පෘථිවියේ ප්‍රධාන ස්තර හා ප්‍රධාන භූ තැටි මායිම්


 

පෘථිවියේ ප්‍රධාන ස්තර

1 කබොල

2 ප්‍රාවරණය

3 පිටත හරය

4 අභ්‍යන්තර හරය

කබොල

කබොල යනු ඉහළ ප්‍රාවරණයට ඉහළින් ඇති කොටසයි. පෘථිවිය මතුපිට ඉතාමත්  සිහින් හා තුනී ස්ථරය පෘථිවි කබොල වේ.

සියල් හා සිමැග් යනුවෙන් මෙම කබොල ස්ථර දෙකකින් යුක්තය. සියල් ස්ථරය යනු මහද්වීපික කබොල වන අතර සිමැග් ස්ථරය යනු සාගරික කබොල වේ.

මෙම කොටස් දෙකම අඩු ඝනත්වයෙන් යුක්ත වන අතර වැඩි වශයෙන් සිලිකාමය පාෂණ වලින් යුක්ත වේ.

සියල් ස්ථරය සිලිකන් හා ඇලුමිනියම් ( si + al ) ඔක්සයිඩ් බහුල ආම්ලික ග්රැනයිට් පාෂාණ වලින් සමන්විත වේ.

සිමැග් ස්ථරය සිලිකන් හා මැග්නීසියම් ( si + mg ) බහුල භාෂ්මික බැසොල්ට් පාෂාණ වලින් සමන්විත වේ.

සමස්තයක් ලෙස ගත්විට පෘථිවි කබොල තුනී වුවද ඝනත්වයෙන් වැඩිය.

මේ නිසා මෙම කොටස අදුරු පැහැයකින් යුක්තය වේ.

පෘථිවියේ රසායනික මූල ද්‍රව්‍යන්ගෙන් 90 % ක් පමණ පෘථිවි කබොලහි අන්තර්ගත වේ.

කබොල ආග්නේය මෙන්ම විපරීත පාෂාණ වලින් ද යුක්ත වේ.

කබොලෙ හි ඉහළම තුනී ස්ථරය පස වන අතර එය ජෛව පරිසරය මගින් නිරතුරුවම වර්ධනය වේ.

ප්‍රාවරණය

ප්‍රාවරණය යනු පෘථිවි කබොලට පහළින් පිහිට ඇති ඊළග ස්ථරය වේ.

මෙහි විහිදීම 2900 km දක්වා පමණ වේ.

පෘථිවියේ මුළු ස්කන්ධයෙන් ¾ කට අධික වේ.

ප්‍රාවරණය කොටස් දෙකකින් සමන් විතය.

එනම් ඉහළ ප්‍රාවරණය හා පහළ ප්‍රාවරණය වශයෙනි.

පහළ ප්‍රාවරණය ඝන ඔක්සයිඩ් වලින් සහ සිලිකේට් වලින් ද යුක්ත වේ.

ඉහළ ප්‍රාවරණය ඔලිවියන් සහ pyroxene වලින් යුක්ත වේ.

සමස්තයක් ලෙස ප්‍රාවරණය අධික උෂ්ණත්වයකින් යුක්ත වන කලාපයකි.

සිලිකා , යකඩ , ඇලුමිනියම් , මැග්නීසියම් වැනි මුලද්‍රව්‍ය අධික උෂ්ණත්වය හේතුකොට ගෙන ලාවා හෙවත් මැග්මා  බවට පත්වේ.

පිටත හරය

පෘථිවි හරය පිටත හරය ( බාහිර හරය ) සහ අභ්‍යන්තර හරය වශයෙන් කොටස් දෙකකින් යුත්ත වන අතර පහළ ප්‍රාවරණයට පහළින් පිටත හරය පිහිටා ඇත.

සාමාන්‍යයෙන් පෘථිවි හරය සීමාවේදී උෂ්ණත්වය 6000 c ඉක්මවන අතර පිටත හරය ඝනකම 2200 km පමණ වේ.

