ලෝකයේ එක් රටක් ලෝකයේ සෙසු රටවල් සමග කරනු ලබන සියලුම ගණුදෙනු ලැබීම් සහ ගෙවීම් ලෙස සටහන් කරනු ලබන ලේඛනය ගෙවුම් ශේෂ ලේඛනය බව.
මෙය ද්විත්ව සටහන් (ශේෂ පත්රයක ආකෘතිය ගන්නා නිසා) ලෙස ගිණුම් තැබීම නිසා ගෙවුම් තුලන ලේඛනය වශයෙන්ද හඳුන්වන බව.
ගෙවුම් ශේෂ ලේඛනය ප්රධාන ගිණුම් දෙකකින් සමන්විත වන බව.
ජංගම ගිණුම නැවත ප්රධාන ගිණුම් හතරකට බෙදන බව.
කෙටිකාලීන මූල්ය ගිණුමට පහත සඳහන් දෑ අයත් වන බව.
අගය ගණනය කිරීමේ ගැළපීම වැරදි සහ අත්හැරීම් ගැළපූ විට ගෙවුම් ශේෂයේ සමස්ත ශේෂය සකස් කර ගත හැකි බව.
ගෙවුම් ශේෂ ලේඛනයක සමස්ත ගිණුමේ ශේෂය අතිරික්තයක් හෝ හිඟයක් පැවතීම ගෙවුම් ශේෂ අසමතුලිතතාවයක් ලෙස හැඳින්වෙන බව.
මහ බැංකු වාර්ෂික වාර්තාව තුළින් ශ්රී ලංකාවේ ගෙවුම් ශේෂයේ මෑතකාලීන උපනති පරීක්ෂා කළ හැකි බව.
ගෙවුම් ශේෂ අතිරික්තයක ආර්ථික ප්රතිවිපාක වලට නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
ගෙවුම් ශේෂ හිඟයක ආර්ථික ප්රතිවිපාක නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
ගෙවුම් ශේෂ හිඟය පියවා ගැනීම සඳහා විවිධ ක්රියාමාර්ග අනුගමනය කළ හැකි බව.
නිදසුන් :
විවිධ රටවල මුදල් වර්ග හුවමාරු වන වෙළෙඳපොළ, විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළ බව.
එක් රටක මුදල් ඒකකයක් තවත් රටක මුදල් ඒකකයක් සමග හුවමාරු වන අනුපාතය විනිමය අනුපාතය බව.
ශ්රී ලංකාවේ එක් එක් කාලවකවානුවල පහත සඳහන් විවිධ විනිමය අනුපාතිකයන් භාවිත කර ඇති බව.
විනිමය අවප්රමාණයක් හා ප්රතිප්රමාණයක් සිදුවිය හැකි බව.
විනිමය අවප්රමාණයක් යනු දේශීය ව්යවහාර මුදල් ඒකකයේ බාහිර අගය හෙවත් විදේශ ව්යවහාර මුදල්වලින් කෙරෙන තක්සේරුව පහත වැටීම බව.
ප්රතිප්රමාණය යනු අවප්රමාණයේ ප්රතිවිරුද්ධ ක්රියාවලිය බව.
අව ප්රමාණය හා ප්රතිප්රමාණය ස්ථාවර විනිමය අනුපාතික ක්රමය තුළ සිදුවන බව.
විනිමය අනුපාතික ක්ෂයවීම යනු, නම්ය විනිමය අනුපාත ක්රමයක් යටතේ දේශීය මුදල් ඒකකයක් මිලට ගැනීම සඳහා ගෙවිය යුතු විදේශ මුදල් ප්රමාණය අඩුවීමක් හෝ විදේශ මුදල් ඒකකයක් මිලට ගැනීම සඳහා ගෙවිය යුතු දේශීය මුදල් ප්රමාණය වැඩිවීමක් බව.
නිදසුන් :
විනිමය අනුපාතිකයේ අගය වැඩිවීම යනු, විනිමය අනුපාතිකය ක්ෂයවීමේ ප්රතිවිරුද්ධ ක්රියාවලිය බව.
නිදසුන් :
එක් එක් රටවල අභ්යන්තර උද්ධමන අනුපාතිකය විනිමය අනුපාතිකය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරන බව.
නාමික විනිමය අනුපාතිකය යනු, එක් එක් විදේශ මුදල් වර්ග සමග දේශීය ව්යවහාර මුදල් හුවමාරු අනුපාතය වෙන් වෙන් ව ප්රකාශ කර ඒ අනුව මුදලේ බාහිර අගය වෙනස්වීම මැන දැක්වීම බව.
