යම් විචල්යයක ව්යාප්තියෙහි ස්වරූපය නිරූපණය කරන ප්රධාන ගුණාංගයක් වන කේන්ද්රික ප්රවණතාවය යනු යම් ලක්ෂ්යයක් වටා නැඹුරුවීමේ ගුණයයි.
කේන්ද්රික ප්රවණතාව මැනීම සඳහා පහත ප්රධාන මිණුම් යොදා ගත හැකි ය:
කේන්ද්රික ප්රවණතා මිණුමක් ලෙස මාතයෙහි ගුණාංග කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
L1 - මධ්යස්ථ පන්තියේ පහළ මායිම
n - නිරීක්ෂණ ගණන
fM - මධ්යස්ථ පන්තියේ සංඛ්යාතය
fC - මධ්යස්ථ පන්තියට පෙර පන්තියේ සමුච්චිත සංඛ්යාතය
C - මධ්යස්ථ පන්තියේ තරම
කේන්ද්රික ප්රවණතා මිණුමක් ලෙස මධ්යස්ථයේ ගුණාංග කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
මගින් ලබා ගත හැකි ය.
කේන්ද්රික ප්රවණතා මිණුමක් ලෙස මධ්යන්යයේ සුවිශේෂී ලක්ෂණ පහත දැක්වේ.
හොඳ කේන්ද්රික ප්රවණතා මිනුමක පහත ගුණාංග තිබිය යුතු ය.
කේන්ද්රික ප්රවණතා මිනුමක් ලෙස මධ්යන්යය යෝග්ය අවස්ථා:
මධ්යස්ථය කේන්ද්රික ප්රවණතා මිනුමක් ලෙස යෝග්ය අවස්ථා:
කේන්ද්රික ප්රවණතා මිනුමක් ලෙස මාතය යෝග්ය අවස්ථා:
මධ්යන්යය, මධ්යස්ථය හා මාතය අතර පවතින ආනුභාවික සම්බන්ධය:
මෙහි n යනු නිරීක්ෂණ සංඛ්යාව වේ.
මෙහි n යනු නිරීක්ෂණ සංඛ්යාව වේ.
මෙහි wi යනු භරිත වේ.
කේන්ද්රික ප්රවණතා මිනුම්වලට අමතර ව දත්ත සමූහයක අගයයන් සියල්ලට ම සාපේක්ෂ ව කේන්ද්රික නොවන පිහිටීම් නැතහොත් සාපේක්ෂ පිහිටීමේ මිනුම් හඳුනා ගැනීම අවශ්ය වේ.
දත්ත සමූහයක සුවිශේෂී ස්ථාන ඇගයීම සඳහා යොදා ගන්නා මිනුම් ස්ථානීය මිනුම් හෙවත් සාපේක්ෂ පිහිටීමේ මිනුම් ලෙස හඳුන්වයි.
ඒ අනුව සංඛ්යා සමූහයකට අනුරූප ව එක් සංඛ්යාවක සාපේක්ෂ පිහිටීම නිර්ණය කිරීම සඳහා යොදා ගනු ලබන මිනුම් සාපේක්ෂ පිහිටීමේ මිනුම් ලෙස හැඳින්වේ.
මෙවැනි සාපේක්ෂ පිහිටීමේ මිනුම් තුනක් පහත දැක් වේ.
සමූහිත සංඛ්යාත ව්යාප්තියක චතුර්ථක ලබා ගැනීමට පහත සඳහන් සූත්ර යොදා ගනී.
සැ.යු : L1 = අදාළ චතුර්ථකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ පහළ මායිම
n = ව්යාප්තියේ මුළු නිරීක්ෂණ ගණන
FC = අදාළ චතුර්ථකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ පහළ මායිමට වඩා අඩු සමුච්චිත සංඛ්යාතය
Fq = අදාළ චතුර්ථකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ සංඛ්යාතය
C = අදාළ චතුර්ථකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ තරම
සැ.යු :
L1 = අදාළ දශමකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ පහළ මායිම
n = අදාළ ව්යාප්තියේ මුළු නිරීක්ෂණ ගණන
FC = අදාළ දශමකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ පහළ මායිමට වඩා අඩු සමුච්චිත සංඛ්යාතය
FD = අදාළ දශමකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ සංඛ්යාතය
C = අදාළ දශමකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ තරම
මේ අන්දමට ඕනෑ ම ප්රතිශතකයක් සොයා ගත හැකි ය.
පළමුවන ප්රතිශතකය:
මේ අන්දමට ඕනෑ ම ප්රතිශතකයක් සෙවීමට මෙම සූත්රය අදාළ සංශෝධන සහිත ව යොදා ගත හැකි ය.
උදා:
සැ.යු :
L1 = අදාළ ප්රතිශතකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ පහළ මායිම
n = අදළ ව්යාප්තියේ මුළු නිරීක්ෂණ ගණන
FC = අදාළ ප්රතිශතකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ පහළ මායිමට වඩා අඩු සමුච්චිත සංඛ්යාතය
FP = අදාළ ප්රතිශතකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ සංඛ්යාතය
C = අදාළ ප්රතිශතකය ඇතුළත් පන්ති ප්රාන්තරයේ තරම