උසස්පෙළ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය

3.0: පුනරීක්ෂණ ප්‍රශ්න - රචනා ( තාර්කික ද්වාර සහ බූලීය වීජ ගණිතය )

01. පහත පරිපථයෙන් දැක්වෙන්නේ නිවසක සොර සතුරු කරදරයක් ඇති වීමක දී ඒ බව නිවෙස් හිමියාට හැඟවීමට භාවිතා කෙරෙන සංඥා පද්ධතියකි. මෙය තාර්කික ද්වාර (Logic Gates) භාවිතයෙන් නිර්මාණය කර ඇත. මෙහි දී මෙම පරිපථය නිවසෙහි ජනේල දෙකක් ද, ඉදිරිපස සහ පසුපස දොර ද ආරක්ෂා කරයි. මෙහි ඕනෑම ජනේලයක් හෝ දොරක් විවෘත කළ විට අනතුරු සංඥා හඬ නිකුත් වේ. මෙම පරිපථය ප්‍රායෝගිකව නිර්මාණයේ දී ජනේල සහ දොරවල් නිරූපණය කරන තාර්කික ද්වාර සංවේදක (Sensors) වලට සම්බන්ධ වේ. මෙම පරිපථයේ දී ජනෙල් දොරවල් විවෘතව ඇති අවස්ථාවේ, අදාළ ආදනය 1 ලෙස ද සංවෘත අවස්ථාවේ දී ආදානය 0 ලෙස ද ගෙන ඇත. මෙහි ආදාන සියල්ල 0 වූ විට අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු නොවේ. එනම් මෙම අවස්ථාවේ දී ජනේලයක් හෝ දොරක් හෝ සියල්ලම හෝ සංවෘත ව පවතී. නමුත් එක් ආදානයක අගය 1 හෝ ආදාන කිහිපයක අගය 1 හෝ ආදාන සියල්ලේ ම අගය 1 වූ විට අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කෙරේ. එනම් සතුරකු විසින් එක් ජනේලයක් හෝ දොරක් හෝ කිහිපයක් හෝ විවෘත කළ විට අනතුරු සංඥා නිකුත් කරයි.

  1. ඉහත සංසිද්ධියේ සංවේදක (Sensors) සඳහා සුදුසු නාමයන් යොදා ගන්න.
  2. ඉහත යොදා ගත් සංවේදක (Sensors) නාමයන් භාවිතා කර පහත සත්‍යතා වගුව සම්පූර්ණ කරන්න.
  3. ඉහත සත්‍යතා වගුව ඇසුරින් ගුණිතයන්ගේ එකතුව (SOP – Sum of Product) සඳහා ප්‍රකාශනයක් ලබා ගන්න.

 

02. නව නිපැයුම්කරුවෙකු විසින් වීදි ලාම්පු (Street Lights) වලින් සිදු වන විදුලි නාස්තිය අවම කර ගැනීමට (System to control street lights) තාර්කික ද්වාර භාවිතයෙන් විද්‍යුත් පරිපථයක් නිර්මාණය කරන ලදී. මෙය ආලෝක සංවේදකයක් (Dark / Light Sensor), කාල ගණකයක් (Timer) හා යාන්ත්‍රික ස්විචයක් (Manual Switch) භාවිතා කරමින් නිර්මාණය කර ඇත. මෙහි දී වීදි ලාම්පුව දැල්වෙන අවස්ථා කිහිපයක් පෙන්නුම් කරයි. එනම්,

  1. යාන්ත්‍රික ස්විච්චය (Manual Switch) පමණක් සංවෘතව (Closed) ඇති අවස්ථාව.
  2. පරිපථයේ කාල ගණකයේ (Timer) ආදානය 1 හා අවට පරිසරය අඳුරු (Dark) අවස්ථාව.