මූර්ත විනිමය අනුපාතිකය යනු, රටවල් වල මිල මට්ටම් අතර වෙනස්කම් සඳහා ගළපන ලද නාමික විනිමය අනුපාතිකය බව.
රටවල් අතර මුදල් මත සිදු කරන වෙළෙඳාමේ සාපේක්ෂ ප්රමාණ අනුව බර තබා සැකසූ විනිමය අනුපාත නාමික සඵල විනිමය අනුපාතිකය බව.
මූර්ත සඵල විනිමය අනුපාතිකය යනු එසේ බර තබා සකසන ලද විනිමය අනුපාතිකයෙන් උද්ධමනයේ බලපෑම ඉවත් කර සකසන ලද විනිමය අනුපාතිකය බව.
මූර්ත විනිමය අනුපාතය ඉහළ යාමෙන් පෙන්වන්නේ ද විනිමය අනුපාතිකය අධි තක්සේරු වීමක් බව.
පහත දැක්වෙන කොන්දේසි වලට යටත්ව විනිමය අනුපාතිකයේ අගය අඩුවීමට ඉඩදීමෙන් වෙළෙඳ ශේෂය හා වර්තන ගිණුම යහපත් කර ගත හැකි බව.
රටක ආයතනයක් හෝ පුද්ගලයකු හෝ වෙනත් රටක මූල්ය වත්කම් මිල දී ගැනීම හෝ නව ව්යාපාර බිහි කිරීම සහ පවත්නා ව්යාපාරවල කොටස් වැඩි සංඛ්යාවක් මිල දී ගැනීම විදේශ ආයෝජන වශයෙන් හැඳින්වෙන බව.
විදේශ ආයෝජන ප්රධාන තේමා දෙකක් යටතේ විස්තර කෙරෙන බව.
කර්මාන්ත ශාලා, ඉඩම්, ප්රාග්ධන භාණ්ඩ සහ තොග යන ආදියේ සිදු කෙරෙන මූර්ත ආයෝජන සෘජු ආයෝජන බව.
සෘජු ආයෝජනයේ දී විදේශ ප්රාග්ධනය, කළමනාකරණය සහ තාක්ෂණය ආයෝජනය කරන රටට ගලා එන බව.
සෘජු විදේශ ආයෝජනවල දී ආයෝජිත ප්රාග්ධනයේ අයිතිය විදේශ ආයෝජකයින්ට හිමිවන බව.
කළඹ ආයෝජන යනු විදේශිකයන්, දේශීය මුදලින් ප්රකාශිත මූල්ය වගකීම්වල මුදල් ආයෝජනය කිරීම බව.
කොටස්, ණයකර, වාණිජ පත්රිකා, භාණ්ඩාගාර බිල්පත්, සුරැකුම්පත සහ භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර ආදිය කළඹ ආයෝජන සඳහා යොදා ගන්නා මූල්ය වත්කම්වලට නිදසුන් බව.
විදේශ ආයෝජනවල වාසි වලට නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
විදේශ ආයෝජනවල අවාසි වලට නිදසුන් පහත දැක්වෙන බව.
විදේශ වෙළෙඳාම, විදේශ ආයෝජනය හා විදේශ තාක්ෂණය යනා දී කරුණු මගින් රටවල් ලෝක ආර්ථිකයට ඒකාබද්ධවීම සහ ආර්ථිකය යළිත් විවෘතවීම් ගෝලීයකරණය ලෙස හැඳින්විය හැකි බව.
ගෝලීයකරණය තුළින් ලෝක ආර්ථිකයේ අන්යෝන්ය රැඳියාව තීව්ර වන බව.
ගෝලීයකරණය මගින් වෙළෙඳ හා මූල්ය ප්රවාහයන්ගේ වර්ධනයක් සිදුවන බව.
ගෝලීයකරණය මගින් නිෂ්පාදන ක්රියාවලිය ජාත්යන්තරකරණය වන බව.
ගෝලීයකරණය මගින් ශ්රමය ජාත්යන්තර සංචලනය වන බව.
ගෝලීයකරණයේ වාසි සහ අවාසි අනුව ගෝලීයකරණයට පක්ෂ ව හා විපක්ෂ ව තර්ක ඉදිරිපත් වී ඇති බව.