සුළං ඛාදනය


 

                                         

 

  • සුළං ඛාදනය සිදුවන ප්‍රදේශ.

 

බහිර්ජන්‍ය බලවේග වල තවත් ඛාදන කාරකයක් වන්නේ සුළගයි. පෘථිවියේ බහුල ව සිදුවන්නේ ජල ඛාදනය බව අපට දැන ගැනීමට හමුවනවා.

ජලය ඉතාමත් හිග වූ ප්‍රදේශ වල ද ඉදහිට වැටෙන මහ වැසි මගින් තාවකාලික ගංගා ඇති වී එ මගින් කිසියම් ඛාදනයක් සිදුවෙයි.

ඒ හැරුණු කළ ජල හිගයක් පවතින බොහෝ ප්‍රදේශවල ජීරණය වු ද්‍රව්‍ය  යළිත් බිදීමට ලක්වීම නිසා වැලි හෝ ඉතා සියුම් ලොයෙස් බවට පත් වෙයි.

ජලය නොමැති වීම නිසා මෙ බදු ප්‍රදේශ වල වෘක්ෂලතා ආවරණයක් ද නොමැත. ඇත්නම් ඇත්තේ ඉතා මිටි පදුරුය.

වැටෙන සීමිත වැස්ස ඝන වෘක්ෂලතාවක් ඇතිකිරීමට සමත් නොවෙයි. අධික උෂ්ණත්වයක් පැවතීම නිසා වැටෙන වැස්ස ඉක්මනින් වාෂ්පීකරණය වෙයි.

ලැබෙන වර්ෂාපතනයට වඩා වාෂ්පීකරණය වන ප්‍රමාණය වැඩිය. වර්ධනය වූ පාංශු ස්තරයක් නොමැති බැවින් ලැබෙන ජලය වුව ද රැස් නොවෙයි.මෙ බදු ප්‍රදේශ හදුන්වන්නේ ශූෂ්ක ප්‍රදේශ නමිනි.

ගංගා වලට මෙන් නොව සුළගට ද්‍රව්‍ය බෑවුමේ ඉහළටත් පහළටත් පරිවහනය කළ හැකිය.

එහෙත් ග්ලැසියර් , ගංගා , ආදිය සමග සසදන කල විශාල කැබලි වලින් යුත් භාරයක් එයට පරිවහනය කර නොහැක.

මෙසේ වීමට හේතුව අයිස් වලත් ජලයත් ඝනත්වය ඉතා වැඩි බැවිනි. වාතයට වඩා ජලය අටසිය ගුණයක් ඝනත්වයෙන් යුක්තය.

මේ නිසා සුළගට ගෙනයා හැක්කේ ඉතා කුඩා කැබලි , වැලි සහ ලොයෙස් ය. එසේ ම සුළගේ ඛාදිත බලය මූලික වශයෙන් සාධක දෙකක් මත රදා පවතී.

එනම් සුළගේ ප්‍රවේගය සහ මතුපිට  තලයේ රළු ස්වභායයි. සුළගේ ප්‍රවේගය වැඩි වන්න වැඩි වන්න එහි ඛාදන බලය වැඩි වෙයි.

එසේ ම තලය මත පදුරු , ලැහැබ් , පාෂාණ කැබලි , ආදිය වැඩිවන විට සුළගේ වේගයට බාදා පැමිණේ.

 

 

 

 

 

ශුෂ්ක ප්‍රදේශය පුරා හමායන දැඩි සුළග මගින් ද්‍රව්‍ය එස වීමත් පරිවහනය කිරීමත් සිදුවෙයි. ඒ අනුව ජල ඛාදනයෙන් පරිබාහිරව තවත් ඛාදන ක්‍රියාවලියක්  ක්‍රියාත්මක වෙයි.

මෙය ශුෂ්ක ඛාදනය හෙවත් සුළග මගින් කෙරෙන ඛාදනය නමින් නම් කෙරේ. සමහර විට කාන්තාර භූ දර්ශනය වශයෙන් ද නම් කරයි.

