උසස්පෙළ ගිණුම්කරණය මූලික සටහන් පොත් උපයෝගී කර ගනිමින් ගනුදෙනු ලෙජරයට පිටපත් කිරීම
මූලික සටහන් පොත් පවත්වාගෙන යාමේ වැදගත්කම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
මූලාශ්‍ර ලේඛන හා මූලික පොත්වල වැදගත්කම 

මූලාශ්‍ර ලේඛන (Source Documents)

  • ගනුදෙනුව ගිණුම්ගත කිරීම සඳහා පදනම් ලියවිල්ලක් ලෙස මූලාශ්‍ර ලේඛන යොදා ගැනීම.
  • ගනුදෙනුවට අදාළ සම්පූර්ණ විස්තර දැනගත හැකි වීම. 
  • ගනුදෙනුව සිදු වූ බවට ලිඛිත සාක්ෂියක් ලෙස යොදා ගත හැකි වීම. 
  • මූලාශ්‍ර ලේඛනයට අත්සන යොදා ඇති නිලධාරියා වෙත එහි වගකීම පැවරිය හැකි වීම. 

මූලික සටහන් පොත් (Basic Notebooks)

  • සමාන වර්ගයේ ගනුදෙනු සාරාංශ කර එකම පොතක පවත්වා ගෙන යාම නිසා ලෙජරයට පිටපත් කිරිම පහසු වීම 
  • අමතකවීම් හා අත්හැරීම් දෝෂ අවම වීම 
  • ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේ දී සිදු වූ දෝෂ ඉක්මනින් අනාවරණය කර ගත හැකි වීම. 
  • ව්‍යාපාර ගනුදෙනු මනා පාලනයකින් යුතුව පවත්වාගත හැකි වීම. 
  • වෙන ම කාර්ය මණ්ඩලයක් මඟින් මුලික සටහන් පොත් පවත්වා ගෙන යාම නිසා ගිණුම් කටයුතු පහසු වීම. 

මූලික සටහන් පොත් හා මූලාශ්‍ර ලේඛන පහත ආකාරයෙන් දැක්විය හැකිය. (Basic notebooks and source documents can be shown as follows.)

ගනුදෙනුව  මූලාශ්‍ර ලේඛනය  මූලික පොත 
මුදල් හා චෙක්පත් ලැබීම්  ලදුපත  මුදල් ලැබීම් ජර්නලය 
බැංකු ගිණුමෙන් ගෙවීම  ගෙවීම් වවුචරය  මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය 
ව්‍යාපාරයේ ස්වභාවය මත සුළු ගෙවීම්  සුළු මුදල් වවුචරය  සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය 
වෙළඳ භාණ්ඩ ණයට ගැනීම ගැනුම් ඉන්වොයිසිය  ගැනුම් ජර්නලය 
වෙළඳ භාණ්ඩ ආපසු යැවීම  හරපත  ආපසු යැවුම් ජර්නලය
වෙළඳ භාණ්ඩ ණයට විකිණීම  විකුණුම් ඉන්වොයිසිය  විකුණුම් ජර්නලය 
වෙළඳ භාණ්ඩ ආපසු එවීම  බැරපත  ආපසු එවුම් ජර්නලය 
අනිකුත් මූලික සටහන් පොත්වල සටහන් නොවූ ගනුදෙනු  ජර්නල් වවුචරය පොදු ජර්නලය
ව්‍යාපාරයක මුදල් ගනුදෙනු වාර්තා කිරීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
මුදල් ලැබීම් හා ගෙවීම් ජර්නල
පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරීම
වැදගත් කරුණු
  • ✦︎ ව්‍යාපාරයකට විවිධ අන්දමින් ලැබෙන මුදල් හා චෙක්පත්, මුල් වරට සටහන් කරන මූලික සටහන් පොත මුදල් ලැබීම් ජර්නලය වේ.
  • ✦︎ මුදල් හා චෙක්පත් ලැබීමට අදාළ මූලාශ්‍ර ලේඛනය ලදුපත වේ.
  • ✦︎ ව්‍යාපාරයක් බැංකු ගිණුම මගින් සිදු කරන ගෙවීම්, මුල්වරට සටහන් කරන මූලික සටහන් පොත, මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය වේ.
  • ✦︎ බැංකු ගිණුම් මගින් සිදු කරන ගෙවීම්වලට අදාළ මූලාශ්‍ර ලේඛනය ගෙවීම් වවුචරය වේ.
  • ✦︎ ව්‍යාපාරයක මුදල් ගනුදෙනු, අදාළ මූලාශ්‍ර ලේඛන උපයෝගී කර ගෙන ලැබීම් හා ගෙවීම් ජර්නල්වල වාර්තා කිරීමෙන් පසුව, ද්විත්ව සටහන් මූලධර්මවලට අනුව පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළ යුතු ය.
  • ✦︎ මුදල් ලැබීම් ජර්නලයේ තීරුවල එකතුව පහත සඳහන් ආකාරයට පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළ යුතු වේ.
දුන් වට්ටම් තීරුවේ එකතුව දුන් වට්ටම් ගිණුම හර ණයගැති පාලන ගිණුම බැර
එක් එක් තීරුවේ එකතුව / වටිනාකම් තීරුවේ එකතුව මුදල් ගිණුම හර
අත්පිට විකුණුම් තීරුවේ එකතුව විකුණුම් ගිණුම බැර
ණයගැති ලැබීම් තීරුවේ එකතුව ණයගැති පාලන ගිණුම බැර
ආදායම් තීරුවේ එකතුව එක් එක් අදාළ ආදායම් ගිණුම් වෙන් වෙන් ව බැර
වෙනත් ලැබීම් තීරුවේ එකතුව එක් එක් අදාළ ලැබීම් ගිණුම් වෙන් වෙන් ව බැර
සුළු වියදම් හා බැඳි ගනුදෙනු සටහන් කිරීමට සුළු මුදල් පොත පවත්වා ගෙන යාම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය (Petty Cash Book)
කුඩා මුදල් ගනුදෙනු වාර්තා කිරීම

ව්‍යාපාරයක දෛනික ගනුදෙනු වලින් සමහර ගනුදෙනු, අනෙකුත් ගනුදෙනු වලින් කුඩා ප්‍රමාණයේ ගනුදෙනු වේ.

උදාහරණ:

  • පිරිසිදු කිරීම් වල වියදම් රු. 150 ක් වැනි ගෙවීම්
  • තැපැල් ගාස්තු වියදම් රු. 50 ක් වැනි ගෙවීම්
  • ගමන් වියදම් රු. 100 ක් වැනි ගෙවීම්

මෙවැනි සුළු තැපැල් ගාස්තු, පිරිසිදු කිරීම් වල වියදම්, ගමන් වියදම්, සංග්‍රහ වියදම්, ලිපි ද්‍රව්‍ය වියදම් වැනි වියදම් එදිනෙදා සිදු වන අනෙකුත් ගනුදෙනු වලින් කුඩා සුළු ගෙවීම් සඳහා උදාහරණ වේ.

ව්‍යාපාරයක නිරන්තරයෙන් සිදුවන, සුළු ප්‍රමාණයේ මුදල් සහිත දෛනික ගනුදෙනු පිළිබඳ ගනුදෙනු සටහන් කරනු ලබන ලේඛන සටහන් පොත සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය ලෙස හැඳින්වේ.

එහි ගෙවීම් ප්‍රධාන මුදල් භාරකරු යටතේ පත් කරනු ලබන සුළු මුදල් බාරකරුවෙකු වෙත පවරනු ලබයි.

සෑම සුළු මුදල් ගෙවීමක් සඳහාම මුදල් ලේඛනගත ලේඛනයක් ලෙස වවුචරයක් පිළියෙල කළ යුතු අතර, එය සුළු මුදල් ගෙවීම් වවුචරය ලෙස හැඳින්වේ.

සුළු මුදල් අග්‍රිමය (Petty Cash Imprest System)

පාලනයකින් යුතු සුළු මුදල් ගෙවීම් පවත්වාගෙන යාම සඳහා ප්‍රධාන මුදල් භාරකරු යටතේ පත් කරන සුළු මුදල් භාරකරු වෙත යම්කිසි මුදලක් ලබා දෙන අතර එම මුදල සුළු මුදල් අග්‍රිමය ලෙස හැඳින්වේ.

එම සුළු මුදල් අග්‍රිමය භාවිතයෙන් සුළු ගෙවීම් කිරීම සහ සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය පවත්වාගෙන යාම සුළු මුදල් භාරකරුගේ වගකීම වේ.

සුළු මුදල් අග්‍රිමය ප්‍රතිපූරණය කිරීම (Petty Cash Reimbursement)

අග්‍රිමය අවසාන වීමට ආසන්න වන විට සුළු මුදල් භාරකරු ප්‍රධාන මුදල් භාරකරුගෙන් නැවත මුදල් ඉල්ලා සිටිය හැකිය. එවිට ඒ වන විට ගෙවා ඇති මුදලට සමාන මුදලක් නැවත සුළු මුදල් භාරකරුට ලබා දී අග්‍රිමය සම්පූර්ණ කරයි. එසේ කිරීම සුළු මුදල් අග්‍රිමය ප්‍රතිපූරණය කිරීම ලෙස හැඳින්වේ.

උදාහරණ: සන්හිත්‍යයේ ව්‍යාපාරයේ සුළු මුදල් අග්‍රිමය රු. 2,000 කි. පහත දැක්වෙන්නේ ලැයිස්තුගත සුළු මුදල් අග්‍රිමතයෙන් දෛනිකව සිදු කළ සුළු මුදල් ගෙවීම් වේ.

විස්තරය වටිනාකම (රු.)
ලිපි ද්‍රව්‍ය 250
පිරිසිදු කිරීම් වල වියදම් 600
සංග්‍රහ වියදම් 400
ගමන් වියදම් 350
එකතුව 1,600

මෙවැනි වියදම් කළ මුදල රු. 1,600 කි. සුළු මුදල් භාරකරු නැවත මුදල් ඉල්ලා සිටින විට ප්‍රධාන මුදල් භාරකරු විසින් සුළු මුදල් භාරකරුට ලබා දෙන්නේ වියදම් කළ මුදල වන රු. 1,600 ක් පමණි. එය සුළු මුදල් අග්‍රිමය ප්‍රතිපූරණය කිරීමකි.

විස්තරය (Description) අගය (Value)
අත ඉතිරි මුදල් ශේෂය 400
සුළු මුදල් ප්‍රතිපූරණය  1 600
සුළු මුදල් අග්‍රිමය 2 000

එවිට සුළු මුදල් ගෙවීම් ප්‍රතිපූරණය කර ගැනීම සඳහා සුළු මුදල් භාරකරු විසින් ඒ වන විට සිදුකරන ලද සුළු මුදල් ගෙවීම් වලට අදාල වවුචරර් සහිතව ගෙවීම් වවුචරයත්, ප්‍රධාන මුදල් භාරකරු වෙත ලබා දිය යුතුය.

අභ්‍යාස අංක 1
සුළු මුදල්

සීමිත පෞද්ගලික සමාගමක් සුළු මුදල් වියදම්වල ගෙවීම් සඳහා අග්‍රිම ක්‍රමයක් හා සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලයත් පවත්වාගෙන යයි. එම ව්‍යාපාරයේ සුළු මුදල් ගනුදෙනු සම්බන්ධ තොරතුරු පහත දැක්වේ.

2020.01.31 වන දින සුළු මුදල් භාරකරු අත ඉතිරි මුදල රු. 330 ක් විය. ජනවාරි මාසයේ සුළු වියදම් සඳහා රු. 1,670 ක් ගෙවන ලදුව සුළු මුදල් වව්චරයේ සටහන් කර තිබුණි.

ලබා දී ඇති තොරතුරු ඇසුරෙන් පහත දැක්වෙන ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.

  1. සුළු මුදල් අග්‍රිමයේ ප්‍රමාණය කොපමණද?
  2. 2020.02.01 දින ප්‍රධාන මුදල් භාරකරු විසින් ප්‍රතිපූරණය කළ මුදල කොපමණද?
  3. 2020.02.01 දින සුළු මුදල් අග්‍රිමය රු. 500 කින් වැඩි කිරීමෙන් අනතුරුව ප්‍රතිපූරණය කළ මුදල කොපමණද?
  4. 2020.03.01 දින රු. 709 ක සුළු මුදල් ශේෂයක් ඉතිරිව තිබුණි නම්, එදින ප්‍රතිපූරණය කළ යුතු මුදල කොපමණද?
සුළු මුදල් අග්‍රිමය (Petty Cash Float)
ගණනය කිරීම් (Calculations)
  1. ප්‍රශ්නය 1: සුළු මුදල් අග්‍රිමයේ වටිනාකම කොපමණද?

    අග්‍රිමය යනු ඉතිරිව ඇති මුදල සහ වියදම් වූ මුදලේ එකතුවයි.

    අතිරික්ත මුදල = රු. 330
    වියදම් වූ මුදල = රු. 1,670
    අග්‍රිමය = රු. 330 + රු. 1,670 = රු. 2,000

  2. ප්‍රශ්නය 2: 2020.02.01 දින ප්‍රතිපූර්ණය (Reimbursement) කළ මුදල කොපමණද?

    අග්‍රිම ක්‍රමය යටතේ, සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිපූර්ණය කරනු ලබන්නේ ගත වූ කාලය තුළ වියදම් වූ මුදලට සමාන මුදලකි.

    ජනවාරි මාසයේ වියදම = රු. 1,670

    එබැවින්, අග්‍රිමය නැවත රු. 2,000 දක්වා වැඩිකිරීමට රු. 1,670 ක් ප්‍රතිපූර්ණය කළ යුතුය.

  3. ප්‍රශ්නය 3: අග්‍රිමය රු. 500 කින් වැඩි කිරීමට තීරණය කළේ නම් ප්‍රතිපූර්ණය කළ මුදල?

    මෙහිදී වියදම් වූ මුදලට අමතරව අග්‍රිමය වැඩි කිරීමට අවශ්‍ය මුදල ද ලබා දිය යුතුය.

    සාමාන්‍ය ප්‍රතිපූර්ණය (වියදම) = රු. 1,670
    අග්‍රිමය වැඩි කරන මුදල = රු. 500
    මුළු ප්‍රතිපූර්ණය = රු. 1,670 + රු. 500 = රු. 2,170
    (නව අග්‍රිමය රු. 2,500 ක් වේ)

  4. ප්‍රශ්නය 4: 2020.03.01 දින රු. 709 ක ශේෂයක් තිබුණේ නම්, එදින ප්‍රතිපූර්ණය කළ මුදල?

    මෙහිදී ද අරමුණ වන්නේ ශේෂය නැවත අග්‍රිම මට්ටමට (රු. 2,000) පත් කිරීමයි.

    පවතින අග්‍රිමය = රු. 2,000
    අතිරික්ත ශේෂය = රු. 709
    ප්‍රතිපූර්ණය කළ මුදල = රු. 2,000 - රු. 709 = රු. 1,291

සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය පිළියෙල කිරීම

සුළු මුදල් ගෙවීම් ලේඛනය පවත්වාගෙන යාම පහසු කිරීම සඳහා, ඒ ඒ ගෙවීම් වර්ගය වෙනුවෙන් වෙන වෙනම විශ්ලේෂණ තීරු සහිතව සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය පවත්වාගෙන යනු ලැබේ.

