| වර්ෂය | කෘෂිකාර්මික අංශය | කාර්මික අංශය | සේවා අංශය |
|---|---|---|---|
| 1950 | 46.3% | 16.9% | 36.9% |
| 1970 | 28.3% | 23.8% | 47.9% |
| 1980 | 27.6% | 29.6% | 42.8% |
| 2000 | 19.9% | 27.3% | 52.8% |
| 2009 | 12.6% | 29.7% | 57.7% |
නිදහසින් පසු ශ්රී ලංකාවේ සේවා නියුක්ති ආංශික දායකත්වය සඳහා නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
| වර්ෂය | කෘෂිකාර්මික අංශය සේවා නියුක්තිය | කාර්මික අංශය සේවා නියුක්තිය | සේවා අංශය සේවා නියුක්තිය |
|---|---|---|---|
| 1953 | 53% | 13% | 34% |
| 1977 | 46% | 14% | 40% |
| 1996 | 38% | 22% | 40% |
| 2008 | 32% | 26.3% | 41% |
ශ්රී ලංකාවේ මුළු සම්පත් සංයුතිය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය සහ භාණ්ඩ හා සේවා ආනයනවලින් සමන්විත බව.
නිදහසින් පසු ශ්රී ලංකා ආර්ථිකයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය හා ආනයන ව්යුහයේ වෙනස්කම් තුළින් මුළු සම්පත් එක් එක් කාලවකවානු තුළ වෙනස් වූ අතර ඒ සඳහා නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
| වර්ෂය | දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය | භාණ්ඩ හා සේවා ආනයන |
|---|---|---|
| 2005 | 64.3% | 35.7% |
| 2006 | 70.9% | 29.1% |
| 2009 | 78.2% | 21.8% |
රටක මුළු සම්පත් ප්රමාණය වැඩිකර ගැනීම සඳහා දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඉහළ නංවා ගැනීම සඳහා ආර්ථික ප්රතිපත්ති හා නව උපාය මාර්ග භාවිත කර ඇති බව.
ශ්රී ලංකාවේ මුළු සම්පත් උපයෝජනය පරිභෝජනය, ආයෝජනය සහ භාණ්ඩ හා සේවා අපනයන වලින් සමන්විත බව.
නිදහසින් පසු ශ්රී ලංකාවේ මුළු සම්පත් උපයෝජනය එක් එක් කාලවකවානු තුළ වෙනස් වූ ආකාරය පහත දැක්වෙන බව.
| වර්ෂය | පරිභෝජනය | ආයෝජනය | භාණ්ඩ හා සේවා අපනයන |
|---|---|---|---|
| 2005 | 58% | 20% | 22% |
| 2006 | 58.8% | 37.5% | 21.3% |
| 2009 | 64.1% | 19.2% | 16.7% |
ශ්රී ලංකාවේ ඉතිරි කිරීම් පිළිබඳ තොරතුරු සඳහා නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
| වර්ෂය | දේශීය ඉතිරි කිරීම් | විදේශීය ඉතිරි කිරීම් | ජාතික ඉතිරි කිරීම් |
|---|---|---|---|
| 2001 | 15.8% | 4.5% | 20.3% |
| 2006 | 17.3% | 6.1% | 23.4% |
| 2009 | 18% | 5.9% | 23.9% |
රටක ජාතික ඉතුරුම් වර්ධනය කර ගැනීම සඳහා විදේශ ශුද්ධ පෞද්ගලික සංක්රාම වර්ධනය කර ගත යුතු බව.
රටක දේශීය ඉතුරුම් හා ජාතික ඉතුරුම් වර්ධනය කර ගැනීමෙන් ආයෝජන තත්ත්වය ඉහළ යන බව හා ආර්ථික වර්ධනයට ඉන් සුවිශේෂී දායකත්වයක් ලබා දිය හැකි බව.
නිදහසින් පසු ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධන රටාවේ සුවිශේෂී කාලවකවානු පහත දැක්වෙන පරිදි වකවානු දෙකක් යටතේ පෙන්විය හැකි බව.
වර්ෂ 1948 සිට 1977 දක්වා කාලවකවානුව තුළ ආර්ථික වර්ධනය සඳහා රජය වැඩි දායකත්වයක් ලබා දුන් අතර රාජ්ය කේන්ද්රීය ආර්ථිකයක් පැවති බව.
වර්ෂ 1948 සිට 1977 දක්වා කාලවකවානුව තුළ ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධනය සඳහා අනුගමනය කළ ආර්ථික ප්රතිපත්ති පහත දැක්වෙන ලෙස සාරාංශ කළ හැකි බව.