අභ්‍යන්තර හරය

පෘථිවි හරයේ දෙවන කලාපය එනම් පිටත හරයට පහළින් පිහිටා ඇත්තේ අභ්‍යන්තර හරයයි.මෙහි ඝනකම 2200 km

පමණ වේ. උෂ්ණත්වය හා පීඩනය ඉහළ ස්ථර වලට වඩා වැඩිය. අභ්‍යන්තර හරයේ මධ්‍ය යේ පීඩනය ඝන සෙන්ටි මීටර් 1  මිලියන 3.15 kg ක් බව සදහන් වේ. අභ්‍යන්තර හරයේ පාෂාණ ඝනත්ව යෙන් පවති.

මෙහි යකඩ හා නිකල් ඝන තත්ත්වයෙන් පවතී.එම නිසා යකඩ හරය ලෙසද මෙය හදුන්වනු ලබයි.

 පෘථිවි යේ ප්‍රධාන භූ තැටි මායිම්

ප්‍රධාන භූ තැටි මායිම් වර්ග 3 යි.

1 අපසාරී තැටි මායිම් ( නිර්මාණාත්මක )

2 අභිසාරී තැටි මායිම් ( විනාශකාරි )

3 තීර්යයක් තැටි මායිම් ( ආංශික / සංරක්ෂක )

අපසාරී තැටි මායිම්

මෙහිදී සිදු වන්නේ තැටි දෙකක් දෙපසට ගමන් කිරීමකි. පෘථිවි අභ්‍යන්තරයේ සංවහන ධාරා මගින්  ඇති කරන බලවේග දෙපසට ක්‍රියාකිරීම නිසා තැටි මායිම් දෙක දෙපසට  ගමන් කරයි.

තැටි දෙකක් දෙපසට ගමන් කරන නිර්මාණාත්මක කලාපවල ශිලා ගෝලය අලුතින් නිර්මාණය වනු දැකිය හැකිය.

අභිසාරී තැටි මායිම්

අභ්‍යන්තර සංවහන බලවේග දෙපස සිට මධ්‍යයට ක්‍රියාත්මක වීම නිසා මධ්‍ය කොටසට අදාළ පෘථිවි කබොලෙහි සමහර ස්ථාන විනාශ වේ.

මෙම තැටි මායිම් ඔස්සේ තැටි එකිනෙකට මුහුණලා ගමන් කිරීමේ දී එම තැටි එකිනෙකට

ගැටුණු විට දුර්වල තැටිය විනාශවීමත් තැටි දෙකට මැදිවන ද්‍රව්‍ය හෝ භූමිය විපර්යාස රාශියකට භාජනය වීමත් සිදුවේ.




ලිව්වේ : PUBUDU DILSHAN
අදාල විෂය : භූගෝල විද්‍යාව
ලියු දිනය : Mon 01 May 2017
මෙම ලිපිය කියවා ඇති ගණන : 2275