උදාහරණ:
  • ✦︎ ඒ අනුව තැපැල් ගාස්තු, ලියාපදිංචි ගාස්තු, තැපැල් කවර මිලදී ගැනීම, යනාදී සමාන වර්ගයේ වියදම් හඳුනාගෙන ඒවා “තැපැල් වියදම්” නමින් විශ්ලේෂණ තීරුවකට ඇතුළත් කිරීම.
  • ✦︎ එසේ විශේෂිත විශ්ලේෂණ තීරුවකට ඇතුළත් කළ නොහැකි විවිධ වර්ගයේ සුළු ගෙවීම් සඳහා “විවිධ” යන නමින් විශ්ලේෂණ තීරුවකට ඇතුළත් කිරීම.
  • ✦︎ විශ්ලේෂණ තීරුවකට ඇතුළත් කළ නොහැකි, වෙන වෙනම අදාළ ගිණුමකට පියවූ අගයන් “ලෙජර් ගිණුම” යන නමින් විශ්ලේෂණ තීරුවකට ඇතුළත් කිරීම.
උදාහරණ:
  • ✦︎ ණයහිමියන්ට ගෙවීම්
  • ✦︎ ගෙන ඒමේ වියදම්
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} දිනය විස්තරය වවුචර අංකය ගෙවීම් විශ්ලේෂණ තීරු ලෙජර ගිණුම ලෙජර පිටුව තැපැල් ලිපිද්‍රව්‍ය ගමන් විවිධ
සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය
සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය

ව්‍යාපාරයක සුළු මුදල් ගෙවීම් සටහන් කිරීම සඳහා සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය පිළියෙල කරනු ලබයි. එහිදී සුළු මුදල් ගනුදෙනු සටහන් කිරීම සඳහා ප්‍රධාන ලෙජරයේ වෙනමම සුළු මුදල් පාලන ගිණුමක් පිළියෙල කරනු ලබයි. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය දිනපොතක් ලෙස පමණක් ක්‍රියාත්මක වීමයි.

සුළු මුදල් සටහන් තැබීම
ද්විත්ව සටහන් (Double Entry)

සුළු මුදල් අග්‍රිමය ලැබෙන විට හා ප්‍රතිපූරණය කරන විට

සුළු මුදල් පාලන ගිණුම - හර (Debit)

මුදල් පාලන ගිණුම                  - බැර (Credit)

සුළු මුදල් ගෙවීම්වල ජර්නලයේ සටහන් කර ඇති ගෙවීම්වල, අදාළ ගිණුම්වල ශේෂයන් සටහන් කළ යුතුය.

එමෙන්ම ඒ ඒ විශ්ලේෂණ තීරුවේ එකතුව අදාළ ගිණුමට පිටපත් කල යුතුය. ඒ අනුව විශ්ලේෂණ තීරුවල එකතුව

අදාළ ගිණුම - හර (Debit)

සුළු මුදල් පාලන ගිණුම - බැර (Credit)

උදාහරණ අභ්‍යාසය

නයනකගේ ව්‍යාපාරය සුළු මුදල් ගෙවීම් සඳහා අග්‍රිම ක්‍රමය භාවිතා කිරීමට 2019 මාර්තු මස සිට තීරණය කර ඇත. මාර්තු මාසයට අදාළ සුළු මුදල් ගෙවීම් පිළිබඳ විස්තර පහත දැක්වේ.

  • 3.01 වවුචර් අංක 01 සංග්‍රහ වියදම් රු. 500
  • 3.05 වවුචර් අංක 02 ගමන් වියදම් රු. 150
  • 3.10 වවුචර් අංක 03 තැපැල් වියදම් රු. 300
  • 3.12 වවුචර් අංක 04 කුලී රථ ගාස්තු රු. 200
  • 3.16 වවුචර් අංක 05 වාහන නැවැත්වීමේ ගාස්තු රු. 100
  • 3.20 වවුචර් අංක 06 මුද්දර හා ලියුම් කවර රු. 150
  • 3.25 වවුචර් අංක 07 ණය හිමි (නදීරට) ගෙවීම් රු. 500
  • 3.30 වවුචර් අංක 08 පිරිසිදු කිරීමේ ද්‍රව්‍ය ගැනීම් රු. 360
  • 3.31 වවුචර් අංක 09 සංග්‍රහ වියදම් රු. 200

අවශ්‍ය වන්නේ,

මාර්තු මාසය සඳහා, සුළු මුදල් ගෙවීම් ගෙවීම් ජර්නලය පිළියෙල කරන්න

සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය
දිනස විස්තරය වවුචර අංකය ගෙවීම් (රු) විශ්ලේෂණ තීර වෙනත් වියදම් (රු) ලෙජර පිටුව
තැපැල් වියදම් (රු) ගමන් වියදම් (රු) සංයුත වියදම් (රු) විවිධ වියදම් (රු)
3.01 සංග්‍රහ වියදම් 01 500 500
3.05 ගමන් වියදම් 02 150 150
3.10 තැපැල් වියදම් 03 300 300
3.12 කුලී රථ ගාස්තු 04 200 200
3.16 වාහන නඩත්තුවිම ගාස්තු 05 100 100
3.20 මුද්දර හා ලියුම් කවර 06 150 150
3.25 ණය හිමි (නදීර) 07 500 500
3.30 පිරිසිදු කිරීමේ ද්‍රව්‍ය 08 360 360
3.31 සංග්‍රහ වියදම් 09 200 200
එකතුව 2460 450 450 700 360 500
ගිණුම්කරණය
සුළු මුදල් ගෙවීම් ලෙජරයට පිටපත් කිරීම
අභ්‍යාස අංක 2

B ගේ ව්‍යාපාරයේ අරම්භක මුදල රු. 1,000 කි. 2020 ජනවාරි මාසයේ පහත සුළු ගෙවීම් සිදු වී ඇත.

  • 1/01 සුළු මුදල් අරම්භක ලැබුණා.
  • 1/02 ගමන් ගාස්තු රු. 50 යි.
  • 1/03 තැපැල් ගාස්තු රු. 75 යි.
  • 1/04 ලිපි ද්‍රව්‍ය රු. 15 යි.
  • 1/05 සංග්‍රහ වියදම් රු. 10 යි.
  • 1/06 පිරිසිදු කරන කිරිමේ වියදම් රු. 05 යි.
  • 1/07 පෑන් පැන්සල් රු. 40 ක ගත්තා.
  • 1/08 C වෙත මුදල් දුන්නා රු. 100 යි.
  • 1/09 බස් ගාස්තු රු. 100 ක් දුන්නා.
  • 1/12 වනිතා පාර්සල් ගාස්තු රු. 100 යි.
  • 1/14 ගෙන ඒමේ වියදම් රු. 100 යි.
  • 1/15 අරම්භක ප්‍රතිපූරණය කලා

අවශ්‍ය වන්නේ,

  1. 2020 ජනවාරි 15 අවසන් කාලය සඳහා සුළු මුදල් ගෙවීම් ජර්නලය පිළියෙල කරන්න.
  2. සුළු මුදල් පාලන ගිණුම පිළියෙල කර ලෙජරයට පිටපත් කරන්න
බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය පිළියෙල කිරීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය (Bank Reconciliation Statement)
ගිණුම්කරණය (Accounting)

ව්‍යාපාරයක් බැංකු ජංගම ගිණුමක් මගින් සිදු කරන ගනුදෙනු, මුදල් ලැබීම් ජ'නලයේ (Cash Receipts Journal) සහ මුදල් ගෙවීම් ජ'නලයේ (Cash Payments Journal) සටහන් කර මුදල් පාලන ගිණුමට (මුදල් ගිණුමට) පිටපත් කරන බව අපි දනිමු. ව්‍යාපාරයක් මුදල් පාලන ගිණුමේ සටහන් කරනු ලබන්නේ වත්කම් පිලිබඳ රීතියට අනුවයි.

බැංකුව ද ව්‍යාපාරික ආයතනයක් බැවින් එහි ගනුදෙනු පිළිබඳ ද්විත්ව සටහන් තබනු ලැබේ. ඒ අනුව ව්‍යාපාරයක් මගින් කරනු ලබන තැන්පත් කිරීම් (මුදල් හා චෙක්පත්) බැංකුවේ මුදල් ගිණුම හර කර ව්‍යාපාරය නමින් බැංකුවේ ඇති ගිණුමට (බැංකු ජංගම ගිණුමට) බැර කරනු ලැබේ. එමෙන් ම ව්‍යාපාරය බැංකු ජංගම ගිණුමෙන් මුදල් ආපසු ලබා ගත් විට (චෙක් පත් නිකුත් කල විට) බැංකුවේ මුදල් ගිණුම බැර වී ව්‍යාපාරය නමින් ඇති ජංගම ගිණුමට හර කරනු ලැබේ. ඒ අනුව බැංකුව, ව්‍යාපාරය නමින් ඇති බැංකු ජංගම ගිණුමේ සටහන් කරනු ලබන්නේ වගකීම් පිළිබඳ රීතියට අනුව ය.

ඒ අනුව ව්‍යාපාරය මුදල් ලැබීම් ජනරලයට ඇතුළත් කරන ගනුදෙනු බැංකුව විසින් ජංගම ගිණුමට බැර කරන අතර, ව්‍යපාරය මුදල් ගෙවිම් ජ’නලයට ඇතුළත් කරන ගනුදෙනු බැංකුව විසින් ජංගම ගිණුමට හර කරනු ලැබේ.

බැංකු ජංගම ගිණුමට හර කෙරෙන ඉහත ගනුදෙනුවලට උදාහරණ
  • ව්‍යාපාරය චෙක්පත්වලින් කරනු ලබන ගෙවීම්.
බැංකු ජංගම ගිණුමට බැර කෙරෙන ඉහත ගනුදෙනුවලට උදාහරණ
  • ව්‍යාපාරය බැංකුවේ තැන්පත් කළ මුදල් හා චෙක්පත්.

ව්‍යාපාරයේ මුදල් ලැබීම් හා ගෙවීම් ජ'නලවල ඇතුළත් නොවූ, පහත සඳහන් අයිතමයන් ද බැංකුවේ ව්‍යාපාරය නමින් ඇති ජංගම ගිණුමේ තිබිය හැකි ය.

මුදල් ලැබීම් ජ]'නලයේ ඇතුළත් නොවූ බැංකු ජංගම ගිණුමේ තිබිය හැකි ගනුදෙනුවලට උදාහරණ
  • බැංකුවට ඍජුව ම ලැබී ඇති වටිනාකම් (ඍජු ප්‍රේෂණ)
  • ණයගැතියන්ගෙන් ලැබීම්
  • ලාභාංශ ආදායම් ලැබීම්
  • පොලී ආදායම් ලැබීම්
මුදල් ගෙවීම් ජ'නලයේ ඇතුළත් නොවූ බැංකු ජංගම ගිණුමේ තිබිය හැකි ගනුදෙනුවලට උදාහරණ
  • ස්ථාවර නියෝග මත බැංකුව කළ ගෙවීම්.(ස්ථාවර නියෝග මත ගෙවීම්)
  • බැංකුව අය කළ බැංකු ගාස්තු හා චෙක් පොත් ගාස්තු.
  • බැංකුව අය කළ පොලී.

බැංකුව, ව්‍යාපාරය නමින් ඇති ජංගම ගිණුමේ සටහන් කරන ගනුදෙනු පිළිබඳ මාසික වාර්තාවක් බැංකුව විසින් ව්‍යාපාරයට එවනු ලැබේ. එය බැංකු ප්‍රකාශනය ලෙස හැඳින්වේ.

බැංකු ප්‍රකාශනයක සරල ආකෘතියක් පහත දැක්වේ.

බැංකු ප්‍රකාශය

බැංකුව: ......................................................................................

ගිණුම් හිමියාගේ නම, ලිපිනය: ......................................................................................

ගිණුම් අංකය: ......................................................................................

ගිණුම් ප්‍රකාශනය

බැංකු ගිණුම: ...........................................................

2026.01.30

දිනය විස්තරය හර රු. බැර රු. ශේෂය රු.
1/1 ශේෂය - - 50 000
1/1 චෙක් - 20 000 70 000
1/7 චෙක් - 246230 30 000 - 40 000
1/10 චෙක් - 25 000 65 000
1/12 චෙක් - 246231 15 000 - 50 000
1/18 චෙක් - 246232 10 000 - 40 000
1/20 මුදල් - 30 000 70 000
1/30 චෙක් - 12 000 82 000

ව්‍යාපාරයේ සහ බැංකුවේ සියලු ගනුදෙනු නිවැරදිව සටහන්වුව හොත්, මුදල් ගිණුමේ ශේෂය බැංකු ගිණුම් ප්‍රකාශනයේ ශේෂයට සමාන විය යුතුය. නමුත් බොහෝවිට ඉහත ශේෂ දෙක අසමාන වේ. එසේ අසමාන වීමට හේතු පහත දැක්වේ.

  • යම් මාසයක් තුළ ව්‍යාපාරය තැන්පත් කළ චෙක්පත් එම මාසය තුළම බැංකු ජංගම ගිණුමේ සටහන් නොවීම. (නිෂ්කාශනය නොවූ චෙක් පත් / උපලබ්ධි නොවූ චෙක්පත්,බැර නොවූ චෙක්පත්)

  • යම් මාසයක් තුළ ව්‍යාපාරය නිකුත් කළ චෙක්පත් එම මාසය තුළම ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොකිරීම හේතුවෙන් බැංකු ජංගම ගිණුමේ සටහන් නොවීම. (ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොකළ චෙක්,බැංකුව මුදල් නොගෙවූ චෙක්පතත්)

  • ස්ථාවර නියෝග මත කළ ගෙවීම්, බැංකු ගාස්තු, චෙක් පොත් ගාස්තු, පොලී, ඍජු ප්‍රේෂණ, අගරු චෙක් ආදිය සමහරවිට බැංකු ජංගම ගිණුමේ පමණක් සටහන් වී තිබීම.

  • බැංකුවේ (බැංකු ගිණුම් ප්‍රකාශනයේ) සිදුව ඇති වැරදිම් හා මඟහැරීම්.

  • ව්‍යාපාරයේ මුදල් ගිණුමේ සිදුව ඇති වැරදීම් හා මඟහැරීම්.
බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශය සහ එය සකස් කිරිමේ අවශ්‍යතාව

මුදල් පාලන ගිණුමේ ශේෂය බැංකු ප්‍රකාශනයේ ශේෂයට අසමාන වන්නේ මන්දැයි දැනගැනීම සඳහා සකස් කරන ප්‍රකාශනය බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය වේ. බැංකු ප්‍රකාශනයේ ශේෂයත් මුදල් පාලන ගිණුමේ ‍ශේෂයත් නිවැරදි බවට තහවුරු කරගැනීම පරමාර්ථය වේ.

බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනයක් සකස් කිරීමේදී පහත සඳහන් පියවරයන් අනුගමනය කළ යුතු ය.

  1. යම් මාසයක බැංකු ප්‍රකාශනය එම මාසයේ මුදල් ලැබීම් හා ගෙවීම් ජ'නල සමග ද, පසුගිය මාසයේ බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය සමග ද සංසන්දනය කරමින් ශේෂ අතර වෙනසකට හේතු සොයා ගැනීම.