සුළග මගින් සිව් ආකාරයකට පරිවහනය කෙරේ. විශාල කැබලි පෙරලෙමිනුත් එයට වඩා කුඩා කැබැලි පිනුම් ගසමිනුත් සියුම් ම ද්‍රව්‍ය සුළගේ පාවෙමින් ගමන් කරයි.

 

ශූෂ්ක ප්‍රදේශ වල සිදුවන ජීර්ණ ක්‍රියාවලිය

සුළං ඛාදනය ඇති වන ප්‍රදේශ වල සිදුවන ජීර්ණ ක්‍රියාවලිය ගංගා ඛාදනය සිදුවන ප්‍රදේශ වල නිරීක්ෂණය කළ හැකි ජීර්ණ ක්‍රියාවලියෙන් බොහෝ වෙනස්ය.

මෙම ප්‍රදේශ වල දහවල් උෂ්ණත්වය ඉතා අධික වන අතර රාත්‍රි කාලයේ දී උෂ්ණත්වය ඉතා පහළ මට්ටමක පවතී.

මේ නිසා උෂ්ණත්ව අන්තරය ඉතා වැඩිය.දහවල දී පවතින අධික උෂ්ණත්වය හේතු කොටගෙන කාන්තාරයේ ඇති පාෂාණ ප්‍රසාරණයට ලක් වෙයි.

රාත්‍රි කාලයේ ඇති අඩු උෂ්ණත්වය හේතු කොටගෙන මෙම පාෂාණ සංකෝචනයට ලක් වෙයි. මෙසේ සංකෝචනය වීමේ දී එම පාෂාණ කුට්ටිවලට බිදී යයි.

 

 

  • ඛාදනය සිදුවන හැටි

කාන්තාර ප්‍රදේශ වල රසායනික ජීර්ණය සිදු නොවන්නේ එහි ඇති ජල ඌණතාවය නිසාය.

ශූෂ්ක ඛාදනය සිදුවන ප්‍රදේශ වල ඇත්තේ හෞතික ජීර්ණය හෙවත් යාන්ත්‍රික ජීර්ණයයි.

මෙ මගින් නිර්මානය වු ද්‍රව්‍ය වේගවත්ව හමන සුළග මගින් ඔසවාගෙන යනු ලැබේ.

නැතහොත් ජල පහරකින් විතැන් කෙරේ. සුළග මගින් ඔසවාගෙන යන මේ ද්‍රව්‍ය  සුළගේ භාරය නමින් හදුන්වයි.

  • අපහරනය

      සුළගේ  වේගය වැඩිවන විට වැලිතලාවේ වැලි සුළගට එක් වෙයි.

පළමුව ඔසවන්නේ ඉතාමත් සියුම් කැටය. සුළගේ වේගය තව තවත්  වැඩිවන කල විශාලත්වය අනුව වැලි කැට ඔසවනු ලබයි.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




ලිව්වේ : PUBUDU DILSHAN
අදාල විෂය : භූගෝල විද්‍යාව
ලියු දිනය : Mon 24 Apr 2017
මෙම ලිපිය කියවා ඇති ගණන : 1241