වර්ෂ 1977 දී ශ්රී ලංකාවේ එතෙක් පැවති අභ්යන්තරාවලෝකන ආර්ථික ප්රතිපත්තිය වෙනුවට බාහිරාවලෝකන ආර්ථික ප්රතිපත්තිය හෙවත් විවෘත ආර්ථික ප්රතිපත්තිය හඳුන්වා දුන් බව.
බාහිරාවලෝකන ආර්ථික ප්රතිපත්තිය යටතේ රජයේ කාර්යභාරය සීමා වූ අතර විදේශ වෙළෙදාම හා සම්බන්ධ ව පැවති සීමාවන් ද ඉවත් කළ බව.
දළ දේශීය නිෂ්පාදනයට දේශීය කෘෂිකාර්මික අංශයේ දායකත්වය ක්රමයෙන් අඩු වූ බව.
නිදසුන් :
වර්තමානයේ කෘෂි අංශයේ වැඩිම දායකත්වය එළවළු, පළතුරු ආදීයෙන් සැදුම් ලත් වෙනත් බෝගවලින් ලැබෙන බව.
දෙවන හා තෙවන ස්ථාන හිමිවන්නේ පිළිවෙලින් වී හා වැවිලි බෝගවලට බව.
දේශීය කෘෂිකර්මාන්තයේ පවතින ගැටළු වලට නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
දේශීය කෘෂි අංශය නැංවීමට මෑත දී ගෙන ඇති ප්රතිපත්තිමය උපාය මාර්ගවලට නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
වැවිලි භෝග අංශය නැංවීමට මෑත දී ගෙන ඇති පියවරවලට නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
කෘෂිකර්මාන්තය ආශ්රිත කාර්මාන්තවලට නිදසුන් පහත පරිදි දැක්විය හැකි බව.
ශ්රී ලංකාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදනයේ ආංශික දායකත්වය අනුව කාර්මික අංශයේ නිෂ්පාදනයෙන් වෙනස් වී ඇති ආකාරය වකවානු තුනක් ආශ්රයෙන් පහත පරිදි වේ.
| වකවානු | කාර්මික අංශය |
|---|---|
| 1950 - 1970 | 20% - 24% |
| 1980 - 2000 | 30% - 27% |
| 2000 - 2008 | 30% - 29% |
මේ අනුව දළ වශයෙන් 30% ප්රමාණයක් කාර්මික අංශයේ දායකත්වයක් පවතින බව පෙනේ.
ශ්රී ලංකාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ ආංශික සංයුතියට අනුව කාර්මික අංශය උප අංශ හතරකට බෙදා ඇති බව දැක්වේ.
ශ්රී ලංකාවේ කාර්මික අංශයේ 50% වැඩි ප්රතිශතයක් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත සඳහා අයත් වන අතර නිෂ්පාදන කර්මාන්ත වර්ග කරන ජාත්යන්තර ප්රමිතියට අනුව ඉදිරියෙන් සිටින නිෂ්පාදන කර්මාන්ත මෙසේ පෙළ ගැස්විය හැකි වේ.
ශ්රී ලංකාවේ කාර්මික අංශයේ සමස්ත කාර්ය සාධනය තුළ වරින් වර කාර්මික සංවර්ධනය සඳහා කාර්මික ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක වූ බව හා ක්රියාත්මක වන බව පෙනේ.
නිදසුන් :
කාර්මික අංශයේ වර්ධනය සඳහා රජය මගින් සිදු කොට ඇති ක්රියාමාර්ගවලට නිදසුන් පහත පරිදි දැක්විය හැකි වේ.
2006-2016 ශ්රී ලංකාවේ දස අවුරුදු කාර්මික සංවර්ධන සැලසුමේ අරමුණු පහත දැක්වෙන පරිදි වේ.
ක්ෂුද්ර ව්යවසායකයන් යනු කුඩා ප්රාග්ධනයක් යොදවා පවුලේ ශ්රමයම උපයෝගී කර ගනිමින් පවත්වා ගෙන යන ඉතාම සුළු ව්යාපාරයන් වේ.
ශ්රී ලංකාවේ කාර්මික අංශයේ වර්ධනයට ක්ෂුද්ර ව්යවසායකයන්ගේ දායකත්වය වැදගත් වේ.
ප්රාදේශීය පවතින ක්ෂුද්ර ව්යවසායකයන් දැනුවත් කරමින් ඔවුන්ට අවශ්ය රාජ්ය මූල්ය ප්රතිපාදන හා බැංකු ණය ලබා දීමට පියවර ගෙන ඇති බව පෙනේ.
ආර්ථික සංවර්ධන ක්රියාවලියට අනෙකුත් අංශවලට සාපේක්ෂ ව සේවා අංශයේ දායකත්වය වැඩි වී ඇති බව.
