මෙහෙයුම් සැලැස්මක් වැදගත් වීමට හේතු
මෙහෙයුම් සැලැස්මක අන්තර්ගත විය යුතු කරුණු
නිෂ්පාදන ධාරිතාව
නිශ්චිත කාලපරිව්ඡේදයක දි නිෂ්පාදන ක්රියාවලියේ භාවිත කරන යෙදවුම් අනුව ලබා ගත හැකි උපරිම නිෂ්පාදන ඒකක ප්රමාණය ය.
ස්ථාවර වත්කම් අවශ්යතාව
නිෂ්පාදන ක්රියාවලියේ දී භාවිත කරන ගොඩනැගිලි යන්ත්ර උපකරණ. මෝටර් රථ ආදි වත්කම් සම්බන්ධයෙන් දැරීමට සිදු වන පිරිවැය හා එම වත්කම්වලට අදාළ ක්ෂය වීම් මෙයට අදාළ වේ.
අමුද්රව්ය අවශ්යතා
නිෂ්පාදනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ඒකක ප්රමාණය. ඒ අනුව අවශ්ය වන අමුද්රව්ය ප්රමාණය. ඒ සඳහා දරීමට සිදු වන පිරිවැය ආදි තොරතුරු මෙහි දක්විය හැකි ය
සේවක අවශ්යතා
නිෂ්පාදන කටයුතු සඳහා මැදිහත් වන කළමනාකරුවන් හා සේවකයන් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ට ගෙවනු ලබන පාරිශ්රමික ආදි තොරතුරු මෙහි ඇතුළත් කෙරේ.
නිෂ්පාදන පොදු කාර්ය පිරිවැය
නිෂ්පාදන කටයුතුවලට අදාළ ව දැරිමට සිදු වන නමුත් නිෂ්පාදන ඒකකයකට සෘජු ව ම වෙන් කර හඳුනා ගත නොහැකි, පොදුවේ දරන පිරිවැය නිෂ්පාදන පොදු කාර්ය පිරිවැය වේ. මේවා කම්හල් පොදු කාර්ය පිරිවැය ලෙස ද හැඳින්වේ. ඒ අනුව නිෂ්පාදන කටයුතු සඳහා දරිමට සිදු වන වක්ර ද්රව්ය පිරිවැය, වක්ර ශ්රම පිරිවැය, සහ වෙනත් වක්ර වියදම් සදහා ගෙන මෙහි ඇතුළත් කෙරේ.
කර්මාන්තශාලා පිරියත සැලැස්ම
නිෂ්පාදනයට භාවිත කරන යන්ත්ර උපකරණ හා සවි කිරීම් ස්ථානගත කළ යුතු ආකාරය පිළිබද ව ඉදිරිපත් කරන සැලැස්ම කර්මාන්තශාලා පිරියත සැලැස්ම වේ.
අපද්රව්ය බැහැර කිරීම.
නිෂ්පාදන ක්රියාවලියේ දී ඇති වන අපද්රව්ය බැහැර කිරීමේ දි දැරීමට සිදු වන පිරිවැය සම්බන්ධ දත්ත හා තොරතුරු ඇතුළත් කෙරේ.
මානව සම්පත් සැලැස්ම
ව්යාපාරයක අරමුණු හා පරමාර්ථ ඉටු කර ගැනීම පිණිස අනාගත මානව සම්පත් අවශ්යතා නිශ්චය කිරීමත්, ඒ සඳහා අදාළ පිරිවැයක් ඇස්තමේන්තු කොට සකසනු ලබන සැලැස්ම මානව සම්පත් සැලැස්ම ලෙසත් හැඳින්වේ.
මානව සම්පත් සැලැස්මක ඇතුළත් විය යුතු කරුණු පහත දක්වේ.
