පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගේ ස්වභාවය,ව්‍යාප්තිය හා කාර්‍යභාරය:

පස මඟින්,
අවකාශය
ඛනිජ අන්තර්ගත වන පෝෂක
වියෝජනය වන කාබනික ද්‍රව්‍ය
ජලය
කාබන්ඩයොක්සයිඩ්
ඔක්සිජන්
නයිට්‍රජන් වැනි වායු වර්ග හා අදාළව ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගේ වර්ධනය සඳහා ප්‍රමාණවත් භෞතික හා රසායනික පරිසරයක් සපයයි.
පසෙහි සෙන්ටිමීටර කිහිපයක් ගැඹුරට යන විට විවිධ ප්‍රමාණ වලින් ඔක්සිජන්, තෙතමනය, ආලෝකය හා පෝෂක ඇත.
එය පසේ ගැඹුරට යත්ම ක්ෂුද්‍රජීවී විවිධත්වය වැඩි කරයි.
විශාලම බැක්ටීරියා ප්‍රජාව පසේ මතුපිට සෙන්ටිමීටර කිහිපය තුළ පවතී.
පසේ ගැඹුරට යත්ම ක්ෂුද්‍රජීවීන් ප්‍රමාණය අඩු වේ.
බහුතර පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් බැක්ටීරියාවන් මඟින් නියෝජනය වේ. ඊට අමතරව,
දිලීර
ඇල්ගී
ප්‍රොටොසෝවා
ඇක්ටිනොමයිසිටිස් ඇත.
බැක්ටීරියා අධිරාජධානියේ සාමාජිකයෙන් වුණත් ඔවුන් ගේ ඇති වැදගත්භාවය නිසා ඇක්ටිනොමයිසිටිස් වෙන්කර දක්වයි.
සංකීර්ණ කාබනික ද්‍රව්‍ය වියෝජනය හා ජෛව රසායනික චක්‍රවල මූලද්‍රව්‍ය චක්‍රීකරණයෙහි ප්‍රධාන කාර්‍ය භාරයක් පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විසින් සිදු කරයි.
එසේම තම පරිවෘත්තිය අවශ්‍යතාව සඳහා ඔවුහු මූලද්‍රව්‍ය ඔක්සිකරණය හා ඔක්සිහරණය සිදු කරති.

1.ඛනිජභවනය:
ඛනිජභවනය යනු, බැක්ටීරියා හා දිලීර වල බහිඃසෛලීය එන්සයිම භාවිතා කර ශාක හා සත්ත්ව ශේෂ වියෝජනය කිරීමයි.
එම එන්සයිම මඟින් සංකීර්ණ කාබනික ද්‍රව්‍ය කාබන්ඩයොක්සයිඩ් හා ජලය වැනි අකාබනික ද්‍රව්‍ය බවට බිඳ දමයි.
ශාක වලට පෝෂණය සැපයෙන හා චක්‍රීකරණය වන ප්‍රධානම ආකාරය මෙයයි.
එසේම, අනෙකුත් ජීවීන්ට ජීවත් වීමට, පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන්, ශාක හා සත්ත්ව සුන්බුන් ඉවත් කරයි.
පෘථිවියේ සීමිත ප්‍රමාණ වලින් හමු වන ඛනිජ චක්‍රීකරණය කරයි.

2.කාබන් චක්‍රය තුළ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගේ කාර්‍ය භාරය:
සියලු ජීවීන් තුළ විශාල ප්‍රමාණයකින් කාබන් ඇත.
ඒ සෙලියුලෝස්, පිෂ්ටය, ප්‍රෝටීන් හා මේදය වැනි කාබනික සංයෝග ලෙසයි.
කාබන් චක්‍රයේ වැදගත්ම පියවර ප්‍රභාසංස්ලේෂණයයි.
අකාබනික කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, ප්‍රභාසංස්ලේෂී ජීවීන් මඟින් ඔක්සිහරණය/තිර කිරීම මඟින් කාබනික සංයෝග නිපදවයි.
ඒ සඳහා ප්‍රභාස්වයංපෝෂීන් වන ශාක, සයනොබැක්ටීරියා, ඇල්ගී හා ප්‍රභාසංස්ලේෂී බැක්ටීරියාවන්, ශක්ති ප්‍රභවය ලෙස සූර්‍යයාලෝකය භාවිතා කරයි.
ප්‍රොටෝසෝවා වැනි රසායනික විෂමපෝෂීහු ඔවුන් ගේ කාබනික ලෙස පරිභෝජනය කරනුයේ ස්ව්‍යංපෝෂීන් විසින් නිපදවන කාබනික ද්‍රව්‍යයි.
ස්වයංපෝෂීන් විසින් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වලින් තිර කරන ලද කාබන්, පහළ සිට ඉහළ පෝෂී මට්ටම්වල ජීවීන් දක්වා ආහාර දාම දිගේ ගමන් කරයි.
ස්වයංපෝෂීන් මෙන්ම විෂමපෝෂීන් ද තිර කරන ලද කාබන් වලින් කොටසක් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ලෙස වායුගෝලයට මුදා හරී.
ඒ ශ්වසන ක්‍රියාවලිය මඟිනි.
එමඟින් ස්වයංපෝෂීන් සඳහා නැවත වතාවක් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ලැබේ.
රසායනික විෂමපෝෂීන්, ජීරණය නොවූ ආහාර මල ද්‍රව්‍ය ලෙස පරිසරයට මුදා හරී.
ඒවා පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මඟින් පසුව වියෝජනය කරයි.
ජීවීන් විසින් තිර කළ ඉතිරි කාබනොවුන් මිය යන තුරුම සිරුරේ රැඳී තිබේ.
ඔවුන් මිය ගිය පසු එම කාබනික සංයෝග වියෝජනය වී කාබන්ඩයොක්සයිඩ් නැවත වායුගෝලයට මුදා හැරේ.
කාබනික ද්‍රව්‍ය දිරාපත් වීමේදී ක්ෂුද්‍රජීවීන් විශාල කාර්‍යභාරයක් ඉටු කරයි.
ඉන් ප්‍රධාන වනුයේ බැක්ටීර්‍යාවන් හා දිලීරය.
සාගර පතුලේ සිටින මෙතනොජෙනික් බැක්ටීරියා විසින් නිරතුරුවම මීතේන් නිපදවයි.
ඒවා සාගර අවසාදිත තුළ විශාල වශයෙන් අන්තර්ගත වේ.
නමුත් එම මීතේන් වලින් 80% පමණ, මෙතනොට්‍රොෆ් නම් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මඟින්, වායුගෝලයට මුදා හැරීමට පෙර පරිභෝජනය කරයි.

O/L MCQ Challenge 🔥