ජ්‍යාමිතික හැඩතලවල වර්ගඵලය සහ ඝන වස්තුවල පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.
තලරූප වල පරිමිතිය (Perimeter of Plane Figures)
පරිමිතිය සහ වර්ගඵලය (Perimeter and Area)

යම් තල රූපයක වටේ දිග රූපයේ පරිමිතිය (Perimeter) ලෙස හඳුන්වයි.

උදාහරණ : දිග a හා b වූ ඍජුකෝණාශ්‍රයක (Rectangle) පරිමිතිය 


                         


උදාහරණ : අරය r වූ වෘතයක (Circle) පරිමිතිය/පරිධිය


          


උදාහරණ : අරය r වූ අර්ධ වෘතයක (Semicircle) පරිමිතිය




පරිමිතිය මනිනු ලබන සම්මත ඒකකය (Unit) m වේ.

පරිමිතිය මැනීම සඳහා cm හා mm යන ඒකක ද භාවිතා කරයි.


              

තල රූප වල වර්ගඵලය (Area of Plane Figures)

යම්කිසි තල රූපයක සඳහා අවශ්‍ය මතුපිට ඉඩ ප්‍රමාණය එම තල රූපයේ වර්ගඵලය (Area) ලෙස හඳුන්වයි.

  1. ඍජුකෝණාශ්‍රය (Rectangle)   

              

       වර්ගඵලය = දිග x පළල     

                         =  a x b       

                         =  ab                  

 

     2.සමචතුරශ්‍ර (Square)


        

වර්ගඵලය = දිග x පළල     

                         =  a x b       

                         =  a2

  1. ත්‍රිකෝණය (Triangle)

    වර්ගඵලය = 1/2 x ආධාරකය x ලම්භ උස

    = 1/2 x a x

    =1/2 ah

  2. සමාන්තරාශ්‍රය (Parallelogram)
  3. ත්‍රිපීසියම (Trapezium)

    වර්ගඵලය = ආධාරය x සමාන්තර පාද 2 අතර ලම්භ දුර වර්ගඵලය = 1/2 x සමාන්තර පාද 2ක එකතුව x

    = a x h සමාන්තර පාද 2 අතර ලම්භ දුර

    = 1/2 ( a + b ) x h

    = 1/2 (a + b) h

  4. අරය r වූ වෘතය (Circle with radius r)
  5. අරය r වූ අර්ධ වෘතය (Semicircle with radius r)

වර්ගඵලය මනිනු ලබන සම්මත ඒකකය (Unit) m2 වේ.

කුඩා වර්ගඵලයක් මැනීම සඳහා mm2 හා cm2 වැනි ඒකක ද විශාල වර්ගඵලයක් මැනීම සඳහා km2, පර්චස්, හෙක්ටයාර්, අක්කර වැනි ඒකක ද භාවිතා කරයි.

ඝන වස්තු වල පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය (Surface Area of Solid Objects)

කුහර නොමැති සංවෘත වස්තු වලට ඝන වස්තු (Solid Objects) යැයි කියනු ලැබේ.

  1. ඝනකය (Cube)
  2. ඝනකාභය (Cuboid)
  3. ප්‍රිස්මය (Prism)
  4. සිලින්ඩරය (Cylinder)
  5. කේතුව (Cone)

Note:

පළමු (1) රූපය කඩදාසියෙන් තනා ගත් ආධාරකයක් නොමැති කේතුවක් ලෙස සලකන්න. එසේ කඩදාසියෙන් තනා ගත් කේතුව ශීර්ෂයේ සිට ආධාරකයට සරල රේඛාවක් දිගේ කපාගෙන දිග හැරිය විට දෙවන (2) රූපය ආකාරයට ලැබේ.

දෙවන (2) රූපයේ හැඩය කුඩා තීරු වලට වෙන්කර තුන්වන (3) රූපයේ දැක්වෙන ආකාරයට මාරුවෙන් මාරුවට අලවා ගතහොත් ආසන්න ඍජුකෝණාශ්‍රාකාර හැඩයක් ලැබේ.

  1. පිරමීඩය (Pyramid)
  2. ගෝලය (Sphere)

Note:

ගෝලයේ අරයට සමාන අරය ඇති ගෝලයේ විෂ්කම්භයට සමාන උස ඇති සිලින්ඩරයක වක්‍ර පෘෂ්ඨයේ වර්ගඵලය ගෝලයේ වර්ගඵලයට සමාන බව ආකිමිඩ්ස් (Archimedes) නම් ගණිතාඥයා විසින් සොයා ගන්නා ලදී.

  1. අර්ධ ගෝලය (Hemisphere)
සාරාංශය (Summary)

පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය මනින සම්මත ඒකකය (Unit) m2 වේ.

තල රූප සහ ඒවායේ වර්ගඵලය

ඝන වස්තු සහ ඒවායේ

ඝන වස්තුවල පරිමාව
Topic Progress Bar
0%
පාඩම.