ව්යවසායකයන්ගේ / හවුල්කරුවන්ගේ විස්තර
මානව සම්පත් සැලැස්මක් පිළියෙළ කිරීමේ දී සංවිධානයේ විවිධ කාර්යයන්ට අදාළ ව තනතුරු ඇති කිරීමත් තනතුරුවලට අදාළ කාර්යයන්, බලතල හා වගකීම් දැක්වීමත් අත්යවශ්ය ය.
නිදසුන් :
| තනතුර | කාර්ය | වගකීම් |
|---|---|---|
| ප්රධාන විධායක නිලධාරී (CEO) |
|
සමස්ත සංවිධානය ම |
(සංවිධානයේ ස්වභාවය අනුව තනතුරු හා කාර්යභාරය ද වෙනස් වේ. )
සංවිධාන සටහන
සංවිධානයක ඇති විවිධ අංශ හා තනතුරු අතර පවත්නා අන්තර් සම්බන්ධතා සංවිධාන ව්යුහය ලෙස හැඳින්වෙන අතර සංවිධාන ව්යුහය සංවිධාන සටහනකින් සාරාංශ කර දැක්විය හැකි ය.
වාර්ෂික වියදම
ව්යාපාර ආයතනයක ස්වභාවය අතුව පවතින විවිධ තනතුරු වෙනුවෙන් ගෙවනු ලබන වැටුප් භා වේතන වෙනස් වේ. මානව සම්පත වෙනුවෙන් වාර්ෂික මුළු ශ්රම වියදම. සෘජු ශ්රම වියදම් හා වක්ර ශ්රම වියදම් වශයෙන් ද වෙන් කර හඳුනා ගත හැකි ය. මෙයට අමතර ව ආයතනයේ සමස්ත කළමනාකරණ වියදම් මෙම සැලැස්මෙහි අන්තර්ගත කළ යුතු යි.
මූල්ය සැලැස්ම
ව්යාපාරයක සියලු ම ඇස්තමේන්තු ගත මූල්ය තොරතුරු ඇතුළත් වන කොටස මූල්ය සැලැස්ම ලෙස හැඳින්වේ
මූල්ය සැලැස්මක සඳහන් කරුණු
1. ඇස්තමේන්තුගත ව්යාපෘති පිරිවැය
තෝරාගත් ව්යාපාර අදහසට අනුව කර පවත්වා ගෙන යාමට බලාපොරොත්තු වන ව්යාපාතිය සඳහා දැරීමට සිදු වන පිරිවැය මේ නමින් හැඳින්වේ.
ව්යාපෘති පිරිවැය පහත දැක්වෙන කොටස්වලින් සමන්විත වේ.
මෙහෙයුම් වියදම්
මෙහෙයුම් කටයුතු ආරම්භ කිරීමට පෙර අවශ්ය වන වියදම් වේ.
මුළු කාරක ප්රාග්ධනය
එදිනෙදා ව්යාපාර කටයුතු පවත්වා ගෙන යාම සඳහා දැරීමට සිදු වන අරමුදල. කාරක ප්රාග්ධනය වේ
මුදල් මුදල් ගලායාම්
4. ඇස්තමේන්තු ගත මූල්ය තත්ත්ව ප්රකාශය
යම් අනාගත කාලච්ඡේදයක අවසාන දිනට ව්යාපාරයක මූල්ය තත්ත්වය පෙන්නුම් කරන ලේඛනය ඇස්තමේන්තු ගත මූල්ය තත්ත්ව ප්රකාශය ලෙස හඳුන්වයි.
ඇස්තමේන්තු ගත මූල්ය තත්ත්ව ප්රකාශයක පහත දැක්වෙන කරුණු ඇතුළත් වේ.
ජංගම නොවන වත්කම්
වර්ෂයකට වඩා වැඩි කාලයක් පාවිච්චි කිරීමේ අරමුණින් අත්පත් කර ගෙන ඇති වත්කම් ජංගම නොවන වත්කම් වේ.