PUBUDU DILSHAN THILAKARATHNA

උසස්පෙළ භූගෝල විද්‍යාව

විෂයට අදාල ලිපි

  1. ආසියාවේ භූගෝලීය පිහිටීම.
    (Rev: Handaganawe chandrajothi / 2018-06-18)
  2. තෙත්බිම් පරිසර පද්ධති.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-20)
  3. වෙරළබඩ පරිසර පද්ධති
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-20)
  4. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සීඝ්‍ර නාගරීකරණය කෙරෙහි බලපාන හේතු
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  5. බහු ජාතික සමාගම් ලෝක ආර්ථිකයෙහි වැදගත් ස්ථානයන් හිමි කර ගැනීමට හේතු
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  6. බහු ජාතික සමාගම් ආශ්‍රිත ගැටලු.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  7. GPS ගෝලීය ස්ථානගත කිරීමේ පද්ධතිය.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  8. කෙපන්ගේ දේශගුණ වර්ගී කරණය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  9. ග්ලැසියර භූ රූපවල ආර්ථිකමය වැදගත්කම්
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  10. නායයෑම්වලට බලපාන භෞතික සාධක
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  11. තරංග ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් ඇතිවන ඛාදිත හා නිධිසාධිත භූරූප.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-01)
  12. ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ පරිසරය පද්ධතිය අවක්‍රමණය වීමට බලපා ඇති හේතු.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-05-21)
  13. ග්ලැසියර් ක්‍රියාවලිය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-05-01)
  14. පෘථිවියේ ප්‍රධාන ස්තර හා ප්‍රධාන භූ තැටි මායිම්
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-05-01)
  15. අක්‍රාන්ත යමහල් භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-30)
  16. කාන්තාර ප්‍රදේශ වල ජලය මගින් නිර්මාණය වන භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-30)
  17. ශූෂ්ක ප්‍රදේශ වල ඛාදනය නිසා නිර්මාණය වන භූ රූප හා කාන්තාර ප්‍රදේශ වල නිධි සාදිත භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-30)
  18. නිෂ්ක්‍රාන්ත යමහල් ආශ්‍රිත භූ රූප.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-27)
  19. සුළං ඛාදනය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-24)
  20. නැමි කඳු භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-20)
  21. ගංගා ඛාදනය මගින් ඇති කෙරෙන භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-20)
  22. පද්ධතියක් යනු හදුනා ගනිමු
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-19)
  23. පස නිර්මාණය වන ආකාරය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-09)
  24. ශ‍්‍රි ලංකාවේ පාෂාණ සංකිර්ණවල පාෂාණ අන්තර්ගතය 02
    (විජය / 2017-03-12)
  25. ශ‍්‍රි ලංකාවේ පාෂාණ සංකිර්ණවල පාෂාණ අන්තර්ගතය 01
    (විජය / 2017-03-12)
  26. ශ‍්‍රී ලංකාවේ පාෂාණ සංකීර්ණ හා පාෂාණ
    (විජය / 2017-03-11)
  27. වෙරළ ඛාදනය නිසා ඇති වන ඛාදිත භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-01-19)
  28. භූගෝල විද්‍යාව කෙටි සටහන්
    (ECON with / 2016-05-23)
  29. භූගෝල විද්‍යාව කෙටි සටහන් උසස් පෙලට අත් වැලක්
    (ECON with / 2016-05-23)
  30. හරිත විප්ලවය
    (kelum / 2016-05-17)
  31. ආනවිලුන්දාව තෙත්බිම්
    (ගයාෂාන් / 2016-01-11)

අනෙකුත් ලිපි
රූඪි හෙවත් ඉගි වැකි
(Rev Alapalwala විසින් 2018-07-17 දින 11-වසර යටතේ සිංහල භාෂාව හා සාහිත්‍යය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

රූඪි හෙවත් ඉගි වැකි නිර්වචනය :- "මතුපිට අර්ථය ඉක්මවා වෙනත් අර්ථයක් අගවන වැකි රූඪි හෙවත් ඉගි වැකි නම් වේ." පොත් ගුල්ලා - පොත් පත් කියවීමට ඉතා කැමැත්තක් ...


CSS පාඩම් අංක 1 (වෙබ් අඩවි නිර්මාණය)
(Zisco විසින් 2018-07-15 දින උසස්පෙළ යටතේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

හැඳින්වීම : හොඳයි හැමෝටම ආයුබෝවන් මම Zisco Ramon. මං මේ උත්සහ කරන්නේ website නිර්මාණය ඔයාලට ගෙන එන්න. ඉගෙන ගන්න ලේසි වගේම ආස හිතෙන දේවල් වලින් ...


සමානාර්ථ පද
(Rev Alapalwala විසින් 2018-07-11 දින 11-වසර යටතේ සිංහල භාෂාව හා සාහිත්‍යය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

සමානාර්ථ පද ඕනෑම භාෂාවක සමානාර්ථවත් පද දැකීමට ලැබේ.භාෂාවක් සතු ප්රකාශන ශක්තිය විදහාපාන්නේ සමානාර්ථවත් පදවලිනි.සමාන පද පර්යාය පද යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි.සමානාර්ථවත් පද පිළිබදව අවබෝධය වැඩිවන තරමට ...


