12-වසර භෞතික විද්‍යාව

දෝලන හා තරංග 2 - ආලෝකය - වර්තනාංක අතර සම්බන්ධතා

ආලෝකය - වර්තනාංක  අතර සම්බන්ධතා

 

මුල් පාඩමේදී රික්තය හෝ වාතයට සාපේක්ෂව යම් මාධ්‍යයක වර්තනාංකය එහි නිරපේක්ෂ වර්තනාංකය ලෙසත් එකිනෙකට වෙනස් වර්තනාංක ඇති මාධ්‍ය දෙකක් අතර ආලෝකය ප්‍රචාරණය වන විට ඒවායේ වර්තනාංක අතර අනුපාතය සාපේක්ෂ වර්තනාංකය ලෙසත් හඳුනා ගත්තෙමු. මෙම  කොටසේදී වර්තනාංක අතර සම්බන්ධතා සහ වර්තනාංකය සහ ප්‍රවේගය අතර ඇති සම්බන්ධතාවයත් වර්තනාංක කිහිපයක් ඇති මාධ්‍යයන් අතර  ආලෝකය ප්‍රචාරණය වන විට  ඒවා අතර සම්බන්ධතාවයත්  ලබා ගනිමු

වර්තනාංක අතර සම්බන්ධතා

 

A විරලතර  මාධ්‍යය  ලෙස ද B  ගහනතර  මාධ්‍යය ලෙසද ගනිමු

 විරලතර මාධ්‍යයේ සිට ගහනතර මාධ්‍යයට ගමන් කරන ආලෝක කිරණයක් සඳහා පතන කෝණය a  ද වර්තන කෝණය b ද වනවිට

 

1.  වර්තනාංකය සහ කෝණ අතර සම්බන්ධතාවය

 

A මාධ්‍යයට  සාපේක්ෂව    B මාධ්‍යයේ වර්තනාංකය ( a n b) =    පතන කෝණයේ සයිනය ( sin a ) / වර්තන  කෝණයේ සයිනය ( sin b ) 

 n b =    sin a  /  sin b 




2. වර්තනාංකය සහ ප්‍රවේගය අතර සම්බන්ධතාවය

 

A මාධ්‍යයට  සාපේක්ෂව  B මාධ්‍යයේ වර්තනාංකය ( n b)  =   A  මාධ්‍යයේදී ආලෝකයේ ප්‍රවේගය (CA)/ B මාධ්‍යයේදී  ආලෝකයේ ප්‍රවේගය (CB)

 n b  =   C /CB

 

3. නිරපේක්ෂ වර්තනාංකය 

 රික්තය හෝ  වාතයට සාපේක්ෂව    A මාධ්‍යයේ වර්තනාංකය      ( na)              =   රික්තය හෝ  වාතයේදී  ආලෝකයේ  ප්‍රවේගය (C0) / A මාධ්‍යයේදී   ආලෝකයේ ප්‍රවේගය  (CA)

   na              =  C0 / CA

 

4. සාපේක්ෂ වර්තනාංකය සහ නිරපේක්ෂ වර්තනාංකය අතර සම්බන්ධය

A ට සාපේක්ෂව B ගේ වර්තනාංකය n b)  =   B  මාධ්‍යයේ  වර්තනාංකය  ( nb)/ A  මාධ්‍යයේ  වර්තනාංකය  ( na)

  n b  =    nb  / na 

 

5. මාධ්‍යයන්  කිහිපයක් ඇති විට

A මාධ්‍යයට  සාපේක්ෂව D මාධ්‍යයේ වර්තනාංකය ( n d) =    A මාධ්‍යයට  සාපේක්ෂව B මාධ්‍යයේ වර්තනාංකය ( n b) X   B මාධ්‍යයට  සාපේක්ෂව  C මාධ්‍යයේ වර්තනාංකය ( n c) X    C මාධ්‍යයට  සාපේක්ෂව  D මාධ්‍යයේ වර්තනාංකය (n d)   

 

n d) = ( n b) X ( n c) X  (n d)  

 

ආලෝකය වර්තනයෙන් සෑදන ප්‍රතිබිම්බ

එකිනෙකට වෙනස් මාධ්‍ය 2 ක් තුලින් ආලෝකය ගමන් කිරීමේ දී සිදුවන වර්තනය හේතුවෙන් එක් මාධ්‍යයක් තුලින් අනෙක් මාධ්‍යය තුල ඇති වස්තුවක් දෙස බැලීමේ දී එහි පිහිටීම වෙනස් වී දර්ශනය වේ.

උදාහරණ

 වතුර වීදුරුවක් තුල ඇති කාසියක් දෙස ඉහලින් ඇති (වාතය) මාධ්‍යයේ සිට බැලීමේ දී කාසිය ඉහලට එසවී පෙනීම

ජලයේ සිට බැලීමේ දී  ඊට ඉහලින් ඇති වාතයේ පියාඹන කුරුල්ලෙකු  වඩාත් ඉහලින් ඇති සේ දර්ශනය වීම.

මාළු ටැංකියක සිටින මාළුවෙකු දෙස පිටතින් සිට බලන විට සත්‍ය වශයෙන්ම සිටින ස්ථානය වෙනස් වී දර්ශනය වීම.

වතුර වීදුරුවක් තුලට පැන්සලයක් ඇතුලු කළ විට එය වාතය_ජලය අතුරු මුහුණතේ දී බිඳි ඇත සේ දර්ශනය වීම.

 

එනම්,

 විරල මාධ්‍යයක සිට ගහන මාධ්‍යයක ඇති වස්තුවක් දෙස බැලීමේ දී වස්තුවෙහි ප්‍රතිබිම්බය වඩාත් ලඟින් පිහිටන අතර 

ගහන මාධ්‍යයක සිට විරල මාධ්‍යයක ඇති වස්තුවක් දෙස බැලීමේ දී වස්තුවෙහි ප්‍රතිබිම්බය වඩාත් ඈතින් පිහිටන සේ දර්ශනය වේ.

 සත්‍ය ගැඹුර/දෘෂ්‍ය ගැඹුර 

මෙහි දී මාධ්‍යය 2 වෙන්වන අතුරු මුහුණතේ සිට වස්තුවට ඇති දුර වස්තු දුර (සත්‍ය දුර/ සත්‍ය ගැඹුර ) ලෙසත් අතුරු මුහුණතේ සිට ප්‍රතිබිම්බයට ඇති දුර ප්‍රතිබිම්බ දුර (දෘෂ්‍ය දුර/ දෘෂ්‍ය ගැඹුර ) ලෙසත් හඳුන්වනු ලැබේ.

 


ලිපිය නිර්මාණය කලේ,
nimali peiris


MEMBER

අදාල තවත් ලිපි,



nimali peiris

12-වසර භෞතික විද්‍යාව

අනෙකුත් ලිපි