    මෙහි දී මුදල් ලැබීම් ජ’නලය බැංකු ප්‍රකාශනයේ බැර තීරුව සමඟ ද, මුදල් ගෙවීම් ජ’නලය බැංකු ප්‍රකාශනයේ හර තීරුව සමඟ ද සංසන්දනය කළ යුතු ය. එසේ කළ යුත්තේ ව්‍යාපාරය වත්කම් පිළිබඳ රීතිය අනුවත්, බැංකුව වගකීම් පිළිබඳ රීතිය අනුවත් ගනුදෙනු සටහන් කරන බැවිනි.

    පසුගිය මාසයේ බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය අවශ්‍ය වන්නේ පසුගිය මාසයේ උපලබ්ධි නොවූ චෙක්පත් මෙම මාසයේ උපලබ්ධි වී ඇද්ද යන්න සහ පසුගිය මාසයේ ගෙවීමට ඉදිරිපත් වූ නොවූ චෙක්පත් මෙම මාසයේ ඉදිරිපත් වී ඇද්ද යන්න දැනගැනීමටයි.

  2. මුදල් ගිණුමේ වැරදි ඇත්නම් ඒවා නිවැරදි කිරීම (මුදල් ගිණුමේ ශේෂය සංශෝධනය කිරීම.)

    මෙහි දී මුදල් පාලන ගිණුමේ නිවැරදි කිරීමට පෙර ශේෂයට පහත සඳහන් ගැළපීම් (හර හා බැර කිරීම්) කළ යුතු ය.

    • මුදල් ගිණුමට හර කරන අයිතම
      • බැංකුවේ පමණක් සටහන් වී ඇති ඍජු ප්‍රේෂණ
      • ව්‍යාපාරයේ වැරදි ලෙස සටහන් වී ඇති ගනුදෙනු සහ සටහන් නොවූ ගනුදෙනු නිවැරදි කිරීම සඳහා කළ යුතු හර කිරීම්.

    • මුදල් ගිණුමට බැර කරන අයිතම
      • ස්ථාවර නියෝග මත කළ ගෙවීම්, බැංකු ගාස්තු, අගරු චෙක් ආදී බැංකුවේ පමණක් සටහන් වී ඇති මුදල් ගිණුමට බැර කළ යුතු අයිතම.

  3. මුදල් ගිණුමේ සංශෝධිත ශේෂයට පහත සඳහන් එකතු කිරීම් සහ අඩු කිරීම් කිරීමෙන් බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය සකස් කිරීම.
    • එකතු කිරීම් : නිකුත් කළ නමුත් ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොවූ චෙක්පත්
    • අඩු කිරීම් : තැන්පත් කළ නමුත් උපලබ්ධි නොවූ චෙක්පත්
    • බැංකුවේ සිදු වී ඇති වැරදි සුදුසු පරිදි අඩු කිරීම හෝ එකතු කිරීම කළ යුතු ය.

සැ.යු. බැංකු ගිණුම් ප්‍රකාශනයේ ශේෂයෙන් ආරම්භ කිරීමෙන් ද බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය සකස් කළ හැකි ය. ඒ සඳහා ඉහත එකතු කළ යුතු අයිතම අඩු කරන අතර අඩු කළ යුතු අයිතම එකතු කරනු ලැබේ.

එමෙන් ම මුදල් ගිණුමේ බැර ශේෂයක් (අයිරාවක්) පවතින විට බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය සකස් කිරීමේ දී ද පහත පරිදි එකතු කිරීම් හා අඩු කිරීම් කළ යුතු ය.

  • එකතු කිරීම් : තැන්පත් කළ නමුත් උපලබ්ධි නොවූ චෙක්පත්
  • අඩුකිරීම් : නිකුත් කළ නමුත් ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොවූ චෙක්පත්
මුදල් ගිණුමේ සංශෝධිත ශේෂය සෙවීම හා බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය පිළියෙල කිරීමේ ආකෘති පහත පරිදි වේ.
මුදල් ගිණුම / මුදල් පාලන ගිණුම (සංශෝධිත)
ශේෂය ඉ/ගෙ X රක්ෂණ ගාස්තු (ස්ථාවර නියෝග) X
ණය ගැති (ප්‍රේෂණ) X විදුලි ගාස්තු (ස්ථාවර නියෝග) X
ලාභාංශ (ප්‍රේෂණ) X බැංකු ගාස්තු X
අගරු වූ නිකුත් කළ චෙක් X චෙක් පොත් ගාස්තු X
අඩුවෙන් සටහන් වීම X අගරු වූ තැන්පත් කළ චෙක් X
සටහන් නොවූ තැන්පත් කළ චෙක් X සටහන් නොවූ නිකුත් කළ චෙක් X
අඩුවෙන් සටහන් වීම X
ශේෂය ප/ගෙ X

X
X
ශේෂය ඉ/ගෙ X

බැංකු සැසදුම් ප්‍රකාශය
රූ.
මුදල් ගිණුමේ ශේෂය / මුදල් ගිණුමේ සංශෝධිත ශේෂය X
එකතු කළ යුතුයි : නිකුත් කළ නමුත් ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොවූ චෙක්පත්
අංක .................................... X
අංක .................................... X
බැංකු ප්‍රකාශනයේ වැරදි හා මගහැරීම් X X



X
අඩු කළ යුතුයි : තැන්පත් කළ නමුත් තවමත් බැංකුවට බැර නොවූ චෙක්පත්
අංක .................................... X
අංක .................................... X
බැංකු ප්‍රකාශනයේ වැරදි හා මගහැරීම් X (X)
බැංකු ප්‍රකාශනයට අනුව ශේෂය / අයිරාව X
2018.06.01 දින බැංකු ජංගම ගිණුමක් ආරම්භභ කල ප්‍රගීත් මහතා ගෙ ව්‍යාපාරයේ 2018 ජූනි මාසයේ පහත සදහන් ගණුදෙණු සිදුවිය

මුදල් ලැබීම් ජ'නලය
දිනය චෙක් අංකය විස්තරය දුන් වට්ටම් රු. වටිනාකම රු. විශ්ලේෂණය රු.
විකුණුම්ණයගැති
වෙනත් ලැබීම්
6/1 - ප්‍රාග්ධනය - 250 000 -
250 000
6/16 552401 විකුණුම් - 5 000 5 000
-
6/25 412125 සමිත  1 000 12 000 -12 000 -
6/29 567633 රඛීත 500 7 000 -7 000 -
6/30 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කලා 1 500 274 000 5 00019 000 250 000
මුදල් ගෙවීම් ජ'නලය
දිනය චෙක් අංකය විස්තරය ලද වට්ටම් රු. වටිනාකම රු. විශ්ලේෂණය රු.
ගැනුම්ණයහිමි
වෙනත් ගෙවීම්
6/5 365500 දීලුම් 1 000 10 000 -10 000
-
6/10 365501 ගැනුම් - 30 000 30 000
-
6/17 365502 නිමේෂ් 2 000 15 000 -15 000
-
6/18 365503 ලි බඩු හා උපකරණ - 100 000 -
100 000
6/30 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කලා 3 000 155 000 30 00025 000 100 000

මුදල් පාලන ගිණුම
රු. රු.
6/30 විවිධ ගිණුම 274 000 6/30 විවිධ ගිණුම 155 000
6/30 ශේෂය ප/ග 119 000
274 000 274 000
අ/ග ශේෂය 119 000
2018 ජූනි මාසය සඳහා බැංකු ප්‍රකාශනය
දිනාය විස්තරය හර රු. බැර රු. ශේෂය රු.
6/1 මුදල් - 250 000 250 000
6/7 365500 10 000 - 240 000
6/15 365501 30 000 - 210 000
6/16 චෙක් - 552401 - 5 000 215 000
6/25 චෙක් - 412125 - 12 000 227 000
6/27 චෙක් පොත් ගාස්තු 2 000 - 225 000
6/30 ලාභාංශ - 5 000 230 000
අවශ්‍ය වන්නේ,
  1. ව්‍යාපාරයේ මුදල් ගිණුමේ හා බැංකු ප්‍රකාශනයේ ශේෂ දෙක අතර වෙනසට හේතු ලිවීම.

  2. 2018.06.30 දිනට මුදල් ගිණුමේ ශේෂය නිවැරදි කිරීම.

  3. මුදල් ගිණුමේ සංශෝධිත ශේෂයන් ආරම්භ කොට 2018 ජුනි මාසයේ බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය සකස් කිරීම.

  4. බැංකු ප්‍රකාශනයේ ශේෂයන් ආරම්භ කොට 2018 ජුනි මාසයේ බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය සකස් කිරීම.
පිළිතුරු
  1. (1) රකිතගෙන් ලැබී නැවතපත් කළ අංක 56763 රු. 7 000 චෙක්පත උපලබ්ධි වී නැත.

    (2) නිකුත් කළ නමුත් ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොකළ චෙක් : අංක 365502 රු. 15 000

    අංක 365503 රු. 100 000

  2. මුදල් ගිණුම

    text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} මුදල් ගිණුම රු. රු. ශේෂය ඉ/ගෙ 119 000 ලාභාංශ 5 000 124 000 වෙළඳපොළ ගාස්තු 2 000 ශේෂය ප/ගෙ 122 000 124 000
    මුදල් ගිණුම
3. 2018 ජූනි මාසය සඳහා බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය
රු.
2018.6.30 දිනට මුදල් ගිණුමේ ශේෂය 122 000
එකතු : නිකුත් කළ නමුත් ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොකළ චෙක්පත් : 365502 15 000
                                                                                                   365503 100 000 115 000
237 000
අඩු : බැංකුවෙන් කළ නමුත් ලැබී නොමැති චෙක්පත් :                567633 (7 000)
2018.06.30 දිනට බැංකු ප්‍රකාශනය අනුව ශේෂය 230 000
4. 2018 ජූනි මාසය සඳහා බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශනය
රු.
2018.06.30 දිනට බැංකු ප්‍රකාශනය අනුව ශේෂය 230 000
එකතු : බැංකුවෙන් කළ නමුත් ලැබී නොමැති චෙක්පත් : 567633 7 000
237 000
අඩු : නිකුත් කළ නමුත් ගෙවීමට ඉදිරිපත් නොකළ චෙක්පත් : 365502 15 000
365503 100 000 (115 000)
2018.06.30 දිනට මුදල් ගිණුමේ ශේෂය 122 000
වෙළඳ භාණ්ඩ ණයට ගැනීම සම්බන්ධ තොරතුරු පවත්වා ගැනීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
ගැනුම් ජර්නලය (Purchase Journal)
ගැනුම් ජර්නලය සහ මූලාශ්‍ර ලේඛන (Purchase Journal and Source Documents)

නැවත විකිණීමේ පරමාර්ථයෙන් ව්‍යාපාරයක් ණයට ගන්නා ලද වෙළෙඳ භාණ්ඩ හෝ අමුද්‍රව්‍ය පිළිබඳ ගනුදෙනු මුලින්ම සටහන් කිරීමට භාවිත කරන උපයෝගී පොත (මූලික සටහන් පොත) ගැනුම් ජර්නලයයි (Purchase Journal). එහිදී භාණ්ඩ ලබා ගැනීම ණය සිදුවිය යුතු අතර, එය වෙළඳ ද්‍රව්‍ය විය යුතුය . 

ගැනුම් ජර්නලයක ගනුදෙනු සටහන් කිරීම සඳහා භාවිත කරන මූලාශ්‍ර ලේඛනය ඉන්වොයිසියයි (Invoice) (ගැනුම් ඉන්වොයිසිය - Purchase Invoice). භාණ්ඩ වර්ගය, ප්‍රමාණය, වටිනාකම, වට්ටම් ආදිය ඉන්වොයිසියක සාමාන්‍යයෙන් දැකිය හැකිවන අතර, මෙම ඉන්වොයිසියේ සටහන් වන භාණ්ඩවල ලකුණු කළ මිලෙන් අඩු කරන වටිනාකම "වෙළෙඳ වට්ටම්" (Trade Discount) ලෙස හැඳින්වේ. ණය ගිණුම්වල සටහන් නොකරයි. වට්ටම් අඩු කළ ශුද්ධ වටිනාකම පමණක් මූලික සටහන් පොතෙහි සටහන් කරයි.

ව්‍යාපාරයක් සඳහා භාණ්ඩ ණයට සපයන පුද්ගලයන් ණයහිමියන් (Creditors) ලෙස හඳුන්වන අතර, ඔවුන් වෙනුවෙන් ව්‍යාපාරය යම් ගෙවීමට බැඳීමක් ඇති කර ගන්නා බැවින් ණයහිමියන් "වගකීම්" (Liabilities) ලෙස හඳුනා ගැනේ.


එකතුකල අගය මත බදු (VAT) සඳහා ලියාපදිංචි නොවූ ආයතනයක ගැනුම් ජ'නලයක ආකෘතිය
ගැනුම් ජ'නලය
දිනය ඉන්වොයිස් අංකය සැපයුම්කරු රු. වටිනාකම ලෙජර පිටුව
5/2 402 සංජය XXX
5/18 320 විමල් XXX
5/30 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා XXX
එකතුකල අගය මත බදු (VAT) සඳහා ලියාපදිංචි වූ ආයතනයක ගැනුම් ජ'නලයක ආකෘතිය

මෙම කොටස ඒකකකුල අගය මත බදු (VAT) සඳහා ලියාපදිංචි වූ ආයතනයක ගැනුම් ජනලයක ආකෘතිය විස්තර කරයි.

දිනය ඉන්වොයිසි අංකය සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු) VAT වටිනාකම(රු) මුළු වටිනාකම (රු) ලෙජර පිටුව
5/2 402 සංජය XXX XX XXX
5/18 320 නිමල් XXX XX XXX
5/30 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා XXX XX XXX


ලෙජරයන්ට පිටපත් කිරීම

ගැනුම් ජනලයක සටහන් කරන ගනුදෙනු අදාළ දිනයේදී ම ණයහිමි උප ලෙජරයේ අදාළ ණයහිමියන්ගේ ගිණුම්වලට බැර කළ යුතු ය.

කිසියම් කාලච්ඡේදයක් අවසානයේ දී ගැනුම් ජනලයේ ගනුදෙනු පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළ යුතුය. ඒ සඳහා පොදු ජනලයේ යෙදිය යුතු සටහන වන්නේ:

  • වටිනාකම තීරුවේ එකතුව 
                                    ගැනුම් ගිණුම හර

  • VAT තීරුවේ එකතුව
                                   VAT ගිණුම හර

  • මුළු වටිනාකම තීරුවේ එකතුව 
                                 ණයහිමි පාලන ගිණුම බැර
අභ්‍යාස - 01

(1) ජනහිත ව්‍යාපාරයේ 2018 ජනවාරි මාසය තුළ ණයට ගැනුම් පිළිබඳ තොරතුරු පහත දැක්වේ.