PUBUDU DILSHAN THILAKARATHNA

උසස්පෙළ භූගෝල විද්‍යාව

විෂයට අදාල ලිපි

  1. ආසියාවේ භූගෝලීය පිහිටීම.
    (Rev: Handaganawe chandrajothi / 2018-06-18)
  2. තෙත්බිම් පරිසර පද්ධති.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-20)
  3. වෙරළබඩ පරිසර පද්ධති
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-20)
  4. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සීඝ්‍ර නාගරීකරණය කෙරෙහි බලපාන හේතු
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  5. බහු ජාතික සමාගම් ලෝක ආර්ථිකයෙහි වැදගත් ස්ථානයන් හිමි කර ගැනීමට හේතු
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  6. බහු ජාතික සමාගම් ආශ්‍රිත ගැටලු.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  7. GPS ගෝලීය ස්ථානගත කිරීමේ පද්ධතිය.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  8. කෙපන්ගේ දේශගුණ වර්ගී කරණය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  9. ග්ලැසියර භූ රූපවල ආර්ථිකමය වැදගත්කම්
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  10. නායයෑම්වලට බලපාන භෞතික සාධක
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-11)
  11. තරංග ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් ඇතිවන ඛාදිත හා නිධිසාධිත භූරූප.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-06-01)
  12. ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ පරිසරය පද්ධතිය අවක්‍රමණය වීමට බලපා ඇති හේතු.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-05-21)
  13. ග්ලැසියර් ක්‍රියාවලිය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-05-01)
  14. පෘථිවියේ ප්‍රධාන ස්තර හා ප්‍රධාන භූ තැටි මායිම්
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-05-01)
  15. අක්‍රාන්ත යමහල් භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-30)
  16. කාන්තාර ප්‍රදේශ වල ජලය මගින් නිර්මාණය වන භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-30)
  17. ශූෂ්ක ප්‍රදේශ වල ඛාදනය නිසා නිර්මාණය වන භූ රූප හා කාන්තාර ප්‍රදේශ වල නිධි සාදිත භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-30)
  18. නිෂ්ක්‍රාන්ත යමහල් ආශ්‍රිත භූ රූප.
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-27)
  19. සුළං ඛාදනය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-24)
  20. නැමි කඳු භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-20)
  21. ගංගා ඛාදනය මගින් ඇති කෙරෙන භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-20)
  22. පද්ධතියක් යනු හදුනා ගනිමු
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-19)
  23. පස නිර්මාණය වන ආකාරය
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-04-09)
  24. ශ‍්‍රි ලංකාවේ පාෂාණ සංකිර්ණවල පාෂාණ අන්තර්ගතය 02
    (විජය / 2017-03-12)
  25. ශ‍්‍රි ලංකාවේ පාෂාණ සංකිර්ණවල පාෂාණ අන්තර්ගතය 01
    (විජය / 2017-03-12)
  26. ශ‍්‍රී ලංකාවේ පාෂාණ සංකීර්ණ හා පාෂාණ
    (විජය / 2017-03-11)
  27. වෙරළ ඛාදනය නිසා ඇති වන ඛාදිත භූ රූප
    (PUBUDU DILSHAN / 2017-01-19)
  28. භූගෝල විද්‍යාව කෙටි සටහන්
    (ECON with / 2016-05-23)
  29. භූගෝල විද්‍යාව කෙටි සටහන් උසස් පෙලට අත් වැලක්
    (ECON with / 2016-05-23)
  30. හරිත විප්ලවය
    (kelum / 2016-05-17)
  31. ආනවිලුන්දාව තෙත්බිම්
    (ගයාෂාන් / 2016-01-11)

අනෙකුත් ලිපි
රූඪි හෙවත් ඉගි වැකි
(Rev Alapalwala විසින් 2018-07-17 දින 11-වසර යටතේ සිංහල භාෂාව හා සාහිත්‍යය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

රූඪි හෙවත් ඉගි වැකි නිර්වචනය :- "මතුපිට අර්ථය ඉක්මවා වෙනත් අර්ථයක් අගවන වැකි රූඪි හෙවත් ඉගි වැකි නම් වේ." පොත් ගුල්ලා - පොත් පත් කියවීමට ඉතා කැමැත්තක් ...


CSS පාඩම් අංක 1 (වෙබ් අඩවි නිර්මාණය)
(Zisco විසින් 2018-07-15 දින උසස්පෙළ යටතේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

හැඳින්වීම : හොඳයි හැමෝටම ආයුබෝවන් මම Zisco Ramon. මං මේ උත්සහ කරන්නේ website නිර්මාණය ඔයාලට ගෙන එන්න. ඉගෙන ගන්න ලේසි වගේම ආස හිතෙන දේවල් වලින් ...


සමානාර්ථ පද
(Rev Alapalwala විසින් 2018-07-11 දින 11-වසර යටතේ සිංහල භාෂාව හා සාහිත්‍යය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

සමානාර්ථ පද ඕනෑම භාෂාවක සමානාර්ථවත් පද දැකීමට ලැබේ.භාෂාවක් සතු ප්රකාශන ශක්තිය විදහාපාන්නේ සමානාර්ථවත් පදවලිනි.සමාන පද පර්යාය පද යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි.සමානාර්ථවත් පද පිළිබදව අවබෝධය වැඩිවන තරමට ...