යාන්ත්‍රික ස්විච්චය (Manual Switch) සංවෘතව (Closed) ඇති විට එහි ආදානය 1 වන අතර විවෘත (Open) අවස්ථාවේ දී ආදානය 0 වේ. ආදානය 1 වන අවස්ථාවේ දී ලාම්පුව දැල්වේ. කාල ගණකයෙහි (Timer) වේලාව පෙර සැකසූ වේලාවල් දෙකක් අතර පරාසයේ ඇති නම් ආදානය 1 ත් නැතිනම් 0 ත් වේ. එනම් පස්වරු 6.00 හා පෙරවරු 6.00 ලෙස පෙර සකසා ඇත්නම් ආදනය 1 ලෙසත් පෙරවරු 6.00 සිට පස්වරු 6.00 දක්වා අතර ඇති කාලයේ දී ආදානය 0 ත් වේ. මෙහි දී කාල ගණකයේ (Timer) ආදානය 1 ත් ආලෝක සංවේදකයේ(Dark / Light Sensor) අගය 0 ත් වූ විට ලාම්පුව දැල්වේ.

මෙහි දී පරිසරය වැහි අඳුරකට ලක් වී තිබුණහොත් ආලෝක සංවේදකයේ (Dark / Light Sensor) අගය 0 වූවත් කාල ගණකයේ (Timer) සටහන් වේලාව පස්වරු 6.00 හා පෙරවරු 6.00 ත් අතර නොවේ නම් වීදි ලාම්පුව නොදැල්වේ.

  1. එක් එක් ආදානයන් සඳහා සුදුසු නාමයන් යොදා ගන්න.
  2. ඉහත සංසිද්ධිය නිරූපණය කිරීම සඳහා තාර්කික ද්වාර (Logic Gates) ඇසුරින් සුදුසු පරිපථයක් නිර්මානය කරන්න.
  3. ඉහත සංසිද්ධියට අදාලව සුදුසු සත්‍යතා වගුවක් නිර්මානය කරන්න.. (සැ.යු : සංවේදක (Sensors) සඳහා ඉහත භාවිතා කරන ලද නාමයන් යොදා ගන්න. )
  4. ඉහත සත්‍යතා වගුව ඇසුරින් ගුණිතයන්ගේ එකතුව (SOP – Sum of Product) සඳහා ප්‍රකාශනයක් ලබා ගන්න.
  5. වීදි ලාම්පුව (Street Light) දැල්විය හැකි එක් එක් අවස්ථාවන් කෙටියෙන් ලියා දක්වන්න.

 

03. මෝටර් රථ උපාංග නිෂ්පාදන ආයතනයක් විසින් මෝටර් රථයේ එන්ජිම ක්‍රියාත්මකව නොමැති විටක දී රථයේ චලනයක් හෝ වීදුරුවකට හානියක් සිදු වූ විටක අනතුරු සංඥාවක් නිකුත් වන මෝටර් රථ ආරක්ෂක පරිපථයක් නිෂ්පාදනය කොට ඇත. මේ සඳහා මෝටර් රථයේ එන්ජිම ක්‍රියාත්මකව පවතින විට දී පමණක් ප්‍රතිදානය 1 වන සංවේදකයක්, වීදුරු වලට හානි වූ විට දී පමණක් ප්‍රතිදානය 1 වන සංවේදකයක් හා රථයේ චලනය වන අවස්ථා වල දී පමණක් ප්‍රතිදානය 1 වන සංවේදකයක් භාවිතා කර ඇත.

  1. මෙම පරිපථය මූලික ද්වාර 3 කින් නිර්මාණය කර ඇත. මෙම සංසිද්ධියෙහි ක්‍රියාකාරිත්වය නිරූපනය කිරීම සඳහා සුදුසු පරිපථයක් තාර්කික ද්වාර යොදා ගනිමින් ඇඳ පෙන්වන්න.
  2. ඉහත සංසිද්ධිය සඳහා සුදුසු සංවේදක නාමයන් ලියා දක්වන්න.
  3. හත භාවිතා කල නාමයන් යොදා ගෙන සත්‍යතා වගුවක් නිර්මානය කරන්න.
  4. සත්‍යතා වගුව ඇසුරින් එලාමය නාද විය හැකි එක් එක් අවස්ථාවන් කෙටියෙන් ලියා දක්වන්න.


    පිළිතුරු පසුව බලාපොරොත්තු වන්න.

ලිපිය නිර්මාණය කලේ,
රසික අත්තනායක


MEMBER

අදාල තවත් ලිපි,



රසික අත්තනායක

උසස්පෙළ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය

අනෙකුත් ලිපි