  • 1/05 රු. 50 000 ක් වූ භාණ්ඩ 10% ක වට්ටමකට යටත්ව හසරංගගෙන් ගත්තා. (ඉන්වොයිසි අංක 05)
  • 1/16 රු. 75 000 ක් වූ භාණ්ඩ නිහාරිගෙන් ගත්තා.(ඉන්වොයිසි අංක 06)
  • 1/20 රු. 80 000 ක් වූ භාණ්ඩ 10% වට්ටමකට යටත්ව මොහොමඩ්ගෙන් ගත්තා (ඉන්වොයිසි අංක 07)
  • 1.28 රු. 40 000 ක් වූ භාණ්ඩ සුරේෂ්ගෙන් ගත්තා (ඉන්වොයිසි අංක 08)

අවශ්‍ය වන්නේ

  1. 2018 ජනවාරි මාසය සඳහා ගැනුම් ජ’නලය
  2. ණයහිමි උප ලෙජරයේ අදාල ගිණුම් 
  3.  පොදු ලෙජරයේ අදාල ගිණුම් 
ගැනුම් ජ'නලය 

දිනය ඉන්වොයිසි අංකය සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු) ලෙජර පිටුව
1.05 05 හසරංග 45 000
1.16 06 නිහාරි 75 000
1.20 07 මොහොමඩ් 72 000
1.28 08 සුරේෂ් 40 000
1.31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 232 000
(2) i ණයහිමි උප ලෙජරය
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;}   හසරංග රු                                        1.5 ගැනුම් 45 000 නිහාරි රු                                          1.16 ගැනුම් 75 000 මොහොමඩ් රු                                        1.20 ගැනුම් 72 000                                                                  1.28 ගැනුම් 40 000                              සුරේෂ් රු
ණයහිමි උප ලෙජරය
ii පොදු ලෙජරය
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ගැණුම් ගිණුම රු 1.31 ණයහිමි පාලන 232 000 ණයහිමි පාලන ගිණුම රු 1.31 ගැනුම් 232 000
පොදු ලෙජරය

අභ්‍යාස - 02

(2) ඉසුර ව්‍යාපාරයේ 2018 ඔක්තෝම්බර් මාසයේ ණයට ගැනුම් සම්බන්ධ ගනුදෙනු පහත දැක්වේ. ව්‍යාපාරය වැට් (VAT) සඳහා ලියාපදිංචි වී ඇත. වැට් (VAT) ප්‍රතිශතය 10% කි.

  • 10/04 රුසිරුගෙන් ඉන්වොයිසි අංක 20 යටතේ ගත් භාණ්ඩ රු. 50 000 කි. (වැට් (VAT) රහිත මිල) අඩු කළ වෙළෙඳ වට්ටම 10% කි.
  • 10/12 සමාධිගෙන් ඉන්වොයිසි අංක 21 යටතේ ගත් භාණ්ඩ රු. 60 000 කි. (වැට් (VAT) රහිත මිල) අඩු කළ වට්ටම 5% කි.
  • 10/21 මාධවගෙන් ඉන්වොයිසි අංක 22 යටතේ ගත් භාණ්ඩ රු. 33 000 කි. (වැට් (VAT) සහිත මිල)
  • 10/25 රාධාගෙන් ඉන්වොයිසි අංක 23 යටතේ ගත් භාණ්ඩ රු. 80 000 කි. (වැට් (VAT) රහිත මිල) අඩු කළ වට්ටම 5%කි.

අවශ්‍ය වන්නේ:

  • 2018 ඔක්තෝම්බර් මාසයේ ගැනුම් ජ'නලය.
  • පොදු ලෙජරයේ අදාළ ගිණුම්.
  • ණයහිමි උපලෙජරයේ අදාළ ගිණුම්.
1. ගැනුම් ජ'නලය 

දිනය ඉන්වොයිසි අංකය සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු)VAT (රු).මුළු වටිනාකම (රු.) ලෙජර පිටුව
10.04 20 රුසිරු 45 0004 50049 500
10.12 21 සමාධි 57 0005 70062 700
10.21 22 මාධව 30 0003 00033 000
10.25 23 රාධා 76 0007 60083 600
10.31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 208 00020 800228 800
2. පොදු  ලෙජරය

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ගිණුම් ගිණුම රු රු 10.31 ගිණුම් පාලන ගිණුම 208000 එකතු කළ අගය මත බදු (VAT) ගිණුම රු රු 10.31 ගිණුම් පාලන ගිණුම 20800 ගිණුම් පාලන ගිණුම රු රු 10.31 ගිණුම් ගිණුම 208000 10.31 VAT ගිණුම 20800
3. ණයහිමි  ලෙජරය

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;}   රුසිරු රු                                        10.4 ගැනුම් 45 000                                        10.4 VAT       4 500 සමාධි රු                                          10.12 ගැනුම් 57 000                                          10.12 VAT       5 700 මාධව රු                                        10.21 ගැනුම් 30 000                                                                 10.25 ගැනුම් 76 000                                                                     10.21 VAT       3 000                                                                  10.25 VAT      7 600                              රාධා රු

ව්‍යාපාර ණයට ගත් භාණ්ඩ ආපසු යැවීම (Returning Goods Purchased on Credit)
ආපසු යැවුම් ජ'නලය (Returns Journal)

ව්‍යාපාර ණයට ගත් භාණ්ඩ විවිධ හේතුන් නිසා සැපයුම්කරුවන් වෙත ආපසු යවන අවස්ථා ඇත.

එනම්,

  • ඇනවුම් කළ කාලය තුළ භාණ්ඩ සැපයීමට අපොහොසත් වීම.
  • ඇනවුමට වෙනස් භාණ්ඩ එවා තිබීම.
  • නශ්‍ය වූ හෝ පළුදු වූ භාණ්ඩ එවා තිබීම.
  • කල් ඉකුත් වූ භාණ්ඩ එවා තිබීම.

නැවත විකිණීම සඳහා ණයටගත් භාණ්ඩ ආපසු යැවීම සටහන් කිරීම සඳහා ව්‍යාපාර භාවිත කරන මූලික සටහන් පොත "ආපසු යැවුම් ජ'නලය" යි.

ආපසු යැවුම් ජ'නලයක ගනුදෙනු සටහන් කිරීම සඳහා භාවිත කරන මුලාශ්‍ර ලේඛනය "හරපත" ය.

ආපසු යැවුම් ජ'නලයක ආකෘතිය
(VAT සහිතව ගිණුම් ගත වන අවස්ථාවන්හි දී)
දිනය හරපත් අංකය සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු) VAT (රු) මුළු වටිනාකම (රු) ලෙජර පිටුව
1/08 05 නිරෝධා XX XX XXX
1/21 06 හසිත XX XX XXX
1/30 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා XX XX XXX
ලෙජරයන්ට පිටපත් කිරීම

ආපසු යැවුම් ජනලයේ සටහන් කළ ගනුදෙනු අදාළ දිනයේදී ම ණයහිමි උප ලෙජරයේ අදාළ ණයහිමියාගේ ගිණුමට "හර" කළ යුතු ය.

කිසියම් කාල ඡේදයක් අවසානයේ ආපසු යැවුම් ජනලයේ එකතූන් පොදු ජනල් සටහනක් මගින් පොදු ලෙජරයට පහත පරිදි පිටපත් කළ යුතු ය.

  • මුළු වටිනාකම තීරුවේ එකතුව
                        ණයහිමි පාලන ගිණුම - හර

  • වටිනාකම තීරුවේ එකතුව 
                       ආපසු යැවුම් ගිණුම - බැර

  • VAT තීරුවේ එකතුව
                         VAT ගිණුම - බැර

 තිළිණගේ ව්‍යාපාරයේ 2018 පෙබරවාරි මාසය තුළ සිදු වූ ගනුදෙනු කිහිපයක් පහත දැක්වේ. ව්‍යාපාරය VAT සඳහා ලියාපදිංචි වී ඇත. (VAT ප්‍රතිශතය 15% කි.) VAT රහිත ණයට ගැනුම් හා ආපසු යැවුම් වටිනාකම් අභ්‍යාසයෙහි ඇතුළත් ය.
  • 05.02 ඉන්වොයිසි අංක 15 රු. 35 000 ක් වූ භාණ්ඩ රු. 5000 ක වට්ටමකට යටත්ව නිපුනගෙන් ණයට ගත්තා.
  • 05.15 ඉන්වොයිසි අංක 16 රු. 50 000 ක භාණ්ඩ ධනුෂ්කගෙන් ණයට ගත්තා.
  • 05.20 හරපත් අංක 10 යටතේ රු. 10 000 ක් වූ භාණ්ඩ ධනුෂ්කට ආපසු යැව්වා.
  • 05.21 ඉන්වොයිසි අංක 17 රු. 65 000 ක භාණ්ඩ රු. 5 000 ක වට්ටමකට යටත්ව රමේෂ්ගෙන් ණයට ගත්තා.
  • 05.25 හරපත් අංක 11 යටතේ රු. 8 600 ක් සහ විකිණීමේ දී අඩු කළ වට්ටම රු. 600 වූ භාණ්ඩ රමේෂ්ට ආපසු යැව්වා.
  • 05.28 ඉන්වොයිසි අංක 18 රු. 40 000 ක භාණ්ඩ දුෂ්මන්තගෙන් ණයට ගත්තා.
  • 05.30 හරපත් අංක 12 යටතේ රු. 6 000 ක් වූ භාණ්ඩ දුෂ්මන්තට ආපසු යැව්වා.

අවශ්‍ය වෙන්නේ:

  1. 2018 පෙබරවාරි මාසය සඳහා ගැනුම් ජර්නලය සහ ආපසු යැවුම් ජර්නලය.
  2. ගැනුම් සහ ආපසු යැවුම් ජර්නලයේ ගනුදෙනු පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරීම.
  3. ණයහිමි උපලේඛරයේ පෞද්ගලික ගිණුම්.
1. ගැනුම් ජ'නලය 
දිනය ඉන්වොයිසි අංකය සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු)VAT (රු).මුළු වටිනාකම (රු.) ලෙජර පිටුව
05.02 15 නිපුන 30 0004 50034 500
05.15 16 ධනුෂ්ක 50 0007 50057 500
05.21 17 රමේෂ් 60 0009 00069 000
05.28 18 දුෂ්මන්ත 40 0006 60046 600
10.31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 180 00027 000207 000

ආපසු යැවුම් ජ'නලය 

දිනය ඉන්වොයිසි අංකය සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු)VAT (රු).මුළු වටිනාකම (රු.) ලෙජර පිටුව
05.20 10 ධනුෂ්ක 10 0001 50011 500
05.16 11 රමේෂ් 8 0001 2009 200
05.24 12 දුෂ්මන්ත 6 000 9006 900
10.31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 24 0003 60027 600
2. පොදු ජ'නලය 
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ගැනුම් ගිණුම 5.31 ණයහිමි පාලන ගිණුම 180 000
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ණයහිමි පාලන ගිණුම 5.31 ආපසු යැවුම් ගිණුම 24 000 5.31 VAT ගිණුම 3 600 5.31 ගැනුම් ගිණුම 180 000 5.31 VAT ගිණුම 27 000
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} VAT ගිණුම 5.31 ණයහිමි පාලන ගිණුම 27 000 5.31 ණයහිමි පාලන ගිණුම 3 600
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ආපසු යැවුම් ගිණුම 5.30 ණයහිමි පාලන ගිණුම 24 000

3. ණයහිමි උප ලෙජරය 

නිපුන
                     5.2 ගැනුම් 30 000

5.2 VAT 4 500
ධනුෂ්ක
5.20 ආපසු යැවුම් 10 000 5.15 ගැනුම් 50 000
5.20 VAT 1 500 5.15 VAT 7 500
රමේෂ්
5.25 ආපසු යැවුම් 8 000 5.21 ගැනුම් 60 000
5.25 VAT 1 200 5.21 VAT 9 000
සුමන්ත
5.30 ආපසු යැවුම් 6 000 5.28 ගැනුම් 40 000
5.30 VAT 900 5.28 VAT 6 000
වෙළෙඳ භාණ්ඩ ණයට විකිණුම් සම්බන්ධ තොරතුරු පවත්වා ගැනීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
විකුණුම් ජ'නලය

විකිණීම් සඳහා මිලදී ගත් භාණ්ඩ (වෙළෙඳ ද්‍රව්‍ය) සහ විකිණීමේදී එම ගනුදෙනු සටහන් කිරීම සඳහා භාවිත කරන මූලික සටහන් පොත විකුණුම් ජ'නලයයි. මෙහිදී විකිණීම ණයට සිදුවිය යුතු අතර වෙළද ද්‍රව්‍ය විය යුතුය. අ එම ගනුදෙනු සටහන් කිරීමෙහි භාවිත කරන මූල්‍ය ලේඛනය ඉන්වොයිසියයි.

ඉන්වොයිසිය විකුණුම්කරු පිරිවැය කරන අතර විකුණුම් ඉන්වොයිසිය ලෙසද හදුන්වයි.  එහි සඳහන් වටිනාකම අඩු කරන වට්ටම වෙළද වට්ටමයි. වෙළද වට්ටම ගිණුම් ගත නොකරන අතර, වට්ටම අඩු කල ශුද්ධ වටිනාකම මූලික සටහන් පොතෙහි සටහන් කරයි 

එකතු කළ අගය මත බදු (VAT) සඳහා ලියාපදිංචි නොවූ ආයතනයක විකුණුම් ජනලය ආකාරය පහත දැක්වේ.

දිනය අ.අ ගැනුම්කරු වටිනාකම ලේ.පි
1/2 01 -------- ******
1/5 02 -------- ******
1/31 ලෙජරයට පිටපත් කළා ******

විකුණුම් ජනලයේ එකතුව පොදු ලෙරොර්ඩ් පිටපත් කිරීම සඳහා අදාළ ද්විත්ව සටහන වන්නේ

  • වෙළෙඳ ද්‍රව්‍ය ලැබිය යුතු දා (ණයගැති පාලන) - හර
  • විකුණුම් ගිණුම - බැර

අභ්‍යාස - 01

රෙදි නිෂ්පාදන ව්‍යාපාරයක 2020 ඔක්තෝම්බර් මාසයේ විකුණුම් පහත දැක්වේ.

10 / 04 ඉ.අ සුපුන් ටෙක්ස්ටයිල්  70 000
10 / 08 ඉ.අ රුවන් ටෙක්ස්ටයිල් 133 000
10/15 ඉ.අ චාමින් ටෙක්ස්ටයිල් 84 000
10/28 ඉ.අ කේ ඩී 
ටෙක්ස්ටයිල් 44 000

විකුණුම් ජනලය පිළියෙල කර  ලෙජරයට පිටපත් කරන්න 

VAT සදහා ලියාපදිංචි ව්‍යාපාරයක විකුණුම් ජ'නලය පහත දැක්වේ

VAT ගණුදෙනු සටහන
දිනය අ.අ ගණුදෙනුකරු වටිනාකම VAT මුළු වටිනාකම ලෙ.ප
පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා ** ** ****
VAT සටහන්

VAT සඳහා ලියාපදිංචි ව්‍යාපාරයක විකුණුම් මත අඩංගු වැට් බද්ද වෙන වෙනම සදහන් කල යුතුය 

අදාළ ද්විත්ව සටහන වන්නේ:
  • වෙළඳ ලැබිය යුතු දෑ (ණය ගැති පාලන ) ගිණුම  - හර (VAT අගය සහිත)
  •  විකුණුම් ගිණුම -                                                                බැර (VAT අගය සහිත)
  • VAT හිඟුම් -                                                                        බැර (VAT අගය සහිත)
අභ්‍යාස 2

එකතු කළ අගය මත බදු සඳහා ලියාපදිංචි මහා ව්‍යාපාරයක් 2020 ඔක්තෝබර් මස සිදුකළ පහත දැක්වේ.

VAT 8% VAT රහිත අගයන් දී ඇත.