ව්යාපෘති සාරාංශය
ඇස්තමේන්තුගත පිරිවැය, ආදායම් ප්රකාශය, මුදල් ප්රවාහ ප්රකාශය. ණය ආපසු ගෙවීමේ සටහන, ඇස්තමේන්තු ගත මූල්ය තත්ත්ව ප්රකාශය ආදියේ දක්වෙන තොරතුරුවල සාරාංශ ගත ලේඛනය ව්යපෘති සාරාංශය ලෙස හැඳින්වේ.
මූල්ය වාර්තා විශ්ලේෂණය
ගිණුම් කාලච්ඡේදය අවසානයේ ව්යාපාරයේ සකස් කරන මුල්ය වාර්තාවල අන්තර්ගත තොරතුරු ඇසුරින් කරන ඇගයීම මූල්ය වාර්තා විශ්ලේෂණය ලෙස හැඳින්වේ.
පරිසර හිතකාමී බව
පරිසර හිතකාමී බව සොයා බැලීම ඉතා වැදගත් වේ. පරිසර හිතකාමී ද්රව්ය භාවිතයට ගැනීම, ඉවතලන ද්රව්ය බැහැර කිරීමේ ක්රම සොයා බැලීම ආදියෙන් පරිසරය රැක ගැනීමේ ක්රියාවලිය විශ්ලේෂණය කළ යුතු යි
සාමුහික සමාජ වගකීම් සංකල්පය - (Corporate Social Responsibitity/ CSR)
සාමුහික සමාජ වගකීම් සංකල්පයට අනුව ව්යාපාර ආයතනවල අපද්රව්ය හා පරිසර දුෂණය අවම කිරීම සඳහා ප්රශස්ත ක්රියාවලියකට යොමු වෙමින්, විවිධ වැඩසටහන්වලට අනුග්රහය දක්වමින් මානව සම්පතින් උපරිම එල ලබා ගැනීමට ක්රියා කිරීම හා ප්රජාව හා පරිසරය වෙනුවෙන් වගකීමක් සහිත ව කටයුතු කිරීම සිදු වේ. මේ සඳහා රජය විසින් විවිධ නිති ඊති රෙගුලාසි ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ.
පරිසර සංරක්ෂණ බලපත්ර (Environment Protection Licence-EPL) ලබා දීම
(වායුව / අපද්රව්ය / ශබ්ද වැනි දෑ)
මේ ආකාරයෙන් මුදලින් මැනිය නොහැකි තත්ත්වයක් පිළිබඳ ව සොයා බැලීමේන් ද ව්යපාරයට සම්බන්ධ නිගමනවලට එළඹිය හැකිවේ.
විධායක සාරාංශය
ව්යාපාර සැලැස්මක ඇතුළත් මුලික කරුණු සංක්ෂිප්ත කොට දක්වන කොටස විධායක සාරාංශය වේ. ව්යාපාර සැලසුමක් පරිශීලනය කර පුද්ගලයකුට ව්යාපාරයේ වැදගත් ම කරුණු සාරාංශගත ව ඉදිරිපත් කිරීම මෙහි දී සිදු වේ.
ව්යාපාර සැලැස්ම පරිශීලනය කරන පුද්ගලයකු විධායක සාරාංශයක් කියවූ පසු එම ව්යාපාර සැලසුමේ අන්තර්ගත කරුණු මගින් ව්යාපාරය ගැන චිත්රයක් ඔහුගේ මනසේ නිර්මාණය වීමට සමත් වන පරිදි විධායක සාරාංශය ඉදිරිපත් කළ යුතු ය.
බාහිර පාර්ශව ඉලක්ක කරගත් ව්යාපාර සැලැස්මක ඉතා ම වැදගත් කොටස විධායක සාරාංශය වේ.
විධායක සාරාංශයක මූලික පරමාර්ථය බාහිර පාර්ශ්ව තවදුරටත් ව්යාපාරය පිළිබඳ ව සොයා බැලීමට පෙලඹවීම වේ. විධායක සාරාංශය සැම විට ම කෙටි හා ආකර්ෂණීය විය යුතුය ය.
විධායක සාරාංශයක වැදගත්කම