වාක්‍ය නිර්මාණය 01
(Rev Alapalwala විසින් 2018-07-11 දින 7-වසර යටතේ සිංහල භාෂාව හා සාහිත්‍යය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

වාක්ය නිර්මාණය 01 අපේ අඳහස් හුවමාරු කරගැනීමට අප පද භාවිතා කරමු .පද කීපයක් එකතු කර අර්ථවත් වාක්යයක් නිර්මාණය කළ විට පමණයි නිවැරදිව අදහස් ප්රකාශ කළහැකි වන්නේ. ...

2 නෙක් කැමතියි

ශිෂ්‍යත්ව පාඩම් මාලාව - 03 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්‍ය දැනීම
(Anura විසින් 2018-07-11 දින 3-වසර යටතේ සිංහල විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

(1) ඔබට යහපත් දේ කියා දෙන පුද්ගලයින් තුන් (3) දෙනෙකුගේ නම් ලියන්න ? (2) පාසල් පන්ති කාමරයේ ප්රදර්ශණය කල හැකි ආදර්ශ වැකි 2 ක් ලියන්න ? (3) ...


ශෞත්‍ර සූත්‍ර
(Rev: Handaganawe chandrajothi විසින් 2018-07-07 දින උසස්පෙළ යටතේ සංස්කෘත විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ශ්රෞත සූත්ර මගින් සිදු කෙරෙනුයේ යාගයන් පිළිබඳ විධිමත් අයුරින් කරුණු සාකච්ඡා කිරීමයි. එමඟින් ඒ ඒ චරණයන්ට අදාළ ශ්රෞත උත්සවයන් පිළිබඳව ද සවිස්තරාත්මකව තොරතුරු ඉදිරිපත් කර ...


ශිෂ්‍යත්ව පාඩම් මාලාව - 02 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්‍ය දැනීම
(Anura විසින් 2018-06-29 දින 3-වසර යටතේ සිංහල විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ශිෂ්යත්ව පාඩම් මාලාව - 01 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්ය දැනීම පාඩමට අදාල පිලිතුරු අවශ්ය නම් පමණක් මෙහි ඊලග පාඩම් මාලාවේදී ලබා දීමට කටයුතු කරමි අද දෙවන අනුමාන ...


ශිෂ්‍යත්ව පාඩම් මාලාව - 01 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්‍ය දැනීම
(Anura විසින් 2018-06-26 දින 3-වසර යටතේ සිංහල විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

1 ශ්රී ලංකාවේ ජාතික මල කුමක්ද? 2 අපට කිරි කිරි ලබා දෙන සතෙක් ලියන්න? 3 අපට ජලය ලැබෙන ක්රමයක් ලියන්න ? 4 කොළ පමණක් ආහාරයට ගන්නා සතුන් දෙදෙනෙකුගේ ...


දහම් පාසල් පෙල පොත හොදින් ඉගෙනගමු පිලිතුරු ලියමු
(Anura විසින් 2018-06-25 දින 3-වසර යටතේ බුද්ධ ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

දින දින තෙරුවන් වඳිමු (1) තෙරුවන් නම් කරන්න? (2) බුදු ගුණ කීයද ? (3) ...


ආසියාවේ වාණිජ කටයුතු හැදෑරීමේදී උපයෝගි වන සිතියම්
(Rev: Handaganawe chandrajothi විසින් 2018-06-24 දින උසස්පෙළ යටතේ ඉතිහාසය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ක්රි.ව 1864 දී ජොන්සන් විසින් හින්දුස්ථාන් (ඉන්දියාව) ආශ්රිතව අඳින ලද සිතියමකි. 1864 Johnsons New Illustrated Family Atlas can be found here on David Ramsey Map ...