  • 10/02 අ.අ 103 ප්‍රදීප් ස්ටෝර්ස් - 200 000
  • 10/08 අ.අ 104 නදුන් ස්ටෝර්ස් - 78 000
  • 10/23 අ.අ 125 දිනායකයා ස්ටෝර්ස් - 130 000
  • 10/30 අ.අ 106 පෙරේරා සහ පුත්‍රයෝ - 870 000
  • විකුණුම් ජ'නලය  පිලියෙල කර ලෙජරයට පිටපත් කරන්න.
ආපසු එවුම් ජ'නලය 

ණයට විකුණූ භාණ්ඩ ගැනුම්කරු විවිධ හේතු මත ආපසු විකුණුම්කරු වෙත එවිය හැකිය. ඇණවුම් කළ වර්ගයට පටහැනි විම, ඇණවුම් කළ ප්‍රමාණයට වැඩියෙන් ලැබීම, කල් ඉකුත් වීම වැනි විවිධ හේතු මේ සදහා ඉවහල් විය හැකිය. එසේ ආපසු එවුම් සටහන් කිරිම සදහා ආපසු එවුම් ජ'නලය මූලික සටහන් පොත ලෙස භාවිතා කරන අතර මූලාශ්‍ර ලේඛනය බැර පත වේ. 

එකතු කල අගය මත පදනම් වූ ලියපදිංචි නොවූ ව්‍යාපාරයක ආපසු එවුම් ඒකකය හා අදාළ ද්විත්ව සටහන හා සාකෘතිය පහත දැක්වේ.

  • ආපසු එවුම් ගිණුම - හර

  • වෙළෙඳ ලැබිය යුතු දෑ (ණයගැති පාලන ගිණුම) - බැර
දිනස බැරපත් අං. ගැනුම්කරු වටිනාකම ලේ.පී
පොදු ලෙජරයට පිටපත් කලා...... *********
ගනුදෙනු පොදු ජ’නලය ඇසුරෙන් සටහන් කිරීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
පොදු ජ'නලය (General Journal)
මූලික සංකල්ප (Basic Concepts)

මුදල් ජ'නලය (Cash Journal), ගැනුම් හා විකුණුම් ජ'නල (Purchase and Sales Journal), ආපසු එවුම් හා ආපසු යැවුම් (Returns Inward and Outward) යනාදී ජ'නලවල ඒවාට ම විශේෂිත වූ යම් යම් ගනුදෙනු වර්ග සටහන් කරන බව ඔබට දැන් පැහැදිලිය. ඉහත දැක්වූ එම ජනල විශේෂ ජ'නල (Special Journals) ලෙස හැඳින්වේ.

එලෙස විශේෂ ජ'නලවල සටහන් කිරීමට අදාළ නොවන තවත් ගනුදෙනු ව්‍යාපාරවල සිදුවන අතර, එම ගනුදෙනු සටහන් කිරීමට යොදා ගන්නා මූලික පොත පොදු ජ'නලය (General Journal) නැත්නම් ප්‍රධාන ජ'නලය (Main Journal) ලෙස හැඳින්වේ.

පොදු ජනලයෙහි ගනුදෙනු සටහන් කිරීමට යොදා ගන්නා මූලාශ්‍ර ලේඛණය ජ'නල් වවුචරය (Journal Voucher) වේ.

පොදු ජනලයක ආකෘතිය

පොදු ජනලයක ආකෘතියක් පහත දැක්වේ.

පොදු ජනලය
දිනය ජනල් වවුචර් අංකය විස්තරය ලෙජර් පිටුව හර (රු) බැර (රු)
..../..../.... X ...................ගිණුම      හර
...................ගිණුම
(සංලක්ෂ්‍ය සටහන)
X
X
පොදු ජනලයක ආකෘතිය
  • පොදු ජනලයේ ගනුදෙනු සටහන් කිරීමේ දී එම ගනුදෙනුවට අදාළ ද්විත්ව සටහන ලියයි.

  • ද්විත්ව සටහන ලිවීමෙන් පසුව එම ගනුදෙනුව පිළිබඳ කෙටි පැහැදිලි කිරීමක් එයට පහළින් ලියනු ලැබේ. එය සංලක්ෂ්‍ය ලෙස හැඳින්වේ.

  • පොදු ජනලයේ හර සහ බැර ලෙස සටහන් කළ ගනුදෙනු ඒ ආකාරයෙන් ම හර, බැර ලෙස ලෙජරයට පිටපත් කරයි.

පොදු ජ'නලයේ  සටහන් කෙරෙන ගනුදෙනු වර්ග:

  • ආරම්භක සටහන්. (Opening entries)
  • ගැලපුම් සටහන්. (Adjustment entries)
  • වැරදි නිවැරදි කිරීමේ සටහන්. (Error correction entries)
  • දේපළ පිරියත හා උපකරණ ණයට ගැනීම, ණයට විකිණීම, ඉවත් කිරීම හා හුවමාරු කිරීම සම්බන්ධ සටහන්. (Entries related to property, plant, and equipment (PP&E) such as acquisition, disposal, and exchanges)
  • පියවීමේ සටහන්. (Closing entries)
  • ලෙජරයට පිටපත් කිරීමේ සටහන්. (Posting to ledger entries)
  • වෙනත් සටහන්. (Other entries)
ආරම්භක සටහන්

ව්‍යාපාරයක් අලුතෙන් ආරම්භ කරන විට අයිතිකරු යොදන වත්කම් සහ බිහි වූ වගකීම් හෝ පවතින ව්‍යාපාරයක නව ගිණුම් වර්ෂයක දී ආරම්භක දින පැවති එහි වත්කම්, වගකීම් හා හිමිකම් ලෙජරයට පිටපත් කිරීම සඳහා පොදු ජ'නලයේ තබන සටහන් ආරම්භක සටහන ලෙස හැඳින්වේ.

ආරම්භක ජ'නල සටහන් (Starting Journal Entries)

නිරූපනගේ ව්‍යාපාරයේ 2019.03.31 දිනට පැවති වත්කම් (assets) හා වගකීම් (liabilities) පහත දැක්වේ.

විස්තරය (Description) රුපියල් (Rs.)
ලී බඩු හා උපකරණ (Furniture and Equipment) 500,000
යන්ත්‍ර (Machinery) 200,000
තොගය (Inventory) 100,000
ණයගැතියෝ (Debtors) 150,000
ණයහිමියෝ (Creditors) 120,000
බැංකු ණය (Bank Loan) 180,000
මුදල් (Cash) 60,000

අවශ්‍ය වන්නේ, ඉහත වත්කම් (assets) වගකීම් (liabilities) හා හිමිකම් (equity) 2019.04.01 දිනට පොදු ලෙජරයට ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වන ආරම්භක ජ'නල සටහන් ලියා ලෙජරයට පිටපත් කරන්න.

පොදු ජ'නලය
දිනය ප'නල් වගුව අංකය විස්තරය හර (රු) බැර (රු)
19.04.01
ලී බඩු හා උපකරණ ගිණුම හර 500 000
යන්ත්‍ර ගිණුම හර 200 000
තොග ගිණුම හර 100 000
ණය පාලන හර 150 000
මුදල් හර 60 000
                 ප්‍රාග්ධන ගිණුම 710 000
                 බැංකු ණය ගිණුම 180 000
                 ණය පාලන ගිණුම 120 000
(ආරම්භක වත්කම්, වගකීම් හා හිමිකම්
සටහන් කිරීම.)
1010 000 1010 000

පොදු ලෙජරය
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ලී බඩු හා උපකරණ ගිණුම රු 19/4/1 ශේෂය ඉ/ගෙ   500 000 යන්ත්‍ර ගිණුම රු 19/4/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 200 000 තොග ගිණුම රු 19/4/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 100 000 ණය ගැතිපාලන ගිණුම රු 19/4/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 1 50 000
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} මුදල් ගිණුම රු රු 18/4/1 ශේෂය ග/ගෙ 60 000 ප්‍රාග්ධන ගිණුම රු රු 19/4/1 ශේෂය ග/ගෙ 710 000 ණය හිමි පාලන ගිණුම රු රු 19/4/1 ශේෂය ග/ගෙ 120 000 බැංකු ණය ගිණුම රු රු 19/4/1 ශේෂය ග/ගෙ 180 000

ගැලපුම් සටහන් (Adjustment Notes)
ගැලපුම් සටහන් පිළිබඳ උදාහරණයක් (Example of Adjustment Notes)

මුදල් පදනමට කරන ලද ගනුදෙනු සටහන් කිරීම් උපචිත පදනමට හැරවීම සඳහා සහ වෙනත් මග හැරීම් සටහන් කිරීම සඳහා ගැලපුම් සටහන් (Adjustment Notes) කරනු ලැබේ. මෙය ඉදිරි මාතෘකාවක දී සවිස්තරාත්මකව පැහැදිලි කෙරෙන අතර ඒ සඳහා උදාහරණ අභ්‍යාසයක් පහත පරිදි වේ.

උදාහරණ අභ්‍යාසය (Example Exercise)

දිප්තගේ ව්‍යාපාරයේ 2019.03.31 දිනට ශේෂ පිරික්සුම සකස් කළ පසුව පහත සඳහන් දෑ ගිණුම්ගත වී නොමැති බව සොයාගන්නා ලදී.

  1. රුෂාන්ත නමැති ණය ගැතියාගේ රු. 5 000 ක ණය බොල්ණය ලෙස කපා හැරීමට තීරණය කර ඇත.
  2. අයිතිකරු තම පෞද්ගලික මුදලින් ව්‍යාපාරය සඳහා මිල දී ගත් භාණ්ඩවල වටිනාකම රු. 25 000 කි.

අවශ්‍ය වන්නේ,

ඉහත ගැලපුම් සටහන් (Adjustment Notes) සඳහා ජ'නල් සටහන් ලියා ලෙජරයට පිටපත් කරන්න.

පොදු ජර්නලය
දිනය විස්තරය හර (රු) බැර (රු)
19.03.31

බොල්ණය ගිණුම / හානි කරණ අලාභ ගිණුම හර

ණයගැති පාලන ගිණුම

(රුෂාන්ත ගේ ණය බොල්ණය ලෙස කපා හැරීම)

5 000 5 000
19.03.31

ගැනුම් ගිණුම හර

ප්‍රාග්ධන ගිණුම                                                                                             

(අයිතිකරු තම පෞද්ගලික මුදලින් ව්‍යාපාරය සඳහා භාණ්ඩ මිල දී ගැනීම)

25 000 25 000
text { font-family: 'Noto Sans Sinhala', 'Arial Unicode MS', sans-serif; } බොල්ණය ගිණුම ණයගැති පාලන ගිණුම 5 000 රැ ප්‍රාග්ධන ගිණුම ගැනුම් ගිණුම 25 000 ගැනුම් ගිණුම ප්‍රාග්ධන ගිණුම 25 000 ණයගැති පාලන ගිණුම බොල්ණය ගිණුම 5 000

වැරදි නිවැරදි කිරීමේ සටහන්

ගිණුම් තැබීමේ දී සිදු වූ වැරදි නිවැරදි කිරීම සඳහා ක්‍රමවත් ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කරන අතර ඒ සඳහා ජර්නල් සටහන් (Journal entries) තබනු ලැබේ. මෙය ඉදිරි මාතෘකාවක දී සවිස්තරාත්මකව පැහැදිලි කෙරෙන අතර උදාහරණ අභ්‍යාසයක් පහත පරිදි වේ.

උදාහරණ අභ්‍යාසය

හිමාල්ගේ සිල්ලර වෙළෙඳ ව්‍යාපාරයේ 2019.03.31 දිනට මූල්‍ය ප්‍රකාශන සකස් කිරීමට සුදානම් වීමේ දී පහත සඳහන් වැරදි සිදු වී ඇති බව අනාවරණය විය.

  1. රු. 50 000 කට විදුර ව්‍යාපාරයෙන් මිල දී ගත් ලී බඩු, ගැනුම් ජර්නලයේ (Purchase Journal) වාර්තා වී ඇත.
  2. විදුලි ගාස්තු සඳහා ගෙවූ රු.10 000 ක් වරිපනම් ගිණුමට හර වී ඇත.

අවශ්‍ය වන්නේ,

ඉහත වැරදි නිවැරදි කිරීමට අවශ්‍ය ජර්නල් සටහන් (Journal entries) ලියා පොදු ලෙජරයට (General ledger) පිටපත් කිරීම.

පොදු ජර්නලය

වැරදි නිවැරදි කිරීමේ සටහන්

දිනය විස්තරය හර (රු) බැර (රු)
19.03.31
ලී බඩු ගිණුම - හර
ගැණුම් ගිණුම
(ලී බඩු, ණයට ගැනුම් ගිණුමේ සටහන් වීමේ වරද නිවැරදි කිරීම)
50 000 50 000
19.03.31
විදුලි ගාස්තු ගිණුම - හර
වරිපනම් ගිණුම
(විදුලි ගාස්තු, වරිපනම් ගිණුමේ සටහන් වීමේ වරද නිවැරදි කිරීම)
10 000 10 000
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ලී බඩු ගිණුම රු ගනුම් ගිණුම 50 000 ගැනුම් ගිණුම රු ලී බඩු ගිණුම 50 000 විදුලි ගාස්තු ගිණුම රු වරිපනම් ගිණුම 10 000 වරිපනම් ගිණුම රු විදුලි ගාස්තු ගිණුම 10 000
වැරදි නිවැරදි කිරීමේ සටහන්
දේපළ පිරියත හා උපකරණ ණයට ගැනීම

දේපළ, පිරියත උපකරණ නැවත විකිණීමේ පරමාර්ථයකින් ලබා නොගන්නා බැවින් ගැනුම් ජ'නලයේ (Purchase Journal) සටහන් කළ නොහැකිය. එම නිසා පොදු ජ'නලයේ (General Journal) සටහන් කරනු ලැබේ.

උදාහරණ අභ්‍යාසය

හුසේන්ගේ ව්‍යාපාරය 2019.04.25 දින දීපාල් සමාගමෙන් රු. 75,000 ක ලී බඩු ණයට ගත්තේය.

අවශ්‍ය වන්නේ,
  • ජ'නල් සටහන් ලියා පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරීම.
පොදු ජර්නලය
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} දිනය විස්තරය හර (රු) බැර (රු) 19.04.25 ලී බඩු ගිණුම හර 75 000 දීපාල් සමාගම 75 000 (දීපාල් සමාගමෙන් ලී බඩු ණයට ගැනීම)
පොදු ජර්නලය
පොදු ලෙජරය
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ලී බඩු ගිණුම රු දීපාල් සමාගම 75 000 දීපාල් සමාගම රු                             ලී බඩු ගිණුම     75 000

දේපළ පිරියත හා උපකරණ
ණයට විකිණීම/ ඉවත් කිරීම/ හුවමාරු කිරීම

දේපළ පිරියත උපකරණ නැවත විකිණීමේ පරමාර්ථයෙන් ලබා නොගන්නා බැවින් යම් හේතුවක් නිසා විකිණීමට සිදු වුවහොත් විකුණුම් ජනලයේ සටහන් කළ නොහැක. එම නිසා පොදු ජ’නලයේ සටහන් කරනු ලැබේ.