වාක්‍ය නිර්මාණය 01
(Rev Alapalwala විසින් 2018-07-11 දින 7-වසර යටතේ සිංහල භාෂාව හා සාහිත්‍යය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

වාක්ය නිර්මාණය 01 අපේ අඳහස් හුවමාරු කරගැනීමට අප පද භාවිතා කරමු .පද කීපයක් එකතු කර අර්ථවත් වාක්යයක් නිර්මාණය කළ විට පමණයි නිවැරදිව අදහස් ප්රකාශ කළහැකි වන්නේ. ...

2 නෙක් කැමතියි

ශිෂ්‍යත්ව පාඩම් මාලාව - 03 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්‍ය දැනීම
(Anura විසින් 2018-07-11 දින 3-වසර යටතේ සිංහල විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

(1) ඔබට යහපත් දේ කියා දෙන පුද්ගලයින් තුන් (3) දෙනෙකුගේ නම් ලියන්න ? (2) පාසල් පන්ති කාමරයේ ප්රදර්ශණය කල හැකි ආදර්ශ වැකි 2 ක් ලියන්න ? (3) ...


ශෞත්‍ර සූත්‍ර
(Rev: Handaganawe chandrajothi විසින් 2018-07-07 දින උසස්පෙළ යටතේ සංස්කෘත විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ශ්රෞත සූත්ර මගින් සිදු කෙරෙනුයේ යාගයන් පිළිබඳ විධිමත් අයුරින් කරුණු සාකච්ඡා කිරීමයි. එමඟින් ඒ ඒ චරණයන්ට අදාළ ශ්රෞත උත්සවයන් පිළිබඳව ද සවිස්තරාත්මකව තොරතුරු ඉදිරිපත් කර ...


ශිෂ්‍යත්ව පාඩම් මාලාව - 02 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්‍ය දැනීම
(Anura විසින් 2018-06-29 දින 3-වසර යටතේ සිංහල විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ශිෂ්යත්ව පාඩම් මාලාව - 01 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්ය දැනීම පාඩමට අදාල පිලිතුරු අවශ්ය නම් පමණක් මෙහි ඊලග පාඩම් මාලාවේදී ලබා දීමට කටයුතු කරමි අද දෙවන අනුමාන ...


ශිෂ්‍යත්ව පාඩම් මාලාව - 01 සිංහල ,පරිසරය,සාමාන්‍ය දැනීම
(Anura විසින් 2018-06-26 දින 3-වසර යටතේ සිංහල විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

1 ශ්රී ලංකාවේ ජාතික මල කුමක්ද? 2 අපට කිරි කිරි ලබා දෙන සතෙක් ලියන්න? 3 අපට ජලය ලැබෙන ක්රමයක් ලියන්න ? 4 කොළ පමණක් ආහාරයට ගන්නා සතුන් දෙදෙනෙකුගේ ...


දහම් පාසල් පෙල පොත හොදින් ඉගෙනගමු පිලිතුරු ලියමු
(Anura විසින් 2018-06-25 දින 3-වසර යටතේ බුද්ධ ධර්මය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

දින දින තෙරුවන් වඳිමු (1) තෙරුවන් නම් කරන්න? (2) බුදු ගුණ කීයද ? (3) ...


ආසියාවේ වාණිජ කටයුතු හැදෑරීමේදී උපයෝගි වන සිතියම්
(Rev: Handaganawe chandrajothi විසින් 2018-06-24 දින උසස්පෙළ යටතේ ඉතිහාසය විෂයට අදාලව ලියන ලදි)

ක්රි.ව 1864 දී ජොන්සන් විසින් හින්දුස්ථාන් (ඉන්දියාව) ආශ්රිතව අඳින ලද සිතියමකි. 1864 Johnsons New Illustrated Family Atlas can be found here on David Ramsey Map ...