1950 වර්ෂයදී 34% කට දායක වූ සේවා අංශය 1977 වර්ෂයදි 46% දක්වා වර්ධනය වී 1991- 2000 දශකයේ 50% දක්වාත් 2009 වන විට 57.7% දක්වාත් වර්ධනය වී ඇති බව.
සේවා අංශය ආර්ථිකය තුළ ප්රසාරණය වෙමින් පවතින බව.
සේවා අංශය ප්රසාරණය වීමේ වැදගත්කම් පහත පරිදි දැක්විය හැකි බව.
ඉහළ ආර්ථික වර්ධනයක් හා ආර්ථික සංවර්ධනයක් ළඟා කර ගැනීම සඳහා කාර්යක්ෂම ආර්ථික යටිතල පහසුකම් පද්ධතියක් හා ශක්තිමත් නියාමන රාමුවක් පැවතීම පූර්ව අවශ්යතාවයක් බව.
යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරගත් සේවාවන් ලෙස ප්රවාහන සේවා, විදුලි සංදේශ සේවා, ජල සම්පාදනය සහ බල ශක්තිය වැනි සේවා දැක්විය හැකි බව.
මෙම සේවා දියුණු කිරීම සඳහා විදේශීය ආධාර හා ආයෝජන ලබා ගැනීමේ අවශ්යතාවය ඇති බව.
යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සඳහා රාජ්ය සහ පෞද්ගලික දෙඅංශයේ ම ආයෝජන ඉහළ දැමීමට රජය ක්රියාමාර්ග ගෙන ඇති බව.
කොළඹ මාතර අධිවේගී ගමන් මාර්ගය නිදසුන් ලෙස දැක්විය හැකි බව.
රජයේ දස අවුරුදු දැක්ම සංවර්ධන ප්රතිපත්ති රාමුව (2006 2016) ආර්ථික සංවර්ධනය වේගවත් කිරීම සඳහා යටිතල පහසුකම්වල වැදගත්කම තදින් ම අවධාරණය කර ඇති බව.
යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සඳහා ව්යාපෘති රාශියක් ආරම්භ කිරීමට පියවර ගෙන ඇති අතර නිදසුන් ලෙස රන්දොර ජාතික යටිතල පහසුකම් සංකල්පය දැක්විය හැකි බව.
රන්දොර ජාතික යටිතල පහසුකම් සංවර්ධන ප්රවේශය යටතේ ලැබෙන පහසුකම්වලට නිදසුන් පහත සඳහන් වන බව.
යටිතල පහසුකම් සැපයීම සඳහා රජය පෞද්ගලික අංශය විවිධ ක්රම යටතේ සම්බන්ධ කර ගන්නා අතර ඒවා සඳහා නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව
සමකාලීනව දේශීය හා විදේශීයව සිදුවන සමාජ, දේශපාලන, ආර්ථික හා සංස්කෘතික වෙනස් වීම මෙරට ආර්ථිකයට බලපාන බව.
මෙම සමකාලීන ආර්ථික සිදුවීම් ප්රධාන වශයෙන් දේශීය හා ගෝලීය ලෙස වර්ග කළ හැකි බව.
දේශීය සමකාලීන ආර්ථික සිදුවීම්වලට නිදසුනක් ලෙස සුනාමි ව්යසනය දැක්විය හැකි බව.
ගෝලීය සමකාලීන ආර්ථික සිදුවීම්වලට නිදසුන් පහත පරිදි දැක්විය හැකි බව.
දේශීය සමකාලීන ආර්ථික සිදුවීම් ශ්රී ලංකා ආර්ථිකයට හිතකර හා අහිතකර ආකාරයට බලපාන අතර එය පහත පරිදි නිදසුන් ඇසුරෙන් පැහැදිලි කළ හැකි බව.
සුනාමි ව්යසනය නිසා වෙරළ ආසන්න ප්රදේශවල යටිතල පහසුකම්, කර්මාන්ත, මිනිස් ජිවිත හා දේපල විනාශ වීම ශ්රී ලංකා ආර්ථිකයේ සංවර්ධනයට අහිතකර ලෙස බලපෑම්.
ගෝලීය සමකාලීන ආර්ථික සිදුවීම් ආර්ථිකයට හිතකර සහ අහිතකර ලෙස බලපෑම් කිරීමට හැකි බව එය පහත පරිදි නිදසුන් ඇසුරෙන් පෙන්විය හැකි බව.
විදේශීය වෙළෙඳපොළේ ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළ යාම මෙරට ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළ යාමට බලපෑ අතර එය ශ්රී ලංකා ආර්ථිකයට අහිතකර ලෙස බලපාන ලදී. (කාලීන වශයෙන් සිදු වී ඇති ආර්ථික සිදුවීම් නිදසුන් ලෙස ගෙන ශ්රී ලංකා ආර්ථිකයට