මේවා විකිණීමේ දී, ඉවත් කිරීමේ දී හා හුවමාරු කිරීමේ දී එම වත්කම් ගිණුමෙන්, අදාළ වත්කම් ඉවත් කිරීමේ ගිණුම / අදාල වත්කම් විකිණීමේ ගිණුම /අදාළ වත්කම් හුවමාරු කිරීමේ ගිණුම නමින් වූ තාවකාලික ගිණුමකට මාරු කරනු ලැබේ. ඉන්පසු විකිණීම, ඉවත් කිරීම හෝ හුවමාරු කිරීම හා එයින් ජනිත වූ ලාභය/ අලාභය සටහන් කරනු ලැබේ.

ඉදිරි මාතෘකා වල දී දේපළ පිරියත උපකරණ විකිණීම/ ඉවත් කිරීම/ හුවමාරු කිරීම සාකච්ඡා කරන බැවින් ඒ සම්බන්ධ සරල උදාහරණයක් පහත දැක්වේ.

අභ්‍යාසය :

අමිර්ගේ ව්‍යාපාරය 2019 මාර්තු 31 දින මිලට ගත් උපකරණ වලින් රු. 80 000 ක් පිරිවැය වූ උපකරණ ව්‍යාපාරයට අනවශ්‍ය ලෙස සලකා 2019 අප්‍රේල් 02 දින රු. 78 000 කට බිනර ව්‍යාපාරයට විකුණුවේය.

අවශ්‍ය වන්නේ,

ඉහත ගනුදෙනුව සඳහා පොදු ජර්නල් සටහන් ලියා ලෙජරයට පිටපත් කරන්න.

පිළිතුරු
පොදු ජර්නලය
දිනය විස්තරය හර (රු) බැර (රු)
19.04.02

උපකරණ විකිණීමේ ගිණුම

උපකරණ ගිණුම

(විකුණන උපකරණයේ පිරිවැය උපකරණ විකිණීමේ ගිණුමට මාරු කිරීම)

80 000

80 000
19.04.02

බිනර ව්‍යාපාරය

උපකරණ විකිණීමේ ගිණුම

(බිනර ව්‍යාපාරයට උපකරණ ණයට විකිණීම)

78 000

78 000
19.04.02

උපකරණ විකිණීමේ අලාභ ගිණුම/ ලාභ ගිණුම

උපකරණ විකිණීමේ ගිණුම

(උපකරණ විකිණීමේ අලාභය සටහන් කිරීම)

2 000

2 000
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} උපකරණ විකිණීමේ ගිණුම රු රු උපකරණ ගිණුම 80 000 බිත්තර ව්‍යාපාරය 78 000 ලාභ අලාභ ගිණුම 2 000
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} උපකරණ ගිණුම රු රු උපකරණ විකිණීම 80 000
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ලාභ අලාභ ගිණුම රු රු උපකරණ විකිණීම 2 000

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} බිත්තරව්‍යාපාරය රු රු උපකරණ විකිණීම 78 000
පියවීමේ සටහන් (Closing Entries)

පියවීමේ සටහන් යනු ආදායම් හා වියදම් ගිණුම්වල ශේෂයන්/ සටහන් කළ වටිනාකම් නිෂ්පාදන ගිණුමට/ වෙළෙඳ හා ලාභ ගිණුමට මාරු කිරීම සඳහා තබන ජර්නල් සටහන් වේ.

නිෂ්පාදන/ වෙළෙඳ හා ලාභ ගිණුමට මාරු කළ විට ආදායම් හා වියදම් ගිණුම්වල ශේෂ ඉතිරි නොවේ. එනම් එම ගිණුම් පියවේ. එම නිසා මෙම සටහන් පියවීමේ සටහන් ලෙස හැඳින්වේ.

ගිණුම් ශේෂ (Account Balance)
පොදු ජ'නල් සටහන් (General Journal Entries)

පිවිතුරුගේ ව්‍යාපාරයේ පොත් වලින් 2019.03.31 දිනට උපුටා ගත් ගිණුම් ශේෂ කිහිපයක් පහත දැක් වේ.

  • රක්ෂණ ගාස්තු 10 000
  • විදුලි ගාස්තු 25 000
  • වේතන 90 000

ඉහත ගිණුම් පියවීමේ පොදු ජ'නල් සටහන් ලියා එම ලෙජර ගිණුම් වල සටහන් කරන්න.

පොදු ජර්නලය
දිනය විස්තරය හර (රු) බැර (රු)
19.03.31 ලාභ ලාභී ගිණුම 125 000
රක්ෂණ ගාස්තු ගිණුම 10 000
විදුලි ගාස්තු ගිණුම 25 000
වේතන ගිණුම 90 000
(ඉහත වියදම් ගිණුම්වල ශේෂ ලාභ ලාභ ගිණුමට මාරු කිරීම)
ගිණුම්කරණ සටහන් (Accounting Notes)
ලාභ අලාභ ගිණුම සහ වියදම් ගිණුම් (Profit and Loss Account and Expense Accounts)
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ලාභ අලාභ ගිණුම රු රු රක්ෂණ ගාස්තු 10 000 විදුලි ගාස්තු 25 000 වේතන 90 000 රක්ෂණ ගාස්තු ගිණුම රු රු 3/31 මුදල් ගිණුම 10 000 10 000 3/31 ලාභ අලාභ ගිණුම 10 000 10 000 විදුලි ගාස්තු ගිණුම රු රු 3/31 මුදල් ගිණුම 25 000 25 000 3/31 ලාභ අලාභ ගිණුම 25 000 25 000 වේතන ගිණුම රු රු 3/31 මුදල් ගිණුම 9 000 9 000 3/31 ලාභ අලාභ ගිණුම 9 000 9 000

ලෙජරයට පිටපත් කිරිමේ සටහන්

මුදල් ජර්නල, ගැනුම් විකුණුම් ජර්නල ආපසු යැවුම් ජර්නල පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරිමේදී පොදු ජර්නල් සටහන් මගින් පිටපත් කල යුතු වේ.

උදාහරණ අභ්‍යාසය

මිණිකැන් ගේ ව්‍යාපාරයේ පහත සඳහන් ගැනුම් ජර්නලය ඔබට ලබා දී ඇත.

අවශ්‍ය වන්නේ
  • ඉහත ගැනුම් ජර්නලයේ ගණුදෙණු පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරිම සඳහා පොදු ජර්නල් සටහන් ලිවීම හා පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරිම.
ගැනුම් ජර්නලය
දිනය ඉන්වොයිසි අංකය සැපයුම්කරු වටිනාකම රු VAT රු මුළු වටිනාකම රු
19.04.01 234 භවන්ත 50 000 5 000 55 000
19.04.10 235 නිලාමුදින් 70 000 7 000 77 000
19.04.25 236 පවිත්‍රා 35 000 3 500 38 500
19.04.30 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 155 000 15 500 170 500
දිනය පොදු ජර්නලය
විස්තරය හර (රු) බැර (රු)
19.04.30 ගනුදෙනු ගිණුම - හර 155 000
VAT ගිණුම - හර 15 500
ණයහිමි පාලන ගිණුම 170 500
(ගනුදෙනු ජර්නලයේ ගනුදෙනු පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරීම.)
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ගැණුුම් ගිණුම රු 4/30 ණයහිමි පාලන ගිණුම 50 000
ගනුදෙනු ගිණුම
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} VAT ගිණුම රු 4/30 ණයහිමි පාලන ගිණුම 50 000
VAT ගිණුම
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ණයහිමි පාලන ගිණුම රු 4/30 ගනුදෙනු/VAT 170500
ණයහිමි පාලන ගිණුම
වෙනත් සටහන්

පොදු ජනලේඛනයේ (General Ledger) සටහන් කෙරෙන ඉහත ගනුදෙනුවලට අතිරේකව සටහන් කෙරෙන, වෙනත් ජනලේඛනවල (Journals) සටහන් කළ නොහැකි ගනුදෙනු වෙනත් සටහන් යටතට ගැනේ.

උදාහරණ :

  • ණයගැතියන්ගෙන්/ විකුණුම් සඳහා/ වෙනත් ආදායම් සඳහා ලද චෙක්පත් අගරු වීම.
  • දුන් වට්ටම් අහිමි කිරීම.
  • ණයහිමියන්ට/ වියදම් සඳහා නිකුත් කළ චෙක් අගරු වීම.
  • ලද වට්ටම් අහිමි කිරීම.

උදාහරණ අභ්‍යාසය

සාලියගේ ව්‍යාපාරයට 2019.07.10 දින අදීශ නමැති ණයගැතියා විසින් එවූ රු. 28 000 ක චෙක්පත 2019.07.12 දින අගරු විය. ඒ මත දුන් වට්ටම වූ රු. 2 000 ද එදින අවලංගු කරන ලදී.

අවශ්‍ය වන්නේ
ඉහත ගණුදෙණු පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරිම සඳහා පොදු ජර්නල් සටහන් ලිවීම හා පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරිම.

දිනය විස්තරය හර (රු) බැර (රු)
19.07.12 ණයගැති පාලන ගිණුම - හර 30 000
මුදල් පාලන ගිණුම 28 000
දුන් වට්ටම් ගිණුම 2 000
(අදීශගෙන් ලද චෙක් පත අගරු වීම හා දුන් වට්ටම් අවලංගු කිරීම.)
පාලන ගිණුම් හා උප ලෙජර අතර සම්බන්ධතාවය
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.

ණයගැතියන් හා ණයහිමියන් රාශියක් ඇති ව්‍යාපාරවල ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික ගිණුම් පොදු ලෙජරය තුළ පවත්වා ගන්නේ නම් ලෙජරයේ ඇති ගිණුම්වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් එම ගිණුම් වේ. එවිට ව්‍යාපාරයකට මතුවිය හැකි ගැටලු කිහිපයකි.

  • පොදු ලෙජරය අනවශ්‍ය ලෙස දීර්ඝ වීම හා සංකීර්ණ වීම.
  • ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේ දී වැරදි සිදු වීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩි වීම.
  • ශේෂ පිරික්සුම ඉතා දීර්ඝ වීම.
  • මුළු ණයගැති හා මුළු ණයහිමි ශේෂ එක්වර දැනගැනීමට අවශ්‍ය වුවහොත් ගිණුම් රාශියක් තුලනය කළ යුතු වීම.
  • මුල්‍ය වාර්තා සකස් කිරීම සංකීර්ණ වීම හා ප්‍රමාද වීම.

ඉහත ගැටලුවලට පිළියමක් ලෙස සහ හොඳ පාලන ක්‍රමයක් ලෙස උප ලෙජර් සහිත ගිණුම් ක්‍රමයක් භාවිත කළ හැකි වේ.

  • ණයගැතියන්ගේ පෞද්ගලික ගිණුම් පවත්වා ගැනීම සඳහා පොදු ලෙජරයට අමතරව වෙනම ලෙජරයක් පවත්වා ගැනීම (ණයගැති උප ලෙජරය)
  • ණයහිමියන්ගේ පෞද්ගලික ගිණුම් පවත්වා ගැනීම සඳහා පොදු ලෙජරයට අමතරව වෙනම ලෙජරයක් පවත්වා ගැනීම (ණයහිමි උප ලෙජරය)
  • උප ලෙජරවල ඇති ගිණුම් නියෝජනය කිරීම සඳහා පොදු ලෙජරය තුළ තනි ගිණුම් පවත්වා ගැනීම. මෙම තනි ගිණුම් පාලන ගිණුම් නමින් හැඳින්වේ.
  • උදා: ණය ගැති පාලන ගිණුම, ණයහිමි පාලන ගිණුම
  • ව්‍යාපාරයේ අවශ්‍යතාව මත ණය ගැති ණය හිමි උප ලෙජර්වලට අමතරව වෙනත් උප ලෙජර ද පවත්වා ගත හැකිය.

ඉහත පරිදි පාලන ගිණුම් හා උප ලෙජර් පවත්වා ගන්නා විට පොදු ලෙජරයේ ද්විත්ව සටහන් ක්‍රමයට ද උප ලෙජරවල තනි සටහන් ක්‍රමයට ද ගනුදෙනු ඇතුළත් වේ. ඒ අනුව පොදු ලෙජරයෙන් ශේෂ පිරික්සුමක් සකස් කළ හැකි වුවත් උප ලෙජරවලින් ශේෂ පිරික්සුම් සකස් කළ නොහැකි වේ. උප ලෙජර තුලනය කර ලබා ගන්නා ශේෂවලින් ශේෂ ලැයිස්තු පිළියෙල කළ හැකි ය.

  • උදා ණයගැති ශේෂ ලැයිස්තුව
  • ණයහිමි ශේෂ ලැයිස්තුව
පාලන ගිණුම් හා උප ලෙජර් පවත්වා ගැනීමේ ප්‍රයෝජන
  • ඕනෑම විටෙක මුළු ණයගැති හා මුළු ණයහිමි ශේෂ එකවර ලබා ගත හැකි වීම.
  • පාලන ගිණුම් හා උප ලෙජර් වෙන් වෙන් නිලධාරීන් යටතේ පවත්වා ගන්නා විට, දෙපසේ ම හරි වැරදි නිරීක්ෂණය කළ හැකි හොඳ පාලන ක්‍රමයක් වීම.
  • වැරදි සිදු වී ඇති ස්ථාන පහසුවෙන් හෙළිදරවු කරගත හැකි වීම.
  • පුද්ගල ගිණුම් සමුහයක් තුලනය කිරීමෙන් තොරව පොදු ලෙජරයේ ශේෂ පිරික්සුම පහසුවෙන් හා ඉක්මනින් පිළියෙල කළ හැකි වීම.
  • මුල්‍ය ප්‍රකාශන සකස් කිරීමට පහසු වීම.
  • පොදු ලෙජරයේ විශාලත්වය සහ සංකීර්ණ බව අඩු වීම.
ණයගැති පාලන ගිණුම්

ණයගැතියන් සඳහා උප ලේජරයක් පවත්වා ගන්නා විට එය නියෝජනය කිරීම සඳහා පොදු ලෙජරයේ පවත්වා ගන්නා ගිණුම ණයගැති පාලන ගිණුම වේ. ණයගැති ගනුදෙනුවල එකතුවක් මෙහි සටහන් කරන් බැවින්, "ණයගැති එකතු ගිණුම" නමින් ද හැඳින්වේ.

ණයගැති පාලන ගිණුම ආකෘතියක් පහත දැක්වේ

වෙළද ලැබිය යුතු දෑ පාලන ගිණුම

ණයගැති පාලන ගිණුම


රු.
රු.
ශේෂය ඉ/ගෙ X ශේෂය ඉ/ගෙ * X
විකුණුම් X ආපසු එවුම් X
අහිමි කළ දුන් වට්ටම X මුදල් X
පමා පොළී X දුන් වට්ටම් X
අගරු චෙක් X බොල් ණය / හානිකරණ දායක X
ණයගැතියන්ට ආපසු ගෙවීම X ණය හිමි ලෙජරයට මාරු කිරීම X
ශේෂය ප/ගෙ X ශේෂය ප/ගෙ X
X X
X X
ශේෂය ඉ/ගෙ X ශේෂය ඉ/ගෙ X

* ණයගැති ගිණුමක සාමාන්‍යයෙන් පවතින්නේ හර ශේෂයක් වුවත් යම් විශේෂිත අවස්ථාවල දී බැර ශේෂය පැවතියද හැකිය.

ණයගැති පාලන ගිණුමට දත්ත ලබා ගන්නා ප්‍රභවයන්
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} විකුණුම් ආපසු එවීම් මුදල් ලැබීම් හා දුන් වට්ටම් ඉ/ෙග ගේෂ බොල් ණය ණයහිමි ලේජරයට මාරු කිරීම අහිමි කල දුන් වට්ටම් පමාපොලී ණය ගැතියන්ට ආපසු ගෙවීම් විකුණුම් ජ'නලය ආපසු එවීම් ජ'නලය මුදල් ලැබීම් ජ'නලය පොදු ජ'නලය මුදල් ගෙවීම් ජ'නලය

නිවැරදිව සටහන් තැබීම සිදු වුවහොත්, ණයහිමි පාලන ගිණුමේ ශේෂය ණයහිමි ශේෂ ලැයිස්තුවේ එකතුවට සමාන වේ.

අභ්‍යාසය - 01

පවන්සලාගේ ව්‍යාපාරයේ 2018 මැයි මාසයේ ණයගැති හා ණයහිමි ගනුදෙනුවල සාරාංශය පහත දැක්වේ.

ණයගැති ගනුදෙනු
රු.'000
නම විකුණුම් ආපසු එවුම් මුදල් දුන් වට්ටම් බොල් ණය
මිනෝලි 3 000 300 1900 100
ගංගා 2 700 100 1000 200 500
විජිනි 3 800 1800 200
එකතුව 9 500 400 4700 500 500
ණයහිමි ගිණුම 000
නම ගැනුම් ආපසු යැවුම් මුදල් ලද වට්ටම්
රසාංගි 2 000 900 100
ස්වප්නා 1 800 200 700
මිනුරි 2 200 400 700 100
එකතුව 6 000 600 2300 200

අවශ්‍ය වන්නේ:

  1. ගනුදෙනු අදාළ මූලික පොත්වල සටහන් කිරීම.
  2. එම මූලික පොත්වල ගනුදෙනු මුදල් පාලන ගිණුම, ණයගැති පාලන ගිණුම, ණයහිමි පාලන ගිණුම ඇතුළු පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වලට පිටපත් කිරීම. (ණයගැති සහ ණයහිමි පාලන ගිණුම් තුලනය කරන්න.)
  3. ණයගැති උපලේඛන හා ණයහිමි ලැයිස්තුව සකස් කිරීම.
ගැනුම් ජර්නලය රු'000
දිනය ගැනුම්කරු වටිනාකම
රසාංගි 2 000
ස්වප්නා 1 800
මිනුරි 2 200
5/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 6 000

විකුණුම් ජර්නලය රු'000
දිනය සැපයුම්කරු වටිනාකම
මිනෝලි 3 000
ගංගා 2 700
විජිනි 3 800
5/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 9 500

ආපසු යැවීමේ ජර්නලය රු'000
දිනය ගැනුම්කරු වටිනාකම
ස්වර්ණා 200
මිනුරි 400
5/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 600

ආපසු ලැබීම් ජර්නලය රු'000
දිනය සැපයුම්කරු වටිනාකම
මිනෝලි 300
ගංගා 100
5/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 400
මුදල් ලැබීම් ජ'නලය රු'000
දිනය විස්තරය දුන් වට්ටම් වටිනාකම විශ්ලේෂණය
ණයගැති
මිනෝලි 100 1900 1900
ගංගා 200 1000 1000
විජිනි 200 1800 1800
5/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 500 4700 4700
මුදල් ගෙවීම් ජ'නලය රු'000
දිනය විස්තරය ලද වට්ටම් වටිනාකම විශ්ලේෂණය
ණයහිමි
රසංගි 100 900 900
ස්වප්නා - 700 700
මිනුරි 100 700 700
5/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 200 2300 2300
පොදු ජ'නලය රු'000
විස්තරය හර බැර
බොල් ණය ගිණුම - හර 500
          ණයගැති පාලන ගිණුම|
        (ගංගාගේ ණයවලින් කොටසක් බොල් ණය ලෙස කපා හැරීම)
500
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ගැණුම් ගිණුම රු රු ණය හිමි පාලන 6000 6000 0 විකුණුම් ගිණුම රු රු ණය ගැති පාලන 9500 0 9500 ණයහිමි පාලන ගිණුම රු රු ආපසු යැවුම් 600 මුදල් 2300 ලද වට්ටම් 200 ශේෂය ප/ගෙ 2900 ගැණුම් ගිණුම 6000 6000 6000 ශේෂය ඉ/ගෙ 2900 ණයගැති පාලන ගිණුම රු රු විකුණුම් ගිණුම 9500 ආපසු එවුුම් ගිණුම 400 මුදල් ගිණුම 4700 දුන් වට්ටම් ගිණුම 500 බොල් ණය ගිණුම 500 ශේෂය ප/ගෙ 3400 9500 9500 ශේෂය ඉ/ගෙ 3400

අභ්‍යාසය - 01
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ආපසු යැවුම් ගිණුම රු රු ණයහිමි පාලන 600

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ආපසු එවීම් ගිණුම රු රු ණයගැති පාලන 400

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} මුදල් පාලන ගිණුම රු රු ණයගැති පාලන 4700 ණයහිමි පාලන 2300

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} දුන් වට්ටම් ගිණුම රු රු ණයගැති පාලන 500

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} ලැබූ වට්ටම් ගිණුම රු රු ණයහිමි පාලන 500

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} බොල් ණය ගිණුම රු රු ණයගැති පාලන 500

ණයගැති උප ලෙජරය
මිනෝලි රු '000
විස්තරය රු විස්තරය රු
විකුණුම් 3 000 ආපසු එවීම් 300
මුදල් 1 900
දුන් වට්ටම් 100
ශේෂය ප/ ගෙ 700
3 000 3 000
ශේෂය ඉ/ ගෙ
700
ගංගා රු '000
විස්තරය රු විස්තරය රු
විකුණුම් 2 700 ආපසු එවුුම් 100
මුදල් 1 000
දුන් වට්ටම් 200
බොල් ණය 500
ශේෂය ප/ ගෙ
900
2 700 2 700
ශේෂය ඉ/ ගෙ
900
විජිනි රු '000
විස්තරය රු විස්තරය රු
විකුණුම් 3 800 මුදල් 1 800
දුන් වට්ටම් 200
ශේෂය ප/ ගෙ1 800
3 800 3 800
ශේෂය ග/ග 1 800
ණයගැති ශේෂ ලැයිස්තුව රු '000
විස්තරය රු
මිනෝලි 700
ගංගා 900
විජිනි 1 800
එකතුව 3 400
ණයහිමි උප ලෙජරය
රසාංගි රු '000
විස්තරය රු. විස්තරය රු.
මුදල්  900 ගැනුම්  2 000
ලද වට්ටම්  100

ශේෂය ප/ ගෙ 1000



2 000 2 000


ශේෂය ඉ/ ගෙ 1 000
ස්වප්නා රු '000
විස්තරය රු විස්තරය රු
ආපසු යැවුම්  200 ගැනුම් 1 800
මුදල් 700

ශේෂය ප/ ගෙ 900





1 800 1 800

ශේෂය ඉ/ ගෙ 900
මිනුරි රු '000
විස්තරය රු විස්තරය රු
ආපසු යැවුම්  400 ගැනුම් 2 200
මුදල්  700

ලද වට්ටම් 100
ශේෂය ප/ ගෙ
1 000

2 200 2 200


ශේෂය ඉ/ ගෙ 1 000
ණයහිමි ශේෂ ලැයිස්තුව රු '000
විස්තරය රු
රසාංගි 1 000
ස්වප්නා 900
මිනුරි 1 000
එකතුව 2 900
ලෙජර් ගිණුම් තුලනය කර මූල්‍ය ප්‍රකාශන පිළියෙල කිරීම
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
2019/8/31 න් අවසන් වූ මාසයේ සඳරේණුගේ ව්‍යාපාරයේ පහත ගනුදෙනු සිදුවිය.
දිනය විස්තරය මුදල (රු.)
8/1 ල.අ.1. ව්‍යාපාරයට ප්‍රාග්ධනය යෙදවීම 500 000
8/2 ල.අ.2. බැංකු ණය ගත්තා 300 000
8/3 ව.අ.1. අත්පිට ගැනුම් 80 000
8/4 උ.අ.3. අත්පිට විකුණුම් 150 000
8/5 ව.අ.2. ගොඩනැගිලි කුලී ගෙව්වා 10 000
8/6 ඉ.අ.1. නෙලුම්ගෙන් ණයට ගැනුම 50 000
9/7 ඉ.අ.1. වීරට ණයට විකුණුම් 70 000
8/8 හ.අ.1. නෙලුම්ට ආපසු යැවුම් 10 000
8/10 ව.අ.3. විදුලි ගාස්තු ගෙව්වා 5 000
8/11 ව.අ.4. සුළු මුදල් අග්‍රිමය දුන්නා 2 000
8/15බැ.අ1. වීර ආපසු එව්වා10 000
8/16ල.අ4. වීරගෙන් මුදල් ලැබුණා 45 000

අඩු කල වට්ටම5 000
8/20ව.අ5. නෙලුම්ටට මුදල් ගෙව්වා 27 000

අඩු කල වට්ටම 3 000
8/22ල.අ5. අත්පිට විකුණුම්20 000
8/25ව.අ6. අත්පිට ගැණුම් 40 000
8/26ව.අ7 බැංකු ණය ගෙව්වා10 000
8/27ව.අ8 සුළු මුදල් අග්‍රිමය ප්‍රතිපූර්ණය කළා600
8/28ඉ.අ2. ඕලුගෙන් ණයට ගැනුම් 12 000
9/29ඉ.අ2. රවීට ණයට විකුණුම් 15 000
8/30ජ.ව1 කුරේ සමාගමෙන් ලී බඩු ණයට ගත්තා75 000

සුළු මුදල් පිළිබද
8/10 තැපැල් ගාස්තු (සු.ම.ව.1) 100
8/15 සංග්‍රහ වියදම් (සු.ම.ව.2)
120
8/16 මුද්දර ගාස්තු (සු.ම.ව.3)
50
8/17 පිරිසිදු කිරිම් සදහා (සු.ම.ව.4)
150
8/20 සංග්‍රහ වියදම් (සු.ම.ව.5)
200
8/21 ලිපිද්‍රව්‍ය වියදම් (සු.ම.ව.6)
80
9/22 මුද්‍රණ කඩදාසි ගත්තා (සු.ම.ව.7)
500
8/25 පිරිසිදු කිරීම් (සු.ම.ව.8)
200
මූලික පොත් පිළියෙල කිරීම

ඉහත තොරතුරු ඇසුරින් පහත සඳහන් මූලික පොත් පිළියෙල කරමු.

  • මුදල් ලැබීම් ජ'නලය
  • මුදල් ගෙවීම් ජ'නලය
  • සුළු මුදල් ගෙවීම් ජ'නලය
  • ගැනුම් ජ'නලය
  • විකුණුම් ජ'නලය
  • ආපසු යැවුම් ජ'නලය
  • ආපසු එවුම් ජ'නලය 
  • පොදු ජ'නලය
මුදල් ලැබීම් ජ'නලය
දිනය ල.අ විස්තරය දුන් වට්ටම් (රු) වටිනාකම විශ්ලේෂණය (රු) ලෙ.ප.
අත්පිට විකුණුම් ණයගැති ලැබීම් ආදායම වෙනත් ලැබීම්
8/1 1 ප්‍රාග්ධනය - 500 000 - - - 500 000 -
8/2 2 බැංකු ණය - 300 000 - - - 300 000 -
8/4 3 විකුණුම් - 150 000 150 000 - - - -
8/16 4 වීර 5 000 45 000 - 45 000 - - -
8/22 5 විකුණුම් - 20 000 20 000 - - - -
8/31
පොදු ලෙජරයට ගෙ/ගි
5 0001 015 000
170 000
45 000
-800 000
-
මුදල් ගෙවිම ජ'නලය
දිනය ල.අ විස්තරය ලද වට්ටම් (රු) වටිනාකම විශ්ලේෂණය (රු) ලෙ.ප.
අත්පිට ගැණුම් ණයහිමි ලැබීම් වියදම් වෙනත් ගෙවිම්
8/3 1 ගැනුම් - 80 000 80 000 - - -            -
8/5 2 ගොඩනැගිලි කුලී - 10 000 - - 10 000 -             -
8/10 3 විදුලි ගාස්තු - 5 000    -              - 5 000 - -
8/11 4 සුළු මුදල් 2 000 - -              - 2 000 -
8/20 5 නෙළුම් 3 000 27 000 -             27 000 - - -
8/256ගැනුම්-40 000     40 000      ----
8/267බැංකු ණය-10 000-           --10 000-
8/278සුළු මුදල් -600-           --    600-
8/31
පොදු ලෙජරයට ගෙ/ගි
3 000174 600120 000    
27 000
15 00012 600
-
ගැනුම් ජ'නලය
දිනය අ.අ. සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු) ලෙ. පිටුව
8/6 1 නෙලුම් 50 000
8/28 2 ඕලු 12 000
8/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 62 000
විකුණුම් ජ'නලය
දිනය අ.අ. සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු) ලෙ. පිටුව
8/7 1 වීර 70 000
8/29 2 රවී 15 000
8/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 85 000
ආපසු යැවුම් ජ'නලය
දිනය අ.අ. සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු) ලෙ. පිටුව
8/8 1 නෙලුම් 10 000
8/31 පොදු ලෙජරයට පිටපත් කළා 10 000
ආපසු එවුම් ජ'නලය
දිනය අ.අ. සැපයුම්කරු වටිනාකම (රු) ලෙ. පිටුව
8/15 1 වීර 10 000
8/31 පොදු ලෙජරයට ගෙ/ගි 10 000
සුළු මුදල් ගෙවීම්
දිනය විස්තරය ව.අ වටිනාකම (රු) විශ්ලේෂණ තීරු (රු) ලෙ. පිටු අංකය
තැපැල් සංග්‍රහ පිරිසිදු කිරීම ලිපි ද්‍රව්‍ය
8/10 තැපැල් ගාස්තු 1 100 100
8/15 සංග්‍රහ වියදම් 2 120 120
8/16 මුද්දර ගාස්තු 3 50 50
8/17 පිරිසිදු කිරීම 4 150 150
8/20 සංග්‍රහ වියදම් 5 200 200
8/21 ලිපි ද්‍රව්‍ය 6 80 80
8/22 මුද්‍රණ කඩදාසි 7 500 500
8/25 පිරිසිදු කිරීම් 8 200 200
එකතුව 1 400 150 320 350 580
තැපැල් වියදම් 
 ගිණුමට හර කළා
සංග්‍රහ වියදම්
 ගිණුමට හර කළා
පිරිසිදු කිරීමේ
වියදම් ගිණුමට
 හර කළා
ලිපි ද්‍රව්‍ය
වියදම් ගිණුමට
 හර කළා
ලෙජර් ගිණුම් වල සටහන් කිරීම
දිනස පර්නල් වටවර් අංකය විස්තරය ලෙ පිටුව හර (රු)  බැර (රු)
8/30 1 ලී බඩු ගිණුම (හර) 75 000
කුරේ සමාගම 75 000
(කුරේ සමාගමෙන් ලී ගිණුම යට ගනුදෙනු)

2 මුදල් පාලන ගිණුම - හර
1 015 000
විකුණුම් ගිණුම


170 000
ණයගැති පාලන ගිණුම


45 000
ප්‍රාග්ධන ගිණුම


500 000
බැංකු ණය ගිණුම


300 000
(මුදල් ලැබීම ජර්නලයේ යොදගෙන පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වලට පිටපත් කිරීම)
3 ගැණුම් ගිණුම - හර
120 000
ණයහිමි පාලන ගිණුම - හර
27 000
ගොඩනැගිලි කුලි ගිණුම - හර
10 000
විදුලි ගාස්තු ගිණුම - හර
5 000
සුළු මුදල් පාලන ගිණුම - හර
2 600
බැංකු ණය ගිණුම - හර 
10 000
මුදල් පාලන ගිණුම 174 600
(මුදල් ගෙවිම ජර්නලයේ ගණුදෙණු පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වලට පිටපත් කිරීම )

4 දුන් වට්ටම් ගිණුම - හර
5 000
ණයගැති පාලන ගිණුම 5 000
(දුන් වට්ටම් පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වලට පිටපත් කිරීම)
5 ණයහිමි පාලන  ගිණුම - හර 3 000
ලද වට්ටම් ගිණුම 3 000
(ලද වට්ටම් පොදු ලෙජරයේ ගිණුම් වලට පිටපත් කිරීම)

6 ගැණුම් ගිණුම - හර 62 000
ණයහිමි පාලන ගිණුම 62 000
(ණයට ගැණුම් පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වලට පිටපත් කිරීම)
7 ණයගැති පාලන ගිණුම - හර 85 000
විකුණුම් ගිණුම 85 000
(ණයට විකුණුම් පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වල පිටපත් කිරීම)

8 ආපසු එවුම් ගිණුම (හර) 10 000
ණයගැති පාලන ගිණුම 10 000
(ආපසු එවුම් පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වල පිටපත් කිරීම)
9 ණයහිමි පාලන ගිණුම 10 000
ආපසු යැවුම් ගිණුම 10 000
(ආපසු යැවුම් පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වල පිටපත් කිරීම)
10 තැපැල් වියදම් ගිණුම - හර 150
සංග්‍රහ වියදම් ගිණුම - හර
320
පිරිසිදු කිරිමේ වියදම් ගිණුම - හර
350
ලිපිද්‍රව්‍ය ගිණුම - හර
580
සුළු මුදල් පාලන ගිණුම  1400
(සුළු මුදල් ගෙවිමේ ජනලයේ ගණුදෙණු පොදු ලෙජරයේ ගිණුම්වල සටහන් කිරිම)
ලෙජර් ගිණුම් වල සටහන් කිරීම
text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} මුදල් පාලන ගිණුම හර බැර විකුණුම් ගිණුම 170 000 ගැනුම් ගිණුම 120 000 ණයගැති පාලන ගි. 45 000 වැටුප් පාලන ගිණුම 27 000 ප්‍රාග්ධන ගිණුම 500 000 වියදම් ගිණුම 15 000 බැංකු ණය ගිණුම 300 000 වෙනත් වියදම් ගිණුම 12 600 8/31 ශේෂය ප/ගෙ 840 400 1 015 000 1 015 000 9/1 ශේෂය ඉ/ ග 840 400 විකුණුම් ගිණුම හර බැර මුදල් පාලන ගිණුම 170 000 ණයගැති පාලන ගිණුම 85 000 8/31 ශේෂය ප/ ගෙ 255 000 255 000 255 000 9/1 ශේෂය ඉ/ ගෙ  255 000 මුදල් පාලන ගිණුම හර බැර 8/31 විවිධ ලැබීම 1 015 000 8/31 විවිධ ගෙවීම් 174 600 8/31 ශේෂය ප/ ගෙ 840 400 1 015 000 1 015 000 9/1 ශේෂය ඉ/ ගෙ 840 400 ණයගැති පාලන ගිණුම හර බැර විකුණුම් ගිණුම 85 000 මුදල් පාලන ගිණුම 45 000 ආපසු එවුම් ගිණුම 10 000 දුන් වට්ටම් ගිණුම 5 000 85 000 8/31 ශේෂය ප/ ගෙ  25 000 9/1 ශේෂය ඉ/ ගෙ  25 000

ප්‍රාග්ධන ගිණුම
8/31 ශේෂය ප/ගෙ  500 000 මුදල් ගිණුම 500 000
500 000 500 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ  500 000
ගැනුම් ගිණුම
මුදල් ගිණුම 120 000
ණයහිමි පාලන ගිණුම 62 000 8/31 ශේෂය ප/ගෙ 182 000
182 000 182 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 182 000
බැංකු ණය ගිණුම
මුදල් ගිණුම 10 000 මුදල් ගිණුම 300 000
8/31 ශේෂය ප/ගෙ 290 000
300 000 300 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 290 000
ණයහිමි පාලන ගිණුම
මුදල් ගිණුම 27 000 ගැණුම් ගිණුම 62 000
ලද වට්ටම් ගිණුම 3 000

ආපසු යැවුම් ගිණුම10 000

8/31 ශේෂය ප/ගෙ 22 000
62 000 62 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 22 000
විදුලි ගාස්තු ගිණුම
මුදල් ගිණුම 5 000


8/31 ශේෂය ප/ගෙ 5 000
5 000 5 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 5 000
ගොඩනැගිලි කුලී ගිණුම
මුදල් ගිණුම 10 000


8/31 ශේෂය ප/ගෙ 10 000
10 000 10 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 10 000

ආපසු යැවුම් ගිණුම


ණයහිමි පාලන 10 000
8/31 ශේෂය ප/ගෙ 10 000
10 000 10 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 10 000
ආපසු එවුම් ගිණුම
ණයගැති පාලන 10 000


8/31 ශේෂය ප/ගෙ 10 000
10 000 10 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 10 000
දුන් වට්ටම් ගිණුම
ණයගැති පාලන ගිණුම 5 000


8/31 ශේෂය ප/ගෙ 5 000
5 000 5 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ 5 000
ලද වට්ටම් ගිණුම
8/31 ශේෂය ප/ගෙ
3 000 ණය හිමි පාලන ගිණුම3 000



3 000
3 000 10 000

9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ
3 000

සුළු මුදල් ගෙවීම් ජනෙල් ගනුදෙනු ඉහත සුළු මුදල් පාලන ගිණුමට හා පහත පරිදි අදාළ ලෙජර් ගිණුම්වලට පිටපත් කළ යුතුය.

සුළු මුදල් පාලන ගිණුම
මුදල් ගිණුම 600 8/21 තැපැල් වියදම් ගිණුම 150
මුදල් ගිණුම600සංග්‍රහ වියදම් ගිණුම320


පිරිසිදු කිරීමේ වියදම් ගිණුම350


ලිපිද්‍රව්‍ය වියදම් ගිණුම580


8/31 ශේෂය ප/ගෙ
1 200
2 600 2 600
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ1 200

තැපැල් වියදම් ගිණුම
සුළු මුදල් ගිණුම 150



8/31 ශේෂය ප/ගෙ
150
150 150
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ150

සංග්‍රහ වියදම් ගිණුම
8/31 සුළු මුදල් ගිණුම 320



8/31 ශේෂය ප/ගෙ
320
320 320
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ320

පිරිසිදුු කිරීමේ වියදම් ගිණුම
8/31 සුළු මුදල් ගිණුම 350



8/31 ශේෂය ප/ගෙ
350
350 350
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ350

ලිපිද්‍රව්‍ය වියදම් ගිණුම
8/31 සුළු මුදල් ගිණුම 580



8/31 ශේෂය ප/ගෙ
580
580 580
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ580

ලීී බඩු ගිණුම
8/31 සුළු මුදල් ගිණුම 75 000



8/31 ශේෂය ප/ගෙ
75 000
75 000 75 000
9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ75 000

කුරේ සමාගම


8/31 ලිබඩු ගිණුම
75 000
9/1 ශේෂය ප/ගෙ
75 000

75 000 75 000


9/1 ශේෂය ඉ/ගෙ
75 000
ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලිය
මූලික පොත් සහ ලෙජරය

ව්‍යාපාරයක සිදු වූ ගනුදෙනු මුලාශ්‍ර ලියවිලි උපයෝගී කර ගනිමින් මූලික පොත්වල සටහන් කර ලෙජරයේ ගිණුම්වලට පිටපත් කර, එම ගිණුම් තුලනය කිරීම අපි මීට පෙර අධ්‍යයනය කර ඇත්තෙමු. එමෙන්ම සරළ ආදායම් ප්‍රකාශනයක් හා මුල්‍ය තත්ත්ව ප්‍රකාශනයක් සකස් කිරීමට අපි දනිමු.

ඉහත කරුණු වඩාත් පැහැදිලි කර ගැනීම සඳහා ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලියේ කෙතරම් පියවරයන් අප පසු කර ඇත්දැයි පහත සඳහන් ගැලීම් සටහන අධ්‍යයනයෙන් අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.

text{font-family:'Noto Sans Sinhala','Arial Unicode MS',sans-serif;} මුලාශ්‍ර ලේඛන මුලික පොත් ලෙජරයට පිටපත් ශේෂ පිරික්සුම සකස් ආදායම් ප්‍රකාශනය මුල්‍ය තත්ත්ව ප්‍රකාශනය

ශේෂ පිරික්සුම (Balance Sheet)

ශේෂ පිරික්සුම (Balance Sheet) යනු ගිණුම්වල හර ශේෂ (Debit Balance) හා බැර ශේෂ (Credit Balance) ඇතුළත් ලේඛනයකි. මෙමගින් මුල්‍ය ප්‍රකාශන (Financial Statements) සකස් කිරීම පහසු වේ. එමෙන් ම ශේෂ පිරික්සුම යම් නිශ්චිත දිනකට සකස් කරන අතර, ශේෂ පිරික්සුම තුලනය වීමෙන් ලෙජර ගිණුම්වල සටහන් කිරීමේ සංඛ්‍යාත්මක නිවැරදිතාවය ද තහවුරු කර ගත හැකි වේ.

ඔබට ශේෂ පිරික්සුමක ආකෘතියක් පහත පරිදි දක්වා ඇත .

............................................... ව්‍යාපාරය
..................................................... දිනට ශේෂ පිරික්සුම
ගිණුමේ නම හර (රු) බැර (රු)
මුදල් XX
ගැනුම් XX
විකුණුම් XX
වෙළඳ ණය ගැතියන් XX
වෙළඳ ණය හිමියන් XX
ප්‍රාග්ධනය
XX
වේතන XX
ගැනිලි
XX

බැංකු අයිරාව XX
බැංකු ණය
XX
ගෙවිය යුතු බැංකු ණය පොලී
XX
ආයෝජන XX
ආයෝජන ආදායම්

XX
ප්‍රචාරණ වියදම XX
ආපසු එවුම් XX
ආපසු යැවුම් XX
එකතුව XXX XXX

පහත සඳහන් අභ්‍යාසය ඇසුරින් ගනුදෙනු මූලික පොත්වල සටහන් කිරීමේ සිට ශේෂ පිරික්සුම සැකස් කිරීම දක්වා අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.

උදාහරණ අභ්‍යාසය

ඉහත පිළියෙල කල ශේෂ පිරික්සුම මගින් ආදායම් ප්‍රකාශනයත්, මූල්‍ය තත්ත්ව ප්‍රකාශයත් පිළියෙල කිරීම බලමු. මෙහි දී ආදායම් හා වියදම් ගිණුම්, ආදායම් ප්‍රකාශනයට මාරු කර ශුද්ධ ලාභය හෝ අලාභය සෙවිය යුතුය. එම ප්‍රතිඵලය මූල්‍ය ප්‍රකාශය තුළ හිමිකමට ගැළපීමත්, ශේෂ පිරික්සුමේ හිමිකම්, වගකීම්, වත්කම්, ගිණුම් ශේෂ මූල්‍ය තත්ත්ව ප්‍රකාශනය පිළියෙල කිරීමත් අවසානයේ සිදු කරන ආකාරය බලමු.

ආදායම් ප්‍රකාශනය සකස් කිරීමේ දී වඩාත් පැහැදිලි ව තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා පහත වියදම් වර්ගීකරණය බෙදා දැක්විය හැකි ය.

වියදම් වර්ගීකරණය
බෙදා හැරීමේ වියදම්
  • ප්‍රචාරණ වියදම්                         - XXX
  • විකුණුම් කොමිස්                       - XXX
  • දුන් වට්ටම්                                - XXX
  • බෙදා හැරීමේ වෑන් රථ ක්ෂය   - XXX
පරිපාලන වියදම්
  • පරිපාලන වැටුප්                       - XXX
  • ගොඩනැගිලි ක්ෂය                  -  XXX
  • දුරකථන වියදම්                       - XXX
වෙනත් වියදම්
  • තොග හානි                             - XXX
  • තොග කපා හැරීම්                  - XXX
මූල්‍ය වියදම්
  • බැංකු අයිරා පොලී                 - XXX
  • කල්බදු පොලී                         - XXX

ව්‍යාපාරය .................................................

................................... දිනෙන් අවසන් වර්ෂය සදහා ආදායම් ප්‍රකාශය

ආදායම් ප්‍රකාශනයක ආකෘතිය.
ව්‍යාපාරය ...................................
................................... දිනෙන් අවසන් වර්ෂය සඳහා ආදායම් ප්‍රකාශය
විස්තරය මුදල (රු.) මුදල (රු.)
විකුණුම්
xxx
අඩු: ආපසු එවුම්
(xx)

xxx
විකුණුම් පිරිවැය
ආරම්භක තොගය xx
එකතු: ගැනුම් xx
ගෙන ඒමේ කුලී xx
xx
අඩු: ආපසු යැවුුම් (x) (xx)
දළ ලාභය xx
වෙනත් ආදායම්:
ලද වට්ටම් x
ලද ගොඩනැගිලි කුලී x x

xx
බෙදාහැරීමේ වියදම් :

ගොඩනැගිලි ක්ෂයx
දුරකථන වියදමx
විදුලි වියදමx(x)



වෙනත් වියදම් :

තොග කපා හැරිමx(x)



මූල්‍ය වියදම් :

බැංකු අයිරා පොලීx
බැංකු පොලීx(x)
කාලච්ඡේදයේ ශුද්ධ ලාභය ප්‍රාග්ධන ගිණුමට ගෙන ගියා 
xx

............................................ ව්‍යාපාරයේ

................................... දිනට මූල්‍ය තත්ත්වය ප්‍රකාශය
පිරිවැය රු. සමුච්චිත ක්ෂය රු. ධාරණ අගය රු.
ස්ථාවර නොවන වත්කම්
ඉඩම් හා ගොඩනැගිලි xxxx xx xxx
යන්ත්‍ර උපකරණ xxx xx xxx
ලී බඩු xxx xx xxx
x xxx xxx xxx
ජංගම වත්කම්
අවසන් තොගය xxx
වෙළෙඳ ලැබිය යුතු දේ xxx
මුදල් xx
සුළු මුදල්
xxx
කලින් ගෙවූ වියදම්
xxxxxx
මුළු වත්කම්

x xxx
හිමිකම් හා වගකීම්
ප්‍රාග්ධනය
xxxx
එකතු කලා : කාලච්ඡේදයේ ලාභය
xxx
ගැනිලි 
(xx)x xxx
ජංගම නොවන වගකීම්
බැංකු ණය 

xxx
ජංගම වගකීම්
වෙළද  ගෙවිය යුතු දෑ
xxx
ගෙවිය යුතු වියදම් (උපචිත)
xx
බැංකු අයිරාව
xxx
මුළු හිමිකම් හා වගකීම් 

xxxx
ගනුදෙනු වාර්තා කිරීමේ දී සිදුවන වැරදි නිවැරදි කිරීම